Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE’DE İÇ BORÇLANMA SİSTEMİ R. Hakan ÖZYILDIZ 2012.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE’DE İÇ BORÇLANMA SİSTEMİ R. Hakan ÖZYILDIZ 2012."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE’DE İÇ BORÇLANMA SİSTEMİ R. Hakan ÖZYILDIZ 2012

2 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ Nakit girişi sağlar Nakit girişi sağlamaz Kamu Bankalarının görev zararları için ihraç edilen DİBS’ler Bankaların bilanço yapılarının iyileştirilmesi için yapılan ihraçlar 2R. Hakan ÖZYILDIZ

3 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ SINIFLANDIRMALARI DİBS Hazine Bonosu Devlet Tahvili KuponsuzKuponlu Sabit faizli Değişken faizli DİBS YTL Döviz Döviz Cinsi Dövize Endeksli (İskontolu) 3R. Hakan ÖZYILDIZ

4 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ Hazine, Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu olmak üzere iki çeşit Devlet İç Borçlanma Senedi ihraç etmektedir; –Devlet Tahvilleri, 1 yıl ve daha uzun vadeli, –Hazine Bonoları ise 1 yıldan kısa vadeli iç borçlanma senetleridir. NOT: 1 yıl, Hazine için 364 gündür. 4R. Hakan ÖZYILDIZ

5 Para Cinsine Göre Sınıflandırma : İhraç para birimi cinsine göre döviz veya TL cinsinden senet ihraçları yapılabilmekte, döviz cinsinden ihracı gerçekleştirilen senetler ise ya döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak toplam iç borç stoku içerisindeki yerini alabilmektedir. Döviz cinsi ve dövize endeksli senetler arasındaki en belirgin fark, döviz cinsinden senetlerin borçlanma ve ödemelerine ilişkin işlemlerin dövizle yapılmasına karşın dövize endeksli senetlerin borçlanma ve ödemelerinin belirlenen kur üzerinden hesaplanan TL karşılıkların dikkate alınarak yapılmasıdır. HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ 5R. Hakan ÖZYILDIZ

6 Kupon durumuna göre sınıflandırma: Kuponsuz senetler (zero coupon bonds) olarak adlandırabileceğimiz iskontolu senetlerin faiz ödemeleri sadece vade sonunda yapılır. Söz konusu senetlerin satış fiyatları ile her bir senedin vade sonunda ulaşacağı nominal tutar arasındaki fark senedin üzerinde taşıdığı ve yatırımcının elde edeceği faiz kazancı olacaktır. Bu noktada, iskontolu senetler, “ihraç tarihinde iskonto edilmiş fiyat ile satılan, vadesi boyunca herhangi bir kupon ödemesi olmayan, yatırımcı için getirisi nominal fiyat ile iskontolu fiyat arasındaki fark olan “sabit getirili senetler” olarak tanımlanabilir. Kuponlu senetler ise, itfa olana kadar senedi elinde bulunduran yatırımcısına belirli dönemlerde nakit akımı sağlayan senetler olarak ifade edilebilir. HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ 6R. Hakan ÖZYILDIZ

7 HAZİNECE İHRAÇ EDİLEN DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ Kuponlu senetler nominal değer (par value) üzerinden ihraç edilebildiği gibi nominal değerin altında “iskontolu”, nominal değerin üzerinde “primli” olarak ihraç edilebilmektedir. Piyasa Faiz Oranı < Kupon Faiz Oranı  PRİMLİ olması, Piyasa Faiz Oranı > Kupon Faiz Oranı  İSKONTOLU olması, Piyasa Faiz Oranı = Kupon Faiz Oranı  PAR’dan olması, beklenir. 7R. Hakan ÖZYILDIZ

8 Faiz tipine göre sınıflandırma: İskontolu senetler sabit getirili senetlerdir. Kuponlu senetler ise sabit veya değişken faiz ödemeli olarak ihraç edilebilir. Sabit faiz ödemeli senetler için kupon ödeme dönemlerinde veya vade sonlarında ödenecek faiz miktarları, senetlerin ihraç gününde belliyken, değişken faiz ödemeli senetlerde ilgili büyüklükleri “bir değere endekslemek” söz konusudur. Ancak, bu noktada toplam iç borç stokunda yer alan değişken faizli senetlerde ayrıca bir ek getiri (spread) uygulamasına da yer verilebilmektedir. HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ 8R. Hakan ÖZYILDIZ

9 Sabit faizli senetler vade sonuna kadar elde tutulmaları halinde belirli bir getiriyi garanti ederken; yatırımcının vade sonunda elde edeceği getiri vade başlangıcında bilinmektedir. Değişken faiz ödemeli senetler ise menkul kıymetin ihraç ve itfa tarihi arasındaki dönemde faiz oranında oluşabilecek aşırı volatiliteye ilişkin yatırımcının üstlenmesi olası faiz riskinin azaltılmasını ve bu yolla borçlanan için nispeten uzun vadeli borçlanabilmeyi olanaklı kılar. Hazine kuponlu senetlerin ihracı yoluna giderek uzun vadede borçlanma kabiliyetini arttırmaya çalışmakta, yatırımcı ise bu senetlerden satın alarak sık ve düzenli nakit akımları elde etmeyi hedeflemektedir. HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ 9R. Hakan ÖZYILDIZ

10 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN DEVLET İ Ç BOR Ç LANMA SENETLERİ Finansman Amacına Göre Sınıflandırma : Bütçe Finansmanı Amacı Dışında İkrazen İhraç Edilen Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senetleri :Bütçenin finansmanı dışında, Hazine’ye herhangi bir nakit girişi olmadan, borcun niteliğine göre kuruluşlarla Hazine arasında bir borç alacak ilişkisi doğurmak üzere “ikrazen” ihraç edilen özel tertip iç borçlanma senetleridir. Bütçe Finansmanı Amacıyla İhraç Edilen Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senetleri: İlgi bütçe yılında ödenek ayrılması yoluyla ihracı gerçekleştirilebilen ancak Hazine hesaplarına nakit girişi sağlamayan senetlerdir. Bütçe Finansmanı Amacıyla İhraç Edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri: Bütçe açığının finansmanı amacıyla ihraç edilen ve Hazine hesaplarına nakit girişi sağlayan senetlerdir. 10R. Hakan ÖZYILDIZ

11 1) Kuponsuz Senetler (iskontolu senetler) –İhale yolu ile ihraç edilen Devlet tahvili (1 yıldan uzun vadeli) ve Hazine Bonoları (1 yıldan kısa vadeli) genelde kuponsuz senetler olup iskontolu olarak satılmaktadır. –Yatırımcı vade tarihinde 100 YTL değere sahip olacak bir adet senede ihale tarihinde kaç liralık bir bedel ödemek istediğini belirlemektedir. –Anapara ve faiz ödemesi vade sonunda ödeneceği için tek bir nakit akımı söz konusudur. HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN İSKONTOLU DİBS ’ LER 11R. Hakan ÖZYILDIZ

12 12 SABİT KUPONLU SENET FİYATLAMASI (2)

13 YATIRIMCILAR İHALEDE FİYAT VE MİKTAR TEKLİFLERİNİ VERİRLER DÖNEM FAİZİ(NOMİNAL / FİYAT) – 1 YILLIK BASİT(DÖNEM FAİZİ / GÜN)*364 YILLIK BİLEŞİK(1+DÖNEM FAİZİ)^(364/GÜN)-1 VADE91 GÜN FİYAT92,246 DÖNEM FAİZİ(100/92,246)-1=0,0841 *100= %8,41 YILLIK BASİT(8,41/91)*364 = %33,62 YILLIK BİLEŞİK(1+0,0841)^(364/91)-1= %38,11 İSKONTOLU DİBS ’ LERİN FİYATLAMASI 13R. Hakan ÖZYILDIZ

14 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN KUPONLU DİBS ’ LER 2) Kuponlu Senetler Borcun vadesini daha uzun döneme yayarak borç çevirme riskinin azaltılması amacıyla borçlanmanın vadesinin uzatılması önem teşkil etmektedir. Kuponlu senet ihracı yoluyla borçlanma vadesinin uzatılması amaçlanmaktadır. Sabit Kuponlu Senetler –Sabit kuponlu senedin ilk ihracı sırasında kupon oranı Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenmektedir. Piyasa katılımcılarının sabit kuponlu bu tahvil için ihalede nominal değer üzerinden bir fiyat vermeleri istenmektedir. –Tahvilin vade tarihinde anapara ödemesi yapılmakta, kupon ödeme tarihlerinde ise faiz ödemeleri gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla, birden fazla nakit akımı söz konusudur. –Ölçüt borçlanma stratejisinin ikincil piyasa üzerinde yaratacağı olumlu etkilerden faydalanmak amacıyla, 1999 yılı başından itibaren 2 yıl vadeli, sabit faizli 3 ayda bir kupon ödemeli tahvillerin ihracına başlamıştır yılı son çeyreğinde, 2 yıl vadeli 6 ayda bir kupon ödemeli, 2004 yılı son çeyreğinde 3 yıl vadeli 6 ayda bir kupon ödemeli ve 2005 yılı Şubat ayında ise 5 yıl vadeli 6 ayda bir kupon ödemeli tahvil ihraçları gerçekleştirilmiştir. 14R. Hakan ÖZYILDIZ

15 HAZİNECE İHRA Ç EDİLEN KUPONLU DİBS ’ LER b) DEĞİŞKEN FAİZLİ TAHVİLLER (DFT) –Hazine Müsteşarlığı’nca, Temmuz 1999’dan itibaren değişken faizli Devlet Tahvillerinin ihale yoluyla ihracına başlanmıştır. –Sabit kuponlu senetlerin ihracında olduğu gibi, bu enstrümanların ihracı yoluyla Hazine iç borç stokunun ortalama vadesinin uzatılması hedeflenmektedir. –Söz konusu değişken faizli tahvil ile Hazine bir yandan faiz riskini üstlenirken, diğer yandan vade uzatımı yoluyla Hazine borcunu yenileme (roll-over) riskini azaltmayı hedeflemektedir. –DFT’lerin yapısı gereği faiz oranlarındaki değişimlere karşı fiyat duyarlılığı sonraki kupon tarihine kalan süre ile orantılı olmakta (effective duration), ve dolayısıyla fiyat yapısı bir anlamda 3 ay vadeli bir bonoya benzemektedir. Dolayısıyla piyasa oyuncuları bu tahvili alarak büyük bir faiz riski üstlenmemiş olacaklardır. –DFt’lerin fiyatlaması, sağlayacağı nakit akımlarının değişken olması sebebiyle sabit getirili enstrümanlara göre daha zordur. Daha önceki ihraçlar ve ikincil piyasa gözlemlerine bakıldığında, söz konusu unsurun senetlerin likiditesi üzerinde olumsuz bir etki yarattığı gözlenmektedir. 15R. Hakan ÖZYILDIZ

16 16 DEĞİŞKEN FAİZLİ TAHVİL (FRN) FİYATLAMASI (3)

17 ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL İHRAÇCI AÇISINDAN NEDEN ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL?İHRAÇCI AÇISINDAN NEDEN ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL? Hükümetlerin, enflasyon beklentilerinin hedefin üzerinde olduğu kötümser piyasalarda maliyet fırsatını kullanmaları  Hükümetlerin, enflasyon beklentilerinin hedefin üzerinde olduğu kötümser piyasalarda maliyet fırsatını kullanmaları  Enflasyonun düşürülmesine ilişkin hükümetlerin verdiği taahhütlerin güçlendirilerek kredibilitenin artırılması  Borçlanma maliyetinin enflasyon risk primi ölçüsünde azaltılması  Piyasa oyuncularının enflasyon beklentilerini gerçekçi olarak yansıtması bakımından enflasyon belirsizliğinin azaltılması  Enflasyona endeksli yapıdaki gelirlere karşılık benzer yükümlülük yaratılarak bilanço riskinin azaltılması  Daha dengeli –farklılaştırılmış yapıda- yükümlülük portföy dağılımı  Farklı yatırımcı kitlelerine ulaşma 17R. Hakan ÖZYILDIZ

18 ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL YATIRIMCI AÇISINDAN NEDEN ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL?YATIRIMCI AÇISINDAN NEDEN ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL? Enflasyon riskine karşı koruma  Enflasyon riskine karşı koruma  Duration uzatmak için uygun bir enstrüman  Kur volatilitesine karşı bir “hedge”  Diğer enstrümanlara göre düşük “fiyat volatilitesi” 18R. Hakan ÖZYILDIZ

19 Tahvilin Yapısı:  Uzun vadeli, genellikle 6 ayda bir kupon ödemeli  6 aylık reel kupon oran  Anapara enflasyon değerleme farkı vadede ödenecek  Kupon ödemeleri enflasyona karşı korunmuş  Deflasyon durumunda getiri garantisi ENFLASYONA ENDEKSLİ TAHVİL 19R. Hakan ÖZYILDIZ

20 SON YILLARDA ÇIKAN BİR ENSTR Ü MAN: GELİRE ENDEKSLİ SENETLER Devlet iç borçlanma senetlerinin yatırımcı tabanının genişletilmesi (faize duyarlı yatırımcıya ulaşabilmek) ve finansman araçlarının çeşitlendirilmesi amacıyla 28 Ocak 2009, 29 Nisan 2009, 24 Şubat 2010, 11 Ağustos 2010, 23 Şubat 2011 ve 24 Ağustos 2011 tarihlerinde getirileri Kamu İktisadi Teşebbüsü statüsündeki Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Devlet Malzeme Ofisi (DMO), Devlet Hava Meydanları İşletmeleri (DHMİ) ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nden (KIYEM) Bütçeye aktarılan hasılat paylarına endekslenen Gelire Endeksli senet (GES) ihraçları gerçekleştirilmiştir Yılı Hazine Finansman Programında GES’lerin Şubat ve Ağustos aylarında ihraç edilmesinin planlandığı belirtilmiştir. Bu çerçevede, 2012 ve 2013 yılının tamamına ait hasılat paylarının %68’lik tutarına endekslenen, 728 gün vadeli TL cinsinden VII. Tertip GES ihraç edilecektir. R. Hakan ÖZYILDIZ20

21 GES İhraç edilecek VII. Tertip GES, daha önce ihraç edilen GES’lerde olduğu gibi her bir kupon döneminde asgari gelir payı getiri garantili ve azami gelir payı getiri limitini haiz olup, anapara ve kupon ödeme dönemleri ve her ödeme için belirlenen azami ve asgari getiri sınırı önceden bilinir. R. Hakan ÖZYILDIZ21

22 İHRAÇ ŞEKLİ Devlet Bakanlığı Makamından alınan onay çerçevesinde Doğrudan Satış İHRAÇ ÇEŞİTLERİ İkrazen Yapılan İhraçlar - Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu İkrazen Olmayan İhraçlar - Kamu Bankaları, Fiskobirlik NAKİT DIŞI İ Ç BOR Ç LANMA 22R. Hakan ÖZYILDIZ

23 NAKİT DIŞI İ Ç BOR Ç LANMA KANUNİ DAYANAK 4749 Sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Mali Yıl Bütçe Kanunu 4389 Sayılı Bankalar Kanunu 23R. Hakan ÖZYILDIZ

24 DİBS’LERİN İHRAÇ YÖNTEMLERİ “İHALE” YÖNTEMİYLE İHRAÇ EDİLEN DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ ‘’TAP’’ SİSTEMİYLE İHRAÇ EDİLEN DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ “DOĞRUDAN SATIŞ” YÖNTEMİYLE İHRAÇ EDİLEN DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ, “HALKA ARZ” YÖNTEMİYLE İHRAÇ EDİLEN DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ 24R. Hakan ÖZYILDIZ

25 İHALE S Ü RECİ SÜR E Detaylı ihale duyurusu (ihaleden önceki iş günü yapılır) İhalenin düzenlendiği tarih (genelde Salı günleri yapılır) İkincil Piyasa İşlemleri Senedin itfa tarihi İhale valör günü 25R. Hakan ÖZYILDIZ

26 İHALE S Ü RECİ Ö ZET Kamu Kurumları Piyasa Yapıcılar İhale Öncesi ROT Teklifi Saat 10:30Saat 12:00 İhale Teklifleri Saat 13:30 İhale Sonucu İhale Günüİhale Valör Günü Saat 14:00 İhale SonrasıTeklifler Piyasa Yapıcılar SÜR E 26R. Hakan ÖZYILDIZ

27 İHALE S Ü RECİ (1) İHALE DUYURUSU:  Hazine 2006 yılı başından itibaren aylık ihale programlarını kamuoyuna duyurmaya başlamıştır.  Hazine her ayın son iş günü açıkladığı iç borçlanma stratejisi çerçevesinde, bir sonraki ay gerçekleştirilecek ihalelerin tarihini, valör tarihini, ihraç edilecek senetlerin türünü (döviz, YTL, kuponlu, iskontolu vs) ve vadesini duyurmaktadır. Temmuz ayından itibaren iç borçlanma stratejisi iki aylık duyurulmaktadır.  İhalelere ilişkin detay duyuru ise ihalelerden önceki haftanın son iş gününde yapılmaktadır.  İç borçlanma ihaleleri genellikle Salı günleri yapılır. Ancak piyasanın uygun olması durumunda diğer günlerde de düzenlenebilmektedir. 27R. Hakan ÖZYILDIZ

28 İHALE S Ü RECİ (2) İHALELERE KATILIM:  Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) ihaleleri TC Merkez Bankası Kanunu’nun 41 inci maddesi çerçevesinde TCMB Piyasalar Genel Müdürlüğü nezdindeki Hazine İşlemleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir.  İç borçlanma ihaleleri tüm tüzel ve gerçek kişilere açıktır. İhalelere tüm bankalar, aracı kurumlar, sigorta şirketleri, özel finans kuruluşları ve bireysel yatırımcılar katılabilmektedir.  Katılımcılar, ihale günü saat 12:00’ye kadar, minimum 100 YTL. nominal (1 YTL’nin katları şeklinde) tutarlı tekliflerini (döviz cinsi borçlanmalarda min birim döviz) T.C. Merkez Bankası ya da banka şubelerine iletirler.  İhale teklifleri TCMB’ye faks, on-line ve EFT (Elektronik Fon Transferi) aracılığıyla ve/veya TCMB şubelerine bizzat şahısların başvurusu ile yapılır.  Katılımcılar fiyat teklifinde bulunurlar.  Her katılımcı ihaleye birden çok teklifle katılabilir. 28R. Hakan ÖZYILDIZ

29 İHALE S Ü RECİ (3) İHALE TEMİNATI:  İhaleye katılanlar (Piyasa Yapıcılar hariç) teklif ettikleri miktarın % 1’ini, ihaleden önce teminat olarak yatırmak zorundadırlar. Valör günü DİBS almaya hak kazandığı halde yükümlülüğünü yerine getirmeyen katılımcıların teminatlarına Müsteşarlığımız tarafından el konmaktadır. Ayrıca, sözkonusu katılımcıların sonraki ihalelere teklif vermek istediklerinde %1 yerine %20 teminat yatırmaları gerekmektedir. %20 teminat yatırdığı halde aynı davranışı tekrarlayan katılımcılar %100 teminat yatırmakla cezalandırılmaktadır.  Dövizli ihalelerde teminat YTL olarak yatırılmaktadır. Bu süreçte kullanılacak döviz kuru ihaleden önce TCMB tarafından açıklanmaktadır. 29R. Hakan ÖZYILDIZ

30 İHALE S Ü RECİ (4) İHALEDEN ÖNCE ROT SATIŞI YAPILMASI:  Kamu Kuruluşlarına ve Piyasa Yapıcısı olan bankalara ihale öncesinde ihale sistemine göre; ihalede oluşacak fiyattan ya da ortalama fiyattan teklif verme yani Rekabetçi Olmayan Teklif (ROT) verme hakkı tanınmıştır.  İhale günü saat 10:30’a kadar katılmak isteyen kamu kurumlarının almak istedikleri net tutarı Merkez Bankasına faksla bildirerek %1 oranında teminatı yatırmış olmaları gerekmektedir.  ROT satışları ihale günü saat 11:00’da kamuoyuna duyurulur. 30R. Hakan ÖZYILDIZ

31 İHALE S Ü RECİ (5) İHALE LİSTELERİNİN OLUŞTURULMASI:  İhale günü TCMB’ye gelen tüm teklifler saat 12.00’den sonra yüksek fiyattan düşük fiyata (düşük faizden yüksek faize) göre sıralanır.  Ayrıca, her fiyat seviyesinde elde edilecek kümülatif hasılat, satılacak nominal tutar, ortalama, basit ve bileşik faiz oranları görülebilmektedir. Bu sayede ihale farklı (tek fiyat-çoklu fiyat) değerlendirme yöntemleriyle incelenebilmektedir.  İhale listesi TCMB tarafından hazırlandıktan sonra Hazine’ye değerlendirilmek üzere gönderilmektedir. 31R. Hakan ÖZYILDIZ

32 İHALE S Ü RECİ (6) İHALE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ: Çoklu Fiyat İhalesi: İhale katılımcıları ihaleyi kazanmaları halinde kendi teklif ettikleri fiyat üzerinden ihaleden DİBS almaya hak kazanmaktadırlar. Çoklu fiyat yönteminde ihaleyi kazanan yatırımcıların herbiri farklı fiyattan senedi satın almış olmaktadır. Tek Fiyat İhalesi: İhale katılımcıları ihaleyi kazanmaları halinde DİBS’leri kendi teklif ettikleri fiyat üzerinden değil Hazinenin belirlediği fiyat (ihaleyi kazanan fiyat tekliflerinin en düşüğü) üzerinden almaya hak kazanmaktadırlar. Tek fiyat yöntemiyle değerlendirilen bir ihaleden almaya hak kazanan katılımcıların hepsi aynı getiriyi elde edeceklerdir. 32R. Hakan ÖZYILDIZ

33 33 R. Hakan ÖZYILDIZ

34 İHALE S Ü RECİ (7) İHALE SONRASI DEĞİŞİM İŞLEMLERİ Piyasa Yapıcılığı uygulaması kapsamında Piyasa Yapıcı olan bankalar rekabetçi olmayan teklif ve ihale yollarıyla kazandığı net tutarın toplamının %5’ine kadar olan miktarda ilave ihale DİBS’lerini ihale sistemine göre ortalama veya ihalede kabul edilen fiyattan alım karşılığında; elinde bulundurduğu, ihalede satılan DİBS’ten daha kısa vadeli, tanım ve fiyatı Müsteşarlıkça belirlenen DİBS’leri Müsteşarlığa değişim amacıyla iade edebilir. Piyasa Yapıcı bankalara, Hazine’nin belirleyeceği senetler için ilave bir %5’lik değişim imkanı da tanınmıştır. 34R. Hakan ÖZYILDIZ

35 35 DEĞİŞİM İHALELERİ VE AMACI Değişim işlemleri, birçok ülkede, borç ve risk yönetiminde etkinliğin artırılması amacıyla aktif olarak kullanılan bir yöntemdir. Uluslararası uygulamalar incelendiğinde; değişim işlemlerinin  Senetlerin likiditesinin artırılması  Borç geri ödeme profilinin düzenlenmesi  Borç çevirme riskinin azaltılması amaçlarıyla gerçekleştirildiği görülmektedir. Borç yönetimin etkinleştirilmesi

36  Ayrıca, yine Piyasa Yapıcı bankalar val ö r g ü n ü saat 14:00 ’ e kadar ihale sonrası teklif verebilir.  İhale sonrası teklif yoluyla satış tutarı uygulamadaki ihale sistemine g ö re iki şekilde hesaplanabilecektir.  Tek fiyat ihale sisteminde her bir Piyasa Yapıcıya s ö z konusu tekliflerin karşılanmasıyla yapılacak satışların azami tutarı, Piyasa Yapıcının ihalede aldığı net tutarın (rekabet ç i olmayan tekliflerin karşılanması yoluyla yapılan satışlar hari ç ) %20 ’ si kadardır.  Ç oklu fiyat ihale sisteminde ise her bir Piyasa Yapıcıya, ihalede oluşan ortalama fiyatın ü st ü nde kalan (ortalama fiyat ve rekabet ç i olmayan tekliflerin karşılanması yoluyla yapılan satışlar hari ç ) net teklifleri toplamının %40 ’ ı kadar ortalama fiyat ü zerinden ihale sonrası satış yapılır. İHALE SÜRECİ (8) 36R. Hakan ÖZYILDIZ

37 ‘’ TAP ’’ SİSTEMİYLE İHRA Ç EDİLEN DİBS ’ LER –Ekim 1988’de Hazine “Tap” adı altında yeni bir yöntem kullanmaya başlamıştır. –Bu sistemde Hazine, ihraç edeceği senedin türü, vade ve faiz yapısını önceden belirler ve ilan eder. –Bu yöntemle yapılan ihraç süresi, bir gün olabileceği gibi, senetler daha uzun süre ile satışta kalabilir. Senetlerin birden fazla gün satışta kalması durumunda, ilan edilen faiz oranı üzerinden her gün için fiyat belirlenip bu fiyatlar üzerinden satış gerçekleştirilir. –Yatırımcıların satış süresince istedikleri zaman satın alabilecekleri senetleri Merkez Bankasına depolanmaktadır. – Yatırımcılar Merkez Bankasından alana kadar bu tahvillerin mülkiyeti Hazine’ye aittir. –Merkez Bankası “TAP” satışları süresince sadece aracı ve depolayıcı görevi görmektedir. –Piyasa Yapıcılığı S ö zleşmesi gereği TAP satışlarından sadece Piyasa Yapıcı bankalar yararlanabilmektedir. 37R. Hakan ÖZYILDIZ

38 DOĞRUDAN SATIŞ Y Ö NTEMİYLE İHRA Ç EDİLEN DİBS ’ LER –Hazine 1996 yılından itibaren doğrudan DİBS ihraç etmeye başlamıştır. Özelliği başlangıçta kime ve ne kadar satılacağının belli olmasıdır. –Hazine kamu kurumları, bankalar ile diğer finansal kuruluşlara doğrudan ihraç yöntemi ile DİBS ihraç edebilmektedir. –Kamu kurumları, bankalar ya da diğer finansal kuruluşlar senet taleplerini Hazine’ye iletmektedir. Söz konusu talep Hazine tarafından değerlendirilmekte ve piyasa koşulları çerçevesinde senedin faizi belirlenerek karşı tarafla da mutabakat sağlanarak senet ihracı gerçekleştirilmektedir. –Daha önce ihraç edilmiş olan bir senet için de doğrudan satış söz konusu olabilir. Senedin ihraç fiyatının üzerine işlemiş faizi konularak hesaplanan fiyat üzerinden ihraç gerçekleştirilir. 38R. Hakan ÖZYILDIZ

39 HALKA ARZ Y Ö NTEMİYLE İHRA Ç EDİLEN DİBS ’ LER – Ağustos 1992’den itibaren 3 ay ve 6 ay vadeli Hazine Bonoları ve 1 yıl vadeli Devlet Tahvilleri ile başlamak üzere kamu bankaları, özel bankalar ve aracı kurumlar vasıtası ile halka doğrudan DİBS satışına başlanmıştır. – Bu yöntemle hem piyasaya yeni bir enstrüman sunulmakta hem de alıcı tabanını genişleterek küçük yatırımcılara da fırsat verilmektedir. –Piyasa Yapıcılığı Sözleşmesi gereği halka arz yoluyla satışlara sadece Piyasa Yapıcı bankalar aracılık edebilmektedir. 39R. Hakan ÖZYILDIZ

40 Piyasa Yapıcılığı Uygulaması 40R. Hakan ÖZYILDIZ

41 UYGULAMANIN AMACI Uygulama ile;  Etkin Bir Borç Yönetimi  Hazine İhalelerinde Belli Oranlarda Rollover Garantisi Elde Etmek  İkincil Piyasalarda Likiditeyi Artırmak amaçlanmaktadır. 41R. Hakan ÖZYILDIZ

42 D Ö NEMİ PY SİSTEMİ UYGULAMA ESASLARI PİYASA YAPICILARA SAĞLANAN HAKLAR PİYASA YAPICILARA SAĞLANAN HAKLAR PİYASA YAPICILARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ PİYASA YAPICILARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 42R. Hakan ÖZYILDIZ

43 PY ’ LARA – SAĞLANAN HAKLAR PY, “Türk DİBS Piyasa Yapıcısı” ünvanını kullanabilir. İhalelere teminatsız katılabilirler. Geri alım ve değiştirme ihalelerine PY’lar katılabilir. Halka Arzlara PY’lar aracılık edebilir. TAP satışlardan PY’lar faydalanabilir. Danışma Kurulu Toplantılarına 2 Temsilci ile katılabilir. 43R. Hakan ÖZYILDIZ

44 PY ’ LARA – SAĞLANAN HAKLAR  Piyasa Yapıcı ihalelerde “rekabetçi olmayan teklif” verebilir. (varsa ihaleye ilişkin üst limitin %30’u kadar.)  Valör günü saat 14:00’a kadar “ihale sonrası teklif” verebilir. - Tek Fiyat ihale sisteminde  Piyasa Yapıcının ihalede aldığı “net” tutarın (ROT ile yapılan satışlar hariç) %20’si kadar ihale sonrası satış yapılabilir. - Çok Fiyat ihale sisteminde  İhalede oluşan ortalama fiyatın üstünde kalan (ortalama fiyattan ve ROT’tan yapılan satışlar hariç) net tekliflerin toplamının %40’ı kadar ortalama fiyat üzerinden ihale sonrası satış yapılabilir. 44R. Hakan ÖZYILDIZ

45  Piyasa Yapıcı, rekabetçi olmayan teklif ve ihale yollarıyla kazandığı net tutarın toplamının %5’ine kadar olan miktarda ilave ihale DİBS’lerini ihale sistemine göre ortalama veya ihalede kabul edilen fiyattan alım karşılığında; elinde bulundurduğu, ihalede satılan DİBS’ten daha kısa vadeli, tanım ve fiyatı Müsteşarlıkça belirlenen DİBS’leri Müsteşarlığa değişim amacıyla iade edilebilir. PY ’ LARA – SAĞLANAN HAKLAR 45R. Hakan ÖZYILDIZ  Merkez Bankası b ü nyesinde kurulmuş olan Devlet İ ç Bor ç lanma Senedi ö d ü n ç işlemleri piyasasında Devlet İ ç Bor ç lanma Senedi ö d ü n ç alma-verme işlemlerine taraf olabilirler,

46 UYGULAMA ESASLARI PİYASA YAPICILARA SAĞLANAN HAKLAR PİYASA YAPICILARA SAĞLANAN HAKLAR PİYASA YAPICILARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ PİYASA YAPICILARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 46R. Hakan ÖZYILDIZ

47 PY ’ LARIN Y Ü K Ü ML Ü L Ü KLERİ R. Hakan ÖZYILDIZ47

48 PY ’ LARIN Y Ü K Ü ML Ü L Ü KLERİ R. Hakan ÖZYILDIZ48

49 PY’lar, ikincil piyasada likiditeyi sağlamak amacıyla İMKB Tahvil ve Bono Piyasasında Müsteşarlıkça belirlenen tüm ölçüt ihraçlar için alım-satım kotasyonu verir. PY ’ LARIN Y Ü K Ü ML Ü L Ü KLERİ - (9:45 – 12:00) ile (13:15 – 16:00) saatleri arasında verilir, - alım – satım kotasyonlarının asgari büyüklüğü 5 milyon YTL’dir. Kotasyonlar, Kuponlu senetler için, fiyat üzerinden verilir. Alım-satım fiyatları arasındaki açıklık azami 0,5 YTL’dir. İskontolu senetler için, yıllık basit faiz üzerinden verilir. Alım Kotasyonu (Faiz Aralığı) Alım-Satım Kot. Arası Azami Açıklık (Faiz Puan) - %9,990,13 %10,00 - %19,990,25 %20,00 -0,50 49R. Hakan ÖZYILDIZ

50 PY ’ LARIN Y Ü K Ü ML Ü L Ü KLERİ Kotasyon büyüklüklerinin 5 milyon YTL’nin altına düşmesi kotasyonların geri çekilmesi durumunda Piyasa Yapıcı 2 dakikalık bir süre içinde kotasyonlarını yeniler. Kotasyonlar “PY” ek koduyla girilir. 50R. Hakan ÖZYILDIZ

51 Ö L ÇÜ T İHRA Ç LAR Müsteşarlık 9 ölçüt senet belirler ve ilan eder. Piyasa Yapıcı 9 senetten kendi belirleyeceği dördü sabit faizli, biri değişken faizli ve TÜFE’ye endeksli olmak üzere altı ölçüt ihraç belirler.. 51R. Hakan ÖZYILDIZ Vadesine 182 günden az kalan DİBS’ler ölçüt olmaktan çıkar. Gerekli görüldüğü takdirde Piyasa Yapıcılığı Danışma Kurulu’nda gündeme getirilerek ölçüt ihraçlarda değişiklik yapılabilir.

52 52 DEĞİŞKEN FAİZLİ TAHVİL (FRN) FİYATLAMASI n: Dönem Sayısı İc: Mevcut 3 aylık piyasa faiz oranı d: Bir sonraki kupona kadar olan gün sayısı P: nominal değer So: Hazine tarafından belirlenen spread (sabit) Sm: Kuponlar için piyasa risk primi n: Kalan kupon sayısı C1: Belirlenmiş olan sonraki kupon miktarı R. Hakan ÖZYILDIZ


"TÜRKİYE’DE İÇ BORÇLANMA SİSTEMİ R. Hakan ÖZYILDIZ 2012." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları