Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ KOMPLİKASYONLARI Prof.Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi İZMİR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ KOMPLİKASYONLARI Prof.Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi İZMİR."— Sunum transkripti:

1 UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ KOMPLİKASYONLARI Prof.Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi İZMİR

2 “Don’t ever go to sleep. Too many people die there!” Mark Twain

3

4 Komplikasyonlar Uyku Apne GAUH Nörokognitif bozukluk Trafik kazaları Hipertansiyon Kardiyovasküler hastalık İnsülin direnci Hematolojik Nefrolojik

5 Kardiovasküler sistem Hipertansiyon Kardiak aritmiler Sol kalp yetmezliği Koroner arter hastalığı Sağ kalp yetmezliği / pulmoner hipertansiyon Serebrovasküler hastalık

6 KARDİYOVASKÜLER KOMPLİKASYONLARIN PATOFİZYOLOJİSİ (Dincer HE. Respiration 2006;73:124–130) H. Erhan Dincer.Respiration 2006;73:124–130

7 Sistemik HT 1980 : OSAS – HT HT’da OSAS : % 30 OSAS’da HT : % OSAS + Obezite : HT için risk faktörü OSAS’ ı olmayan obezlerde HT görülme riski, nonobezlere oranla 2.1 kat fazla OSAS’lı obezlerde bu risk, nonobezlerin 4.3 katı

8 OSAS VE HT PATOFİZYOLOJİSİ Wolk R, Shamsuzzaman ASM. Hypertension 2003; 42: 1067– 1074.

9

10 OSAS’lılarda HT Mekanizmaları HİPOKSEMİ INTRATORASİK BASINÇ DALGALANMALARI BARORESEPTÖR FONKSİYONU VASKÜLER DİSFONKSİYON PLAZMA ADENOZİN DÜZEYİ 

11 Tüm HT’lulara OSAS’ın sık görülen semptomlarının sorulması gerekir. Semptom olmasa bile ; - 24 saatlik monitorizasyonda kan basıncında nokturnal % 10 veya daha fazla artış varsa - Holterde belirgin sinüs taşikardisi varsa - Sekonder nedenler ekarte edildikten sonra HT medikal tedaviye yanıt vermiyorsa OSAS düşünülmelidir !

12 HT’lu OSAS’lılarda İlaç Seçimi  O S AS’ ı kötüleştirmeden HT’u iyileştirmeli  Reserpin, Clionidin uykululuğu arttırabilir  β-blokerler bloğa neden olabilir, bradikardiyi arttırabilir.  Metoprolol, REM’deki HT’a etkisiz kalır.  İstirahat, egzersiz ve uykudaki kan basıncını düzenleyebilmeli  Sol ventrikül HT’sini düzeltebilmeli  Yan etkisi olmamalı

13 CPAP tedavisi ve HT

14 KARDİYAK ARİTMİLER OSAS’lıların yarısında aritmiler görülebilir Normal uykuda : Kalp hızı NREM’de azalır, REM’de hafif artar Apnede FAZ 1’de : Kalp hızı sabit kalır FAZ 2’de : NREM’de taşikardi REM’de bradikardi FAZ 3’de : Taşikardi

15

16 OSAS ve ARİTMİ En sık sinüs bradikardisi (%7), sinüs arrest(%8), A-V bloğu (%11) Ventriküler prematür atımlar, ventriküler taşikardi (%1-3), sinüzal taşikardi (%1-3) Guilleminault C. Am J Cardiol 1983; 52: 490–494. Gula LJ. Heart 2004 Mar;90(3): Review.

17 Bradiaritmi Bradikardi ( 40 /dk altında kalp hızı ) % derece AV blok % 11 2,5 sn’den uzun süren sinüs arresti % 8 İntratorasik negatif basınç direkt yolla vagal tonusu arttırır. Uzamış bradikardide myokardın perfüzyonu bozulur.

18 Taşiaritmi Hipoksi Arousal Vagal stimülasyon azalması Asidoz sempatik aktivite artışı

19 Ventriküler prematür atım Saturasyon > % 90 %40 < % 90 %80  AHİ > 40 % 70  Ventriküler taşikardi % 1-3  Sinüzal taşikardi % 1-3

20 İSKEMİK KALP HASTALIĞI Uyku sırasında tekrarlayan hipoksemiler Sistemik HT Artmış sempatik aktivite aterosklerozu kolaylaştırmaktadır !

21 OSAS ve KAH Anjiografi ile KAH saptanan kadın hastaların %30’unda, erkek hastaların %37’sinde OSAS Mooe T. Chest. 1996;109: Mooe T. Am J Med. 1996;101: KAH olan hastaların %50’sinde OSAS Andreas S. Cor Art Dis. 1996;7:

22 OSAS ve KAH PATOFİZYOLOJİSİ OSAS Lavie L. Obstructive sleep apnoea syndrome: an oxidative stress disorder. Sleep Med Rev 2003;7:35–51.

23 OSA,geniş arterlerin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini değiştirerek ateroskleroz riskini arttırır. Karotid arterde erken ateroskleroz, düşük arteriyel kompliyans Karotid intima-media kalınlığı ve çapında artış Drager LF. Am J Respir Crit Care Med 2005;172:613-18

24 Altta yatan Koroner Arter Hastalığı (KAH) olan olgularda ST segment depresyonu Anjina pektoris Nokturnal anjinalar Özellikle uzun apnelerin olduğu REM döneminde iskemik episodlar Nitratlardan etkilenmezler.

25 ANİ ÖLÜM Kalp hızı değişiklikleri Malign aritmiler İskemik kalp hastalıkları AMİ

26 CPAP ve KARDİVOVASKÜLER OLAYLAR LLL

27 SOL KALP YETMEZLİĞİ Kapalı hava yoluna karşı yapılan inspiryum intratorasik (-) basınç artışı sağ kalbe venöz dönüş  interventriküler septumda sola kayma sol ventrikül dolum yetersizliği sol ventrikül stroke volüm   Bu duruma bradikardi eklenince kardiyak output %   Artmış sol ventrikül afterloadu kardiyak iş yükü  + sistemik HT sol kalp yetmezliği

28 KKY olanların %50'sinde OSAS Alchanatis M. Eur Respir J 2002; 20: 1239–124 OSAS KKY riskini 2.38 kat artırır. Nieto FJ. Sleep Heart Health Study. JAMA 2000;283: 1829–1836

29

30 OSA % 11-38, CSA % KKY olan olgularda OSA açısından risk faktörleri Erkek cinsiyet Obezite ( erkekte ) ≥ 60 yaş ( kadında )

31 CSA açısından risk faktörleri Erkek cinsiyet ≥ 60 yaş Atrial fibrilasyon Uyanıklık PaCO 2 ≤ 38 mm Hg OSA varlığında KKY riski 2.2 kat artar. Arzt M. Am J Respir Crit Care Med 2006;1300-8

32 CPAP ve KALP YETMEZLİĞİ

33 PULMONER HT VE SAĞ KALP YETMEZLİĞİ FAZ 1 : Sistolik ve diyastolik PAP hafif azalır. FAZ 2 : PAP artmaya başlar. FAZ 3 : PAP maksimum düzeye yükselir. REM döneminde bu değişiklikler daha belirgindir.

34 PAP’daki değişikliklerin nedenleri Hipoksi Artmış intratorasik negatif basınç Artmış otonomik aktivite OSAS’lıların % 10-20’sinde PH Tedaviye rağmen gerilemeyen PH ve sağ kalp yetmezliği

35 Overlap sendromunda artmış PHT insidansı Weitzenblum E. Am Rev Respir Dis 1988; 138: 345–349 Chaouat A. Chest 1996; 109: 380–386 OSAS hastalarında PHT görülme sıklığı % Sanner BM. Arch Intern Med 1997; 157: 2483–2487 Sajkov D. Am J Respir Crit Care Med 1994; 149: 416–422 Bady E. Thorax 2000; 55: 934–939

36 Hipoksik pulmoner vazokonstrüksiyon, remodeling (NO) CPAP tedavisi ile sağ ventriküler disfonksiyonda düzelme Nahmias J. Eur Respir J 1996; 9: 945–951

37 Pulmoner Sonuçları Overlap Sendromu Bronşial hiperreaktivite

38 OVERLAP SENDROMU OSAS’ın KOAH, astım, interstisiyel akciğer hastalıkları, kistik fibrozis gibi hastalıklarla birlikte görülmesi OSAS’lı olguların % 11’inde KOAH KOAH’lıların % 6’sında OSAS

39 BRONŞİAL HİPERREAKTİVİTE( BHR ) Apneler astım ataklarını provoke eder. Astımlı olmayan OSAS’lılarda da BHR gösterilmiştir ( %22 ) Apne sırasında oluşan hipoksi, karotid cismi uyarmakta, refleks bronkospazm oluşmaktadır. Müller manevrası ile N. Vagus uyarımı sonucu bronkokonstriksiyon oluşmaktadır. ÜSY çapının mekanik olarak daralması bronkokonstriksiyona neden olmaktadır.

40 Nörolojik Sonuçları SVO Gündüz aşırı uykululuğu Sabah baş ağrıları Nokturnal epilepsi Huzursuz ve yetersiz uyku

41 OSAS ve SVO İnme hastalarının %45-90'inde OSAS Mohsenin V. Arch Phys Med Rehabil 1995; 76: 71–76 Wessendorf TE. J Neurol 2000; 247: 41–47 Bassetti C. Sleep 1999: 22; 217–223 Ülkemizde /yıl iskemik stroke (Tahmini %50’sinde OSAS mevcut) Horlayanlarda SVO 1.8 kat fazladır. Hu FB. J Am Coll Cardiol 2000;35: inme vakasının 1/3’ünde uykuda m.g. Palomaki H. Stroke 1989;10:

42 OSAS ve İNME FİZYOPATOLOJİSİ İnme OSAS’a mı neden olmakta? Yoksa OSAS mı inme için risk oluşturmakta? Patofizyolojisi Silvestrini M. Stroke 2002;33: Netzer N. Stroke 1998; 29: 87–93. Hoffstein V. Chest 1994; 106: 466–471. SA ↓

43 Sabah baş ağrısı Gece boyunca tekrarlayan hipoksemi Hiperkapni Serebral kan akımında bozulmalar Sistemik kan basıncında artış İntrakranyal kan basıncında artış Sık tekrarlayan arousallar nedeniyle uyku bölünmeleri Uyku sırasında oluşan anormal motor aktivite

44 Nokturnal epilepsi Tekrarlayan apne ve arousallar otonom sinir sistemi aktivasyonu motor aktivite  nokturnal epilepsi

45 GAUH % OSAS’lıların trafik kazası yapma oranı normal popülasyondan 2-7 kat fazla

46

47 OSAS ve TRAFİK KAZASI Uykulu araba kullanma trafik kaza riskini 8.2 kat artırmakta Connor J. Accid Anal Prev33;31-41 OSAS’ı olanlarda 2.5 kat fazla trafik kazası riski (metaanaliz) Sassani A. Sleep2004; 27:

48 316 kamyon şoförü % 29.7 trafik kazası Kaza yapanların % 20.2’si uyuma sonucu % 78.9’unda horlama Boyun çevresi ve VKİ Fidan F. Tuberk Toraks 2007; 55:278-84

49 OSAS’lı hastaların sürücülük performansları kanındaki alkol düzeyi yüksek olan kişilerinkine yakın bulunmuştur.

50 OSAS ve TARİHTEKİ FACİALAR CHERNOBYLE, EXXON VALDEZ

51 CPAP TEDAVİSİ ve TRAFİK KAZASI Findley L. Am J Respir Crit Care Med 2000;161:

52 OSAS-TRAFİK KAZALARI GENELGE 26-EYLÜL-2006 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE SÜRÜCÜ BELGESİ ALMAK İÇİN GEREKLİ ŞARTLARI DÜZENLEYEN GENELGE YAYINLANMIŞTIR 3) Uyku bozuklukları (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali) ile ilgili; a) Her sürücü adayına uygulanacak anketin incelenmesi sonucunda horlama, tanıklı uyku apnesi ve/veya yoğun gün boyu uyuklama hali olup ilgili uzman hekim tarafından Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu olduğu düşünülen adaylardan polisomnografi raporu istenir. Profesyonel ehliyet talep eden 45 yaşından büyük ve vücut kitle indeksi 25 ve üzerinde olanlardan ise mutlaka polisomnografi raporu istenir (Bu kişiler çalıştıkları sürece her sene bu testi tekrarlamak ile yükümlüdürler.) b) Polisomnografi raporuyla apne/hipopne indeksi 15'den yüksek olanların profesyonel ehliyet alabilmeleri için medikal ve/veya cerrahi müdahaleler ile indeksleri 15'in altına inmeli ya da sürekli CPAP veya BPAP kullanmalıdırlar. Tedaviye hasta uyumu ile birlikte semptomların kontrol altına alındığının ve/veya apne/hipopne indeksinin 15 veya altına indiğinin ilgili uzman hekim tarafından rapor ile tespit edilmesi halinde ve yıllık kontrol muayeneleri şartıyla ehliyet verilebilir. Aksi taktirde her iki gruptaki adaya da sürücü olur raporu verilmez veya verilmiş olan sürücü belgesi geri alınır.

53 Endokrin Sonuçları İNSULİN REZİSTANSI GROWTH HORMON SALINIMINDA AZALMA (OBESİTE) LİPİDO AZALMASI, İMPOTANS METABOLİK SENDROM

54 Libido azalması ve empotans % Hipotalamik-hipofizer-testiküler fonksiyon bozukluğu AHİ ile korele

55 OSAS ve EMPOTANS OSAS’lıların % 28-50’sinde empotans görülmektedir OSAS’lılarda empotans nedenleri : Depresyon, hipotalamik- hipofizer-testiküler fonksiyon bozukluğu Empotans ile AHİ korelasyon gösterir Margel D. Urology Mar;63(3):545-9 Hafif OSAS’lıların % 53.8’inde,ağır OSAS’lıların ise % 54.5’unda libido azalması Köktürk ve ark. CPAP ile testesteron düzeyi artar Goncalves MA. Sleep Med Jul;6(4):333-9

56 Obezite Normalde yavaş dalga uykusunda salınan Growth hormon, OSAS’lılarda derin uyku kaybı nedeniyle supresedir lipoliz bozulur obezite   OSAS’lı çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği  Hiperinsülinemi J Clin Endocrinol Metab Nov;87(11): Leiberman A. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2006;70(10):

57 İnsülin direnci AHİ ve SaO2 ile insülin direnci arasında net bir ilişki vardır. Metabolik etkiler oksijen desaturasyonuyla ilişkili OSAS’da % 20 CPAP kullanımına başladıktan 3 ay sonra metabolik bozukluk düzelir.

58 Hipoksinin glikoz metabolizması üzerine etkisi İnsülin duyarlılığında azalma Kortizol ve norepinefrin düzeyinde artma

59 Adipoz doku kaynaklı inflamatuvar mediatörler IL-6 insülin direnci TNF-  insülin direnci Adipoz doku kaynaklı leptin Obezlerde yüksek Leptin direnci hiperinsülinemi OSAS’da hipoksi leptin 

60 Tip-2 DM OSAS’da Tip-2 DM % 30 Tip-1 diyabetli çocuk hastalarda ve diyabetik nöropatili erişkin hastalarda sık Sleep Heart Health Study OSAS ve Tip-2 DM arasında bağımsız bir ilişki var DM bazal ventilatuvar fonksiyonları baskılar

61 2668 habitüel horlamalı erkek 10 yıl sonunda yüksek diyabet insidansı kadın 10 yıl sonunda yaş, VKİ, sigara ve aile öyküsünden bağımsız olarak horlayanlarda diyabet 2 kat fazla

62 Metabolik Sendrom Temel patofizyolojik olay insülin direnci ve hiperinsülinizm Artmış bel çevresi Yüksek kan basıncı Yüksek AKŞ Yüksek TG düzeyi Düşük HDL kolesterol düzeyi

63 Mikroalbuminüri Hiperkoagülopati Artmış inflamasyon Endotelyal disfonksiyon Sempatik aktivasyon OSAS’da prevalans yüksek

64 OSAS ve METABOLİK SENDROM M Ambrosetti M. J Cardiovasc Med 2006;7:

65 Nefrolojik Sonuçları Noktüri ( %28 ) Apne sırasında tekrarlayan hipoksi ve intraplevral negatif basınçtaki dalgalanmalar sonucunda sağ atrium duvarında oluşan gerilmelerle ANP salınımı artar renin- anjiotensin-aldosteron sistemini baskılar, idrar ve sodyum atılımı artar. Proteinüri Nokturnal enürezis

66 ANP artışı sonunucu OSAS’lıların %28’inde gece 4-7 kez tuvalete gitme (Noktüri ve nokturnal enürezis) Umlauf MG. Sleep Feb 1;27(1): Patwardhan AA. Sleep Oct 1;29(10): Noktüri miktarı AHİ ile doğru orantılı Proteinüri sıktır, ancak mekanizması bilinmemektedir ve n-CPAP ile düzelmektedir Iliescu EA. Clin Nephrol Mar;55(3):

67 Gastrointestinal Sonuçları GÖR ÜSY obstrüksiyonu sırasında, artmış solunum çabası ve abdominal basınçla gastrik basınç artışı GÖR Geceleri göğüste yanma Zanation AM. Sleep Med Rev Dec;9(6):453-8 Talwar V. Dig Liver Dis Feb;38(2):82-4. Epub 2005 Dec 19

68 Lipid metabolizması ve hepatik steatoz İntermittan hipoksemi Hiperlipidemi Hepatik steatoz % 50 OSAS

69 Hematolojik Sonuçları Sekonder polisitemi %10 Normalde uykuda eritropoetin azalırken, OSAS’lılarda bu azalma olmaz. Choi JB. Sleep Breath Sep;10(3):155-60

70 Psikiyatrik sonuçları Depresyon (%30) Anksiyete ve ajitasyon Bilişsel bozukluk

71 Karar verme yeteneğinde azalma, hafızada zayıflama, unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü, dikkat azalması Kişilik değişiklikleri Agresiflik, irritabilite El-Ad B. Int Rev Psychiatry Aug;17(4): Yantis MA. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv Oct;37(10):28-34

72 OSA, majör depresif bir epizodun semptomlarını kolaylıkla taklit edebilir.

73 Depresyon, OSAS’da görülen en sık ruh durumu bozukluğudur.

74 Kadınlarda depresif semptomlar daha fazla Smith R. Chest 2002;121: Shepertycky MR. Sleep 2005;28: Pillar G. Chest 1998;114: Quintana –Gallego E. Respir Med 2004;98:984-9

75 Diğer İşitme kaybı Glokom Mortalite Yıllık mortalite % 2-3

76 Horlama sonucu İŞİTME KAYBI (gürültü şiddeti 65 dB)

77 Tekrarlayan apneler sırasında intrakranial basınç artışı sonucu göz içi basınç artışı GLOKOM Tedaviye dirençli glokomlarda OSAS? Adatia FA. Can Fam Physician Sep;51:


"UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ KOMPLİKASYONLARI Prof.Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi İZMİR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları