Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dünyada ve Türkiye’de Doğrudan Dış Yatırımlara Bakış Prof. Dr. Murat YÜLEK İstanbul Ticaret Üniversitesi İzmir İktisat Kongresi 2. Oturum, Türkiye Yatırım.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dünyada ve Türkiye’de Doğrudan Dış Yatırımlara Bakış Prof. Dr. Murat YÜLEK İstanbul Ticaret Üniversitesi İzmir İktisat Kongresi 2. Oturum, Türkiye Yatırım."— Sunum transkripti:

1 Dünyada ve Türkiye’de Doğrudan Dış Yatırımlara Bakış Prof. Dr. Murat YÜLEK İstanbul Ticaret Üniversitesi İzmir İktisat Kongresi 2. Oturum, Türkiye Yatırım Zirvesi 30 Ekim 2013

2 2 Sunu planı DDY: GENEL DÜNYA EĞİLİMLERİNE BAKIŞ DDY: TÜRKİYE EĞİLİMLERİ TÜRKİYE VE DDY: BİR ARA ÖZET TÜRKİYE VE DDY: AKILLI DDY POLİTİKALARINA DOĞRU TÜRKİYE NASIL DAHA ÇOK YATIRIM ÇEKEBİLİR? Slayt No

3 3 DDY: GENEL DÜNYA EĞİLİMLERİNE BAKIŞ

4 4 Dünya ekonomisi Kriz sonrasında gelişmekte olan ülkelerden kaynaklanan sınırlı iyileşme Kaynak: UNCTAD

5 5 5 Dünya DDY girişleri Kriz sonrasında sınırlı iyileşme Krize kadar hızlı artış Krizde hızlı gerileme Kriz sonrasında sınırlı iyileşme Kriz sonrasında DDY girişleri toplam hasıladaki gelişmeye oranla daha yavaş gelişiyor. Kaynak: UNCTAD

6 6 6 Dünya DDY girişleri Gelişmekte olan ülkelere akış hızlandı Ülke gruplarına göre doğrudan dış yatırım akımları trilyon dolar Kaynak: UNCTAD

7 7 7 Dünya DDY girişleri Artık toplamda en yüksek pay gelişmekte olan ülkelerin Gelişmekte olan ekonomiler ve geçiş ekonomilerinin toplam DDY girişlerindeki payı ilk defa yüzde 50’yi geçti. Gelişmiş ülkelerin payı 2000 yılında yüzde 81 iken 2012 yılında yüzde 42’ye düştü. Kaynak: UNCTAD

8 8 8 Dünya DDY girişleri Sektörel eğilimler Gelişmekte Olan Ülkelerde; Sanayinin payı azaldı; hizmet ana DDY hedefi haline geldi. Gelişmiş Ülkelerde; Benzer şekilde, sanayinin payı azaldı; hizmet ana DDY hedefi haline geldi Gelişmekte olan ülkelerde de, DDY girişlerinin üçte ikisi hizmet sektörüne akıyor. Kaynak: UNCTAD

9 9 9 Dünya DDY girişleri 2012 yılı: En çok DDY girişi alan ülkeler Kaynak:OECD, FDI in figures, Nisan 2013

10 10 Dünya DDY çıkışları 2012 yılı: En çok DDY yapan ülkeler Kaynak:OECD, FDI in figures, Nisan 2013

11 11 DDY: TÜRKİYE EĞİLİMLERİ

12 12 Türkiye’ye DDY girişleri 2002’den sonra bir eşik atlandı ancak sonrası gelmedi Aynı sıçrama ve sonrasındaki yavaşlama dünya toplam DDY girişlerine oransal olarak da kendisini gösteriyor. Türkiye’ye DDY girişleri, 1990’lı yıllarda 1 milyar doların üstüne çıkamazken… … özellikle 2004 yılından itibaren bir yükseliş trendine girdi; tarihi rekorlar kırıldı. Ancak kriz sonrasında artış ortadan kalktı.

13 13 Türkiye’ye DDY girişleri Kaynak:OECD, World Bank 2012 Birim GSYH başına DYY girişi (2012) DDY Girişleri (milyar dolar) GSYH (milyar dolar) Bin dolarlık GSYH başına çekilen DDY Türkiye789,212,415,7 Çin8.358,3253,429,4

14 14 Türkiye nereden DDY çekiyor? Türkiye nereden DDY çekiyor? ( ) SıraYatırım Yapan ÜlkeToplam Yatırım Tutarı (milyar dolar) 1Hollanda Avusturya ABD Belçika Yunanistan Lüksemburg İngiltere Fransa Almanya İspanya Birleşik Arap Emirlikleri3.756 Toplam yılları arasında Türkiye’ye giren 101 milyar dolar seviyesindeki DDY girişinin, 81 milyar doları 11 ülke üzerinden geldi. Hollanda ve Lüksemburg hem kaynak hem aracı ülke oldu.

15 15 Türkiye’ye DDY girişleri Sektörel dağılım Aslan payını hizmet sektörü alıyor.  dünya eğilimlerine paralel,  özelleştirmeler, banka satışları, perakende sektörü girişleri  sanayi girişleri artmalı. Tarım yok denecek kadar az: potansiyel yüksek.

16 16 Türkiye’ye DDY girişleri Sektörel eğilimler  Hizmet Sektörü, global finansal krizden en çok etkilenen sektör oldu.  Sanayi Sektörü, krize rağmen kriz öncesi rakamları geride bıraktı.  Tarım Sektörü, yok denecek kadar az bir DDY çekmektedir. Bu aynı zamanda büyük bir potansiyel olarak değerlendirilebilir.

17 17 Hizmet sektörü girişlerinde Hizmet sektörü girişlerinde finans ve iletişim ağırlıkta… Son 11 yılda hizmet sektörü içerisinde Finans ve Sigorta Faaliyetleri yüzde 59,2 oranla en önemli DDY girişini sağladı.

18 18 …Sanayide ise imalat (2002- …Sanayide ise imalat ( )

19 19 TÜRKİYE VE DDY: BİR ARA ÖZET

20 20 Türkiye ve DDY Özet Ancak, yine de Türkiye’nin potansiyeli daha yüksek DDY çekmesine müsait: –Büyük iç pazarı –Lokasyonu; nüfusça/gelirce zengin veya büyüyen pazarlara yakınlığı: Avrupa Rusya Ortadoğu Asya Afrika –Beceri sahibi insan kaynağı –Verimliliğe oranla ucuz ücretler –Connectivity: çevre ülkelerle bağları Din Dil Kültür Diaspora Türkiye uzun yıllar ihmal edilebilir seviyede DDY çektikten sonra, son 11 yılda hatırı sayılır miktarda DDY çekmeyi başardı. Son yıllarda krizin de etkisiyle DDY girişleri nisbeten yavaşladı. Türkiye’nin dünya DDY girişlerinden aldığı pay, Türk ekonomisinin dünya GSYH’si içindeki payından fazla.

21 21 TÜRKİYE VE DDY: AKILLI DDY POLİTİKALARINA DOĞRU

22 22 DDY Kaynak giriş ve çıkış süreci

23 23 Ülkeler neden ve nasıl DDY Ülkeler neden ve nasıl DDY çekiyor Tasarruf: Düşük Teknoloji: Yüksek Özel Sermaye Birikimi: Yüksek Döviz Rezervleri: Yüksek Örn: ABD, Avrupa Ülkeleri 1990 ve 2000’ler DDY Çekebilme Nedenleri: Kalifiye insan gücü Büyük iç pazar Ülke içinde üretimi zorunlu kılan korumacılık politikaları Connectivity Vergi ve düzenleme avantajları DDY Çekme İsteğinin Sebebi: Kaliteli istihdam sağlama İlave sermaye birikimi sağlama İlave bilgi transferi sağlama İlave teknoloji transferi sağlama Tasarruf: Orta-Yüksek Teknoloji: Yüksek Özel Sermaye Birikimi: Yüksek Döviz Rezervleri: Yüksek Örn: Singapur 2000’ler DDY Çekebilme Nedenleri: Kalifiye insan gücü Büyük iç pazar/büyük pazarlara erişim Ülke içinde üretimi zorunlu kılan korumacılık politikaları Connectivity DDY Çekme İsteğinin Sebebi: İlave bilgi transferi sağlama İlave teknoloji transferi sağlama Tasarruf: Orta Teknoloji: Orta Özel Sermaye Birikimi: Orta Döviz Rezervleri: Düşük-Orta Örn: Doğu Avrupa, Türkiye ve Çin 2000’ler DDY Çekebilme Nedenleri: Ucuz işçilik Kalifiye insan gücü Büyük iç pazar Önemli dış pazarlara yakınlık Vergi ve düzenleme avantajları DDY Çekme İsteğinin Sebebi: Standart teknolojilere erişim İlave sermaye birikimi sağlama Sanayi ve hizmet sektörünü geliştirme Döviz birikimi isteği İstihdamı artırma Tasarruf: Düşük-Orta Teknoloji: Düşük Özel Sermaye Birikimi: Düşük Döviz Rezervleri: Düşük Örn: Doğu Avrupa 1990’lar DDY Çekebilme Nedenleri: Ucuz işçilik Önemli dış pazarlara yakınlık Kalifiye insan gücü DDY Çekme İsteğinin Sebebi: Yeni teknoloji sağlama İlave sermaye birikimi ile sanayileşme arzusu Döviz birikimi isteği İstihdamı artırma Tasarruf: Düşük Teknoloji: Düşük Özel Sermaye Birikimi: Düşük Döviz Rezervleri: Düşük Örn: Afrika 2000’ler, Singapur 1960’lar DDY Çekebilme Nedenleri: Ucuz işçilik Büyük iç pazar DDY Çekme İsteğinin Sebebi: Yerli tasarrufların yetersiz kalması sebebiyle istihdamı artırmak Döviz birikimi isteği

24 24 Türkiye Nasıl bir DDY ve DDY Politikası? Akıllı DDY politikalarının tasarlanması ve uygulanmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Yanlış: DDY Politikası 1.0 / Gelsin de kim olursa olsun. Doğru: DDY Politikası 2.0 / “Akıllı” DDY politikaları –İhracat ağırlıklı: döviz dengelerine olumlu etki yapabilen, –“Kalıcı”: karını geri transfer eğilimi düşük olan, –Katma değeri yüksek / AR-GE yoğun: daha kaliteli istihdam etkisi üreten, –Pozitif dışsallık üretebilen, –Tedarik zincirine yerli üreticileri katan. Doğru: Etki Değerlendirmeleri yapılmalı (ex-ante ve ex-post): Şu ana kadarki DDY girişlerinin fayda ve maliyetleri. DDY alıcı ülke açısından bir yükümlülüktür; başta kaynak girişli sonradan kaynak çıkışı sağlar. Alıcı ülkenin DDY’dan beklediği faydaları tanımlaması ve azami fayda sağlanması gerekir. Her DDY iyi olabilir; ama bazıları daha iyidir; Türkiye’nin kaliteli DDY’yi çekmesi gerekiyor. –Günün sonunda DDY alıcı ülkeye ait değildir. İstihdam sağlar Kar üretip geri götürmek ister –Tamamen iç pazara odaklı DDY sonuçta kar tranferi yaparak cari dengeyi kötüleştirir; orta uzun vadede döviz dengelerine zarar verebilir. –Düşük katma değerli DDY Türkiye’de istihdamı artırsa da daha çok düşük ücretli, beceri seviyesi düşük istihdama destek olabilir.

25 25 TÜRKİYE NASIL DAHA ÇOK YATIRIM ÇEKEBİLİR?

26 26 Az eleştiri almak için kendini eleştir ve bunu sistematik hale getir. Daha iyiye yolculuğa mevcut durumun samimi analiziyle başla

27 27 Dünya Bankası İş Yapma Kolay Dünya Bankası İş Yapma Kolaylığı Endeksi ne söylüyor? Türkiye iş yapmanın zor olduğu bir ülke görünümünde; ölçüm hataları olabilir. Ancak temel mesaj bu. 2023’de dünyanın en büyük 10 ekonomisi içine girilmesi için, şimdiden dünyada iş yapmanın en kolay olduğu 10 ülke arasında girilmesi gerekiyor. SıraÜlke 1Singapur 2Hong Kong SAR, Çin 3Yeni Zelanda 4ABD 5Danimarka 6Norveç 7İngiltere 8Güney Kore 9Gürcistan 10Avusturalya 67Azerbaycan 68Dominik 69Trinidad ve Tobago 70Kırgız Cumhuriyeti 71Türkiye 72Romanya 73İtalya 183Kongo 184Çat 185Afrika Cumhuriyeti

28 28 Dünya Bankası İş Yapma Kolay Dünya Bankası İş Yapma Kolaylığı Endeksi ne söylüyor? Türkiye bazı alanlarda orta sıralarda, bazı alanlarda ise çok gerilerde yer alıyor. İş yapma ortamının düzeltilebilmesi için şirket kapatma ve yapı izinleri gibi Türkiye’nin çok zayıf olduğu alanlarda hızlı iyileşmeler sağlanabilir. Türkiye’nin ortalarda yer aldığı enerji alt yapısına ve bankacılık sektörüne erişim ve vergi ortamı, dış ticaret gibi alanlarda daha çok gayret gerekiyor. Zira, bu alanlarda diğer ülkeler de mesafe kat etmektedir.

29 29 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? İyi haber:  Türkiye rekabetçilikte iş yapma kolaylığına oranla daha ileri sırada yer alıyor.  Son yıllarda Türkiye’nin rekabetçilik gücü artıyor; sıralamada yükseliyor. PUANSIRA/144 GCI ,54,543 GCI (142 ülke içinden)4,34,359 GCI (139 ülke içinden)4,24,261 Kötü haber:  Türkiye hala 43. sırada yer alıyor.

30 30 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? Temellerde gerilerdeyiz. PuanSıra/144 GCI ,54,543 GCI (142 ülke içinden)4,34,359 GCI (139 ülke içinden)4,24,261 Temeller (36,2%)4,84,857 Kurumlar4,064 Altyapı4,44,451 Makroekonomik Durum4,94,955 Sağlık ve Temel Eğitim5,85,863 Verimliliği Artıran Faktörler (50,0%)4,44,442 Eğitim ve Öğrenim4,14,174 Mal Piyasası Verimliliği4,64,638 Emek Piyasası Verimliliği3,83,8124 Finansal Piyasa Gelişmişliği4,54,544 Teknolojiye Hazır Olma4,34,353 Piyasa Büyüklüğü5,35,315 Yenilikçilik ve Karmaşıklık Faktörleri (13,8%)3,83,850 İş Dünyasının Gelişmişliği4,34,347 Yenilikçilik3,33,355 Yenilikçilikte gerilerdeyiz. Verimliliği artırıcı faktörlerde de olmamız gereken yerde değiliz. 2023’de dünyanın en büyük 10 ekonomisi içine girilmesi için şimdiden rekabetçi gücü en yüksek 10 ülke arasında girilmesi gerekiyor.

31 31 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? İş Yapmada En Problemli Faktörler% Finansmana Erişim14,1 Vergi Oranları13,2 İşgücü Eğitim Yetersizliği11,9 Bürokrasi10,3 Kambiyo Düzenlemeleri10,0 Vergi Düzenlemeleri8,38,3 Altyapı Yetersizliği8,28,2 Kısıtlayıcı İş Gücü Düzenlemeleri5,55,5 Yenilikçilik İçin Kapasite Yetersizliği5,45,4 Siyasi İstikrarsızlık5,45,4 Enflasyon3,43,4 İş Ahlakında Zayıflık2,22,2 Yolsuzluk1,01,0 Zayıf Halk Sağlığı0,60,6 Suç ve Hırsızlık0,30,3 Hükümet İstikrarı/Askeri Darbe0,20,2

32 32 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? Türkiye'nin En Zayıf Olduğu Yönler GCI PuanSıra Kurumlar Terörizmin İş Maliyeti4,24,2130 Organize Suç4,64,6102 Makro Ekonomik Durum Milli Tasarrufun GSYH'ya Oranı12,5115 Yüksek Eğitim ve Talim Matematik ve Bilim Eğitiminin Kalitesi3,53,5100 Mal Piyasası Etkinliği Vergilemenin Etkisi ve Boyutu3,03,0117 Yabancı Mülkiyetin Yaygınlığı4,2101 İthalatın GSYH'ya Oranı33,5105 İş Gücü Piyasası Etkinliği İşçi-İşveren İlişkilerindeki Dayanışma4,04,0104 Gereğinden Fazla Çalışmanın Maliyeti30,0125 İş Gücündeki Kadınlar, Erkeklere Oranı0,40,4131

33 33 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? Türkiye'nin En Zayıf Olduğu Yönler GCI PuanSıra Kurumlar Terörizmin İş Maliyeti4,24,2130 Organize Suç4,64,6102 Fikri Mülkiyetin Korunması3,33,386 Yargı Bağımsızlığı3,53,583 Hükümet Düzenlemeleri Yükü3,33,380 Polis Hizmetlerinin Güvenilirliği4,04,081 Kurumsal Kuralların Etkinliği4,24,296 Azınlık Hak Sahiplerinin Korunması4,24,273 Altyapı Elektrik Arzı Kalitesi4,64,677 Cep Telefonu Üyelik Oranı/100 Nüfus88,798 Makro Ekonomik Durum Milli Tasarrufun GSYH'ya Oranı12,5115 Enflasyon, Yıllık % Değişim6,56,593 Yüksek Eğitim ve Talim Ortaögretim Kayıt, Brüt %77,693 Egitim Sisteminin Kalitesi3,53,582 Matematik ve Bilim Eğitiminin Kalitesi3,53,5100 Yönetim okullarının Kalitesi3,83,897 Araştırma ve Eğitim Hizmetlerinin Uygunluğu4,04,077

34 34 GCI (Global Competitiveness GCI (Global Competitiveness Index) ne söylüyor? Türkiye'nin En Zayıf Olduğu Yönler GCI PuanSıra Mal Piyasası Etkinliği Vergilemenin Etkisi ve Boyutu3,03,0117 Yabancı Mülkiyetin Yaygınlığı4,24,2101 Toplam Vergi Oranı, % Kar41,181 Ticaret Bariyerlerinin Yaygınlığı4,04,098 Gümrük Prosedürlerinin Yükü3,63,696 Alıcının Kapsamlılığı3,33,384 İthalatın GSYH'ya Oranı33,5105 İş Gücü Piyasası Etkinliği İşçi-İşveren İlişkilerindeki Dayanışma4,04,0104 Gereğinden Fazla Çalışmanın Maliyeti30,0125 Beyin Göçü3,43,475 Finansal Piyasaların Gelişimi Risk Sermayesi Bulunulurluğu2,52,573 Yasal Haklar, Endeksi, 0-10 (en iyi)4,04,099 Teknolojiye Hazır Olma Mobil Geniş Bant Üyeliği/100 Nüfus8,88,873 İş Karmaşıklığı Rekabet Avantajının Doğası3,23,286 Yetki Devretme İsteği3,33,397 Yenilikçilik Bilimsel Araştırma Kurumlarının Kalitesi3,43,488 Ar-Ge'de Üniversite-Sanayi İşbirliği3,63,670

35 35 Türkiye Lojistik Başarı Endeksi’nde (LPI) nerede? (2012) SıraÜlkePuan 1Singapur4,13 2Hong Kong, Çin4,12 3Finlandiya4,05 4Almanya4,03 5Hollanda4,02 6Danimarka4,02 7Belçika3,98 8Japonya3,93 9ABD3,93 10İngiltere3,90 23Güney Afrika3,67 24İtalya3,67 25İrlanda3,52 26Çin3,52 27Türkiye3,51 28Portekiz3,50 29Malezya3,49 30Polonya3,43 31Yeni Zelanda3,42 69Yunanistan2,83 95 Rusya Fedarasyonu 2,58 155Burundi1,61

36 36 Türkiye Lojistik Başarı Endeksi’nde (LPI) nerede? Lokasyon avantajı lojistik altyapı ve operasyon kalitesiyle anlam kazanıyor. Bu sunumda kullanılan diğer sıralamalara göre Türkiye lojistik alanında daha iyi durumda. Türkiye’nin sıralamada yükselme potansiyeli yüksek. Ancak geliştirmesi gereken alanlar var.

37 37 Türkiye Lojistik Başarı Endeksi’nde (LPI) nerede? (2012) TÜRKİYEPOLONYAABDALMANYA Genel Endeks3,513,433,934,03 Gümrük3,163,303,673,87 Altyapı3,623,104,144,26 Uluslararası Sevkiyat3,383,473,563,67 Lojistik Yeterlilik3,523,303,964,09 İzleme ve Takip3,543,324,114,05 Vaktindelik3,874,044,214,32

38 38 Türkiye Lojistik Başarı Endeksi (LPI)

39 39 Türkiye Lojistik Başarı Endeksi (LPI)

40 Teşekkürler. Prof. Dr. Murat YÜLEK İstanbul Ticaret Üniversitesi İzmir İktisat Kongresi 2. Oturum Türkiye Yatırım Zirvesi 30 Ekim 2013


"Dünyada ve Türkiye’de Doğrudan Dış Yatırımlara Bakış Prof. Dr. Murat YÜLEK İstanbul Ticaret Üniversitesi İzmir İktisat Kongresi 2. Oturum, Türkiye Yatırım." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları