Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ"— Sunum transkripti:

1 EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ

2 KAYNAKLAR Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul. Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin, Fevzi, 2003, Coğrafyaya Giriş II, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Aktif Yayınları, Erzurum. Harvey, David, 2008, Yeni Emperyalizm, Everest yayınları, İstanbul. Khella, Karam, 2003, Parçalanmış Dünya (Günümüzde Emperyalizm), El yayınevi, İstanbul. Yılmaz, Demet vd, 2006, Kapitalizm, Küreselleşme, Azgelişmişlik, dipnot Yayınları, Ankara. Lacoste, Yves, 2008, Büyük Oyunu Anlamak, NTV yayınları, İstanbul. Gökdere, Ahmet, 2001, Küreselleşmeye genel bir bakış, Ankara Avrupa Çalışmaları dergisi C.1S.1 Ankara.

3 EKONOMİK COĞRAFYA NEDİR

4 Ekonomik coğrafya insanın hayatını devam ettirmek için yürüttüğü faaliyetlerin incelenmesini içerir.
Ekonomik coğrafyada dünya üzerinde çok çeşitli doğal kaynakların dağılışını ve bu kaynakların insan tarafından kullanılışını konu alan bir bilim dalıdır. Bu nedenle insanın üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzündeki mekansal farklılıklarının incelenmesi ön plandadır.

5 Ayrıca bu mekansal farklılığın ortaya çıkardığı farklı üretim şekillerinin analiz edilmesi, dağılışın incelenmesi, gelecekteki eğilimlerin irdelenmesi tespit edilmesi önem taşımaktadır. İnsan gruplarının kültürel ve sosyal farklılıklara sahip olması ve bu farklılıkların üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzünde farklı mekanlarda çok değişiklikler göstermesi konunun önemini artıran etkendir.

6 Ekonomi nedir İnsanların yaşabilmek için üretme ve ürettiklerini bölüşüm biçimlerini ve bu faaliyetlerden doğan ilişkilerin bütününü içine alan bir dal (iktisat) Diğer anlamıyla aşırı harcamalardan sakınma, işin en uygun şekilde yapılması

7 EKONOMİK FAALİYET NEDİR
Ekonomik faaliyet insanların hayatlarını kazanmak için yaptığı veya yürüttüğü faaliyetlerin tümünü kapsar

8 Ekonomik faaliyet nasıl doğar
Şu 3 unsur etkilidir. 1. Üretme (geçmişten günümüze) 2. Bölüşme, (azlık , çokluk) 3. Ticaret (azlık ve çokluğun yer değiştirmesinden doğan faaliyet)

9 EKONOMİK FAALİYETLER NELERDİR
İnsanların yürüttüğü faaliyetler kabaca 3 grup (Sektör) içinde değerlendirilir. 1- TARIM ( PRİMER) 2- SANAYİ (SEKONDER) 3- HİZMETLER (TERSİYER)(4. Kuaterner)

10 Ekonomik faaliyetlerin etken olduğu alanlar
Yukarıda belirtilen faaliyetler yerleşme tipine göre de farklılık göstermektedir. Tarım daha çok kırsal yerleşmelerde ön planda Diğer ikisi ise şehirsel yerleşmelerde ön planda yer alır.

11 Ekonomik faaliyetlerde farklılığı ortaya çıkaran unsurlar
Bu farklılığı yaratan etmenler 2 grupta değerlendirilirler 1. Doğal etmenler: (yükselti, iklim vb) 2. Beşeri etmenler : ( Nüfus, kültür, eğitim seviyesi vb) Bunlar, yerleşmelerin nüfus büyüklüğünü alanların ve yerleşmelerin gelişmelerini, ekonomik yapılarını, pazarı, ticareti, ulaşımı farklı ölçülerde etkilemektedir.

12 Kısaca bir yerin gelişmemesini veya gelişememesini etkiler.
başka bir ifade ile Doğal etmenler nedeniyle (tarım, sanayi, yerleşme vb açılardan ) hiçbir potansiyel oluşmamakta ( dağlık alanlar, çöllük alanlar, bataklık alanlar, çok soğuk veya çok sıcak alanlar gibi ) Yada doğal etmenlerde olumsuzluk olmamasına rağmen beşeri etmenler nedeniyle var olan potansiyel durumun kullanılamaması (kültürel, sosyal veya teknolojik yapı)

13

14

15

16

17 Nüfus dağılışını etkileyen faktörler
Relief (topograpya) iklim Nüfus dağılışını etkileyen faktörler bitki kaynaklar Ulaşım geçit

18 Nüfus dağılışını etkileyen faktörler

19 insanların yaşadığı yerler
Geography Population Yoğun nüfuslu alanlar Seyrek nüfuslu alanlar insanların yaşadığı yerler 4.Fakir su kaynağı 2. Hafif topografya Mountain Forest 8. Step alanlar 3.İyi toprak Desert River Valley 9. Az doğal kaynak 5. Bir çok doğal kaynak 10. Yoğun ormanlar orman vadi dağ çöl

20 Sparse population in northern high latitudes
Dense population in Western Europe Dense population in India & SE Asia Map global distribution of population Dense population around edges of continents Sparse population in central & west Australia & Northern Africa

21 Population Distribution
Where people live? Why they live there (what are the human and physical factors that explain population density and distribution)? A densely populated area of the world is Europe? A sparsely populated area of the world is Amazonia.

22 Niçin bazı alanlar düşük nüfuslu
Fiziki – aktif volkan / dağlık alanlar İklim – çok sıcak& az yağmur( Sahara) yada çok soğuk & kısa büyüme sezonu (N. Canada) Bitki – konifer ormanlar ( N.Eurasia) ve yağmur ormanları Toprak – donmuş toprak– Permafrost (Siberia), ince toprak (Nepal), yıkanmış toprak(Amazon) Su kaynakları Hastalık & böcekler –malarya Central Africa. Kaynaklar İletişim – Amazon, Sahara. Politik – brezilya içleri, yatırımlarda başarısızlık

23 Niçin bazı alanlar yoğun nüfuslu
Fiziki – düz alan ve etrafı volkanlarla çevrilmiş alan (Etna). İklim – fark olmaması( N.Europe) güneşlenme(Costa del Sol) yada kar (Alps). Bitki – çayırlık alanlar Toprak – derin, humus toprak( Paris) and akarsu depoları ( Ganges Delta). Su kaynakları – reliable. Hastalıklar – Kaynaklar – Ruhr. İletişim Politik idari – decisions may affect distribution EPZs or New Towns. Ekonomik –tarımın işçi ihtiyacını karşılayan yoğun nüfuslu sahalar

24 Nüfus yoğunluğunu etkileyen faktörler fiziki
Relief (shape of the land) e.g.. Himalayas – düşük nüfuslu; Nile Delta – yoğun nüfuslu İklim vb merkezi Avustralya – çöl – düşük nüfuslu ; batı Avrupa – yoğun nüfuslu Bitki vb Amazon – seyrek Doğal kaynaklar vb . Kömür – Pennsylvania Su kaynakları Doğal geçit ve ulaşım imkanları

25 SAHARA; North Africa

26 Location

27 Sahara (Africa) niçin düşük nüfus yoğunluğuna sahip (0-5 insan km2)
İklim ; sıcaklık çok yüksek ortalama 30 C üstünde ; oldukça kurak yıllık ortalama yağış 200 mm altında , yüksek buharlaşma oranı Tarımsal problemler ; su yetersizliği ; toprağın tuzluluğu , ulaşım sistemlerinin yetersizliği Yetersiz doğal kaynaklar Sınırlı ve yetersiz sanayisel gelişme Doğal ulaşım rotalarına sahip değil, kıtasal= ihracat ve ithalat limanlarından oldukça uzak

28 WESTERN EUROPE

29 Niçin batı Avrupa yüksek nüfus yoğunluğuna sahip(250-500 km2)
İklim ; sıcaklık ; ortalama 5 ile 25 C; yıllık yağış miktarı 600mm üstünde Tarımsal avantaj ; yeterli su kaynakları; verimli topraklar , iyi bir ulaşım sistemi ve bağlantıları Zengin doğal kaynaklar (kömür Ruhr vadisi Almanya ) Sanayi gelişimi için sınırsız imkanlar Doğal ulaşım hatlarına kolay bağlantı ; okyanusla liman bağlantıları

30 Ekonomik coğrafya çalışmalarının nedeni
Ekonomik coğrafya çalışmalarında iki neden ön plana çıkar 1.insan grupları arasındaki sosyal ve kültürel farklar 2.bölgeler ve insanların birbirine bağımlılığı

31 A=İnsan grupları arasındaki kültürel ve sosyal farklar
1. kültür nedir Bir toplumun tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütününe kültür denir. 2.kültürü neler farklılaştırır Yaşanılan çevre şartları (fiziki yapı) Din vb

32 Kültür neyi etkiler Üretim Tüketim Alanları arası ilişkileri
Sosyal ve ekonomik yapıyı

33 Kültür üretim ilişkileri
Kültürün üretimi etkilemesi bazı potansiyellerin kullanılmamasına neden olurmu Hindistan vb

34 Kültür tüketim ilişkileri
Alman patates Çin pirinç Türkler ekmek ege zeytinyağı vb

35 Kültürel farklılık yeryüzünde farklı üretim ve tüketime neden olur mu
Ürünsel farklılık ( pirinç , Buğday, Patates vb) Evsel farklılık (ahşap, taş, buz, toprak) Üretim farklılığı ( Taze, Konserve, Kavurma sucuk vb) Üretim tekniğindeki farklılık (Salça = pişirme, kurutma (güneş)) (et = dondurma, kavurma (soğuk alan), Pastırma (sıcak alan) vb

36 Kültürel farklılık üretimde kullanılan araç, gereç, metot konusunda farklılığa neden olur mu. Ekip, dikme, herhangi bir üretim ölçeğinde farklı malzeme ve teknik kullanımı Tarlanın biçilmesi Saman yapılması vb

37 Kültürel farklılık Üretim miktarını ve oranını etkiler mi

38 sonuçta Farklı üretim alanları, teknikleri, ve üretim oranları oluşacak İhtiyaçlar farklılaşacak ve başka yerlerden karşılanacaktır (mal çeşitliliği) Diğer bir ifade ile bir tarafta az olan bir nesne diğer yandan bolluk bulunan başka bir alandan karşılanacak ve denge sağlanacaktır.

39 Alanların çoğalması alternatifleri daha da artıracak sonuçta ihtiyaçların temininde başka faktörler devreye girecektir

40 Yukarıdaki durum sosyal yapı farklılıkları doğuracaktır
Çeşitli konulardaki anlayış ve yapı farklılaşacak (arkadaşlık, aile, bazı olaylara bakış tarzı vb ( flört , tüketim miktarı giyim vb) Ekonomik yapı değişecek (zengin- fakir bölge, alan ve kişiler oluşacak) Tüketim yapısı, alışkanlıkları, oranları nı değiştirecek farklılaştıracaktır

41 B= bölgeler ve insanların birbirleriyle olan bağımlılığı
Yukarıda saydığımız etmenlerden dolayı bölge ve insanlar birbirine bağımlı ve birbirlerini tamamlamaktadırlar. (üretim ve tüketim açısından birbirlerine bağımlı durumdadırlar)

42 Üretim ve tüketim ilişkisini etkileyen faktörler
1.Uzaklık 2.Mali güç (parasal yapı-ekonomik yapı) 3.Nüfus 4.Maliyet 5.Temin alanlarının Farklılaşması

43 Uzaklık Mesafe maliyeti etkiler

44 Parasal yapı mali güç 1.Alım gücü ile mal çeşitliliği
2. Alım gücü mal miktarı 3. Alım gücü mal kalitesi 4. Alım gücü Pazar ilişkisi 5. Alım gücü Pazar kalitesi 6. Alım gücü tüketim ilişkisi

45 Nüfus Tüketim ve üretim açısından önemi
1Nüfus miktarı tüketim ilişkisi 2.Nüfus miktarı tüketim oranı 3. Nüfus miktarı eğitim seviyesi tüketim ilişkisi 4. Nüfus miktarı gelir tüketim ilişkisi 5. yaş grubu tüketim ilişkisi 6. Nüfus miktarı üretim ilişkisi

46 Maliyet 1. Maliyet mesafe ilişkisi
2. maliyet ulaştırma sektörü ilişkisi 3. maliyet zaman ilişkisi 4. maliyet imkanlar 5. bilgi ve tecrübe

47 Temin alanlarının farklılaşması
Temin alanlarının seçiminde etkili olan faktörler 1. fiyat 2. mesafe 3. Ulaşılabilirlik 4.ulaşım sektör çeşitliliği 5. dini ve kültürel bağlar

48 Ekonomik coğrafya çalışmasında hangi yönlerden bakılır
Üç yönden değerlendirme yapılır 1. üretim araç ve metotlarının analizi 2. ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi 3.Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki analizi

49 1. üretim araç ve metotlarının analizi
Çeşitli ekonomik faaliyetleri detaylı olarak incelemek için bu işlemin yapılması gerekmektedir. Ormandan ağaç çıkartılması Madenlerin işletilmesi Vb Faaliyetler her yerde değişik araç ve metotlar kullanılmaktadır.

50 1.üretim araç ve metotlarının analizi
Bütün bu değişimde 1. fiziki faktörler 2. beşeri faktörler Önemli rol oynamaktadır.

51 1.üretim araç ve metotlarının analizi Fiziki faktörler
Üretim ve tüketim açısından etkilidir. Tarım, ulaşım , sanayi, madencilik vb. gibi tüm faaliyetler etkilenir. 1. iklim 2. topografya 2. toprak yapısı 3. hammadde rezervi vb

52 1.üretim araç ve metotlarının analizi İklim koşulları (sıcak-soğuk- ılıman)
1. üretim ölçeğini 2. üretim tarzını 3. teknoloji kullanımını

53 1.üretim araç ve metotlarının analizi Topografya
Dağlık Ovalık vb alanlar

54 1.üretim araç ve metotlarının analizi Toprak yapısı
Toprak özellikleri vb Tarımı yerleşmeyi sanayiyi direk etkiler

55 1.üretim araç ve metotlarının analizi Hammadde rezervi
Mesela madencilik kullanılan teknikler ve çalıştırılmasında Hammadde rezervi Arazi yapısı Teknik düzey İstek İşletmenin açık, kapalı (galeri ) işletme tipi olmasında önemli etkenlerdir

56 1.üretim araç ve metotlarının analizi Beşeri faktörler
Kültürel yapı Sosyal yapı Teknik bilgi düzeyi Yaşanılan ülkenin gelişmişlik durumu

57 2. Ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi
Tarımsal ve sanayi etkinliklerinin yer aldığı lokasyonların değerlendirilmesi Bu ilişkide pek çok faktör hesaba katılmalıdır 1. üretim türünün dağılışı 2. uygulanan metot ve teknik (zaman içinde değişime uğrayabilir.

58 2. Ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi
Mesela tarımsal ürün veya tomruk üretimi geniş ölçüde iklim koşullarına, toprak yapısına, fiziki faktörlere bağlı olmasına rağmen Pazar ve ulaşım imkanları önemli ölçüde rol oynar. Zira doğal kaynaklar ve nüfus yeryüzünde dengeli bir şekilde dağılmamıştır. Bu nedenle yeryüzünün değişik bölgelerinde ve alanlarında değişik türde tarım ve sanayi etkinlikleri sürdürülmektedir.

59 3. Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğilimin analizi
Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğiliminin ne olacağı bilinmelidir. Değişimin nedenleri 1. teknik gelişmeler (bilimsel vb) 2. nüfus artışı ( kaynakları zorluyor) 3. şehirleşmenin vb artışlar

60 Nüfus artışı Nüfusun artışı ihtiyaçların fazlalaşması alanların sınırlılığı daha fazla ürün alma çabaları 1. yeni teknolojilerin gelişimini tetikliyor.

61 Şehirleşmenin artışı Nüfusun artışı ile birlikte ulaşımda gelişmeler şehirleşmeyi artırıyor böylece değişim ve yeni tekniklerin kullanımı baskılar sonucu daha da artıyor

62 Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğilimin analizi
TEKNİK GELİŞMELER Zaman içinde bilimsel gelişmelerle ortaya çıkan değişim tüm sektörleri etkilemektedir, Mesela sanayide yer seçimi 1.su kenarları 2.18 yy öncesi orman alanları 3. 18 yy sonrası kömür havzaları 4. petrolün kullanımı serbestlik 5. hidroelektrik daha fazla serbestlik

63 Mesela demir çelik sektörünün gelişimi ulaşım üzerine etki yapmış
1. ilk önceleri denizyolu olan ulaşım 2. demiryolu ile birlikte karaya kaymış Böylece iç kesimlerle olan bağlantı artmış hem hammadde alanları hem de Pazar alanları daha da gelişmiştir

64 Aynı şekilde tarım 1. geleneksel yöntemlerle yapılıyordu 2. sonra makineli tarım üretimi geliştirdi. Kimyasal gelişmelerle Doğal ürünler yerine sentetik ürünler üretilmeye başlandı 1. Doğal gübre yerine kimyevi gübre (Şili güherçilesi ) 2. doğal kauçuk yerine yapay 3.doğal ipek yerine yapay ipek 4.doğal mantar (mantar ağacı) yerine yapay mantar vb

65 Böyle bir değişim 1. önceden gelişmiş bir alanı birden bire sıfıra indirebilir. (sektörün Pazar alanı, hammadde alanı değişebilir.) Odundan Kömüre Petrole geçişin Bunlara sahip olan ülkelerin veya yerlerin durumunu değiştirmesi gibi Bugün petrolü bulunan ülkelerin petrolü bittiğinde durumları ne olacak

66 Yeni değişimler ile eskilerin farklılaşması,
Tarihi ipek yolu ve üzerinde yer alan kentlerin bugünkü durumu, Önceden gelişmiş olan yerlerin yeni gelişmelerle birlikte son bulması (Ankara’da tiftik dokumacılığının bitişi)

67 Önceden hiçbir gelişme olmayan alan birden bire ön plana çıkabilir.
Demir ve çelikle birlikte ülkelerin ekonomisi farklılaştı demir ve kömür havzaları olan ülkeler sanayileşmeye başladı. Ulaşımdaki gelişmeler ile değişimler oldu vb

68 Kısaca Ekonomik faaliyetlerin çeşidi
Ekonomik faaliyetlerin dağılışı farklılaştı bu durum daha da sürerek devam edecektir.

69


"EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları