Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FİİLLER KELİME TÜRLERİ İş, oluş, durum bildiren sözcüklere fiil denir. çalış-gör- koş- yüz- incele- sev- fırlat- yakala- boya- ağla- gel- uç- yıka- susa-gül-

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FİİLLER KELİME TÜRLERİ İş, oluş, durum bildiren sözcüklere fiil denir. çalış-gör- koş- yüz- incele- sev- fırlat- yakala- boya- ağla- gel- uç- yıka- susa-gül-"— Sunum transkripti:

1

2 FİİLLER KELİME TÜRLERİ

3 İş, oluş, durum bildiren sözcüklere fiil denir. çalış-gör- koş- yüz- incele- sev- fırlat- yakala- boya- ağla- gel- uç- yıka- susa-gül-

4 Fiiller temel anlam özelliklerine göre üçe ayrılır. 1- İŞ FİİLLERİ: Varlığın yaptığı işi ve hareketi bildiren fiillerdir. Yani nesne alabilen fiillerdir. Çamaşırları yıkadım. nesne kılış fiili Onu çağırır mısın? nesne kılış fiili 3- DURUM FİİLLERİ: Varlığın içinde bulunduğu durumu belirten fiillerdir. Nesne almazlar. Çocuk uyudu. durum fiili Öğrenciler güldü. durum fiili 2- OLUŞ FİİLLERİ : Varlığın zaman içinde nasıl bir değişime uğradığını anlatan fiillerdir. Nesne almazlar. Çocuğun yüzü sararmış. oluş fiili Meyveler olgunlaşmış.. oluş fiili

5 FİİLLERDE KİP VE KİŞİ Fiillerin cümlede kullanılması için çekimlenmesi gerekir. Yani haber veya dilek kiplerinden birini alması gerekir. Haber ve dilek kiplerini alınca şahıs eklerini almış olurlar. Böylece kip ve kişi ekleri alan fiillere çekimli fiil denir. Fiil + Kip eki + Şahıs eki = çekimli fiil oku+ du + m = okudum konuş+ acak + sın = konuşacaksın kazan+ sa + lar = kazansalar çalış+ malı + ız = çalışmalıyız

6 FİİLLERDE ŞAHIS 1. tekilkoştu – m1. çoğulkoşsa –k 2. tekilkoştu – n2. çoğulkoşsa-nız 3. tekilkoştu3. çoğulkoşsa- lar Fiilin bildirdiği işi, hareketi, oluşu gerçekleştiren varlık, fiilin şahsıdır. Türkçede dört tip şahıs eki bulunmaktadır. 1- Görülen geçmiş zaman ve şart kipinde kullanılanlar: 2- Duyulan geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman ve gereklilik kipinde kullanılanlar: 1. tekilanlamış- ım1.çoğulanlar-ız 2. tekilanlıyor- sun2. çoğulanlamalı-sınız 3. tekilanlayacak3. çoğulanlamış- lar

7 4- Emir kipinin çekiminde kullanılanlar: 1. tekilbak-ayım1.çoğulsev-elim 2. tekilbaka-sın2. çoğulseve-siniz 3. tekilbaka3. çoğulseve-ler 3- İstek kipinin çekiminde kullanılanlar: 1. tekil-1.çoğul- 2. tekilkalk2. çoğulgel-in -iniz 3. tekilkalk-sın3. çoğulgel-sinler

8 A) HABER KİPLERİ: Fiil kipleri haber ve dilek kipleri olmak üzere ikiye ayrılır: 1) GÖRÜLEN GEÇMİŞ ZAMAN -dı, -di 2) DUYULAN GEÇMİŞ ZAMAN -mış,-miş 3) ŞİMDİKİ ZAMAN -yor 4) GELECEK ZAMAN -ecek, -acak 1) GEREKLİLİK KİPİ –meli -malı B) DİLEK KİPLERİ: 5) GENİŞ ZAMAN –ar, -er 2) ŞART KİPİ -se, -sa 3) İSTEK KİPİ –e, -a 4) EMİR KİPİ 1) GEREKLİLİK KİPİ –meli -malı 3) İSTEK KİPİ –e, -a

9 2- DUYULAN GEÇMİŞ ZAMAN: Bildirilen işin, hareketin yapıldığını başkasından duyma anlamı vardır. İşin yapılma zamanı söyleme zamanından öncedir. Fiil kök veya gövdelerine getirilen “-mış, -miş,- muş, -müş” ekleriyle yapılır. incele – miş – im gör – müş - üz incele – miş – sin gör – müş – sünüz incele – miş gör – müş – ler oku – muş – um acık – mış – ız oku – muş – sun acık – mış - sınız oku – muş acık – mış - lar

10 3- ŞİMDİKİ ZAMAN : Eylemin içinde bulunulan zaman içinde yapıldığını anlatan kiptir. İşin yapılma zamanı ile söyleme zamanı aynıdır. Fiil kök veya gövdelerine getirilen “-yor” ekiyle yapılır. Sev - i – yor – umyürü – yor – uz sev – i - yor – sunyürü – yor – sunuz sev – i – yoryürü – yor – lar “-makta, -mekte” eki “-yor” ekinin yerine kullanılabilir. Dinle – mekte – y – imkork – makta - y – ız Dinle – mekte- sinkork – makta - sınız Dinle – mektekork – makta – lar

11 4- GELECEK ZAMAN : Eylemin bildirdiği iş, oluş, hareketin gelecek bir zamanda gerçekleşeceğini anlatan kiptir. İşin yapılma zamanı, söyleme zamanından sonradır. Fiil kök veya gövdelerine getirilen “-acak, -ecek” ekleriyle yapılır. anlat – acağ – ımincele – y – eceğ – iz anlat – acak - sınincele – y – ecek - siniz anlat – acakincele – y – ecek – ler yaz – acağ – ımgel – eceğ – iz yaz – acak sıngel – ecek - siniz yaz- acakgel – ecek – ler

12 5- GENİŞ ZAMAN : Eylemin her zaman yapıldığını bildiren kiptir. Fiil kök veya gövdelerine getirilen “-r,-ır,-ir,-ur,-ür, -ar, - er” ekleriyle yapılır. çalış – ır – ımbak – ar – ız çalış – ır – sınbak – ar – sınız çalış – ırbak – ar – lar anla – r – ımeğil – ir – iz anla – r – sıneğil – ir – siniz anla – reğil – ir – ler

13 (2005 – Ö. O. )Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “başkalarından duyarak öğrenme” yoktur? A) A) Varını yoğunu çocukları için harcamış. B) B) Temiz hava astım hastalarına iyi gelirmiş. C) C) Gördüklerini anlatmış uzun uzun. D) D) Zorluklara göğüs germiş birisiydi.

14 1- GEREKLİLİK KİPİ : Eylemin yapılmasının ya da yapılmamasının gerekli olduğunu bildirir. Fiil kök ya da gövdelerine getirilen “-malı, -meli” ekleriyle yapılır. anla – malı- y- ımgül – meli – y – iz anla – malı – sıngül – meli - siniz anla – malıgül – meli – ler Kırma - malı - y – ımterleme - meli – y – iz kırma – malı – sınterleme - meli – siniz kırma - malıterleme – meli – ler DİLEK KİPLERİ

15 2- ŞART KİPİ : Bir yargının gerçekleşmesinin bir koşula bağlandığı kiptir. Fiil kök ya da gövdelerine getirilen “ –sa, -se” ekleriyle yapılır. oyna – sa – mbil – se – k oyna – sa – nbil – se – niz oyna – sabil – se – ler sevin – se – mkoş – sa – k sevin – se – nkoş – sa – nız sevin – sekoş – sa – lar

16 3- İSTEK KİPİ : Fiilin yapılmasındaki istek ve niyeti gösteren kiptir. Fiil kök ya da gövdelerine getirilen “-a, -e, -ayım, -eyim, -alım, -elim” ekleriyle yapılır. konuş – ayımyüz - elim konuş – a – sınyüz – e – siniz konuş – ayüz – e – ler temizle – y – eyimanlaş – alım temizle – y – e – sinanlaş – a – sınız temizle – y – e anlaş – a – lar

17 4-EMİR KİPİ : Fiilin yapılması gerektiğini emir şeklinde ifade eden kiptir. Bu kipin I. tekil ve I. çoğul çekimleri yoktur gelgel – in -iniz gel – singel – sin - ler söylesöyle – y – in – iniz söyle – sinsöyle – sin – ler

18 (2003 – DPY ) Aşağıdakilerden hangisi dilek kipindedir? A) A) Şaşırdım B) B) Başarırsınız C) C) Yükselmeliyiz D) D) Gideceğiz

19 FİİLLERDE OLUMSUZLUK Fiillere getirilen “-ma,-me, -maz, -mez” ekleriyle yapılır. ağladımağlamadım üzülmüşsünüzülmemişsin küseceklerküsmeyecekler koşarkoşmaz gelirgelmez Kalmalısınkalmamalısın öpse öpmese gezelimgezmeyelim kalkkalkma

20 ANLAM KAYMASI Bir kipin başka bir kip yerine kullanılmasına anlam kayması ( zaman kayması ) denir. Akşam Ahmetler bize geliyor. ( gelecek ) Atatürk 23 Nisan 1920’de TBMM’yi açar. (açmış) Her sabah süt içiyorum. ( içerim ) Yarışma törenden sonra başlıyor. (başlayacak)

21 B) B) Babam sabah erkenden gidiyor. A) A) Arkadaşım bugün bize geliyor. (2004 – Ö. O. ) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yapılmakta olan bir eylem söz konusudur? C) C) Okula gitmek için hazırlanıyor. D) D) O gülünce gamzeleri çıkıyor.

22 YANLIŞ

23 TEBRİKLER

24


"FİİLLER KELİME TÜRLERİ İş, oluş, durum bildiren sözcüklere fiil denir. çalış-gör- koş- yüz- incele- sev- fırlat- yakala- boya- ağla- gel- uç- yıka- susa-gül-" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları