Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AMİNO ASİTLER Prof. Dr. Kader KÖSE AMİNO ASİTLER  -Amino karboksilik asitler) COO - H 3 N + – C  – H R  -Amino Asit ( AA ) Kısa zincirli organik.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AMİNO ASİTLER Prof. Dr. Kader KÖSE AMİNO ASİTLER  -Amino karboksilik asitler) COO - H 3 N + – C  – H R  -Amino Asit ( AA ) Kısa zincirli organik."— Sunum transkripti:

1

2 AMİNO ASİTLER Prof. Dr. Kader KÖSE

3 AMİNO ASİTLER  -Amino karboksilik asitler) COO - H 3 N + – C  – H R  -Amino Asit ( AA ) Kısa zincirli organik asit (bir kısmı yağ asiti) lerin türevidirler. ÖR: Asetik asit valerik asit Propiyonik asit kaproik asit Bütirik asit Y apılarında Amino (-NH 3 + ) grubu Karboksil (-COO - ) grubu Yan zincir ( R ) taşıyan organik bileşiklerdir

4 AMİNO ASİTLERİN ADLANDIRILMASI Amino Asitler: - Özel isimler (Glisin) - Üç harflik kısaltmalar (Gly) - Tek büyük harften oluşan semboller (G) ile gösterilirler

5 COO - H 3 N + – C  – H R  -Amino Asit (AA) Protein yapısına katılan tüm AA’ler : “  -AMİNO ASİTLER ” Aynı karbon (  )’a bağlı COOH ve NH 2 grubuna sahiptirler Proteinlerin temel yapısını oluştururlar Doğada : ~ 300 AA Protein yapısında : Sadece 20 AA AMİNO ASİTLER

6 R grubunun - yapısı -büyüklüğü -elektrik yükü A Alerin hidrofilik/hidrofobik (polar / nonpolar) özellikleri özellik kazanmalarına neden olur Sudaki çözünürlüklerini etkiler R:Yan zincir ( , , , ,  ):  -C’a bağlanma sırasına göre adlandırılırlar AAler, R’ye göre birbirlerinden farklılaşırlar

7 AMİNO ASİTLERİN SINIFLANDIRILMASI Protein yapısına giren amino asitler: Standart (primer, normal) Standart olmayan amino asitler: - Modifiye amino asitler -Protein yapısına girmeyenler

8 STANDART AMİNO ASİTLERİN SINIFLANDIRILMASI STANDART AMİNO ASİTLERİN SINIFLANDIRILMASI Standart 20 amino asit Yan zincir (R) in özelliğine göre, farklı şekillerde sınıflandırılabilirler: Polarite: hidrofobik / hidrofilik veya yüklü Yük: pozitif veya negatif Kimyasal özellik:fonksiyonel gruplar Yapı:alifatik, aromatik veya heterosiklik

9 STANDART AMİNO ASİTLERİN SINIFLANDIRILMASI Nonpolar, alifatik Zincirli-hidrofobik-Aler Aromatik Zincirli - hidrofobik -AAler Yan Zincirinde Hidroksil Grubu Taşıyanlar Yan Zincirinde Tiyol Grubu Taşıyanlar Asidik (Negatif Yüklü) Yan Zincirli Amino asitler ve Amidleri Bazik ( Pozitif Yüklü ) Yan Zincirli Amino Asitler

10 ALİFATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER Dallanmış zincirli Siklik ? 1- Glisin ( GLY) ( G) 2-Alanin ( ALA) (A) 3- Valin ( VAL) (V) 4- Lösin ( LEU) ( L) 5- İzolösin ( ILE) (I) 6-Prolin ( PRO) (P)

11 GLİSİN ( Gly ) (  -Amino asetik asit ) H 3 N + – C – H COO - H ALİFATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER COO - H 3 N + – C  – H CH 3 ALANİN ( Ala ) (  -Amino propiyonik asit ) nitrojen hidrojen carbon oksijen

12 Glisin (Gly) G Protein yapılarının oluşmasında önemi büyüktür H 3 N + – C– H COO - H GLİSİN (Gly ) Tüm AA ler içinde en küçük ve çok yönlü olan Glisin, Proteine yapısal fleksibilite kazandırır

13 ALİFATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER CH 3 H 3 N + – C  – H COO - CH VALİN ( Val ) (  -Amino izovalerik asit) H 3 N + – C  – H COO - H –C  – CH 3 CH 2 CH 3 İZOLÖSİN ( Ile ) (  -Amino,  -metil valerik asit) H 3 N + – C  – H COO - CH 2 CH CH 3 LÖSİN ( Leu ) (  -Amino izokaproik asit) Dallanmış zincirli amino asitler

14 ALİFATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER Glisin Alanin Valin Lösin İzolösin Glisin  Alanin  Valin  Lösin  İzolösin sıralamasına göre R grubu gittikçe büyüdüğünden, AAler daha çok hidrofobik özellik kazanır Hidrofobik A.A. ler protein yapısı içerisinde, su ile temas etmeyecekleri bir ortamda bulunurlar

15 - Yan zincirin nitrojen atomuyla kovalent bağ yaptığı siklik yapıda bir amino asittir - Siklik olmasına rağmen, alifatik özelliktedir Prolin (Pro) P İmino asit ? - Glisine zıt olarak, protein yapısında bulunduğu yerde, yapısal fleksibiliteyi azaltır  Protein yapısında katı bir düzenleme sağlar C  – H COO - CH 2 H2N+H2N+ H2CH2C

16 AROMATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER 7- Fenilalanin ( PHE) ( F) 8- Tirozin ( TYR) (Y) 9- Triptofan ( TRP) (W)

17 COO - H 3 N + – C  – H  CH 2 FENİLALANİN (Phe) F (  -Amino  -fenil propiyonik asit) TİROZİN ( Tyr) Y (  -Amino  -hidroksifenil propiyonik asit) AROMATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER COO - H 3 N + – C  – H  CH 2 NH TRİPTOFAN (Trp) W (  -Amino  -indol propiyonik asit) COO - H 3 N + – C  – H  CH 2 OH

18 AROMATİK ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER Fenilalanin, Tirozin,Triptofan hidrofobik interaksiyonlar Tyr - OH grubu  hidrojen bağları yapar  alkali pH’da asit özellik gösterir Tyr  OH grubu Trp  İndol-N atomu Phe’e göre, daha polar

19 YAN ZİNCİRİNDE HİDROKSİL GRUBU TAŞIYAN AMİNO ASİTLER 10- Serin (SER) S 11- Treonin (THR) T 12- Sistein (CYS) C 13- Metiyonin (MET) M YAN ZİNCİRİNDE TİYOL GRUBU TAŞIYAN AMİNO ASİTLER

20 YAN ZİNCİRİNDE HİDROKSİL GRUBU TAŞIYAN AMİNO ASİTLER SERİN ( Ser ) S (  -Amino  - hidroksi propiyonik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 OH TREONİN ( Thr ) T (  -Amino  - hidroksi bütirik asit) H 3 N + – C  – H COO -  CH - OH CH 3

21 YAN ZİNCİRİNDE TİYOL GRUBU TAŞIYAN AMİNO ASİTLER SİSTEİN ( Cys ) C (  - Amino  -tiyo propiyonik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 SH METİYONİN ( Met ) M (  - Amino  - metiltiyo bütirik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2  CH 2 S - CH 3

22 YAN ZİNCİRİNDE HİDROKSİL // TİYOL GRUBU TAŞIYAN AMİNO ASİTLER Metiyonin - SH grubu, Metil grubuyla bloke olduğundan, tamamen hidrofobik özelliktedir Serin ve Treonin Alifatik analoglarına göre, zayıf polar özellik gösteren yan zincirleri nedeniyle, daha hidrofilik özelliktedirler Hidrojen bağı yaparlar

23 Sistein ( Cys ) C Disülfid Bağ Oluşumu: Sistein yan zincirleri SİSTİN oksidoredüksiyon Sistein -SH grubu, Tyr-OH kadar asidik  yüksek pH değerlerinde iyonize olur Sistein -SH grubu : zayıf polar özellik hidrofilik

24 Sistein SİSTİN disülfid bağı Disülfid Bağ Oluşumu

25 SİSTİN Disülfid (kovalent) bağı içerir Dimerik bir amino asit Doğal 20 AA içinde değil Post-translasyonal modifikasyonla oluşur: MODİFİYE AMİNO ASİT Protein zincirinde oluşan disülfid bağları, yapıyı stabilize eder Protein yapılarının oluşmasında önemli rol oynar

26 14- Aspartik Asit (ASP) (D) 15- Asparajin(ASN) (N) 16- Glutamik Asit (GLU) (E) 17-Glutamin ( GLN) (Q) ASİDİK YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER VE AMİDLERİ

27 ASİDİK (NEGATİF YÜKLÜ) YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER VE AMİDLERİ ASPARAJİN ( Asn ) N H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 H 2 N – C =O ASPARTİK ASİT ( Asp ) D (  - Amino süksinik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 COO -

28 ASİDİK (NEGATİF YÜKLÜ) YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER VE AMİDLERİ GLUTAMİN ( Gln ) Q H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 CH 2 H 2 N – C=O GLUTAMİK ASİT (Glu ) E (  - Amino glutarik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 CH 2 COO -

29 ASİDİK YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER Aspartat ve Glutamat Sahip oldukları 2.COOH grubu nedeniyle, pH 7.0’de net negatif yüke sahiptirler (Asidik amino asitler)  Hidrofilik Protein yapısında da negatif yüklü olarak bulunurlar

30 Asparajin ve Glutamin Yan zincirlerinde yük taşımazlar Fakat amid grupları nedeniyle polar özellik gösterirler ASİDİK YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLERİN AMİDLERİ

31 BAZİK ( POZİTİF YÜKLÜ ) YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER 18- Histidin (HİS) H 19- Arginin (ARG) R 20- Lizin (LYS) K

32 BAZİK ( POZİTİF YÜKLÜ ) YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER  CH 2  CH 2  CH 2 NH C = + NH 2 NH 2 H 3 N + – C  – H COO - ARGİNİN ( Arg ) R (  -Amino  -guanido valerik asit) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2 + NH N H HİSTİDİN ( His ) H (  -Amino  -midazol propiyonik asit ) H 3 N + – C  – H COO -  CH 2  CH 2  CH 2  CH 2 + NH 3 LİZİN ( Lys ) K ( ,  -diamino kaproik asit ) guanido

33 BAZİK YAN ZİNCİRLİ AMİNO ASİTLER Histidin, Arjinin ve Lizin Arg ve Lys, Histidin’e göre, daha bazik Sahip oldukları 2.amino grubu nedeniyle pH 7.0’de net pozitif yüke sahiptirler (Bazik amino asitler)  Hidrofilik Protein yapısında da pozitif yüklü olarak bulunurlar

34 - Polariteleri nedeniyle, proteinin dış yüzeyinde bulunmaya meyillidirler İyonik ve Hidrojen bağı oluşumuna katılırlar Asidik amino asitler ve amidleri ile Bazik amino asitler

35 POLARİTELERİNE GÖRE SINIFLANDIRMA Lösin Prolin İzolösin Valin Alanin Glisin Asparajin Glutamin Histidin Arjinin Lizin Aspartat Glutamat Non-polar AAler Polar AAler Yüksüz Yüklü Serin Treonin Triptofan Fenilalanin Tirozin Sistein Metiyonin

36 Yüklü ve polar gruplar su ile hidrojen bağı yaparlar Nonpolar R grubu: proteinin iç kısmında Yüklü/polar R grubu : proteinin dış yüzünde G = negatif R grup+H 2 0R grup H20H

37 STANDART AMİNO ASİTLER Besin değerlerine göre 2 gruba ayrılırlar Esansiyel amino asitler: Maksimum büyümeyi sağlamak için organizmada yeterli miktarda sentezlenmeyen ve diyetle organizmaya alınması gereken amino asitler Esansiyel olmayan amino asitler: Organizmada sentezlenen amino asitler

38 Esansiyel amino asitler Valin (Val)Metiyonin (Met) Lösin (Leu)Treonin (Thr) İzolösin (Ile)Histidin (His)* Fenilalanin (Phe)Arginin (Arg)* Triptofan (Trp) Lizin (Lys) * Yarı esansiyel (çocuklar için)

39 1-Modifiye amino asitler 2-Protein yapısına girmeyenler STANDART OLMAYAN AMİNO ASİTLER Protein yapısına girdikten sonra yapıları değişen ( post-transyonal modifikasyon ) standart AAler Doğal olarak serbest halde bulunmazlar Organizmada çeşitli biyolojik Fonksiyonlara sahip olan AA’ler

40 Modifiye amino asitler StandartAA Modifiye AABulunduğu protein Prolin4-OH-prolinKollajen Lizin5-OH-LizinKollajen 4 lizinDesmozinElastin Lizin6-N-metil lizinMiyozin(Kas proteini) ArgininN-MetilargininNükleoprotein Histidin3-Metilhistidin Bir çok enzim, kas proteini Bağ dokusu proteini

41 Modifiye amino asitler Kazein, bir çok enzim o-FosfoserinSerin Enzim (glutatyon peroksidaz) Selenosistein Serin Bir çok enzim Asetilserin Serin Protrombin (Koagülasyon )  -karboksiglutamat Glutamat Bulunduğu protein Modifiye AAStandart AA

42 Modifiye amino asitler

43  -Aminoizobutirik Asit Tiroksin(T 4 )Tetraiyodotironin Sarkozin Homoserin Sitrüllin Ornitin Taurin Dihidroksifenilalanin(DOPA) (Glu  GABA)  -Amino bütirik asit(GABA) Pantotenik asitin bileşeni Bazı dipeptid yapıları ß-Alanin Biyolojik fonksiyonAmino Asit Nörotransmitter Üre sentezinde ara ürün AA metabolizmasında ara ürün Tiroid hormonu Pirimidin yıkım ürünü(idrar) Protein yapısına girmeyen AAler


"AMİNO ASİTLER Prof. Dr. Kader KÖSE AMİNO ASİTLER  -Amino karboksilik asitler) COO - H 3 N + – C  – H R  -Amino Asit ( AA ) Kısa zincirli organik." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları