Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd.Doç.Dr. H. Eylem POLAT ÇİZİLMİŞ PLANLARDAN ALAN ÖLÇMESİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd.Doç.Dr. H. Eylem POLAT ÇİZİLMİŞ PLANLARDAN ALAN ÖLÇMESİ."— Sunum transkripti:

1 Yrd.Doç.Dr. H. Eylem POLAT ÇİZİLMİŞ PLANLARDAN ALAN ÖLÇMESİ

2 ÇİZİLMİŞ PLANLARDAN ALAN ÖLÇMESİ Elde çizilmiş planlar olduğunda ve çok hassasiyet gerekmediğinde alanlar planlardan ölçülebilir. Planlardan alan ölçmede şu metodlar kullanılır. 1. Geometrik şekillere bölme metodu 2. Diyagram metodu 3. Mekanik metod

3 1. Geometrik şekillere bölme metodu Alanı üçgen ve dörtgenlere bölüp bu şekillerin alanlarını ölçme esasına dayanır. Eğer eğrisel kenar varsa üçgenin içinde ve dışında kalan alanın eşit olması sağlanır.

4 2. Diyagram metodu 1. Paralel Çizgili Diyagram 2. Hiperbol Diyagram(Anlatılmayacak) 3. Kare Çizgili Diyagram 1. Paralel Çizgili Diyagram Paralel çizgili Diyagram, eşit aralıklarla saydam kağıtlara çizilmiş bir diyagramdır. Alan üzerine yerleştirilir. Böylece alan üçgen ve yamuklara bölünmüş olur. Kenar çizginin iki tarafında eşit alan açıkta bırakılır.

5 1. Paralel Çizgili Diyagram a l1l1 l2l2 l3l3 l4l4 l5l5 l6l6 l7l7 l8l8 l9l9 F=a x l 1 +a x l a x l n F=a x Σ l 1-n Örneğin Σ l=54.5 mm a=5 mm ise F=5 x 54.5=272.5 mm 2

6 1 cm 2  18 adet 0.25 cm 2  32 adet 1 mm 2  327 adet F= cm 2 3. Kare Çizgili Diyagram

7 MEKANİK METOD PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Çizilmiş planlardan mekanik esaslara göre alan ölçmeye yarayan aletlere planimetre denir. 3 tipi vardır. a) Doğrusal planimetre (artık kullanılmamaktadır anlatılmayacaktır). b) Kutupsal planimetre (Kullanımı giderek azalmaktadır). c) Elektronik planimetre a) Doğrusal planimetre

8 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Kutupsal planimetre Kutup kolu Hareket kolu Sayıcı Düzen

9 PLANİMETRE VE KISIMLARI

10 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Alanı ölçülecek plan, düzgün bir şekilde resim masasına bant ile yapıştırılır. Planimetrenin hareket kolu, alanı ölçülecek planın ölçeğine göre ayarlanır. Her planimetrenin belirli ölçeklere göre kendisine ait fabrikasyon olarak belirlenen hareket kolu ve (q) değerleri vardır. Bu değerler planimetre kutusu içerisinde bir çizelgede yer almaktadır. Hareket kolu ve verniyer birim alan değeri ayar çizelgesi

11 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Kutupsal planimetre Sayıcı tablası Sayıcı tekerlek TanburaVerniyer

12 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Kutupsal planimetre

13 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Kutupsal planimetre

14 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı F = n x qF= Alan (m 2 ) (mm 2 ) n= Planimetre okuması q= Verniyer birim alanı (m 2 ) (mm 2 ) 2 tip planimetre var. 1. SıfırlamalıP. 2. Sıfırlamasız P.

15 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı Sıfırlamalı 1. Okuma 4026 (n1) 2. Okuma 4014 (n2) 3. Okuma 4017 (n3) Toplam (Σn) n = 12057/3 = 4019 q= 10 m 2  F=4019x10=40190 m 2

16 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı Sıfırlamasız q=20 m 2, q=2 mm 2 F A =? m 2 F P =?cm 2 Başlangıç okuması Okuma Okuma Okuma 8149 Toplam 6729 (Σn) n = 6729 /3 = 2243 q= 20 m 2  F A =2243x20=44860 m 2 q= 2 mm 2  F P =2243x2=4486 mm 2 F P =44.86 cm (n1) 2240(n2) 2246(n3)

17 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Sıfırlamasız Başlangıç okuması Okuma Okuma Okuma (n1) 1234(n2) 1226(n3)

18 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ 3. Elektronik Planimetre

19 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Elektronik planimetre

20 ELEKTRONİK (DİJİTAL) PLANİMETRE KULLANIM AKIŞ ŞEMASI PLANİMETRE ON tuşu ile açılır. AYARLAMA AŞAMALARINA GEÇİLİR

21 UNIT-1 tuşuna sırayla basılıp istenilen birim sistemi seçilir.  Metrik  İngiliz  Japon Buradan Metrik sistem seçilir; UNIT-2 tuşuna sırayla basılıp istenilen alan birimi seçilir.  cm 2  m 2  km 2 ELEKTRONİK (DİJİTAL) PLANİMETRE KULLANIM AKIŞ ŞEMASI

22 SCALE tuşuna basılarak alanı ölçülecek olan planın ölçeği şu şekilde ayarlanır;  SCALE  A: 500  SCALE  b: 500  SCALE Bu aşamalar takip edilirse planın ölçeği 1/500 olarak ayarlanmış olur. ELEKTRONİK (DİJİTAL) PLANİMETRE KULLANIM AKIŞ ŞEMASI

23 ÖLÇÜM AŞAMALARINA GEÇİLİR  Planimetrenin merceği planın sınırları üzerinde bir başlangıç noktasına getirilip START tuşuna basılır.  Saat istikameti yönünde hareket kolu çevrilip başlangıç noktasına tekrar gelindiğinde MEMO tuşuna basılır.  Ekranda okunan değer ayarlanan birime göre ALAN değerini verir. Bu işlemler arka arkaya üç defa yapılıp AVER tuşuna basılır ve üç alan değerinin ortalaması alınır. ELEKTRONİK (DİJİTAL) PLANİMETRE KULLANIM AKIŞ ŞEMASI

24 KUTUPSAL PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetrenin kutup kolu üzerinde bulunan eklem mili, hareket kolu üzerine bulunan eklem yuvasına oturtulur. Hareket kolu ve kutup kolu birbirlerine göre dik konumda olacak biçimde, hareket ucu ise alanı ölçülecek planın ortasına gelecek şekilde yerleştirilir. Hareket ucu alanın sınır çizgisi boyunca hareket ettirilerek her noktaya ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilir. (Eğer şekil büyük ise birden fazla parçaya bölünür ve her parçanın alanı ayrı ayrı ölçülür, hesaplanır ve toplanarak toplam alan bulunur.) Hareket ucu her noktaya rahat bir biçimde ulaşıyor ise sınır çizgisi üzerinde bir başlangıç noktası işaretlenir. Hareket ucu bu noktaya yerleştirilir ve planimetrenin sayıcı düzeninden başlangıç okuması yapılır.

25 Belirlenen başlangıç noktasından itibaren hareket ucu saat yelkovanı yönünde planın sınırları üzerinde hareket ettirilerek tekrar başlangıç noktasına gelinir ve sayıcı düzenden birinci okuma yapılır. Aynı işlemler tekrarlanarak ikinci ve üçüncü okumalar yapılır. Elde edilen okumalar arasındaki farklar alınarak (n 1, n 2 ve n 3 ) değerleri hesaplanır. Bu değerlerin aritmetik ortalaması alınır ve tek bir (n) değeri saptanır. Daha sonra ( F = n x q ) eşitliğinde (n) yerine yukarıda bulunan değer, (q) yerine de planimetre kutusundaki çizelgeden ölçek ve hareket kolu değerine karşılık gelen verniyer birim alan değeri (plan için veya arazi için olanı) alınır ve bunlar çarpılarak planın alanı bulunur. KUTUPSAL PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ

26 l m 2, cm 2, mm 2 KUTUPSAL PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ

27 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı ÖRNEK: 1/500 ölçekli bir planda, planimetre ile yapılan bir alan ölçümü sonucunda elde edilen okuma değerleri aşağıdadır. Verniyer birim alan değeri q = 2 m 2 olduğuna göre arazideki alanı hesaplayınız. Başlangıç okuması : okuma : okuma : okuma : 8149 ÇÖZÜM: n 1 = (1.okuma) – (başlangıç okuması) = 3663 – 1420 = 2243 n 2 = (2.okuma) – (1.okuma) = 5903 – 3663 = 2240 n 3 = (3.okuma) – (2.okuma) = 8149 – 5903 = 2246

28 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı

29 ÖRNEK: Sıfırlamalı bir kutupsal planimetre ile 1/5000 ölçekli planda yapılan ölçüm sonuçları aşağıda belirtilmiştir. Planimetrenin verniyer birim alan değeri q = 20 mm 2 olduğuna göre arazideki alanı dekar olarak bulunuz? n 1 = 2460 n 2 = 2446 n 3 = 2456 ÇÖZÜM: F = n. q n = (n 1 +n 2 +n 3 )/3 = ( )/3 = 2454 F = 2454 x 20 mm 2 = mm 2 (Plandaki alan)

30 PLANİMETRE İLE ALAN ÖLÇMESİ Planimetre İle Alan Hesabı


"Yrd.Doç.Dr. H. Eylem POLAT ÇİZİLMİŞ PLANLARDAN ALAN ÖLÇMESİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları