Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MDN 2016 MADENC İ L İ KTE TEMEL MÜHEND İ SL İ K PRAT İĞİ (PBL) PBL – 1 Prof. Dr. Turgay ONARGAN Ö ğ r. Gör. Dr. Özge G ÖK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MDN 2016 MADENC İ L İ KTE TEMEL MÜHEND İ SL İ K PRAT İĞİ (PBL) PBL – 1 Prof. Dr. Turgay ONARGAN Ö ğ r. Gör. Dr. Özge G ÖK."— Sunum transkripti:

1 MDN 2016 MADENC İ L İ KTE TEMEL MÜHEND İ SL İ K PRAT İĞİ (PBL) PBL – 1 Prof. Dr. Turgay ONARGAN Ö ğ r. Gör. Dr. Özge G ÖK

2 TEMEL KONULAR Madde Saf Olmayan MaddelerSaf (Arı) Maddeler Element Bileşik Homojen Karışım (Çözelti) Heterojen Karışım 1.Emülsiyon 2.Süspansiyon 3.Aeresol (Kütle, hacim,eylemsizlik)

3 Saf Olmayan Maddeler Homojen Karışım (Çözelti) Heterojen Karışım Tuzlu Su Alkol-Su Hava Lehim Çelik Petrol Yağ-Su Sis Nişasta-Su Kum-Talaş TEMEL KONULAR

4 Saf (Arı) Maddeler Element Bileşik AtomMolekül Demir (Fe) Bakır (Cu) Altın (Au) Gümüş (Ag) Civa (Hg) Hidrojen (H) Oksijen Gazı (O 2 ) Hidrojen Gazı (H 2 ) Azot Gazı (N 2 ) Su (H 2 O) Tuz (NaCl) Şeker (C 6 H 12 O 6 ) Asit (H 2 SO 4 ) Baz (NaOH) TEMEL KONULAR

5 ELEMENT VE BİLEŞİK

6

7

8

9 Bir maddenin farklı maddelere ayrışmasına ya da farklı maddelerin etkileşerek yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime (reaksiyon) denir. Kimyasal tepkimeler, olaya giren maddelere ait taneciklerin (molekül, atom yada iyon) çarpışmaları ile gerçekleşirler. Enerjileri yeterli olan taneciklerin çarpışmaları sonucunda kimyasal bağlar koparak moleküller atomlarına dağılır ve atomlar yeniden düzenlenerek farklı maddeler oluştururlar. Tepkimelerin sembol ve formüllerle gösterilmesine ise tepkime denklemleri adı verilir. C + O 2  CO 2 KİMYASAL TEPKİMELER

10 Kimyasal bir tepkimede; korunan nicelikler şunlardır ; - Atomların türü ve sayısı - Toplam kütle (Kütle değişimi önemsizidir.) - Toplam elektriksel yük - Toplam enerji - Atomların çekirdek yapıları (Proton ve nötron sayıları) Değişen nicelikler şunlardır ; - Molekül sayısı (Mol sayısı) - Gaz tepkimelerinde hacim (Basınç ve sıcaklık sabit) - Gaz tepkimelerinde basınç (Hacim ve sıcaklık sabit) Ancak mol sayısının korunduğu tepkimeler de vardır. KİMYASAL TEPKİMELER

11 1. Yanma Tepkimeleri Bir maddenin oksijenle verdiği tepkimelerdir. Yanma tepkimesi için: yanıcı madde, hava(oksijen), tutuşma sıcaklığı gerekir. Organik bileşiklerden genel olarak C x H y formülü ile gösterilirler. Yapılarında C ve H’ın yanı sıra O, S, N ve halojen (F, Cl, Br, I) bulunduran organik bileşikler de vardır. Organik bir bileşiğin yanması sonucunda: CO 2 oluşması bileşiğin C içerdiğini, H 2 O oluşması bileşiğin H içerdiğini, SO 2 oluşması bileşiğin S içerdiğini, NO 2 oluşması bileşiğin N içerdiğini kanıtlar. CS 2 + 3O 2  CO 2 + 2SO 2 C 4 H /2 O 2  4CO 2 + 5H 2 O KİMYASAL TEPKİMELER

12 2. Sentez (Birleşme) Tepkimeleri Birden fazla maddenin birleşerek tek bir ürün oluşturduğu tepkimelerdir. Bu olayda yan ürün oluşmaz. CaO + CO 2  CaCO 3 H 2 + Cl 2  2HCl 3. Analiz (Ayrışma) Tepkimeleri Bir bileşiğin kendinden daha basit yapılı maddelere ayrıştırılması tepkimeleridir. Elektroliz yolu ile ya da ısı alarak ayrışan maddeler vardır. ısı MgCO 3  MgO + CO 2 elektroliz H 2 O  H 2 + 1/2 O 2 KİMYASAL TEPKİMELER

13 4. Yer Değiştirme Tepkimeleri Aktif olan bir elementin, kendinden daha az aktif olan (pasif) bir elementle yer değiştirmesi ile gerçekleşen tepkimelerdir. 2HCl + S  H 2 S + Cl 2 Al 2 O 3 + 2Fe  Fe 2 O 3 + Al Çökelme ve nötrleşme tepkimeleri de yer değiştirme tepkimeleridir. 2FeCl 3 (suda) + 3H 2 S (g)  Fe 2 S 3 (k) + 6HCl(suda) Çökelme: AgNO 3 (suda) + NaCl (suda)  AgCl (k) + NaNO 3 (suda) Nötrleşme: H 2 SO 4 (suda) + 2NaOH (suda)  Na 2 SO 4 (suda) + 2H 2 O(s) KİMYASAL TEPKİMELER

14 PROBLEM-1 Çinko gümüş renginde bir metal olup, bakır ile karıştırılarak pirinç alaşımının yapımında kullanılır. Demir metali çinko ile kaplanarak korozyondan korunur. 23,3 g Zn kaç mol Zn eder? (Zn: 65,39 g.mol -1 )

15 PROBLEM-2 X(OH) 2 + 2HCl  XCl 2 + 2H 2 O Tepkimesine göre 0,5 mol HCl harcandığında 52 g XCl 2 bileşiği oluşuyor. Buna göre X elementinin atom kütlesi kaçtır? (Cl: 35,5 g.mol -1 )

16 PROBLEM-3 25 g CaCO 3 bir miktar HCl çözeltisi ile; CaCO 3 + HCl  CaCl 2 + H 2 O + CO 2 Denklemine göre tepkimeye giriyor. Tepkime sonunda (Ca: 40, O: 16, C: 12 g.mol -1 ) a.Kaç mol CaCl 2 katısı oluşur? b.N.Ş.A da kaç litre CO 2 gazı oluşur?

17 PROBLEM-4 Saf olmayan 6 g Mg tozu üzerine H 2 SO 4 çözeltisi eklendiğinde N.Ş.A’da 2,24 L H 2 gazı oluşuyor. Buna göre Mg’nin saflık yüzdesi kaçtır? (Mg: 24 g.mol -1 )

18 PROBLEM-5 Kükürt kömürde bulunan bir ametaldir. Kömür yandığı zaman kükürt, kükürt dioksite ve daha sonra sülfürik aside dönüşür, bu da asit yağmurlarına neden olur. 16,3 g S kaç atom içerir? (S: 32,07 g.mol -1 )

19 Albit (Sodyumlu feldspat) minerali kütlece %8,78 Na, %10,3 Al, %32,06 Si, %48,06 O içerir. Albit mineralinin kaba (basit) formülü nedir? (Al: 27 g.mol -1, Na: 23 g.mol -1, Si: 28 g.mol -1 ) PROBLEM-6 Cevap: 100 g örnekte 8,78 g Na, 10,3 g Al, 32,06 g Si ve 48,86 g Oksijen var. Elementlerin mol sayılarını bulalım. Na Al Si O Kütle,g ,3 32,06 48,86 Mol sayısı, 8,78/23 10,3/27 32,06/28 48,86/16 Mol oranı, 0,382/0,381=1 0,381/0,381=1 1,14/0,381=3 3,05/0,381=8 Kaba formül : NaAlSi 3 0 8

20 Bir mineralin analiz sonuçları %38,07 Al 2 O 3, % 17,70 K 2 O, %10,46 CaO, %33,77 SiO 2 olduğuna göre bu mineralin deneysel formülünü bulunuz. (Ca: 40 g.mol -1, K: 39 g.mol -1 ) PROBLEM-7 Cevap: Taslak formül aAl 2 O 3, bK 2 O, cCaO, dSiO 2 a,b,c,d sayıları tam sayı olarak bulunur. Al 2 O 3 K 2 O CaO SiO 2 Kütle,g 38,07 17,70 10,46 33,77 Mol sayısı 38,07/102 17,70/94 10,46/56 33,77/60 0,3732 0,1883 0,1868 0,5628 0,3732/0,1868 0,1883/0,1868 0,1868/0,1868 0,5628/0, Al 2 O 3.K 2 O.CaO. 3SiO 2 = K 2 CaAl 4 Si 3 O 14

21 Bir deneyde 169 g kromit cevheri, 298g potasyum karbonat, 75,5 g O 2 kapalı ortamda ısıtılmış ve 194 g K 2 CrO 4 elde edilmiştir. Bu tepkimeyi anlatan kimyasal reaksiyonu yazınız. PROBLEM-8a Cevap: Potasyum Kromat, K 2 CrO 4, kromit cevheri (FeCrO 4 ) ile potasyum karbonat ve oksijenin yüksek sıcaklıklarda reaksiyonu sonucu oluşur: 4FeCr 2 O 4 (s) + 8K 2 CO 3 (s) + 7O 2 (g)  8K 2 CrO 4 (s) + 2Fe 2 O 3 (s) + 8CO 2 (g)

22 Bir deneyde 169 g kromit cevheri, 298g potasyum karbonat, 75,5 g O 2 kapalı ortamda ısıtılmış ve 194 g K 2 CrO 4 elde edilmiştir. Potasyum kromatın yüzde verimini hesaplayınız. (Mol ağırlıkları: (g/mol): FeCr 2 O 4, 223,84; K 2 CO 3 (s), 138,21; K 2 CrO 4 (s), 194,19; Fe 2 O 3,159,69) PROBLEM-8b Cevap: 4FeCr 2 O 4(s) + 8K 2 CO 3(s) + 7O 2(g)  8K 2 CrO 4(s) +2Fe 2 O 3(s) + 8CO 2(g) 0.76 mol 2.16 mol 2.36 mol 0.99 mol mol-1.52 mol mol 1.52 mol mol 1.03 mol mol Reaksiyona giren reaktiflerin miktarlarından yola çıkılarak molleri hesaplanır. Sınırlayıcı reaktifin kromit olduğu görülmektedir. Verilen miktarlarda reaktifler reaksiyona sokulduğunda 1.52 mol potasyum kromat oluşması gerekirken 0.99 mol oluştuğu soruda belirtilmektedir. Bu durumda yüzde verimi aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır: %Verim =0,99x100/1,52 = %65’tir.


"MDN 2016 MADENC İ L İ KTE TEMEL MÜHEND İ SL İ K PRAT İĞİ (PBL) PBL – 1 Prof. Dr. Turgay ONARGAN Ö ğ r. Gör. Dr. Özge G ÖK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları