Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BAZI DOĞAL ve YAPAY ADSORBENTLER HAZIRLAYANLAR : TUBA ALSAN TUBA ALSAN METİN KILINÇ METİN KILINÇ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BAZI DOĞAL ve YAPAY ADSORBENTLER HAZIRLAYANLAR : TUBA ALSAN TUBA ALSAN METİN KILINÇ METİN KILINÇ."— Sunum transkripti:

1 BAZI DOĞAL ve YAPAY ADSORBENTLER HAZIRLAYANLAR : TUBA ALSAN TUBA ALSAN METİN KILINÇ METİN KILINÇ

2 ADSORPSİYON NEDİR? Adsorpsiyon, akışkan fazda çözünmüş haldeki belirli bileşenlerin bir katı adsorbent yüzeyine tutunmasına dayanan ve faz yüzeyinde görülen yüze tutunma olayıdır. Adsorpsiyon işleminde adsorplanan türlere adsorban denir. Yüzeyinde adsorpsiyon gerçekleşen madde ise adsorbenttir. Adsorpsiyon işleminin ilerleyişi, adsorban ve adsorbentin etkileşimine ve oluşturdukları sistemin özelliklerine bağlıdır. Farklı kimyasal yapıdaki maddeler farklı adsorpsiyon özellikleri gösterirler

3 Adsorbentlerin Özellikleri Zehirsiz olmalı Çevre için zararsız olmalı Ucuz ve kolay elde edilebilir olmalı Adsorbanlarla etkileşime girebilecek fonksiyonel gruplar bulundurmalı İyi bir adsorbentin temel özelliği birim kütle başına geniş yüzey alanına sahip olmasıdır. Suda çözünmemeli

4 adsorbent

5 ADSORBENT ÇEŞİTLERİ YAPAY ADSORBENTLER TARIMSAL ADSORBENTLER ENDÜSTRİYEL ADSORBENTLER DOĞAL ADSORBENTLER

6 Her materyale uygulanamazlar. Önişlem gerektirmeyen üretimi kolay Maliyeti az Kolay elde edilebilen maddelerdir. Çok fazla atık çıkarmazlar.

7 YAPAY ADSORBENTLER Fabrikalarda üretilen maddelerdir. Üretimi zordur. Maliyeti yüksektir. Zehirli olabilirler. Sağlığa zararlı olabilirler. Avantajı istenilen özellikte olusturulabilirler.

8 Doğal Adsorbent Çeşitleri Kitosan Kitosanın hammaddesi olan kitin, biyosorbentler arasında, selülozdan sonra en bol bulunan ikinci doğal polimerdir. Selülozun moleküler yapısına benzerlik göstermesine rağmen kitosan, kitinden daha önemlidir. Ağır metaller için etkin bir tutucu olması nedeniyle, kitosan araştırmalarda giderek artan bir şekilde kullanılmaktadır.

9 Kabuklu deniz ürünlerinin yapısında bulunan kitosan, kitinin alkali N-deasetilasyonu ile üretilir. Ucuz adsorbentlere duyulan ihtiyaç, atık bertarafının fazlalaşan sorunları, sentetik reçinelerin artan fiyatları, kitosanı atıksu arıtımı için en etkili malzemelerden biri haline getirmiştir.

10 Zeolitler Zeolitler, ortaklanmış oksijen atomları ile birbirine bağlanmış tetrahedral moleküllerden oluşmuş doğal kristal aminosilikatlardır. Doğal zeolitler, stronsiyum (Sr) ve sezyum (Cs) gibi istenmeyen ağır metallerin uzaklaştırılmasında iyon değiştirme özellikleri ile dikkat çekmişlerdir. Bu özellik zeolitleri atıksu arıtımında tercih edilir duruma getirmektedir. Ayrıca zeolitlerin piyasa değeri oldukça düşüktür. Yüksek sıcaklık, zeolitlerin koordinasyon alanlarında, metal iyonlarının daha verimli tutulmasını aktive eder.

11 Kil Kil doğada bol miktarda bulunan minerallerdendir. Fakat saf kil bulmak oldukça zordur. Kilin içerisinde en çok kalker, silis, mika, demir oksit bulunur. Genellikle 0,002 mm'den daha küçük taneli malzemeye kil adı verilmektedir. Kil sarımtırak, kurmızımtırak, koyu kahverengi gibi renklerde bulunur. Bu özelliğini bileşiminde bulunan yanıcı maddeler verir. Kilin yapısı itibarıyla su çekme özelliği vardır. Bu nedenle kil daima nemlidir.minerallerdendirkalkersilismikademir oksit Kili meydana getiren maddeler sulu alüminyum silikatlerdir. m Al 2 O 3, n SiO 2, p H 2 O genel kimyasal bileşim formülü ile ifade edilen kil, çok saf olduğu zaman hidrate Alümin Silikat (kaolinit) adını alır. Kaolinit'in kimyasal formülü, Al 2 O 3.SiO 2. 2H 2 O dur.alüminyum silikatlerdirkaolinit

12 Doğal bir adsorbent olan kilin, smektitler (montmorillonit gibi), kaolin ve mikalar olmak üzere üç temel türü olduğu bilinir. Montmorillonit yüksek katyon değiştirme kapasitesine sahiptir. Pazar fiyatı aktif karbonun fiyatından yaklaşık 20 kat daha ucuzdur. Bu nedenle özellikle montmorillonit ağırlıklı killerin, sulu çözeltilerdeki Zn +2, Pb +2 gibi metal iyonlarını uzaklaştırmadaki etkinliklerini ortaya koymak için bazı çalışmalar yapılmıştır.

13 Adsorpsiyon yöntemiyle kurşun ve kadmiyumun arıtımında montmorillonit ve kaolinin giderim etkinliklerini karşılaştırılmıştır..Pb +2 ve Cd +2 ’un,montmorillonit üzerindeki adsorpsiyon kapasitesinin (Pb:0.68, Cd: 0.72 mg/g), kaolinden (Pb:0.12, Cd: 0.32 mg/g) daha yüksek olduğu bulunmuştur.Katyonik yüzey aktif maddelerin varlığı her iki iyonun tutulmasını azaltır, anyonik yüzey aktif maddeler ise giderimi artırır. Killerin ağır metal giderimindeki etkinliğine rağmen zeolitler daha kolay bulunabilir ve daha ucuzdurlar.

14 Bitki turbası, temel olarak lignin ve selülozdan oluşan kompleks katı bir malzemedir. Bitki turbasının geniş yüzey alanı vardır ve gözenekleri fazladır. Bu nedenle ağır metal gideriminde kullanılabilir, fiyatı da düşüktür. Çürümüş Bitki Turbası

15 Selüloz Selüloz yenilenebilir doğal polimerler arasında en bol olanıdır ve üç adet reaktif hidroksil grubu içerir. Çin’de krom gideriminde küresel selüloz kullanımı araştırılmış ve pH=6’da mg Cr +3 / g adsorblama kapasitesi sağlanmıştır.

16

17 ENDÜSTRİYEL ATIKLAR Çeşitli endüstri dallarının faaliyetleri sonucunda oluşan atıklar adsorbent olarak kullanılabilme özellikleri ile dikkat çekmektedirler. Diğer adsobentlerle karşılaştırıldığında maliyetlerinin çok daha düşük olması en belirgin avantajlarıdır. Kül, Hindistan’da termal güç tesislerinin endüstriyel katı atığıdır ve bakır iyonu gibi ağır metaller için üstün giderim kapasiteli en ucuz adsorbentlerden biridir.Kül pH=8.0’de 1.39 mg Cu +2 /g adsorpsiyon kapasitesi sağlamıştır. Yapay Adsorbentler

18 Atık çamur da gübre sanayinden kaynaklanan ve iyi adsorplama kapasitesine sahip bir yan üründür. Ağır metalleri adsorplamada kullanılan diğer bir ucuz adsorbent, çelik üretiminin yan ürünü olan ocak cürufudur. 1996’da ocak cürufu kullanılarak Cu +2, Ni +2 ve Zn +2 adsorpsiyonu çalışılmıştır. Metal iyon adsorpsiyonu hidro-okso kompleksleri şeklinde oluşur ve yüksek adsorplama kapasitesi, adsorbentin iç yüzeyinde çözünebilir bileşiklerin meydana gelmesi ile ilgilidir.

19 Kağıt endüstrisi atıksuyundan ekstraksiyon işlemi ile elde edilen lignin üzerine Pb +2 ve Zn +2 adsorpsiyonu ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Ligninin Pb +2 ve Zn +2 için adsorpsiyon kapasitesi sırayla 1865 ve 95 mg/g olarak bulunmuştur. Araştırmalar, ligninin yüksek adsorpsiyon kapasitesinin yüzeyinde bulunan polihidrik fenol gruplarına bağlı olduğunu göstermiştir. Yüksek sıcaklıkta, yüksek giderim elde edildiğinden adsorpsiyon endotermik bir işlemdir.

20 Marangoz atölyelerinden elde edilen talaşın bakır giderimindeki rolü araştırılmıştır. Talaş için mg Cu +2 /g adsorplama kapasitesi kaydedilmiştir. Talaşın bakır gideriminde iyi bir adsorbent olduğu belirlenmiştir.

21 Şekil 1. Atıksu arıtımında kullanılan adsorbentlerin pazar fiyatları (ABD$/ton)

22 Ksantat, pirinç kabuğu ve hindistan cevizi kabuğundan elde edilen aktif karbon gibi adsorbentlerle daha az çalışılmıştır. Ksantat, ucuz adsorbentlerin en etkili olanlarından biridir. Ağır metalleri tutmada etkili olan sülfür bileşikleri içerir. Tarımsal Atıklar Cr +6 giderimi için pirinç kabuğundan sülfirik asitle karbonizasyon işlemi kullanılarak elde edilen aktif karbonun kullanımı incelenmiştir. pH=2.5’da pirinç kabuğundan elde edilen aktif karbon için maksimum adsorpsiyon kapasitesi mg Cr +6 /g olarak bulunmuştur.

23

24 Aktif Karbon Yaygın olarak kullanılan endüstriyel adsorbentler arasında çevre kirliliğini kontrol amacıyla, şu anda kullanılan adsorbentlerin en önemlisi, yüksek gözenekliliğe sahip aktif karbonlardır. Ticari olarak aktif karbonlar, odun, turba, linyit, kömür, mangal kömürü, kemik, Hindistan cevizi kabuğu, pirinç kabuğu, fındık kabuğu ve yağ ürünlerinden elde edilen karbonların çeşitli işlemlerden geçirilerek aktive edilmesiyle elde edilirler.

25 Aktif Karbon’un Genel Özellikleri Aktif karbon, büyük kristal formu ve oldukça geniş iç gözenek yapısı ile karbonlu adsorbentler ailesini tanımlamada kullanılan genel bir terimdir. Aktif karbonlar, insan sağlığına zararsız, kullanışlı ürünler olup, oldukça yüksek bir gözenekliliğe ve iç yüzey alanına sahiptirler Aktif karbonlar, çözeltideki molekül ve iyonları gözenekleri vasıtasıyla iç yüzeylerine doğru çekebilirler ve bu yüzden adsorbent olarak adlandırılırlar

26 Yüzey Aktif karbonun iç yüzeyi(aktifleştirilmiş yüzey) çoğunlukla BET yüzeyi olarak (m2/g) ifade edilir. Yüzey alanı azot (N 2 ) gazı kullanılarak ölçülür. Kirlilik oluşturan maddeler, aktif karbonun yüzeyinde tutulacağından, yüzey alanının büyüklüğü kirliliklerin giderilmesinde oldukça etkili bir faktördür. Prensip olarak, yüzey alanı ne kadar büyükse, adsorpsiyon merkezlerinin sayısının da o kadar büyük olduğu düşünülür.

27 Karbon taneciğinin yüzeyi gaz, sıvı ve katı maddeleri çeker ve yüzeyde ince bir film tabakası oluşturur, yani adsorbe eder. Aktif karbonun adsorbent olarak tercih edilmesinin başlıca iki nedeni vardır. Bunlar; 1. Belirli maddeleri çekebilmesi için çekici bir yüzeye, 2. Fazla miktarda maddeyi tutabilmesi için geniş bir yüzeye sahip olmasıdır.

28 Aktif karbonun gözenekli yapısı

29 Şematik olarak aktif karbon modeli

30 Atık su işlemleri için günümüzde kullanılan en iyi aktif karbonlar çeşitli kömürlerden ve doğal materyallerden elde edilir. Bunlar: taş kömürü, mangal kömürü, turba, linyit, odun, kemik; Hindistan cevizi, fındık ve pirinç kabuğu; meyve çekirdekleri ve yağ ürünleridir. Bu materyallerden elde edilen aktif karbonlar genellikle sert ve yoğundur. Suda bozunmadan uzun süre kullanılabilirler. Aktif karbonlar değişik özelliklere sahip şekillerde üretilebilirler. Bunlar; 1. Toz halindeki aktif karbonlar, 2. Granüle aktif karbonlar, 3. Pelet halindeki aktif karbonlardır.,

31 Karbonun kimyasal aktivasyonu sonucu, toz haldeki aktif karbonlar elde edilirler. Bu karbonlar, günümüzde atık suların temizlenmesi işlemlerinde en çok kullanılan aktif karbonlardır. Gaz aktivasyonu ile yapılan granüle ürünler ve peletler daha ziyade gazların saflaştırılmasında kullanılırlar. Ancak granüle haldeki aktif karbonların da atık su işleme sistemlerinde oldukça iyi sonuçlar verdiği belirtilmektedir. Granüle ve toz haldeki aktif karbonlar organik ve inorganik maddelerin uzaklaştırılmasında mükemmel sonuçlar vermektedir. Bu aktif karbonlar biyolojik olarak işlem görmüş atık suları ve organik kaynaklı endüstriyel atıklar içeren atık suları temizlemek için de yıllardır kullanılmaktadır.

32 Silika Jel Endüstride birçok kurutma operasyonunda adsorbent olarak silika jeller kullanılmaktadır. Uzun kullanım ömrü, ucuz oluşu, yüksek aşınma direnci ve düşük rejenarasyon enerjisi ihtiyacı silika jelin en önemli avantajlarındandır.   Silika jel beyaz En yaygın kullanılan ve en ekonomik silika jel tipidir.Yapısı 1-3 mm ve 3-5 mm boyutlarında boncuk şeklindedir.25 kg. lık ambalajlarda sevk edilir.

33 Silika jel mavi Kobalt klorür indikatörlü ve en ucuz indikatörlü silika jel tipidir.Aktif hali mavi doygun hali pembe renktedir.1-3 mm ve 3-5 mm boyutlarında boncuk şeklindedir.25 kg. lık ambalajlarda sevk edilir.

34   Silika jel orange   Çevre dostu organik indikatörlü silika jel tipidir. Aktif hali Turuncu renkte doygun hali renksizdir.150 Kg. çelik varillerde ve/veya 20 Kg. çift katlı P.E. ambalajlarda sevk edilir

35 Silika jel N Çok genş bir uygulama alanı vardır. Spesifik yüzeyine oranla çok büyük bir kurutma kapasitesine sahiptir.150 kg. varillerde ve/veya 20 Kg. çift katlı P.E. ambalajlarda sevk edilir. Silika jel WS Suya dayanıklı silika jel tipidir. Bütün özellikleri ve uygulama alanı Silika jel N ile tamaniyle aynıdır. Yanlız başına kullanıldığı gibi %20 oranında silika jel N ile birliktede kullanılabilir. Silika jel R

36 Aktif Alumina Aktifleştirilmiş alumina bir cins aluminyum oksit olup hemen hemen tüm endüstriyel kurutma işlemlerinde kullanılabilmektedir.Doymuş gaz veya sıvı akımlarının dinamik kurutulmasında özellikle tavsiye edilir.

37 REÇİNE İçme suyu arıtma, Su yumuşatma ve Demineralizasyon proseslerinde kullanılabilecek olan kuvvetli asidik katyon değiştirici reçinelerdir. Gıda ve içme suyuna uygun olup FDA onaylı ürünlerdir.

38 ANTRASİT Doğal sert ve temiz bir yapıdadır. Genel olarak içme,proses,atık su ve havuz arıtımında basınçlı veya basınçsız filtrelerde uygulanır. Kuartz kumu ile birlikte kullanılacağı gibi yalnız başınada kullanılabilir. Standart kum filtrelerine nazaran kirletici tutma kapasitesi 4.45 kat daha fazladır. Bu özelliğinden dolayı filtrenin servis süresini arttırır ve ters yıkamada atılan su miktarını düşürür. DEMİR MANGAN TUTUCU Doğal bir ürün olup demir-mangan giderimi için PH değerinin uygun olmadığı sularda bile çözünmüş demir ve manganın katalitik giderimini sağlar. Bu sebeple kullanılan diğer filtrasyon ürünlerinden avantajlıdır. Ayrıca rejenerasyon gerekirmez, çalıştıkca kendi verimini sürekli aktif kılar.

39 KUARTZ KUMU Doğada bulunan en sert madenlerden biridir.Bu nedenle asitlerden etkilenmeyen yapısı ve Suda çözünmemesi Tortu filtrelerinde kullanılma avantajı sağlamıştır. TABLET TUZ 1. Sınıf rafine tablet formdaki tuz Su yumuşatma cihazları, R/O sistemleri, hastaneler,Diyaliz ünitelerinde kullanılmaktadır. iki defa yıkama işlemine tutulmuş ve NaCl Miktarı % 99,9 dur. Kirlilik içermediği için rejenerant olarak kullanıldığı sistemlerde tuzun içerisindeki kirliliğe bağlı tıkanmalara, bozulmalara veya Minerallerin zehirlenmesine sebep olmaz.


"BAZI DOĞAL ve YAPAY ADSORBENTLER HAZIRLAYANLAR : TUBA ALSAN TUBA ALSAN METİN KILINÇ METİN KILINÇ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları