Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI TARİHÇESİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimli ğ i Anabilim Dalı 2014,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI TARİHÇESİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimli ğ i Anabilim Dalı 2014,"— Sunum transkripti:

1 AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI TARİHÇESİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimli ğ i Anabilim Dalı 2014, Erzurum

2 AMAÇ Bu oturumda;  Aile Hekimi ve Aile Hekimliğinin tanımı,  Tarihçesi,  Temel özellikleri,  Gelişimi ve  Bugünkü durumu hakkında bilgi sunulması amaçlanmaktadır.

3 HEDEFLER Bu oturumun sonunda katılımcılar;  Aile Hekiminin ve Aile Hekimliğinin tanımını yapabilmeli,  Aile Hekimliğinin temel özelliklerini sayabilmeli,  Aile Hekimliğinin dünyada ve Türkiye’deki gelişim sürecini anlatabilmeli,  Bu süreç içerisindeki önemli kilometre taşlarını sayabilmelidir.

4 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TANIMI  Aile Hekimli ğ i;  Kendine özgü e ğ itim içeri ğ i  araştırması  kanıt temeli  klinik uygulaması olan akademik ve bilimsel bir disiplin ve birinci basamak yönelimli klinik bir uzmanlıktır. (WONCA Avrupa 2011 tanımı)

5 A İ LE HEK İ M İ N İ N TANIMI  Yaş, cins, hastalık ayırt etmeksizin, bireylere, ailelere ve bir sağlık merkezine bağlı nüfusa  Bireysel,  Kapsamlı,  Sürekli,  Bütüncül sağlık temel hizmeti sunan  tıp fakültesi mezunudur. (Leeuwenhorst Tanımı 1974)

6 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ  Tıpta de ğ işim yeni de ğ ildir.  Tıp başından beri sık sık de ğ işmektedir.  Bu de ğ işim, bazı bilimsel, teknolojik ve sosyal etkilere yanıt olarak gerçekleşmektedir.  Aile hekimli ğ i de tıp tarihi sırasında gelişen yeni disiplinlerden birisidir.

7 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ  Yeni disiplinler 3 yolla oluşur; 1- Büyük disiplinlerden bölünerek 2- Eski disiplinlerden dönüşerek 3- Yeni baştan  Aile hekimli ğ i için genel pratisyenlikten dönüşmüştür diyebiliriz.

8 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ Mortalite ve Morbiditedeki De ğ işiklikler

9 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ Uzmanlaşmada İ lerleme  Flexner Raporu ( ) (uzmanlaşmanın önünü açıyor)  Branşlaşmanın artması (20. yy başları)  İlk defa Francis Peabody 1923’de tıp bilimlerinde uzmanlaşma sonucunda hastaların ortada kaldığını ve insanları bir bütün olarak ele alacak bir uzmanlık dalının olması gerektiğini belirtmiştir.  Millis ve Willard (1966) (Nasıl bir birinci basamak hekimi istiyoruz? sorusuna yanıt aramışlardır. Mezuniyet öncesi e ğ itimi nasıl olmalı, sürekli tıp e ğ itimi nasıl olmalı, mezuniyet sonrası e ğ itimi nasıl olmalı? Bununla ilgili problemleri ortaya koyup çözümler üreten bir rapor olarak hazırlanıyor. )

10 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ  İ leri uzmanlık alanları  Disiplinler arası ilişkinin azalması  Teknolojiye ba ğ ımlı, pahalı tanı-tedavi  Uzmanlaşma ça ğ ının doruk noktasında, de ğ işen mortalite ve morbidite paterninde bireylere genel yaklaşım gösterecek yeni bir hekim tipine ihtiyaç vardı.

11 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ Davranış Bilimlerindeki Yeni Gelişmeler  Hasta-hekim ilişkisi  Aile ilişkileri  Sa ğ lık, hastalık ve rahatsızlık kavramı  Hekimin rolü  Tıbbi etik

12 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ Hastanenin De ğ işen Rolü  Yataklı sa ğ lık hizmetlerinin maliyetindeki artış  Hastane enfeksiyonları  Uzun süreli sa ğ lık hizmeti gereksinimi olanlar  Bu durum hastane dışında verilen sa ğ lık hizmetlerinin önemini artırmıştır.

13 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N KÖKEN İ  1978 Alma-Ata konfreransında WHO sa ğ lık hizmetlerinde birinci basama ğ ın önemini kabul etmiştir.  AH, sa ğ lık hizmetlerinin basamaklar arasında organizasyonunda lider ve kilit konumdadır.

14 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Sa ğ lık sistemiyle ilk tıbbi temas noktası (“Gate keeper=Kapı tutucu” )  Açık ve sınırsız hizmet olana ğ ı  Yaş, cinsiyet ya da kişinin başka herhangi bir özelli ğ inden ba ğ ımsız hizmet

15 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Kolay ulaşılabilir olma  Co ğ rafi  Ekonomik  Sosyokültürel

16 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Entegre ve koordineli hizmet  Koruyucu  Tedavi edici  Palyasyon  Rehabilite edici  Hizmet basamakları arasında koordinasyon  Konsültasyon  Sevk  Takip (Kişinin sa ğ lık sorumlulu ğ unu alan hekim)

17 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Sürekli bakım  Hastalı ğ ın belirli bir evresi ile sınırlı de ğ ildir; Prekonsepsiyondan ölüm anına kadar sorumluluk (Hastalıkta, sa ğ lıkta, hastalık öncesi ve sonrasında sürekli aynı kişilere hizmet)

18 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Bütüncül bakım Sa ğ lıkla ilgili bütün durumlar  Fiziksel  Psikolojik  Sosyal (WHO sa ğ lık tanımına uygun!)

19 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Kişisel  Birey merkezli bakım

20 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Kapsamlı bakım  Bireye yönelik danışmanlık, sa ğ lık e ğ itimi, tanı, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerin bir arada yönetimi ile mevcut sa ğ lık durumunun korunması ve geliştirilmesine yönelik kapsamlı hizmet

21 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Aile ve toplum yönelimli bakım  Sorunların aile ve toplumsal örüntüleri  Toplumun sa ğ lık sorunları  Gere ğ inde di ğ er sektörler, meslek grup ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlarla birlikte çalışma

22 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Gizlilik ve yakınlık  Sürekli bakım sonucunda yaşama yayılan, sürekli ve yakın bir ilişki

23 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Savunuculuk  Aile Hekimi tüm sa ğ lık konularında ve sa ğ lık hizmeti veren di ğ er kişilerle ilişkilerinde hastasının yanındadır

24 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Sa ğ lık kaynaklarının etkili kullanımı Sürekli aynı kişilere hizmet verilmesi sonucu:  Reçete yazımı,  Uzmana sevk,  Konsültasyon,  Labarotuvar tetkikleri,  Yatarak tedavilerde kısıtlı kaynakların maliyet etkin kullanımının sa ğ lanabilmesi

25 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Özgün görüşme ve klinik karar verme süreci  Etkili iletişim, etkili hasta hekim görüşmesi  Ayrışmamış hastalar  Toplumdaki rahatsızlıkların gerçek sıklıklarıyla görülmesi  Toplumdaki rahatsızlıkların prevalans ve insidansının klinik kararda belirleyici olması

26 A İ LE HEK İ ML İĞİ N İ N TEMEL ÖZELL İ KLER İ  Ekip hizmeti  Di ğ er disiplinlerle,  Di ğ er sa ğ lık personeli ile işbirli ğ i Gerekti ğ inde,  Sosyal hizmet,  E ğ itim hizmeti,  İ ş hizmeti verenlerle de işbirli ğ i

27 A İ LE HEK İ ML İĞİ TAR İ H İ ve 4 ÖNEML İ OLAY

28 1-LEEUWENHORST: HOLLANDA, 1974 GEREKLILIK - TANıM  Tüm dünyada kabul görmüş bir Aile Hekimli ğ i tanımının yapılması gereklili ğ i,  Birinci basamak hekimli ğ inin, insanı organ veya sistemlerini esas alarak inceleyen di ğ er klinik uzmanlık dallarından farklı bir uzmanlık dalı oldu ğ u vurgulanarak Aile Hekimli ğ inin tanımı yapılmıştır. (Leuwenhorst Tanımı)

29 2-ALMA ATA KONFERANSI, 1978 HIZMET SUNUMU  “2000 yılında herkese sa ğ lık”  Birinci basamak hekimli ğ i kendine özgü bilgi ve tutum içerir  Birinci basamakta hizmet sunumunu birinci basamakta uzmanlaşmış hekimler vermelidir.

30 2-ALMA ATA KONFERANSI, 1978 HIZMET SUNUMU  Sa ğ lık hizmetlerinin yönelimi de ğ işti  Sa ğ lık sistem ve politikaları tekrar gözden geçirildi  Tıpta uzmanlık dalları yeniden tanımlandı  “Aile Hekimli ğ i Uzmanlı ğ ı” 1983’te Tababet Uzmanlık Tüzü ğ ü’nde yer almıştır

31 TÜRKİYE:80’LERDE PRATISYEN HEKIM …  Çok sayıda görev ve sorumluluk  Yetersiz çalışma ortamları  Maaşların yetersiz kalması  Sürekli tıp e ğ itiminin yetersizli ğ i SONUÇ:  Birinci basama ğ ın işlevselli ğ inde azalma,  Birinci basama ğ ın güven ve itibar kaybı  TUS’a yönelme

32 3- AVRUPA B İ RL İĞİ KARARLARI (DIREKTIFLERI) 1975,1986, 1993, 2001 E Ğİ T İ M  Avrupa Birli ğ i üyesi ülkelerin birinci basamak sa ğ lık hizmetlerinde çalışacak hekimlerin tıp fakültesi mezuniyeti sonrası en az 2 yıl AH uzmanlık e ğ itimi alması gerekti ğ ini karara ba ğ lamış ve bu uygulamaya başlanması için 1 Ocak 1995 tarihini hedef olarak belirlemiştir.  2001’de bu süre 3 yıl olarak kabul edilmiştir.  1985 yılında Ankara, İ stanbul ve İ zmir’deki Sa ğ lık Bakanlı ğ ı E ğ itim Hastanelerinde uzmanlık e ğ itimi başlatıldı.

33 33 DÜNYADA UZMANLIK EĞİTİMİ SÜRELERİ Belçika3 yıl Danimarka 5 yıl Almanya4 yıl İzlanda5.5 yıl İrlanda5 yıl Hollanda3 yıl Norveç6,5 yıl Portekiz4,5 yıl İsveç81 ay İsviçre5 yıl ABD 3 yıl Filipinler3 yıl Japonya6 yıl Kore3 yıl Tayvan3 yıl Singapur3 yıl Y. Zelanda 3 yıl Avustralya 3 yıl İngiltere4 yıl İspanya3 yıl

34 34 4-WHO VE WONCA, ONTARİO KONFERANSI (1994) POLİTİKA GELİŞTİRME  Sa ğ lık bakımını daha eşit, maliyet etkin ve bireysel gereksinimlere yanıt verir kılabilmek için KÖKTEN de ğ işiklikler yapmak gerekir.  Her ülkede ba ğ ımsız aile hekimli ğ i örgütleri kurulmalıdır.

35 35 TÜRKIYE  1990 Aile Hekimleri Uzmanlık Derne ğ i (AHUD)  1998 Bakanlar Kurulu Kararı ile Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derne ğ i (TAHUD) oldu.  16 Temmuz 1993’de alınan YÖK Kararı uyarınca tıp fakültelerinde aile hekimli ğ i anabilim dallarının kurulması uygun görülmüştür.

36 36  1993’te Trakya Üniversitesi’nde Aile Hekimli ğ i Anabilim Dalı kurulmuş ve asistan e ğ itimi başlatılmıştır  1994 ilk akademisyen  Halen 50 Aile Hekimli ğ i anabilim dalı mevcuttur TÜRKIYE

37 37  Türkiye Aile Hekimli ğ i Dergisi; 1997’den bu yana hakemli dergi olarak yayımlanmaktadır.  Ulusal Aile Hekimli ğ i Kongreleri; 1993’den bu yana her yıl düzenlenmektedir.  Aile Hekimli ğ i Güz Okulu TÜRKIYE

38  Konuralp Tıp Dergisi  Eurasian J. of Family Medicine  Turkish J. of Family Medicine and Primary Care  Smyrna Tıp Dergisi  Sa ğ lıkta Nabız Dergisi  GeroFam  Turkish Family Physician  Klinik Tıp Aile Hekimli ğ i 38 TÜRKIYE’DEKI DIĞER DERGILER

39 TÜRKIYE  2010 dan itibaren her yıl Ulusal Kongre  2008’de Avrupa Aile Hekimli ğ i Kongresi İ stanbul’da o yıla dek en geniş katılım olan 5000 kişinin katılımıyla TAHUD tarafından yapıldı. (WONCA EUROPE 2008)  2015’de yine İ stanbul’da düzenlenecek. 39

40 40 WONCA : Dünya Aile Hekimleri Örgütü EURACT: Eğitim EUROPREV : Koruyucu hekimlik EQUIP: Kalite EURIPA: Kırsal hekimlik EGPRN: Araştırma MESLEKİ ÖRGÜTLENME

41


"AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI TARİHÇESİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimli ğ i Anabilim Dalı 2014," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları