Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI"— Sunum transkripti:

1 KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI
Doç.Dr.Meltem Yalınay Çırak Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji 2009

2 Antibiyotik Keşfi 19. Yüzyıl
Louis Pasteur Bakteriyi hastaIık etkeni olarak tanımladı Robert Koch (Germ teorisi) Hastalığa neyin neden olduğu bilindikten sonra nasıl durdurulacağını bulmak gereksinimi 1877 Pasteur Toprak bakterilerini hayvanlara enjekte ederek şarbon hastalığını zararsız hale getirdi. 1888 de Freudenreich Antibakteriyel özellikleri olan bakteri ürünleri izole edildi. Toksik ve stabil olmayan.

3 20. Yüzyıl İlk antibakteriyel, sadece sifiliz tedavisinde.
Erhlich Tripanozomlara karşı boya ve arsenikle çalıştı, çok toksik. İlk antibakteriyel, sadece sifiliz tedavisinde. Domagk Boyalar üzerine araştırma. Klinik kullanımdaki ilk sentetik antibakteriyel Prontosil hayvanlardaki streptokok hastalıklarının tedavisinde Aktif komponent: boyaya tutunmuş sülfonamid grubu Toksik. Sülfonamid türevleri hala kullanımda. Daha az toksik.

4 Fleming Hafta sonu laboratuvarda bırakılan plaklar
20. Yüzyıl Fleming Hafta sonu laboratuvarda bırakılan plaklar (1928) Lizis olan/ölen Staphylococcus kolonileri Stafilokokların yanındaki mantarlar. Hipotez: Funguslar Staph lizise uğrattı. Fazla miktarlarda saflaştırılamadı. Hayvan veya insan testi yapılmadı.

5 1929 - Sir Alexander Fleming’in penisilini keşfetmesi
(Penicillium notatum)

6

7 Florey, Chain Funguslardan penisilini saflaştırdı.
20. Yüzyıl Florey, Chain Funguslardan penisilini saflaştırdı. Heatley (1939) 1940lar (World War II) Avrupa ve Amerika fazla miktarda penisilin üretimine izin verdi.

8 1939 - Gerhard Domagk’ın Nobel Ödülü kazanması

9 1945 - Fleming, Florey ve Chain Nobel Ödülünü kazanması

10 20. Yüzyıl Waksman (1943) Toprak bakterisi Streptomyces’den streptomisini izole etti. Mycobacterium tuberculosis ve gram negatiflere etkili. Toksik antibiyotik. Kısa dönemli tedavide isoniazid kullanımına kadar, 1950lerde kullanıldı.

11

12

13 Streptogramin Daptomycin

14

15 Tanımlar Antibiyotik, bakterileri inhibe eden veya öldüren doğal olarak bulunan maddedir. Antibakteriyel, bakterileri inhibe eden doğal, semi-sentetik veya sentetik olarak bulunan maddedir. Antimikrobiyal, mikroorganizmaları inhibe eden doğal, semi-sentetik veya sentetik olarak bulunan maddedir. Kemoterapi, ilaçların bir hastalığın tedavisinde kullanılması Antimikrobiyal kemoterapötik madde

16 Tanımlar Seçici toksisite İlaç mikroorganizmayı insanlarda oluşturacağı toksik etkilerden daha düşük bir düzeyde etkilemelidir. Geniş dar spektrum Enfekte eden organizma henüz tanımlanmamışsa geniş spektrum tercih edilir. Organizma tanımlandıysa dar spektrum tercih edilir. Bakteriyostatik Bakteri hücrelerinin gelişmesinin ve üremesinin durdurulmasıdır. Bakteriyostatik etki gücünün göstergesi minimum inhibitör konsantrasyondur [MİK]. Bakterisidal Bakteri hücresinin direkt olarak öldürülüp yok edilmesidir. Bakterisid etki gücünün göstergesi minumum bakterisid konsantrasyondur [MBK].

17 Antibiyotiklerin etki mekanizmaları
Bakteri hücre duvar sentezini inhibe ederek ve otolitik enzimlerini aktive ederek Sitoplazma membran permeabilitesini bozarak Bakteri ribozomlarında protein sentezini inhibe ederek DNA ve RNA sentezini [nükleik asit sentezini] bozarak Antimetabolit etki

18 Antibiyotiklerin etki mekanizmaları
Figure 20.2

19 1.Bakteri hücre duvar sentezini inhibe ederek ve otolitik enzimlerini aktive ederek
Beta-laktam antibiyotikler Hücre duvar yapılanmasını bozan diğer antibiyotikler Penisilinler Sefalosporinler Sefamisin Monobaktamlar Karbapenemler (Meropenem, imipenem, ertapenem) Beta laktamaz inhibitörleri Vankomisin Teikoplanin İkinci kuşak lipoglikopeptidler Ristosetin Sikloserin Basitrasin

20 SEFALOSPORİNLER 1.Kuşak 2. Kuşak 3.Kuşak Gram(+) Gram (-) 4.Kuşak

21 Beşinci Kuşak Sefalosporinler Seftobiprol medakaril (Zeftera/Zevtera)
Etki mekanizması: S.aureus Pbp 2a, S.pneumonia Pbp 2x, stafilokokkal β-laktamaza dirençli MRSA, Penisillin-resistant Streptococcus pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, ve Enterococci.

22 İkinci Kuşak Lipoglikopeptitler
vankomisin derivesi oritavansin, televansin teikoplanin derivesi Dalbavansin ramoplanin

23 2. Sitoplazma membran permeabilitesini bozarak
Polimiksinler Amfoterisin B Gramisidin Nistatin Ketokonazol ve diğer imidazoller Flukonazol ve diğer triazoller Daptomisin (hücre membranına bağlanarak)

24 Daptomisin Hücre membran potansiyelini değiştirerek
Sınıf: Lipopeptid , Jenerik adı: Cubicin Hücre membran potansiyelini değiştirerek

25 3. Bakteri ribozomlarında protein sentezini inhibe ederek
Aminoglikozidler (30S) Tetrasiklinler (30S) Tigesiklin (30S) Yeni Eritromisin (50S) Klindamisin (50S) Kloramfenikol (50S) Quinopristin+Dalfopristin (50S) Yeni Oxazolidinone: Linezolid (50S) Yeni Telitromisin (50S) Yeni

26 Yeni antibiyotikler Quinopristin+ Dalfopristin 30:70 w/w oranı Sınıf: Streptogramin, Jenerik adı: Synercid 50S alt ünitede sinerjistik etki ile protein sentezini inhibe ederler Dalfopristin ribozoma bağlanarak aminoasid bağlanmasını inhibe eder, 50S alt üniteyi modifiye eder Quinopristin peptidil transferaz ve peptid zincir uzamasını inhibe eder ve tamamlanmamış zincirlerin salınımına neden olur.

27 Linezolide Sınıf: Oxazolidinone , Jenerik adı: Zyvox
50S ribozomal alt ünitenin 23S ribozomal RNA (rRNA) kısmına bağlanarak protein sentezi başlama komplekslerinin oluşumunu geri dönüşümlü olarak bloke eder

28 Telitromisin Sınıf: Ketolid , Jenerik adı: Ketek
50S alt ünitesinin 23S ribozomal RNA kısmına bağlanır, protein sentezini translasyon ve ribozom akümülasyonunu önleyerek inhibe eder. Bakteriostatik veya bakterisidal Eritromisinden daha sıkı bağlanır.

29 Tigesiklin Sınıf: Tetrasiklin- Glisilsiklin, Jenerik adı: Tigacil
Tetrasiklinlere benzer etki 30S ribozomal bölgeye bağlanır. t-RNA’nın ribozomal A bölgesine girişini engeller.

30 4. DNA ve RNA sentezini [nükleik asid sentezini] bozarak
Çoğu memeli hücresine de etkili (sitotoksik) olup antineoplastik olarak kullanılırlar. Memeli hücresine etkili olmayan kinolonlar ve rifamisinler antibiyotik olarak kullanılırlar. Kinolonlar Rifampisin Mitomisin Aktinomisin Doksorubisin Daunorubisin

31 5. Antimetabolit etki Sülfonamidler Trimetoprim
PAS (paraamino salisilik asit) Sulfonlar İzoniazid Etambutol Klorokin

32 Antibiyotiklerin Etki Güçlerine Göre Sınıflandırılmaları
1. Bakterisidler ·       Penisilinler ·       Sefalosporinler ·       Aminoglikozidler ·       Vankomisin ·       Rifampisin ·       Florokinolonlar ·       Polimiksinler ·       Teikoplanin 2. Bakteriyostatikler ·       Tetrasiklinler ·       Kloramfenikol ·       Sülfonamidler ·       Eritromisin ·       Klindamisin ·       Mikonazol ·       Etambutol

33 Antibiyotiklerin Etki Spektrumları

34 Direnç neden önemli ? Bakteriler er ya da geç direnç kazanır
Hem hasta hem de hekim için önemli Hastanede yatış süresi uzar Ölüm oranı en az iki kat artar Antibiyotik direnci demek ! Daha geniş spektrumlu Daha toksik Daha pahalı antibiyotik

35 “2000 YILI İTİBARİYLE, HEMEN HEMEN BÜTÜN UZMANLAR BAKTERİYEL VE VİRAL HASTALIKLARIN NEREDEYSE ORTADAN KALKACAĞI KONUSUNDA AYNI FİKİRDEYDİLER …” THE FUTURISTS: LOOKING TOWARD A.D. 2000 (TIME MAGAZINE, FEBRUARY 25, 1966)

36

37 “ÜSTÜNLÜK YARIŞINDA MİKROPLAR SANKİ SÜRAT KOŞUSUNDALAR…”
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AKUT ENFEKSİYON HASTALIKLARI BÜTÜN DÜNYADA ÖLÜMLERİN %25’İNDEN, GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE %45’İNDEN SORUMLUDUR.

38 Antibiyotik direnç mekanizmaları
Biyokimyasal Genetik

39 Biyokimyasal mekanizmalar
İlacın hedefinde değişiklik Reseptörün afinitesinde azalma İlaçtan etkilenmeyen farklı bir metabolik yol kullanımı Sentezlenen enzimle ilacın inaktive edilmesi Enzimatik inaktivasyon Hücreye giren ilaç miktarının azaltılması Bakteriyel membran değişiklikleri Permeabilitenin azaltılması Aktif pompalama ile ilacın dışarı atılması

40

41 Genetik mekanizmalar İntrinsek direnç Kazanılan direnç
Kromozomal direnç Plazmidlere bağlı direnç Transpozonlara bağlı direnç

42

43 DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS TARİHİNDE DÖNÜM NOKTALARI
durum Penisilinaz üreten S. aureus 1942 1942 penisilinin klinik kullanıma girişi MRSA ortaya çıkışı 1961 1961 metisilinin onaylanması VISA (GISA) ortaya çıkışı 1996 1958 vankomisinin onaylanması VRSA ortaya çıkışı 2002 3 kez bildirildi

44 Antibiyotik Farkındalığı
Antibiyotik Direnciyle Savaşma Antibiyotik Farkındalığı • Antibiyotik reçetelerinin azaltılması Uygun endikasyonda Uygun doz ve sürede Gereksiz kullanımından kaçınma Direnç konusunda gelişmelerin takibi Viral enfeksiyonlar ve tıp dışı amaçlarla antibiyotik kullanımının durdurulması Farmasötikal şirketlerin antibiyotik geliştirmek için yeni ve daha ucuz stratejiler geliştirmesi •Antibiyotiklerin tarımda, hastalar ve tıp ve veterinerlik alanlarında çalışanlar tarafından yanlış olarak yaygın kullanılması (Çiftlik hayvanlarının büyümesini arttırmak için antibiyotiklerin gıda katkısı olarak kullanılması)

45 Antibiyotik seçiminde Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarı

46 İnfeksiyon Etkeninin Saptanması
Gram boyası Kültür Serolojik testler İmmunolojik yöntemler Moleküler teknikler (PCR)

47

48 ANTİBİYOTİK DUYARLILIK TESTLERİ

49 Clinical and Laboratory Standards Institute
Hastadan, uygun zamanda, uygun vücut bölgesinden, uygun örnek alınmalıdır. Örnek ilaç kullanılmadan alınmalıdır. Laboratuvarda standart yöntemler uygulanmalıdır. CLSI Clinical and Laboratory Standards Institute

50 Sulandırım yöntemleri
a-Sıvı besiyerinde sulandırım yöntemleri -Makrodilüsyon yöntemi -Mikrodilüsyon yöntemi b-Agarlı besiyerinde sulandırım yöntemi Disk difüzyon yöntemi (Yayılım yöntemi) E testi

51 * MIK MBK MBK=MIK veya en çok 4 katı ise
tedavide çok etkin, eğer 4 katından büyükse az etkili kabul edilir.

52 Makrodilüsyon yöntemi
(Tüp dilüsyon)

53

54

55 Mikrodilüsyon yöntemi

56

57 Disk difüzyon yöntemi (Yayılım yöntemi)
MH Agar ve DST Agar kullanılır. Petrilere, Mc Farland Stand. göre hazırlanmış bakteri yöntemine göre ekilir. Diskler 90 mm lik petriye, çevrede 6 disk, ortada 1 disk olacak şekilde dizilmelidir.

58 Her disk birbirinden 2. 5-3 cm, plak kenarından 1
Her disk birbirinden cm, plak kenarından 1.5 cm uzakta olmalıdır. 35C’de 24 saat enkübasyon Antibiyotik etkili ise üremenin engellendiği bir inhibisyon zonu oluşur. İnhibisyon zon çapları milimetrik cetvelle ölçülür. Laboratuvarlarda en yaygın kullanılan ve en ucuz yöntemdir.

59

60

61

62 E testi Kantitatif ölçüm yapar.
Gittikçe artan konsantrasyonlarda antibiyotik içeren inert plastik şeritler kullanılır. 35 oC de saat enkübasyon Elips şeklindeki inhibisyon alanının stripi kestiği nokta MİK değerini verir.

63

64 Antimikrobikler temel amaçlar
İnfeksiyonların, saptanan ajan patojenin duyarlı olduğu bilinen antibiyotiklerle tedavi edilmesi. İnfeksiyon etkeninin antibiyotiklere duyarlılığının bilinmediği veya etkenin henüz izole edilmediği durumlarda, önceden yapılan çalışmalardan edinilmiş deneyimlere dayanılarak ampirik tedavi yapılması, Hastalık riskinin olduğu durumlarda, muhtemel etkenle karşılaşmadan önce proflaksi amacıyla kullanılması.

65 Bilinen bir infeksiyonun tedavisi için uygun antimikrobiyal ajanın seçiminde,
mikroorganizma konağa ait faktörler ve infeksiyonun yeri antimikrobiyal ajanın özellikleri

66 Bakteriyolojik istatistik
Ampirik antibiyotik tedavisi

67 Enfeksiyon hastalıkları tedavisini denetim altına almak
En sık karşılaşılan patojenlerin sırasını bilmek İlgili patojenlerin direnç yollarını bilmek Klasik bir tabloya sahip hastadaki ilaç seçeneklerini bilmek Seçilen antibiyotiği alamayacak olan hasta için alternatif ilacı bilmek Gebelikte ilaç seçeneğini bilmek

68 OLGU yaşında erkek hasta, ateş, pürülan tonsiller eksüda ve servikal lenfadenopatisi bulunmakta. Döküntü yok. Tanı: Tonsillofarenjit

69 OLGU 1: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Virus Streptococcus pyogenes (Grup A ß-hemolytic Streptococcus) İlaç seçeneği Penicillin VK

70 Tanı: Akut otitis media
OLGU aylık kız bebek öksürük burun akıntısı ile baş vuruyor. Çok huzursuz ve sol kulağını sürekli çekiştiriyor. Ateşi 38.8, otoskopik incelemede sol kulak kızarık. Tanı: Akut otitis media En sık rastlanan patojenler: Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis

71 OLGU 2: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Streptococcus pneumoniae Hemophilus influenzae Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği Amoksisilin

72 OLGU 3. Aynı 20-aylık-kız bebek, 48 saat sonra, hiçbir gelişme yok
Tanı: tedaviye dirençli AOM

73 OLGU 3: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Hemophilus influenzae Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği Amoksisilin/klavulanat (Augmentin)

74 OLGU yaşında erkek hasta başı öne eğmekle artan baş ve yüz ağrısı ve sürekli nazal akıntı. Hasta 10 gün önce soğuk algınlığı geçirdiğini ve o günden beri bu belirtileri taşıdığını söylemekte. Dekonjestanlar çok az rahatlama sağlamakta. Tanı: Akut bakteriyel sinüzit

75 OLGU 4: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler : İlaç seçeneği
Streptococcus pneumoniae Hemophilus influenzae Moraxella catarrhalis İlaç seçeneği Amoksisilin Amoksisilin/klavulanat(Augmentin)

76 Olgu yaşında inşaat işçisinin şikayeti sağ kolunda hassasiyet ve şişlik. Kol eritemli ve dokununca sıcak. Tanı: Selülit En sık rastlanan patojenler : Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes

77 SELÜLİT

78 OLGU 5: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler:
Staphylococcus aureus Streptococcus pyogenes İlaç seçeneği (oral tedavi) Sefaleksin İlaç seçeneği (IV tedavi) Sefazolin Nafsilin

79 OLGU yaşında erkek hasta ateş, titreme, halsizlik, gece terlemesi. Kalpte yeni ortaya çıkan üfürüm. Bir ay önce diş hekimine gitme hikayesi. Kötü ağız hijyeni. Tanı: Bakteriyel endokardit

80

81 OLGU 6: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Viridans grup Streptococcus Zor üreyen Gram-negatif basiller (oral flora elemanı) İlaç seçeneği Penisilin G (± gentamisin) Seftriakson

82 OLGU yaşında kadın hasta ateş, titreme, böğür ve karın ağrısı, bulantı ve kusma. Yataktan zorlukla kalkmakta. Kızarmış ve terlemiş. Tanı: akut piyelonefrit En sık karşılaşılan patojenler: E. coli, veya başka bir Gram-negatif basil

83 OLGU 7: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
E. coli Enterik Gram-negatif basillerden herhangi başka biri İlaç seçeneği Seftriakson Levofloksasin daha ucuz

84 OLGU yaşında, kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde entübe edilmiş ve ateş 39.9 C. BK 25,900, nötrofiller predominant ve röntgen filminde yaygın infiltratlar. Balgam Gram boyama 4+ BK, 4+ GNR, 2+ GPC. Tanı: Nosokomiyal- pnömoni

85 PULMONER İNFİLTRATLAR

86 OLGU 8: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Enterik Gram-negatif basiller, özellikle dirençli suşlar Pseudomonas aeruginosa Staphylococcus aureus, MRSA İlaç seçeneği Imipenem/silastatin veya meropenem Vankomisin eklenebilir

87 OLGU 9. 55 yaşında diyabetik erkek hasta, 38
OLGU yaşında diyabetik erkek hasta, 38.3ateş, ayağındaki kronik ülserden pürülan akıntı ve eritem artışı. BK 14,800 ve % 83 nötrofil. sedim 76 mm/saat. Tanı: Diabetik ayak ülseri, osteomiyelit olasılığı

88

89 OLGU 9: m.o. ve ilaçlar En sık rastlanan patojenler: İlaç seçeneği
Gram-negatif basiller Pseudomonas, Gram-positif koklar, anaeroblar İlaç seçeneği Piperasilin/tazobaktam Tikarsilin/klavulanat

90


"KLİNİK MİKROBİYOLOJİDE ANTİBİYOTİK KULLANIMI" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları