Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI Doç.Dr.Meltem Yalınay Çırak Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji 2009.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI Doç.Dr.Meltem Yalınay Çırak Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji 2009."— Sunum transkripti:

1 KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI Doç.Dr.Meltem Yalınay Çırak Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji 2009

2 Antibiyotik Keşfi 19. Yüzyıl Louis Pasteur Bakteriyi hastaIık etkeni olarak tanımladı Robert Koch (Germ teorisi) Hastalığa neyin neden olduğu bilindikten sonra nasıl durdurulacağını bulmak gereksinimi 1877 PasteurToprak bakterilerini hayvanlara enjekte ederek şarbon hastalığını zararsız hale getirdi de FreudenreichAntibakteriyel özellikleri olan bakteri ürünleri izole edildi. Toksik ve stabil olmayan.

3 20. Yüzyıl ErhlichTripanozomlara karşı boya ve arsenikle çalıştı, çok toksik. İlk antibakteriyel, sadece sifiliz tedavisinde. DomagkBoyalar üzerine araştırma. Klinik kullanımdaki ilk sentetik antibakteriyel Prontosil hayvanlardaki streptokok hastalıklarının tedavisinde Aktif komponent: boyaya tutunmuş sülfonamid grubu Toksik. Sülfonamid türevleri hala kullanımda. Daha az toksik.

4 20. Yüzyıl Fleming Hafta sonu laboratuvarda bırakılan plaklar (1928)Lizis olan/ölen Staphylococcus kolonileri Stafilokokların yanındaki mantarlar. Hipotez: Funguslar Staph lizise uğrattı. Fazla miktarlarda saflaştırılamadı. Hayvan veya insan testi yapılmadı.

5 Sir Alexander Fleming’in penisilin i keşfetmesi (Penicillium notatum)

6

7 20. Yüzyıl Florey, Chain Funguslardan penisilini saflaştırdı. Heatley (1939) 1940lar (World War II) Avrupa ve Amerika fazla miktarda penisilin üretimine izin verdi.

8 Gerhard Domagk’ın Nobel Ödülü kazanması

9 Fleming, Florey ve Chain Nobel Ödülünü kazanması

10 20. Yüzyıl Waksman (1943)Toprak bakterisi Streptomyces’den streptomisini izole etti. Mycobacterium tuberculosis ve gram negatiflere etkili. Toksik antibiyotik. Kısa dönemli tedavide isoniazid kullanımına kadar, 1950lerde kullanıldı.

11

12

13 2000 Streptogramin Daptomycin

14

15 Tanımlar Antibiyotik, bakterileri inhibe eden veya öldüren doğal olarak bulunan maddedir. Antibakteriyel, bakterileri inhibe eden doğal, semi- sentetik veya sentetik olarak bulunan maddedir. Antimikrobiyal, mikroorganizmaları inhibe eden doğal, semi-sentetik veya sentetik olarak bulunan maddedir. Kemoterapi, ilaçların bir hastalığın tedavisinde kullanılması Antimikrobiyal kemoterapötik madde

16 Seçici toksisite İlaç mikroorganizmayı insanlarda oluşturacağı toksik etkilerden daha düşük bir düzeyde etkilemelidir. Geniş dar spektrum –Enfekte eden organizma henüz tanımlanmamışsa geniş spektrum tercih edilir. –Organizma tanımlandıysa dar spektrum tercih edilir. Bakteriyostatik Bakteri hücrelerinin gelişmesinin ve üremesinin durdurulmasıdır. Bakteriyostatik etki gücünün göstergesi minimum inhibitör konsantrasyondur [MİK]. Bakterisidal Bakteri hücresinin direkt olarak öldürülüp yok edilmesidir. Bakterisid etki gücünün göstergesi minumum bakterisid konsantrasyondur [MBK]. Tanımlar

17 Antibiyotiklerin etki mekanizmaları 1.Bakteri hücre duvar sentezini inhibe ederek ve otolitik enzimlerini aktive ederek 2.Sitoplazma membran permeabilitesini bozarak 3.Bakteri ribozomlarında protein sentezini inhibe ederek 4.DNA ve RNA sentezini [ nükleik asit sentezini ] bozarak 5.Antimetabolit etki

18 Antibiyotiklerin etki mekanizmaları Figure 20.2

19 Penisilinler Sefalosporinler Sefamisin Monobaktamlar Karbapenemler (Meropenem, imipenem, ertapenem) Beta laktamaz inhibitörleri Vankomisin Teikoplanin İkinci kuşak lipoglikopeptidler Ristosetin Sikloserin Basitrasin Beta-laktam antibiyotiklerHücre duvar yapılanmasını bozan diğer antibiyotikler 1.Bakteri hücre duvar sentezini inhibe ederek ve otolitik enzimlerini aktive ederek

20 1. Kuşak 2. Kuşak 3. Kuşak Gram(+) Gram (-) SEFALOSPORİNLER 4. Kuşak

21 Beşinci Kuşak Sefalosporinler Seftobiprol medakaril (Zeftera/Zevtera) Etki mekanizması: S.aureus Pbp 2a, S.pneumonia Pbp 2x, stafilokokkal β-laktamaza dirençli MRSA, Penisillin-resistant Streptococcus pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, ve Enterococci.Streptococcus pneumoniaePseudomonas aeruginosaEnterococci

22 İkinci Kuşak Lipoglikopeptitler vankomisin derivesi –oritavansin, televansin teikoplanin derivesi –Dalbavansin ramoplanin

23 Polimiksinler Amfoterisin B Gramisidin Nistatin Ketokonazol ve diğer imidazoller Flukonazol ve diğer triazoller Daptomisin (hücre membranına bağlanarak) 2. Sitoplazma membran permeabilitesini bozarak

24 Daptomisin Sınıf: Lipopeptid, Jenerik adı: Cubicin Hücre membran potansiyelini değiştirerek

25 Aminoglikozidler (30S) Tetrasiklinler (30S) Tigesiklin(30S) Yeni Eritromisin (50S) Klindamisin (50S) Kloramfenikol (50S) Quinopristin+Dalfopristin (50S) Yeni Oxazolidinone: Linezolid (50S) Yeni Telitromisin (50S) Yeni 3. Bakteri ribozomlarında protein sentezini inhibe ederek

26 Yeni antibiyotikler Quinopristin+ Dalfopristin 30:70 w/w oranı Sınıf: Streptogramin, Jenerik adı: Synercid 50S alt ünitede sinerjistik etki ile protein sentezini inhibe ederler –Dalfopristin ribozoma bağlanarak aminoasid bağlanmasını inhibe eder, 50S alt üniteyi modifiye eder –Quinopristin peptidil transferaz ve peptid zincir uzamasını inhibe eder ve tamamlanmamış zincirlerin salınımına neden olur.

27 Linezolide Sınıf: Oxazolidinone, Jenerik adı: Zyvox 50S ribozomal alt ünitenin 23S ribozomal RNA (rRNA) kısmına bağlanarak protein sentezi başlama komplekslerinin oluşumunu geri dönüşümlü olarak bloke eder

28 Telitromisin Sınıf: Ketolid, Jenerik adı: Ketek 50S alt ünitesinin 23S ribozomal RNA kısmına bağlanır, protein sentezini translasyon ve ribozom akümülasyonunu önleyerek inhibe eder. Bakteriostatik veya bakterisidal Eritromisinden daha sıkı bağlanır.

29 Tigesiklin Sınıf: Tetrasiklin- Glisilsiklin, Jenerik adı: Tigacil Tetrasiklinlere benzer etki 30S ribozomal bölgeye bağlanır. t-RNA’nın ribozomal A bölgesine girişini engeller.

30 4. DNA ve RNA sentezini [nükleik asid sentezini] bozarak Çoğu memeli hücresine de etkili (sitotoksik) olup antineoplastik olarak kullanılırlar. Memeli hücresine etkili olmayan kinolonlar ve rifamisinler antibiyotik olarak kullanılırlar. Kinolonlar Rifampisin Mitomisin Aktinomisin Doksorubisin Daunorubisin

31 Sülfonamidler Trimetoprim PAS (paraamino salisilik asit) Sulfonlar İzoniazid Etambutol Klorokin 5. Antimetabolit etki

32 Antibiyotiklerin Etki Güçlerine Göre Sınıflandırılmaları 1. Bakterisidler · Penisilinler · Sefalosporinler · Aminoglikozidler · Vankomisin · Rifampisin · Florokinolonlar · Polimiksinler · Teikoplanin 2. Bakteriyostatikler · Tetrasiklinler · Kloramfenikol · Sülfonamidler · Eritromisin · Klindamisin · Mikonazol · Etambutol

33 Antibiyotiklerin Etki Spektrumları

34 Direnç neden önemli ? Bakteriler er ya da geç direnç kazanır Hem hasta hem de hekim için önemli Hastanede yatış süresi uzar Ölüm oranı en az iki kat artar Antibiyotik direnci demek ! –Daha geniş spektrumlu –Daha toksik –Daha pahalı antibiyotik

35 “2000 YILI İTİBARİYLE, HEMEN HEMEN BÜTÜN UZMANLAR BAKTERİYEL VE VİRAL HASTALIKLARIN NEREDEYSE ORTADAN KALKACAĞI KONUSUNDA AYNI FİKİRDEYDİLER …” THE FUTURISTS: LOOKING TOWARD A.D (TIME MAGAZINE, FEBRUARY 25, 1966)

36

37 “ÜSTÜNLÜK YARIŞINDA MİKROPLAR SANKİ SÜRAT KOŞUSUNDALAR…” DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AKUT ENFEKSİYON HASTALIKLARI BÜTÜN DÜNYADA ÖLÜMLERİN %25’İNDEN, GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE %45’İNDEN SORUMLUDUR.

38 Antibiyotik direnç mekanizmaları Biyokimyasal Genetik

39 Biyokimyasal mekanizmalar İlacın hedefinde değişiklik –Reseptörün afinitesinde azalma –İlaçtan etkilenmeyen farklı bir metabolik yol kullanımı Sentezlenen enzimle ilacın inaktive edilmesi Enzimatik inaktivasyon Hücreye giren ilaç miktarının azaltılması Bakteriyel membran değişiklikleri –Permeabilitenin azaltılması –Aktif pompalama ile ilacın dışarı atılması

40

41 Genetik mekanizmalar İntrinsek direnç Kazanılan direnç –Kromozomal direnç –Plazmidlere bağlı direnç –Transpozonlara bağlı direnç

42

43 DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS TARİHİNDE DÖNÜM NOKTALARI dirençyıldurum Penisilinaz üreten S. aureus penisilinin klinik kullanıma girişi MRSA ortaya çıkışı metisilinin onaylanması VISA (GISA) ortaya çıkışı vankomisinin onaylanması VRSA ortaya çıkışı20023 kez bildirildi

44 Antibiyotik Direnciyle Savaşma Antibiyotik Farkındalığı Antibiyotik reçetelerinin azaltılması Uygun endikasyonda Uygun doz ve sürede Gereksiz kullanımından kaçınma Direnç konusunda gelişmelerin takibi Viral enfeksiyonlar ve tıp dışı amaçlarla antibiyotik kullanımının durdurulması Farmasötikal şirketlerin antibiyotik geliştirmek için yeni ve daha ucuz stratejiler geliştirmesi Antibiyotiklerin tarımda, hastalar ve tıp ve veterinerlik alanlarında çalışanlar tarafından yanlış olarak yaygın kullanılması (Çiftlik hayvanlarının büyümesini arttırmak için antibiyotiklerin gıda katkısı olarak kullanılması)

45 Antibiyotik seçiminde Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarı

46 İnfeksiyon Etkeninin Saptanması Gram boyası Kültür Serolojik testler İmmunolojik yöntemler Moleküler teknikler (PCR)

47

48 ANTİBİYOTİK DUYARLILIK TESTLERİ

49 Hastadan, uygun zamanda, uygun vücut bölgesinden, uygun örnek alınmalıdır. Örnek ilaç kullanılmadan alınmalıdır. Laboratuvarda standart yöntemler uygulanmalıdır. CLSI Clinical and Laboratory Standards Institute

50 Sulandırım yöntemleri a-Sıvı besiyerinde sulandırım yöntemleri -Makrodilüsyon yöntemi -Mikrodilüsyon yöntemi b-Agarlı besiyerinde sulandırım yöntemi Disk difüzyon yöntemi (Yayılım yöntemi) E testi

51 MIK MBK * MBK=MIK veya en çok 4 katı ise tedavide çok etkin, eğer 4 katından büyükse az etkili kabul edilir.

52 Makrodilüsyon yöntemi (Tüp dilüsyon)

53

54

55 Mikrodilüsyon yöntemi

56

57 Disk difüzyon yöntemi (Yayılım yöntemi) MH Agar ve DST Agar kullanılır. Petrilere, Mc Farland Stand. göre hazırlanmış bakteri yöntemine göre ekilir. Diskler 90 mm lik petriye, çevrede 6 disk, ortada 1 disk olacak şekilde dizilmelidir.

58 Her disk birbirinden cm, plak kenarından 1.5 cm uzakta olmalıdır. 35  C’de 24 saat enkübasyon Antibiyotik etkili ise üremenin engellendiği bir inhibisyon zonu oluşur. İnhibisyon zon çapları milimetrik cetvelle ölçülür. Laboratuvarlarda en yaygın kullanılan ve en ucuz yöntemdir.

59

60

61

62 Kantitatif ölçüm yapar. Gittikçe artan konsantrasyonlarda antibiyotik içeren inert plastik şeritler kullanılır. 35 o C de saat enkübasyon Elips şeklindeki inhibisyon alanının stripi kestiği nokta MİK değerini verir. E testi

63

64 Antimikrobikler temel amaçlar 1.İnfeksiyonların, saptanan ajan patojenin duyarlı olduğu bilinen antibiyotiklerle tedavi edilmesi. 2. İnfeksiyon etkeninin antibiyotiklere duyarlılığının bilinmediği veya etkenin henüz izole edilmediği durumlarda, önceden yapılan çalışmalardan edinilmiş deneyimlere dayanılarak ampirik tedavi yapılması, 3.Hastalık riskinin olduğu durumlarda, muhtemel etkenle karşılaşmadan önce proflaksi amacıyla kullanılması.

65 Bilinen bir infeksiyonun tedavisi için uygun antimikrobiyal ajanın seçiminde, mikroorganizma konağa ait faktörler ve infeksiyonun yeri antimikrobiyal ajanın özellikleri

66 Bakteriyolojik istatistik Ampirik antibiyotik tedavisi

67 Enfeksiyon hastalıkları tedavisini denetim altına almak En sık karşılaşılan patojenlerin sırasını bilmek İlgili patojenlerin direnç yollarını bilmek Klasik bir tabloya sahip hastadaki ilaç seçeneklerini bilmek Seçilen antibiyotiği alamayacak olan hasta için alternatif ilacı bilmek Gebelikte ilaç seçeneğini bilmek

68 OLGU 1. 5 yaşında erkek hasta, ateş, pürülan tonsiller eksüda ve servikal lenfadenopatisi bulunmakta. Döküntü yok. Tanı: Tonsillofarenjit

69 OLGU 1: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Virus –Streptococcus pyogenes (Grup A ß-hemolytic Streptococcus) İlaç seçeneği –Penicillin VK

70 OLGU aylık kız bebek öksürük burun akıntısı ile baş vuruyor. Çok huzursuz ve sol kulağını sürekli çekiştiriyor. Ateşi 38.8, otoskopik incelemede sol kulak kızarık. Tanı: Akut otitis media En sık rastlanan patojenler: Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis

71 OLGU 2: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Streptococcus pneumoniae –Hemophilus influenzae –Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği –Amoksisilin

72 OLGU 3. Aynı 20-aylık-kız bebek, 48 saat sonra, hiçbir gelişme yok Tanı: tedaviye dirençli AOM

73 OLGU 3: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Hemophilus influenzae –Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği –Amoksisilin/klavulanat (Augmentin)

74 OLGU yaşında erkek hasta başı öne eğmekle artan baş ve yüz ağrısı ve sürekli nazal akıntı. Hasta 10 gün önce soğuk algınlığı geçirdiğini ve o günden beri bu belirtileri taşıdığını söylemekte. Dekonjestanlar çok az rahatlama sağlamakta. Tanı: Akut bakteriyel sinüzit

75 OLGU 4: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler : –Streptococcus pneumoniae –Hemophilus influenzae –Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği –Amoksisilin –Amoksisilin/klavulanat(Augmentin)

76 Olgu yaşında inşaat işçisinin şikayeti sağ kolunda hassasiyet ve şişlik. Kol eritemli ve dokununca sıcak. Tanı: Selülit En sık rastlanan patojenler : Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes

77 SELÜLİT

78 OLGU 5: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Staphylococcus aureus –Streptococcus pyogenes İlaç seçeneği (oral tedavi) –Sefaleksin İlaç seçeneği (IV tedavi) –Sefazolin –Nafsilin

79 OLGU yaşında erkek hasta ateş, titreme, halsizlik, gece terlemesi. Kalpte yeni ortaya çıkan üfürüm. Bir ay önce diş hekimine gitme hikayesi. Kötü ağız hijyeni. Tanı: Bakteriyel endokardit

80

81 OLGU 6: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Viridans grup Streptococcus –Zor üreyen Gram-negatif basiller (oral flora elemanı) İlaç seçeneği –Penisilin G (± gentamisin) –Seftriakson

82 OLGU yaşında kadın hasta ateş, titreme, böğür ve karın ağrısı, bulantı ve kusma. Yataktan zorlukla kalkmakta. Kızarmış ve terlemiş. Tanı: akut piyelonefrit En sık karşılaşılan patojenler: E. coli, veya başka bir Gram-negatif basil

83 OLGU 7: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –E. coli –Enterik Gram-negatif basillerden herhangi başka biri İlaç seçeneği –Seftriakson –Levofloksasin daha ucuz

84 OLGU yaşında, kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde entübe edilmiş ve ateş 39.9 C. BK 25,900, nötrofiller predominant ve röntgen filminde yaygın infiltratlar. Balgam Gram boyama 4+ BK, 4+ GNR, 2+ GPC. Tanı: Nosokomiyal- pnömoni

85 PULMONER İNFİLTRATLAR

86 OLGU 8: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Enterik Gram-negatif basiller, özellikle dirençli suşlar –Pseudomonas aeruginosa –Staphylococcus aureus, MRSA İlaç seçeneği –Imipenem/silastatin veya meropenem –Vankomisin eklenebilir

87 OLGU yaşında diyabetik erkek hasta, 38.3ateş, ayağındaki kronik ülserden pürülan akıntı ve eritem artışı. BK 14,800 ve % 83 nötrofil. sedim 76 mm/saat. Tanı: Diabetik ayak ülseri, osteomiyelit olasılığı

88

89 OLGU 9: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: –Gram-negatif basiller Pseudomonas, Gram-positif koklar, anaeroblar İlaç seçeneği –Piperasilin/tazobaktam –Tikarsilin/klavulanat

90


"KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI Doç.Dr.Meltem Yalınay Çırak Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji 2009." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları