Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr. Mustafa Eras Avrupa meslek yuksek okulu

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr. Mustafa Eras Avrupa meslek yuksek okulu"— Sunum transkripti:

1 Dr. Mustafa Eras Avrupa meslek yuksek okulu
Kas iskelet sistemi hastaliklarinda oyku ve genel degerlendirme Dr. Mustafa Eras Avrupa meslek yuksek okulu

2

3 Iskeletin degisik kemikleri arasindaki fonksiyonel baglantiya eklem denilir.
Bazi kemiklerde eklemler birbirleriyle hareket etmeyecek sekilde baglanmislardir.(kafatasi kemikleri ) Tam hareketli eklemlerde eklem yuzleri birbirlerinden tamamen ayrilmislardir. Eklemler, eklemi olusturan kemikler arasinda uzanan ve ligament deniln kuvvetli fibroz baglarla saglamlastirilmislardir.

4 eklemlerin siniflandirilmasi 1-hareketsiz eklemler(fibroz eklemler) A-sutura B-sindesmosis C-Gomfoz A: Sutura: sadece yassı kemikler ve kafada bulunur. Kemiklerin kenarları dişli olup birbirlerine kenetlenmişlerdir. Stural ligeman denilen ince bir bağ dokusu ile bağlanmışlardır.

5 B: Sindesmosis: iki kemik yüzümü ligemanlar sıkıca birbirine bağlamışlardır. Örnek: art. Tibiofibularis inferior. Gomfozis:Sindesmozisin bir çeşidi olup , bir oyuk içerisine bir koninin girmesi şeklinde oluşur. Bu eklemleri diş kökleri ile çene kemikleri arasında görülür.

6 2-kikirdaksi eklemler(az hareketli eklemler) A-sinkondrosis
2-kikirdaksi eklemler(az hareketli eklemler) A-sinkondrosis. İki eklem arasındaki doku , kıkırdak dokusudur. Geçici bir eklem şeklidir. Erişkinlerde Kemikleştiği için görülmez. B– Simfizis: Kemik yüzleri hyalin kıkırdak ile örtülüdür. Kıkırdak arasını fibrokartilajinöz doku doldurmuştur.

7 3-tam hareketli eklemler(synoviyal eklemler)
3-tam hareketli eklemler(synoviyal eklemler).Vücudumuzdaki eklemlerin çoğu böyledir. Art.simplex. art.composita A-tek eksenli eklem

8 b-iki eksenli c-ikiden fazla eksenli d-belirli bir ekseni olmayan

9 Vertebralar arasindaki eklemler 1-vertebra korpuslari arasindaki symphysis 2-artikuler procesler arasindaki sinoviyal eklemler

10 Eklemlerde yapilan hareket cesitleri Tam hareketli eklemlerde hareketin cesidini , yonunu ve genisliligini belirleyen ana unsur, eklem yuzeyinin seklidir. Hareketlerin maksada en uygun sekilde yapilmasi eklem yuzeyinin sekline baglidir. Genis hareketlerin yapildigi eklem yuzeyi konveks digeri ise konkavdir. Ayni zamanda eklemlerin eksenlerinin sayisini ve yonunude belirler.

11 1-kayma hareketleri 2-acisal hareketler fleksiyon ekstansiyon abduksiyon adduksiyon

12 3-sirsumduksiyon hareketi 4-rotasyon hareketi supinasyon pronasyon

13 Biyomekanik Biyolojik sistemler uzerinde ic ve dis kuvvetlerin etkisini arastiran bilim dalidir. Biyomekanik Newtonun mekanik yasalarini kullanirkan model olarak canli vucudu veya dokuyu ele alir. Model dengede ise kuvverlerin etkisini inceleyen alt dali Statikdir. Dinamik adi verilen alt dali ise vucudun hareketini , hareketi ureten kuvvetleri inceler ve 3 alt dali vardir. biyotriboloji= biyolojik sistemlerde ve ozellikle eklemlerde , eklem protezlerinde surtunme(friksiyon) , kayma (lubrikasyon) ve asinma (wear) ile ilgilenir.

14 Biyomekanikte kullanılan standart ölçüm değerleri

15 Bu nedenle biyomekanik , kinematic ve triboloji ozellikle ortopedi ve fizik tedavinin klinik kullanim alanine girerek , normal eklem fonksiyonlarinin (stabilite-instabilite), travma ,cerrahi sonrasi eklem fonksiyonlarinin nasil degistigini, kas gucleri ve eklem temas kuvvetlerinin nasil hesaplanacaginin, ortopedide kullanilan materyallerin mekanik ozelliklerinin, static ve dinamik dengenin , deformasyonun, elastisitenin ve viskoelastisiiitenin anlasilmasinda ve patolojik durumlarin degerlendirilmesinde bize yardimci olur.

16 Biyomekanik Newton yasalarini kullandigi icin oncelikle bu yasalarin bilinmesi gerekir. Buna gore
1-Dengede veya static duran bir cisme uygulanan kuvvetlerin bileskesi sifirdir. (eylemsizlik) 2- Eger birleskede bir kuvvet sifir degilse , bu kuvvet deforme olmayan bir cisimde kuvvet yonunde ivme kazanan bir harekete sebep olur. 3-Bir cisim bir diger cisme kuvvet uyguluyorsa (etki) zit yonde ve esit buyukluktedir. Ancak her iki kuvvettin uygulama noktalari birbirinden farklidir ve kuvvetin diğer cisme etki edebilmesi icin her iki cisim arasinda temas gereklidir.

17 Vektorler ve kuvvetler VEKTOR= Bir cok fiziksel buyukluk vardir
Vektorler ve kuvvetler VEKTOR= Bir cok fiziksel buyukluk vardir.ornegin sicaklik , kutle, yogunluk gibi .Bunlar scalar buyukluklerdir. Oysa bazi fiziksel buyukluklerde ayni zamanda yon, dogrultu ve uygulama noktasi da onemlidir. Bunlar ise vektorel buyukluklerdir. Kuvvet, hiz, moment, ivme, agirlik gibi 1- kuvvet bir vector ile belirtildigine gore bu vektorun yonu , dogrultusu, buyuklugu ve uygulama noktasida belirtilmelidir.

18 MOMENT= (Veya tork ) bir cismi dondurme etkisidir
MOMENT= (Veya tork ) bir cismi dondurme etkisidir. Bu donme bir merkez etrafinda olacagi icin kuvvetin bu noktaya olan uzakligi onem yasir. Kuvvet kolu ne kadar buyuk olursa ayni dondurme etkisi yaratabilmek icin o denli az kuvvete gereksinim duyulur. Sonuc olarak moment su bağıntı ile ifade edilir. M=F.L(moment=kuvvetin dik bileskeni*donme merkezine olan uzaklik)

19 Burada klinik onemi olan ozel bir durum kuvvet ciftidir
Burada klinik onemi olan ozel bir durum kuvvet ciftidir. Bir cismin iki tarafina uygulanan zit yonde fakat esit buyuklukte iki kuvvettir.Bu kuvvetlerin bileskesi sifir oldugundan cisimde ileri veya geri harekete sebep olmaz ama cisimde donme etkisi olusturur. Klinik onemi ozellikle dirsek fleksiyonunda belirgindir.

20 Buna gore dirsek fleksiyonuna sebep olan biseps kasinin dondurme etkisi dirsek 90° fleksiyonda iken en büyük degerdedir. KALDIRACLAR= Biyomekanik modellerden bir digeridir. Bilindigi gibi kaldiracta asagidaki gibi baglanti vardir. kuvvet×kuvvet kolu=Yuk× Yuk kolu Yani donme merkezinde denge saglandigi anda yuk ve kuvvetin olusturdugu donme etkisi esit olmalidir. Buna gore insan vucudunda 3 degisik tipte kaldirac tanimlanabilir.

21 A=Destek yuk ile kuvvet arsindadir. B=Yuk kuvvet ve destek arasindadir
A=Destek yuk ile kuvvet arsindadir. B=Yuk kuvvet ve destek arasindadir. C=kuvvet yuk ile destek arasindadir. Kuvvet kolu kisadir ama hareket genisligi ve hiz acisindan avantajlidir.

22 AGIRLIK MERKEZI ve AGIRLIK VEKTORU
Bu nokta cismi olusturan herbir zerrenin agirlik vektorlerinin toplaminin uygulama noktasidir. Bilindigi gibi agirlik noktasi G=m.g seklinde ifede edilir. (Agirlik=Kutle.yer cekimi ivmesi) Agirlik merkezinden baslayarak temas yuzeyine dik gecen agirlik vektoru yer kurenin merkezinden gecer.

23 Sonuc olarak yerde duran cisimlerde agirlik merkezi iz dusumu cismin temas ettigi allanin sinirlari icinden gecmelidir ki cisim dusmesin ve dengede kalabilsin . Insan vucudunda agirlik merkezi mormalde ikinci sacral vertebranin biraz onundedir. Buradan gecen yer cekimi vektoru temas yuzeyinden yani ayaklarin temas ettigi allanin ortasindan gecmelidir ki insan vucudu dengede kalabilsin.

24 Destek yuzeyi ne kadar genisse ,agirlik vektoru bu yuzeyin ne kadar ortasindan geciyorsa ve agirlik merkezi yere ne kadar yakinsa ,denge o kadar stabil olur. KALCA BIYOMEKANIGI Yurume sirasinda tek ayak uzerinde iken o alt ekstremitenin kalcasina binen yuk yaklasik olarak vucut agirliginin 2.5 katidir. Oysa yurumenin cift destek fazinda denge daha stabildir. Ve her kalcaya binen yuk vucut agirliginin yaklasik ucte biridir. Kalca ekleminde tek ayak uzerinde dengede iken kalca rotasyon merkezi etrafinda olusan kaldirac sistemini dengede kalabilmesi icin her iki taraf momentinin esit olmasi gerekir.

25 DIZ BIYOMEKANIGI Tek ayak uzerinde iken dize vucut agirliginin 2 kati kadar yuk biner. Sicrama, yuksekten atlama gibi hareketlerde kasilan kas sayisinda artisa bagli olarak vucut agirliginin 24 Katina kadar yuk biner. Dize binen basinc meniskusler nedeniyle azaltilir. Menuskuslerin cikarildigi hastalarda osteoartirit gelisir. LOMBER BOLGE BIYOMEKENIGI Vertebra cisimlerine ve disklere binen yuk vucut agirliginin 8-10 Katina kadar ulasir. Eger bir yuk kaldiriliyorsa bu yukun yuk koluda kuvvet kolundan daha buyuk oldugundan eklemlere ve diske binen yuk daha fazla artar.

26 Diskler asiri yuke maruz kaldiginda anular fibrillerde yirtilmalar meyden gelir. Karin ici basinc artirilarak yuk azaltilir. Cismin boyutlari, cismin vucuda yakinligi, govdenin fleksiyon derecesi, vertebraya binen yuku etkiler. CISME ETKI EDEN KUVVETLER STRES ve DEFORMASYON Kuvvetler gerilme( traksiyon), egilme(bending), makaslama(shear), bukulme (torsiyon) ve bunlarin degisik oranlarda birlesmesinden olusmus karmasik kuvvetler seklinde adlandirilmaktadir.

27 CANLI DOKULAR ve BIYOMATERYELLER Kemik hidroksiapatit (kirilgan kompresyona direncli) ve kollajen(gerilmeye dayanikli) karisimidir. Spongioz kemik daha az yogun(%25), daha az sert(%10) ama daha cok kolay bicimde deforme olabilmektedir. Yasla ve immobilizasyonla ozellikleri degisir. Kortikal kemik gerilmeye , spongioz kemik kompresyona ve makaslama kuvvetlerine daha dayaniklidir. Tendon sadece gerilmeye dayaniklidir.

28 Dayanıklılığa göre biyometaryal ve canlı dokuların sıralanması

29 TRIBOLOJI Temas halinde ve birbirine gore hareketli metal yuzeylerdeki sorunlari inceler. Bu sorunlar surtunme(friction) , yaglanma(lubrication) ve asinmadir(wear).

30 Dikkatle alinmis bir oyku ve buna eslik eden muayene ,labaratuar ve goruntuleme yontemlerinden cok daha degerlidir. Hastanede yatan bir hastanin oykusu tibbi kayitlarin gozden gecirilmesi ile de elde edilebilir. Klinisyen bir poliklinik ortaminda hastanin yasi ,cinsiyet, irk , is durumu, kol ve bacak dominansi, genel saglik durumu, cerrahi dahil gecmis tibbi oykusu ve mevcut fonksiyonel durumunu, genelikle hastadan ogrenir. Egitim durumunu , kulturel inanclar, bakici durumu ve yasam alani ile ilgili psikososyal konular irdelenmelidir.

31 oyku sistemine ait yakinmalardir. Demografik ozelikleri, hastanin yakinmasini, genel ve sistemik sorgulamayi, ozgecmis ve soygecmisi icermelidir. Demografik ozelikleri Yas, cinsiyet, irk, toplum ,egitim ve medeni durumu icermektedir.

32 Yakinma Hastanin oncelikli yakinmasi ogrenilir
Yakinma Hastanin oncelikli yakinmasi ogrenilir. Ilave olarak ek yakinmalarida sorulur. Ozelikle tutukluk, sislik, şekil bozuklugu, eklem hareket kisitliligi ve yürümede zorluk kas iskelet sistemi disindakiler ise genel yakınmalarıdır. (ates,yorgunluk,zayiflama)

33 Oz gecmis Hastanin yasam tarsi ve aliskanliklari ile iliskili bilgiler icermektedir. Bunlar arasinda dogumsal hastaliklar,travma, daha once geçirilmis hastalik oykusu, ek hastaliklar, operasyon gecirip gecirmedigi, dogum sayisi , menapoz yasi, yili, alerji oykusu,sigara, alkol kulanimi, devamli kullandigi ilaclari sayabiliriz. Rehabilitasyon hastasi icin sosyal yasanti, evin durumu,mimari yapisi, evlilik durumu, evlilik durum ve is yasantisi hakinda bilgi edinilmesi uygun olacaktir.

34 Sistemlerin sorgulanmasi Burada sorgulama hastanin genel saglik durumuyla baslar ve cilt,bas-boyun, solunum, kalp-damar , gastrointestinal , genitouriner, norolojik, psikiyatrik ve kas iskelet sistemi gibi tum sistemleri icerir.

35 B-Fizik muayene= Fizik muayenede hastanin vital fonksiyonlari( kan basinci, nabiz, solunum sayisi..vb) ve genel saglik durumu ile beraber tum sistemlerin fizik muayeneleri ve ayrica kas iskelet sistemi muayenesi daha ayrintili olarak onplanda yer alir. Kas iskelet sistemi muayenesinde ,eklem hareket acikligi,kas gucu degerlndimesi, ozel testler ,norolojik muayene (duyu,reflex,kuvvet) yer almaktadir. .

36 Kas iskelet sistemini degerlendirirken fonksiyonel duzeyinde belirlenmesi buyuk onem tasimaktadir. Bu amacla cesitli olcum yontemleri ve sorgulama anketleri gelistirikmistir. Bu olcum yontemleri genel olabildigi gibi belli bir hastaliga da ozgu olabilmektedir. Anketlerin yardimi ile basta agri olmak uzere, fonksiyonel duzey , gunluk yasam aktiviteleri ve yasam kalitesi degerlendirilmektedir

37


"Dr. Mustafa Eras Avrupa meslek yuksek okulu" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları