Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Doğa, çevre ve kent ÇEVRE SORUNLARI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Doğa, çevre ve kent ÇEVRE SORUNLARI."— Sunum transkripti:

1 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Doğa, çevre ve kent ÇEVRE SORUNLARI

2 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT

3

4 Çevre sorunları ve ekoloji kavramı Çevre sorunları dünyanın pek çok yerinde bu arada Türkiye’de son yirmi yılda güncel yaşama iyice girmiş durumdadır. Ormanların tahribi ve erozyon sorunu, hızlı nüfüs artışı, düzensiz şehirleşme ve yeşil alanların eksikliği, kıyıların bozulması, sanayide kullanılan kimyasal maddelerin insan sağlığına etkisi, nükleer enerji ve termik santrallerle ilgili sorunlşar sadece Türkiye’de değil, dünyanın pekçok ülkesinde çözümleri aranan sorunlar haline gelmiştir. Çevre sorunlarına bağlı olarak, 1970 yıllara kadar biyolojinin bir alt kolu olan ve bitki ve hayvanların çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bir dalı olan ekoloji, 1970li yıllardan itibaren artan çevre sorunlarına bağlı olarak insan ve diğer canlıların birbiriyle ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaya başlamıştır. Kısaca ekoloji insan – doğa ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Ekoloji bilimleri, çevre bilimlerinden farklılık göstermektedir. Çevre bilimleri, çevrenin tanımından yola çıkarak ormanclık, ziraat, tıp, coğrafya, sosyoloji, antropoloji, ekonomi, fizik, kimya, hukuk, yer bilimleri gibi alanların katkısıyla gelişmektedir. Ekolojik ilkeler, çevre bilimleri için yukarıda sayılan bilim dallarından birisidir. Ancak ekoloji çevre bilimi için kullanılacak en doğal bilimsel çerçevedir.

5 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE, SAĞLIK VE TOPLUM PROBLEMLERİ 1. İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ (SERA TESİRİ) 2. HAVA KİRLENMESİ 3. OKSİJEN AZALMASI 4. ASİT YAĞMURLARI 5. OZON TABAKASI DELİNMESİ 6. ÇEVRE KİRLENMESİ 7. SAÇILAN PETROLLER 8 GÜRÜLTÜ 9. GÖRÜNTÜ KİRLENMESİ 10. PETROL HARPLERİ 11. NÜFUS ARTIŞI

6 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT HAVA KİRLİLİĞİNE SEBEP OLAN FAKTÖRLER 1.SÜLFRİK MADDELER 2.TANECİKLİ MADDELER (TOZ) 3.HİDROKARBONLAR 4.AZOT İÇEREN MADDELER 5.KARBONMONOKSİT(CO) 6.FOTOKİMYASAL OKSİDASYON 7.RADYOAKTİF MADDELER 8.SPESİFİK KİRLETİCİLER KİRLİLİK KAYNAKLARI I. DOĞAL KAYNAKLAR a) VOLKANİK PATLAMALAR b) ORMAN YANGINLARI c) BİTKİ & ORGANİK MADDELER AYRIŞMA II. YAPAY KAYNAKLAR a) FOSİL YAKIT TÜKETİMİ b) MADEN ÇIKARMA, b) MİNERAL PROSESLER (KÖMÜR, ASBEST, ÇİMENTO, CAM, SERAMİK vb..) c) METALURJİK PROSESLER d) KİMYASAL PROSESLER e) KAĞIT ÜRETİMİ f) NÜKLEER

7 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Dünya Doğal Kaynaklarının Tükenmesiyle ilgili Bazı Trendler (WWR), AZALMATAHMİNİ TREND Dünya ekosistem sağlığı: % 30 son 25 yıldaArtan azalış Doğal ormanların alanı% 13 son 30 yılda Doğal su ekosistem endeksi % 50 son 25 yıldaDaha hızlı azalma Deniz ekosistem endeksi% 40 son 25 yıldaDaha hızlı azalma Verimli topraklar:% 25 son 25 yılda Aynı ya da daha büyük azalma Afrika% 30 Asya% 27 Latin Amerika% 18 DÜNYANIN SAĞLIK DURUMU

8 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Kalkınma – Çevre Koruma Çelişkisi İnsanların yaşam kalitesini yükseltmek amaçlı kalkınma ve teknolojik gelişimler yarattıkları çevre sorunları nedeniyle insanın yaşam kalitesini düşürmeye başlamışlardır.

9 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30 Doğa, çevre ve kent KÜRESEL ISINMA

31 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Küresel Isınma nedir? Sera gazlarının atmosferde birikmesi ile yeryüzü ile yeryüzüne yakın atmosfer tabakalarında sıcaklığın artması Küresel İklim Değişimi nedir? Küresel ısınmaya bağlı olarak, diğer iklim elemanlarının değişmesi

32 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Patagonya Buzulları 1928 Patagonya Buzulları 2004 Kuzey Kutbu yılında Dünya sıcaklık ortalaması, 1961 – 1990 yılları arasındaki ortalama dünya sıcaklığından 0,57ºC fazla Kuzey Kutbu 1918 Binlerce, milyonlarca yıllık buzullar erimeye başladı.

33 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Son 50 yılda Antarktika’da 2,5 °C’lik sıcaklık artışı ölçüldü. Klimanjaro Dağı (1993 Yılı) Klimanjaro Dağı (2000 Yılı) 1860 yılından günümüze küresel ortalama hava sıcaklıklarında 0,4 - 0,8ºC artış olmuştur. Bu geçen 1000 yılın herhangi bir döneminden daha büyüktür. Son buzul çağında yerküre ortalama sıcaklığı bu güne göre 5 ºC daha soğuktu. Klimanjaro’nun buzullarını eriten sebep nedir? Kaynak: Bergkamp, G. Orlando, B. And Burton I. (2003). Change. Adaptation of water management to climate change. IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, UK. page.3

34 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Sera gazlarını fazla üretiyoruz Ormanları yok ediyoruz, yakıyoruz. Çarpık kentleşiyoruz Hızlı sanayileşiyoruz Denizlerdeki bitkisel planktonların yok olmasına sebep oluyoruz Küresel ısınmaya biz sebep oluyoruz ! Yanlış tarım yapıyoruz

35 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Kömür PetrolDoğal gaz Karbondioksit Halokarbonlar Buzdolapları İtici gazlar Klimalar İşte bu gazları atmosfere salarak küresel ısınmaya neden oluyoruz.

36 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Yaşam düşmanı ozon Ozon Diazot monoksit Egzoz Gazları Azotlu Gübreler Anız Yakma Metan Çöp Yığınları Hayvan Gübresi Pirinç Tarlaları Bataklıklar Sadece onlar değil bu gazlar da var

37 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Karbondioksit % 50 Azot oksitler % 5 Ozon % 7 Metan % 13 Halokarbonlar (CFC,HCFC,HFC) % 17 Kaynak: Dialog-Zeitschr-3/1995, s.9 Peki, “suçlu” gazların payları ne kadar?

38 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Geleceğimiz daha sıcak ve daha kurak olabilir. Kuraklık Aşırı sıcaklık ve yangınlar

39 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Seller Artan doğal afetlerin ve yangınların nedenini biliyor muyuz? Kasırgalar 2005 yılı Katrina ve Wilma, 2007 yılı Florida Kasırgaları

40 Enerji ve İklim İklim Global Sıcaklik °C Fırtına hasarı Fosil yakıt tüketimi

41 RUSYA KUZEY KUTBU KANADA ALASKA (U.S.A) GRÖNLAND ADASI Kuzey kutbundaki buzulların erimesi RUSYA KUZEY KUTBU KANADA ALASKA (U.S.A) GRÖNLAND ADASI (YAZ)

42 Hidrokarbonlardan meydana gelen tortul kayalarda oluşan koyu renkli, yoğun yanıcı petrol Petrol Kirliliğin ana kaynaklarından biri

43 Petrol mağduru bir kuş Atmosfere atılan sınai emisyonlar Bir tanker enkazı İklim Değişikliği Fosil yakıtların yakılması karbondioksit üreterek sera etkisini arttıracak ve gelecekte iklim üzerinde büyük bir değişikliğe sebep olacak küresel ısınmaya yol açacaktır. Deniz kirliliği Sağlık Konuları Her yıl denize dökülen petrol, denizde yapılan sondaj çalışmaları ve lağım atıkları yüzünden tahmini olarak 3 milyon ton petrol denize dökülmeketedir. Petrolün yan atıkları (ozon, karbon monoksit,Azot oksit ve kükürt dioksit) insan sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir.

44 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT OKYANUS TANKER FACİALARINDA DÖKÜLEN PETROL-1 MİKTARTANKERSENEKONUM (Ton) 257,000Atlantic Empress1979Batı Hint Adaları 239,000Castillo de Believer1983Güney Afrika 221,000Amoco Cadiz1978Fransa 132,000Odyssey1988Mid Atlantic 124,000Torrey Canyon1967İngiltere, Channel 123,000Sea Star1972Umman Körfezi 101,000Hawaiian Patriot1977Hawaii Adaları 95,000Independenta1979Türkiye 91,000Urquiola1976İspanya

45 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT OKYANUS TANKER FACİALARINDA DÖKÜLEN PETROL-2 MİKTAR(ton) TANKERSENEKONUM 85,000Braer1993Shetland Adaları 82,000Irene's Serenade1988Yunanistan 80,000Aegean Sea1992İspanya 77,000Prestige2002İspanya 76,000Khark 51989Fas 68,000Nova1985İran körfezi 62,000Wafira1971Güney Afrika 58,000Epic Colocotronis1975Batı Hint Adaları 57,000Sinclair Petrolore1960Brezilya

46 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Fosil Yakıt Zararları KömürPetrolD. Gaz İnsanlara Hayvanlara Orman ve Bitkilere Su Sistemlerine Yapılara Havaya Yüzey Madenciliği İklim Değişikliği Deniz Yükselmesi Toplam Zarar FOSİL YAKITLARIN ÇEVREYE ZARARI (2000 $/GJ)

47 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT DÜNYA FOSİL YAKIT TÜKETİMİ (2000) FOSİL YAKIT TÜKETİMİ MİLYON TON PETROL EŞDEĞERİ (MTOE) Kömür 2580 Petrol 3146 Doğal Gaz 2241 TOPLAM 7967

48 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT FOSİL YAKITLARIN ÇEVREYE VERDİĞİ ZARAR (2000) Tahmini Çevresel Zarar Miyar USD $ Kömür 1128 Petrol 1188 Doğal Gaz 560 TOPLAM HASAR 2876

49 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Source: Canadian Energy Supply and Demand National Energy Board AKICI FOSİL YAKIT ÜRETİM/TALEP (Petrol ve Doğal Gaz) Dünya Üretimi/Talebi Üretim Tahmini Talep Tahmini

50 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74 Doğa, çevre ve kent KURAKLIK TEHDİTİ VE KÜRESEL AÇLIK

75 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT  Yasamayan kahramanlardan ve onlarin sahadetlerinin yasayanlarin omuzlarina yiktigi buyuk yuklerden ne kadar cekinsem de bir kehanette bulunmaksizin edemeyecegim. Bunu bir uyari da sayabilirsiniz. Bu gezegende 3 milyari askin insan yasamlarini surdurmek icin gunde 2 dolari bile bulamiyor. Ve dogan her gunle birlikte 40 bin cocuk -yani her saniyede bir cocuk!- suregen aclikla ilintili hastaliklara yakalaniyor.  Ariel Dorfman bu makaleyi ABD'de yayimlanan haftalik haber dergisi TIME'in 20. yuzyilin yuz onemli insani arasinda yer verdigi Che Guevara anisina 14 Haziran 1999'da kaleme almisti. Makaleyi Ertugrul Kurkcu Ingilizce'den cevirdi.

76 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Gıda üretim düzeni bozulacak Örnek olarak; orta kuşak iklim bölgesinde bulunan buğday yetiştirme alanları kutuplara doğru kayacak. Bu durum bir çok ürün için de geçerlidir. Anadolu’da buğday yetişmeyecek mi?

77 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Açlık, yoksulluk ve hastalıklar Bizleri bekleyen tehlikelerin gerçekten farkında mıyız? Önce adalar, sonra kıyılar sular altında kalacak

78 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88 Doğa, çevre ve kent SAVAŞLAR

89 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT

90

91

92

93

94

95

96 Doğa, çevre ve kent ÇÖZÜM ARAYIŞLARI

97 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Çözüm Yolu Kullanma – Koruma Dengesi çerçevesinde kullanmak ve çözümler ortaya koymak. Sürdürülebilir Kalkınma

98 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Bu dünya bize atalarımızın mirası değil gelecek nesillerin bir emanetidir. Emanete ihanet edildiğini görmek istemiyoruz !

99 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Petrol, kömür ve doğal gaz (fosil yakıtlar) kullanımını sınırlandıralım Enerjiyi tasarruflu kullanalım Güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelelim. Güneş pilli lamba Herkesin yapabileceği bir şeyler var ! Herkesin yapabileceği bir şeyler var !

100 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Ormanları koruyalım ve miktarını arttıralım Plansız ve çarpık kentleşmeye izin vermeyelim 1,7 kg Oksijen 2,3 kg CO 2 1 saatte Yetişkin bir ağaç 1 saatte 2,3 kg karbondioksiti alıp 1,7 kg oksijen verir. Herkesin yapabileceği bir şeyler var ! Herkesin yapabileceği bir şeyler var !

101 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Buzdolabınızın kapağının iyi kapanıp kapanmadığını kontrol ederek enerji tasarruf edin. Yeni bir buzdolabı 8-10 yaşında olandan çok daha az enerji tüketir. Buzdolabınızı güneş alacak yere, soba veya radyatör yanına yerleştirmeyiniz. Buzdolabına sıcak malzeme koymayınız. Üstü açık sıvı yiyecekler nem oranını arttırarak kompresörün daha fazla çalışmasına neden olur. Kaynak: Enerjiyi tasarruflu kullanın Enerji tasarruflu ampulleri kullanın. Tasarruf ampullerin kullanılması konusunda dünya çapında bir karar alınsaydı ; kömürle çalışan yüzlerce santral kapatılırdı. Enerji tasarruflu lamba akkor lamba göre % 80 kadar enerji tasarrufu sağlar.

102 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Televizyon, bilgisayar, yazıcı, VCD, CD gösterici, gibi elektronik aletleri “bekleme durumunda” (stand-by) bırakmayın. Bu tip enerji tüketimine sızıntı adı verilmektedir ve aletin açık iken harcadığı enerjinin yaklaşık % 5'i kadardır. Energy Star etiketli yeni teknoloji TV ve VCR'lar kayıp enerjiyi %75'e kadar azaltmaktadırlar. Kaynak: Yüksek sıcaklıkta yıkamak yerine ılık veya soğuk suyla yıkamalı, durulama ise soğuk su ile yapılmalıdır. Çok kirli değil Ilık su Eğer mümkünse çamaşırlar dışarıda güneş ve rüzgardan yararlanarak kurutulmalıdır. Enerjiyi tasarruflu kullanın

103 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Kaynak: Tüketim alışkanlığınızı değiştirin. Geri dönüşümü mümkün olan şişe ve kutulardaki yiyecek ve içecekleri tüketin. Kağıtları geri dönüşüm çöp kutusuna atın. Çöplerin yüzde 50’si geri dönüşüme uğrasa, daha az karbondioksit gazı açığa çıkar. Damlayan bir musluk ayda 2250 litre, günde 75 litre su kaybına neden olur. Bu suyla yılda 900 kere duş yapılabilir. 5 dakikalık duşla yetinin. Daha az su tüketirsiniz.

104 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Binaların yalıtımı ile %25 den %50’ye varan yakıt tasarrufu sağlar. Çatı, kapı ve pencerelerinizin yalıtımını yapınız. Evinizin dış cephesini koyu renkle boyamak sıcaklığı muhafaza eder. Pencereler ve kapılar, ısının dörtte birinin kaybına neden olmaktadır. Çift cam veya ısıcam ısı kaybını yarı yarıya azalmaktadır. Pencere bandı ve süngerler kullanınız. Evinizin duvarlarını yalıtın. Kaynak: Havayı değil binalarımızı ısıtalım.

105 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Kaloriferin derecesini çok açmayın ºC 20 Oda sıcaklığını 1°C arttırmak için yaklaşık % 6 oranında daha fazla yakıt gerekmektedir. Oda sıcaklığı 23 °C iken ısı kaybı 100 ise; 22 °C olursa % 6 tasarruf 21 °C olursa % 12 tasarruf 20 °C olursa % 18 tasarruf sağlanabilir. Fazla sıcakta pencereleri açmak yerine radyatör musluğunu kısınız. 2 saat açık duran pencerelerden kW/m2 yıl ısı kaybı olduğu söylenebilir. Oda ısısına duyarlı termostatik vanalar kullanın. Kaynak: Fosil yakıt tüketiminizi azaltın.

106 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Aracınızı gerekmediği zamanlarda kullanmayın. Toplu ulaşım araçlarını kullanın. Lastiklerinizin hava basınçları düşük ise yakıt tüketimi artar. Gereksiz yere ani fren ve gaza basmak benzin tüketimini % 5 arttırır. Camları açık olarak Saatte 100 Km'lik bir hızla otomobilinizi sürmeniz % 4 aşırı yakıt tüketimine sebep olur. Kaynak: Tatilinizi yakın yerlerde yapın. Böylece kişi başına harcanan yakıt azalmış olur. Araçlar da fosil yakıt kullanır! Mevsim sebze ve meyvesi tüketin. Dış ülkelerden ithal edilen ürünler çok yakıt tüketilmesine neden olur.

107 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT YENİ BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI 1. NÜKLEER REAKTÖRLER 2. GÜNEŞ ENERJİSİ 3. RÜZGAR ENERJİSİ 4. BİYOKÜTLE 5. DENİZ / SU ENERJİSİ 6. JEOTERMAL ENERJİ

108 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT YENİ ENERJİ KAYNAKLARININ DEZAVANTAJLARI SONUÇ: DEZAVANTAJLARI ORTADAN KALDIRACAK BİR BAĞLAYICIYA GEREK VAR 1. KESİNTİLİ OLMALARI 2. TÜKETİM MERKEZLERİNDEN UZAKTA 3. YAKIT DEĞİL 4. DEPOLANMAZ (NÜKLEER HARİÇ) 5. TAŞINMAZ (NÜKLEER HARİÇ)

109 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT BAĞLAYICI SİSTEMİN NİTELİKLERİ SONUÇ: BAĞLAYICI SİSTEM SENTETİK YAKIT OLMALI 1. DEPOLANABİLİR OLMALI 2. TAŞINABİLİR OLMALI 3. YAKIT OLMALI 4. EKONOMİK OLMALI 5. YENİLENEBİLİR OLMALI 6. TEMİZ OLMALI

110 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT YAKIT SEÇİM KRİTERLERİ  Araç yakıtı  Enerji çevirim yöntemleri  Kullanım verimi  Çevreye uyumluluk  Güvenlik  Ekonomik (efektif maliyet)

111 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Neden Hidrojen Enerjisi ? Petrol, kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtların KESİNLİKLE tükeneceğinin herkes tarafından iyi bilinmesi Bu yakıtları fiyatlarının gün geçtikçe artacağı Alternatif bir sentetik yakıta ihtiyaç duyulması Roketler için hidrojen’in mükemmel bir yakıt olması Hidrojenin son derece güvenli olması Fosil yakıtlardan farklı olarak, alevli yanmanın yanı sıra katalitik, kimyasal veya elektro-kimyasal çevrimlerle enerji üretebilmesi

112 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif arayışları  Gerçek olmayan insan ilişkileri, sanal bağımlılık, kendimizin planlamadığı bir mesai, stresli çalışma ortamı, kafaya saksı düşme riski, deprem riski, ulaşımda- sanal ortamlarda yitirilen zamanlar, hızlı yaşama metabolizmanın tepkisi, sağlıksız beslenme, artan kanser, kalp, tansiyon gibi yıkıcı hastalıklar, tüketim çılgınlığı, TV, çocukların eğitimi, ekosistemin çöküşü, savaşlar, işgaller, küresel iklim değişikliği, ötelenen buzul çağı, ozon tabakası, pahalıya satılan organik ürünler, ekoloji tacirleri, GDO’lu gıdalar, doğadan kopuk bir yaşam...

113 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Birlikte üretip, doyup, yaşayan, doğadan almaktan çok vermeyi düşünen bir projeye yaşamları uyarlamak… Küreselleşmeyle başlayan sürecin kültürdeki olumsuz etkilerini ve olası çözümleri bulmaya çalışmak Alternatif arayışları

114 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Kimi zaman yaşama atfettiğimiz anlamlar ve değerler farklı olsa da tüm bu zenginlikleri yaşamak, arayışların bitmediğini görmek çok güzel..

115 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Birkaç yüz (ya da daha fazla) kişiden oluşan ve özellikle küresel ekonomiye alternatif yaratma idealini paylaşan bir topluluğun başarı şansı büyük ölçüde artar. Böylece ekoköy modeli, bir deneme ve icat laboratuarı olarak kendiliğinden ortaya çıkar.

116 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar - ekoköy  Findhorn ve Damanhur’un birçok ortak yönü var. Her ikisi de çok belirgin tarihsel anlarda, 1960’lar ve 1970’lerin başında çok küçük girişimler olarak başladı. Her ikisi de geçmişte ve bugün bulundukları faaliyetlerinde çok güçlü ruhsal bir odaklanmaya sahip. Her ikisi de kendilerini ekonomik olarak çökertilmiş ve marjinalleştirilmiş alanlara yerleştirdiler. Elle tutulur şekilde hissedilebilen aktivite ve canlılık, her iki ekoköye girerken göze çarpan ilk şey. Topluluk üyelerinin sahip olduğu ve yine topluluk üyelerinin çalıştığı şirketler tarafından yeni binalar inşa ediliyor. Ziyaretçileri çeken fırınlar, tiyatrolar, dükkânlar ve kafeler var. Yerli, ekolojik peynirler, şaraplar (ne yazık ki sadece Damanhur için geçerli!), meyve ve sebzeler üretiliyor. El sanatları stüdyolarında güzel seramikler, tekstil ürünleri, heykeller ve mumlar yaratılıyor. Çocuklar ve yetişkinler için okullar ve eğitim merkezleri çoğalıyor. Basım evleri, yazı makineleri; solar panel üreticileri, atık su sistem tasarımcıları, danışmanlık şirketleri… Her yerde ekonomik canlılığın ve çeşitliliğin izleri var.

117 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar - ekoköy  Damanhur ve Findhorn bu probleme ikili bir cevap bulmuşlar: Üyelerinin birikimlerinin toplulukta kalmasını sağlamak amacıyla kendi bankalarını kurmak ve paranın yerel olarak sirküle olması için kendi para sistemlerini yaratmak. Damanhur’da bankacı rolü, topluluğun konut kooperatifi tarafından üstleniliyor. Bu oluşum, topluluk üyelerinin birikimlerini, yine topluluk üyeleri ve iş yerleri için arsa alımı, ev yapımı; workshop ve ofis alanı alımı gibi yatırımlara dönüştürebilmeleri için bir araç olarak yaratılmış. Çok yakın bir geçmişte de, bu oluşum, iş fırsatlarını belirleyen ve bu fırsatları değerlendirmek isteyen topluluk üyelerine kredi sağlayan ve tavsiyelerde bulunan bir rol oynamaya başlayarak, gerçek bir banka rolüne yaklaşmış.

118 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT  Her iki sistem de ulusal para birimi ile eşit şekilde alışveriş yapıyor. Damanhur’da tüm muameleler Creditos ile yapılırken, Findhorn’un sakinleri ve ziyaretçilerinin bir seçeneği var ve hem ulusal hem de topluluğun para birimini kullanabiliyorlar. Her iki toplulukta da tüm ürün ve servisler-eğitsel dersler, bina servisleri, kitaplar, yiyecek, tiyato biletleri, basım, bilgi teknolojisi servisleri vb. topluluğun para birimi ile satın alınabiliyor.  Bu para birimlerinin topluluk ekonomisi açısından en güzel yanı, sadece yerel olarak harcanabilmeleri ve dolayısıyla birbirleri ile alışveriş etmek isteyen yerel topluluk üyeleri için hazır bulunmaları. Alternatif yaşamlar - ekoköy

119 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Amish insanları, modern yaşamın getirdiği hızlı tüketimden uzak kalarak, 17. yüzyıl sonundaki geleneksel toplum değerlerinin devamlılığına yönelik bir yaşam sergiliyorlar. Elektrik, otomobil, telefon gibi teknolojik araçları kullanmayı reddederek, şiddet içermeyen bir yaşamı seçiyorlar.

120 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Amish grupları, bugün ABD’deki 22 farklı eyalette ve Kanada’da yerleşik bir yaşam sürüyorlar. En eski Amish grubu, yaklaşık bin kişiden oluşuyor ve Amerika’nın Lancaster –Pelsinvaya eyaletinde…

121 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Amishler, farklı kıyafetlerin alçak gönüllüğü azalttığını, ayrımcılığa neden olduğuna inanıyorlar. Bu nedenle, siyah rengin ağırlıkta olduğu süsten uzak, basit çizgilerden oluşmuş kıyafetleri, renkli ama yazısız tişörtleri tercih ediyorlar.

122 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Amishler, teknoloji kullanımını sınırlayarak insanlar arasındaki duygusal yakınlığın artacağına inanıyorlar. Kimi zaman yaşamımızı kolaylaştırmak adına ürettiğimiz makinalar, kalan zamanlarda güçlendirmeyi düşündürdüğümüz ilişkilerimizi fark edemediğimiz bir biçimde zayıflatabiliyor. Ayrıca yapay mekanlarda yapılan egzersizler yerine hem işlerini yapabilecekleri hem de bedenlerini sağlıklı kılan bir yolu -çiftçiliği- tercih ediyorlar.

123 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  Ç iftlikteki olağan işlerin yanı sıra y ü n ve dokuma ile ilgili işlerde de ç alışıyorlar yaşlarındaki gen ç leri, yakın ç evrelerindeki d ü kkanlarda el emeği ü r ü nlerini satarken g ö rebiliyorsunuz. Toprakla yaptıkları işleri bir temizlenme olarak g ö r ü yorlar. Genel olarak sekizinci sınıfın sonuna kadar matematik, okuma-yazma gibi basit derslerden oluşan bir eğitimi, tek bir sınıf i ç inde alıyorlar. Sonrasında, g ü nl ü k yaşam pratiklerine katılarak eğitimlerini topluluk i ç erisinde devam ettiriyorlar. Erkek ç ocukları ticareti kız ç ocukları ise ev işlerini ö ğrenebilecekleri, el becerileri geliştirebilecekleri bir yaşamı tercih ediyorlar. Farklı desen ve renklerde, sadece elleriyle yaptıkları pek ç ok g ü zel şey... Kadınların bir araya gelerek 8-9 ayda yaptıkları ö rt ü leri g ö r ü nce y ü zlerindeki mutluluğun nedenini anlıyorum. Bir şeyleri ortak yapmanın verdiği keyif, emek ve huzur.. Ev, Amish insanları i ç in yaşamın merkezi. Evlerin b ü y ü kl ü kleri yaşayanların sayısına bağlı olarak değişiyor. Basit dekorlardan oluşan bu evler i ç in aslolan temizlikleri ve işlevsel olmaları.

124 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Alternatif yaşamlar  topluluk içerisindeki dayanışmanın bozulmaması adına herhangi bir sosyal güvenceden yararlanmak istemiyorlar. Topluluktaki birlikteliğin kendileri için en önemli güvence olduğuna inanıyorlar. Batının bu uç noktasında doğuya yakın bir felsefe… Büyük çoğunluğu elektriği, televizyonu reddetmesine karşın pil ile çalışan hesap makinası gibi aletleri veya satış dükkanlarında elektriği sağlaması açısından gazla çalışan jeneratörleri kullanıyorlar.

125 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Kalkınma – Çevre Koruma Çelişkisi İnsanların yaşam kalitesini yükseltmek amaçlı kalkınma ve teknolojik gelişimler yarattıkları çevre sorunları nedeniyle insanın yaşam kalitesini düşürmeye başlamışlardır.

126 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Çözüm Yolu Kullanma – Koruma Dengesi çerçevesinde kullanmak ve çözümler ortaya koymak. Sürdürülebilir Kalkınma

127 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE ve YÖNETİM ÇEVRE Bir canlının yaşamını, gelişmesini ve neslini sürdürebilmesine etki eden fiziksel, kimyasal ve biyolojik dış şartlardır. YÖNETİM Birden çok alternatifin bulunduğu ve en iyi alternatifin hangisi olduğuna dair belirsizliğin söz konusu olduğu durumlarda bir veya birden çok amaca ulaşmak için sınırlı kaynak kullanımıyla doğru karar vermekle ilgili bir bilim dalıdır.

128 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE YÖNETİMİ  İnsanlar ve doğa arasındaki ilişkilerin yönetilmesidir.  İnsanların yer kürenin doğal kaynaklarına olan talebini, doğanın talebi karşılama kapasitesi ile sürdürülebilir şekilde dengelemeyi amaçlamaktadır.

129 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE YÖNETİMİ (üç aşamalı değerlendirme)  Faaliyetlerin muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi (etki değerlendirilmesi)  Faaliyetlerden dolayı geçmişte oluşmuş çevresel değişikliklerin ortadan kaldırılması için muhtemel yöntemler (düzeltici faaliyetler)  Doğal olayların veya faaliyetlerin çevresel etkilerinin azaltılması için muhtemel yöntemler

130 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE YÖNETİMİNİN ANA BİLEŞENLERİ  Politika:Bilimsel veriler ve çakışan politik ve ekonomik çıkarlarla ilgili değer yargılarına dayanan çevresel amaçları tanımlar.  Mevzuat:Politikaların formüle edilmesi uygulanması için araçtır.  İdari Yapılanma: Belirlenen çevresel amaçları geliştirmek ve hayata geçirmek için çerçeve ve ortam sağlar.

131 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Konuyla ilgili yasal mevzuat  ÇED Yönetmeliği 16/12/  Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 21/01/  Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 18/03/  Benzin Ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği (2003/17/AT ile değişik 98/70/AT)11/06/  Ambalaj Ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 30/07/  Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 06/08/  Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 31/08/  Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 29/09/  Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 05/10/  Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolu Yönetmeliği 07/10/  Yaban Hayatı Koruma ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları İle İlgili Yönetmelik08/11/  Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği 16/12/  Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği26/12/  Su Kirliliği Kontrolu Yönetmeliği 31/12/  Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği Yönetmeliği13/01/  Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği 03/02/  Zararlı Kimyasal Madde ve Ürünlerinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 17/02/  Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği 31/05/  Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği (2002/49/EC)01/07/  Trafikte Seyreden Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Gazı Emisyonlarının Kontrolüne Dair Yönetmelik 08/07/  Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 22/07/  Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği (76/464/ AB) 26/11/  Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 08/01/  Yüzme Suyu Kalitesi Yönetmeliği (76/160/AB)09/01/  İçmesuyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik (79/869/AB ile değişik 75/440/AB) 20/11/  Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına Dair Revize Yönetmelik Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına Dair Revize Yönetmelik  Türkiye'de Koku Emisyonları ve İmisyonları Yönetimi Türkiye'de Koku Emisyonları ve İmisyonları Yönetimi

132 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Taslak Yönetmelikler  Büyük Endüstriyel Kaza Tehlikelerinin Kontrolü Yönetmeliği Taslağı Büyük Endüstriyel Kaza Tehlikelerinin Kontrolü Yönetmeliği Taslağı  Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği - Taslak Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği - Taslak  Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği Taslağı  STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME YÖNETMELİĞİ STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME YÖNETMELİĞİ  İYONLAŞTIRICI OLMAYAN RADYASYONDAN KAYNAKLANAN ELEKTROMANYETİK ALANLARDAN HALKIN KORUNMASINA YÖNELİK YÖNETMELİK Taslağı  Çevresel Gürültünün değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliği taslağı Çevresel Gürültünün değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliği taslağı  Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Taslağı Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Taslağı  Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Emisyonlarının Azaltılmasına İlişkin Yönetmelik Taslağı Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Emisyonlarının Azaltılmasına İlişkin Yönetmelik Taslağı  Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağların Kontrolu Yönetmelik Taslağı Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağların Kontrolu Yönetmelik Taslağı  Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Taslağı Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Taslağı  KOKU KONTROLÜ Yönetmeliği Taslağı ve Kılavuzlar KOKU KONTROLÜ Yönetmeliği Taslağı ve Kılavuzlar  Hidrofloroklorokarbonların Azaltılmasına Dair Yönetmelik Taslağı

133 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRESEL KARARLARIN ALINMASINDA KATILIMCILAR VE KRİTERLER ÇEVRE YÖNETMELİKLERİN İN TASARIMI VE UYGULANMASI ÇEVRE YÖNETİMİ PROGRAMLARI ÇEVRE PLANLAMADA TAHMİNLER VE DEĞERLENDİRMELER ETKİ DEĞERLENDİRMEDE KULLANILAN TEKNİKLER VE YASAL DÜZENLEMELER ÇEVRE YÖNETİMİ

134 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRESEL KARARLARIN ALINMASINDA KATILIMCILAR VE KRİTERLER  Çevresel düzenlemeler ve etki değerlendirmesinde rol alan kuruluşlar ve bu kuruluşların karar verme sürecinde kullandıkları kriterlerin analizi Çağdaş çevrecilik anlayışı 1960larda ortaya çıkmıştır. Hava ve su kirliliğinin kontrolü için kullanılan önlemler birçok ülkede yaygınlaşmıştır. Yeni kanunlar ve düzenlemeler hükümetlere aldıkları kararların çevresel etkilerini düşünmeleri gerekliliğini getirmiştir. İnsan faaliyetlerinin çevresel etkilerine olan ilgi ve önemin artması yeni bir çalışma alanının ortaya çıkmasına neden olmuştur: ÇEVRE PLANLAMA VE YÖNETİMİ

135 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT İNSANLAR NİYE ÇEVREYİ KORUMAK İSTER? BUNUN NEDENİ ÇEVRE KORUMANIN İYİ BİR EKONOMİK YATIRIM OLMASI MIDIR? ÇEVRE KONTROLLERİ TÜRLERİN VE HABİTATLARIN KORUMASINDAKİ YASAL VE AHLAKİ ZORUNLULUKLAR NEDENİYLE Mİ UYGULANMAKTADIR? ÇEVRECİLİK VE ÇEVRE PLANLAMA VE YÖNETİMİ FARKLI TANIMLAMALAR MIDIR? BÖLÜM I

136 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRENİN KORUNMASINDA ANTROPOJENİK (İNSAN MERKEZLİ) ETKENLER:  Kamu sağlığının korunması  Doğal kaynakların etkin şekilde kullanılması  Yerkürenin insan yaşamına ev sahipliği yapabilme yeteneğinin sürdürülmesi  Estetik değerlere ve manevi tatmin yaratma özelliklerine sahip alanların korunması ÇEVRESEL ADALET İÇİN ÇAĞDAŞ HAREKET Bu hareket zararlı atık deşarjı yapan tesislerin etnik azınlığa sahip toplumların bulunduğu yerlerde kurulmasının protestosuyla birlikte ortaya çıkmakla birlikte, karar vericileri çevre koruma maliyet ve kazançlarının dağılımı konusunda daha dikkatli olmaya zorlamıştır. BİOCENTRİSM’İN (BİYO-ODAKLILIK) ORTAYA ÇIKMASIYLA İNSAN HARİCİ TÜRLERİN DİĞER KULLANIM/FAYDALANMA AMAÇLARININ YANISIRA İNSAN HAYATININ DESTEKLENİP ZENGİNLEŞTİRİLMESİNDE AYRICA GENETİK/KALITSAL ÖNEME DE SAHİP OLDUĞU ANLAYIŞI GELİŞMİŞTİR.

137 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE YÖNETİMİNİN ANTROPOJENİK YÖNÜ  Kamu sağlığının korunması Temiz su ve temel sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasında mühendislik hizmetlerinin sağlanmasın.  Kaynakların etkin şekilde kullanılması Doğal kaynakların verimli şekilde kullanılmasıyla atıklardan kaçınılması.  Doğal sistemlerin korunması İnsanlar ve insanlar için önemi olan diğer türler için gezegenimizin yaşanabilirliğinin korunması.  Yaban hayatının korunması İnsanlar tarafından estetik ve rekreasyon özellikleri nedeniyle kullanılan alanların korunması.

138 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ENDÜSTRİLEŞEN ŞEHİRLERDE KAMU SAĞLIĞI  Kötü sağlık şartları sebebiyle 19. yüzyılın ortalarında Amerika’nın büyük şehirleri tifo, kolero ve tifüs gibi tekrar eden epidemik olaylarla karşı karşıya kaldı.  Hastalıklarının nedeninin çok iyi bilinmiyor olması, epidemik olayların ele alınması çabalarında artışlara neden oldu. Temel bilgi kaynakları ilk etapta belirli çevre şartları ve hastalığın ortaya çıkmasındaki ilişkilerin dokümentasyonu çalışmalarından oluşmaktaydı. Modern Epidemiyoloji biliminin anahtarı olan bu yaklaşım, 1842’de Edwin Chadwick tarafından İngiliz işçilerin yaşam şartlarının sağlıklarını nasıl etkilediği hakkındaki önemli çalışmasının temelini oluşturmuştur.  20. yüzyılın başlarında birçok mühendis atıksuların arıtılmasını gereksiz bir masraf olarak görmekteydi. Bu dönemdeki sağlık mühendisliği uygulamalarının çoğu “seyreltme kirliliğin çözümüdür” anlayışına dayanmaktaydı.

139 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT KAYNAKLARIN ETKİN KULLANARAK KORUNMASI Pichot Amerikan Ormancılık Servisi’ninbaşı ve ormanların bilimsel şekilde yönetilmesi konusunda önde gelen bir savunucuydu. Çevreye olan bu yaklaşımı aşağıdaki kendi oluşturduğu üç prensiple anlatılmaktadır:  Kıtamızda bulunan mevcut doğal kaynakların burada yaşayan insanların yararına kullanılması.  Koruma atıkların önlenmesini temsil etmektedir.  Doğal kaynaklar sadece birkaç kişinin çıkarı için değil birçok insanın yararına geliştirilmeli ve korunmalıdır. Ekonomistler iş,doğal kaynak ve mal ve hizmetlerin etkin şekilde üretilmesinde kullanılabilecek diğer girdilerin tanımlanması konusunda eğitilirler. Ekonomistlerin fayda ve maliyetler arasındaki farkın maksimize edilmesi hedefi verimli etkinlik amacını açıklamaktadır. Son yıllarda yeni bir uzmanlık alanı ortaya çıkmıştır: çevre ekonomisi. Bu alandaki yaklaşımlardan biri endüstri ve belediyelerden gelen atıkların kabulü çevrenin uygun biçimde kullanılması şeklindedir. Birçok çevre ekonomisti atıklardaki azaltma miktarına, ekonomik fayda maliyet analizi yaparak karar verilmesi gerektiğine inanmaktadır.

140 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT DOĞAL SİSTEMLERİN KORUNMASI Çevre sorunları dünyanın pek çok yerinde bu arada Türkiye’de son yirmi yılda güncel yaşama iyice girmiş durumdadır. Ormanların tahribi ve erozyon sorunu, hızlı nüfus artışı, düzensiz şehirleşme ve yeşil alanların eksikliği, kıyıların bozulması, sanayide kullanılan kimyasal maddelerin insan sağlığına etkisi, nükleer enerji ve termik santrallerle ilgili sorunlar sadece Türkiye’de değil, dünyanın pek çok ülkesinde çözümleri aranan sorunlar haline gelmiştir. Çevre sorunlarına bağlı olarak, 1970 yıllara kadar biyolojinin bir alt kolu olan ve bitki ve hayvanların çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bir dalı olan ekoloji, 1970li yıllardan itibaren artan çevre sorunlarına bağlı olarak insan ve diğer canlıların birbiriyle ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaya başlamıştır. Kısaca ekoloji insan – doğa ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Ekoloji bilimleri, çevre bilimlerinden farklılık göstermektedir. Çevre bilimleri, çevrenin tanımından yola çıkarak ormancılık, ziraat, tıp, coğrafya, sosyoloji, antropoloji, ekonomi, fizik, kimya, hukuk, yer bilimleri gibi alanların katkısıyla gelişmektedir. Ekolojik ilkeler, çevre bilimleri için yukarıda sayılan bilim dallarından birisidir. Ancak ekoloji çevre bilimi için kullanılacak en doğal bilimsel çerçevedir.

141 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT YABAN HAYATININ KORUNMASI  Yaban hayatının korunmasındaki birçok neden ekonomik ve ekolojik tabanlıdır. Örneğin, yaban hayatı bilim adamlarına doğal süreçleri inceleme olanağı sağlamaktadır ve birçok türün bir araya gelmesiyle; ziraat, endüstri ve tıp için son derece önemli ve faydalı kaynaklar sağlayan genetik bir çeşitlilik havuzu oluşmaktadır.  Buna ek olarak, yaban hayatı avcılara ve diğer dış mekan rekreasyonunda bulunan kişilere farklı olanaklar sunmaktadır. Bu gibi nedenler yaban hayatının korunmasında önemlidir ve birçok çevre yönetim programları için temel oluştururlar. Burada bunlardan bahsedilmemekte, daha çok yaban hayatının korunması konusundaki felsefi ve manevi tartışmalar anlatılmaktadır.  Yabani ve görsel öneme sahip alanların korunmasıyla ilgili mücadele genellikle boş vakitlerini doğada geçirmeye geliri yeten bireyler tarafından desteklenmektedir. Bunun aksine, çevresel adalet hareketinin ortaya çıkışı ortalama finansal kaynaklara sahip insanların ilgi alanını yansıtmaktadır.

142 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRESEL ADALET HAREKETİ  Çevre programları, sık sık insanlar ve onların etkilediği gruplar üzerindeki eşit olmayan maliyetleri konu alır. Bu da fayda ve kazançların nihai dağılımlarının adil olup olmadığı sorularını ortaya çıkarmaktadır. Örneğin, eski motorlu taşıtlar üzerine pahalı emisyon kontrol araçlarını yerleştirmeyi gerektiren hükümet yaptırımları çoğunlukla fakir kesim üzerine orantısız yükler yüklediği için eleştirilmektedir.

143 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÇEVRE HAKKINDA BİOCENTRİC BAKIŞ AÇILARI Çevre etiğinin tipleri  İnsanların doğası gereği (insan oldukları için) ve çevrenin sağladığı faydalar açısından değerlendirildiği bir antropojenik etik. Bu etik sistemi geleneksel etikleri çevreye uygular.  Hayvanların durumunun ahlaki olarak ele alındığı hayvan etiği. Bazı filozoflar bilinçli olan ve olmayan şeklinde hayvanları ayırır ve sadece bilinçli olanların ele alınması gerektiğini tartışırlar.  Bitki ve hayvanlar dahil tüm yaşama saygı duyulması temeline dayalı bir etik.  Tehlike altındaki türleri ahlaki olarak daha ön planda tutan bir etik. Bu etikte yaşama tür bazında saygı vardır.  Biyotik toplumların ele alındığı arazi etiği.

144 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT YENİ BİR UZMANLIK: ÇEVRE PLANLAMA VE YÖNETİMİ Çevre plancıları ve yöneticileri oldukça geniş bir yelpazedeki konular dahilinde çalışırlar ve aşağıdaki listede tipik çalışma şekilleri ve faaliyetleri hakkında genel bir fikir vermektedir. Öneri projelerin etkilerinin değerlendirilmesi, konstrüksiyon sırasında çevresel etkilerin azaltılması ve proje sonrası çevresel etkilerin izlenmesi faaliyetlerini de kapsayan yeni tesislerin geliştirilmesi işi. Burada kamu işleri ve özel şirketlere ait geliştirme projeleri de söz konusudur. Eski tesislerin faaliyetine son verilmesi; örneğin eskimiş nükleer güç santrallerinin tasviye edilmesi, kapanması öngörülen askeri alanlardaki toksik atıkların temizlenmesi ve ekolojik anlamda terk edilmiş arazilerin rehabilitasyonu (maden aramalarının yapıldığı arazi parçaları gibi). Kirlilik kontrol gerekliliklerine uygunluğun izlenmesi, materyallerin geri dönüşümü vasıtasıyla atık üretiminin azaltılması ve tesis performansının çevresel denetimlerinin yapılması gibi tesis operasyonları. Çevre kanunları ve politikalarının etkinliğini değerlendiren çalışmalarda gösterildiği şekliyle hükümet politika analizi ve çevre programlarının uygulanması. Arazilerin farklı amaçlarla kullanılmasının uygunluğunun analiz edilmesi ve arazi kullanımının kaynakları koruyup toprak kayması ve su baskınları gibi kamuyu tehdit eden doğal afetlerin azaltılması yönünde gerçekleştirilmesini kontrol altına alan politikaların geliştirilmesi faaliyetleri de dahil olmak üzere kentsel ve bölgesel gelişmelerin yapılması.

145 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ETKİNLİK, EŞİTLİK VE HAKLAR ÜZERİNE DAYALI KARAR VERME Üretim Etkinliği ve Fayda Maliyet Analizi (FMA)  FMA’nın gerekçelerinin ortaya konması  FMA ve and dağılımsal sonuçları  İnsan yaşamının değeri  Mevcut değere inme  FMA ve hakların kaliteli çevre için kullanılması Ahlaki ve Yasal Hakların Ayrımı  Ahlaki etkenler  Ahlaki prensipler  Bakış açısına karşı tanımlayıcı haklar claims  Bilinçli canlılar  Hak sahipleri

146 MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT ÜRETİM ETKİNLİĞİ VE FAYDA MALİYET ANALİZİ (FMA)  Bir ulusun kendi içinde ve uluslar arasında çevre korumanın fayda ve maliyetleri ne kadar adil olarak dağıtılıyor?  Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerini tehlikeye atmaları halinde bu yaklaşımlar yürütülmeli midir?  Bazı ahlaki ve yasal haklar insanlarla ilgilidir; örneğin yurttaşların yaşanabilir çevrelerde sahip olma hakkı. Bazı haklar hayvanlarla ilgilidir. Bazı insanlar bazı hayvanların insani muameleyi hakettiklerine inanmaktadır. 1930larda Gifford Pinchot ve diğer öncü konservatistlerin doğal kaynakların etkin biçimde kullanılması hakkındaki fikirleri fayda-maliyet analizi (FMA) olarak bilinen prosedürün ortaya çıkmasıyla birlikte desteklenmiştir. Kamu kararının bir hedefi olarak etkin kaynak kullanımı çevre politikası ve doğal kaynak yönetimi literatüründe önde gelen bir konudur. Etkin kullanımın savunucuları FMA’nın daha sık kullanılması gerektiğini vurgulamaktadırlar. Bazen FMA’nın taraftarları çevresel ve doğal kaynak yönetim plan ve programlarının kabul edilebilirliğine karar verilmesi sürecinde etkin kaynak kullanımını bir kriter olarak kullanmaları konusunda karar vericileri ikna etmeyi başarmışlardır.


"MSI 224 DOĞA ÇEVRE VE KENT Doğa, çevre ve kent ÇEVRE SORUNLARI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları