Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

 Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul.  Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: " Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul.  Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin,"— Sunum transkripti:

1

2  Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul.  Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin, Fevzi, 2003, Coğrafyaya Giriş II, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Aktif Yayınları, Erzurum.  Harvey, David, 2008, Yeni Emperyalizm, Everest yayınları, İstanbul.  Khella, Karam, 2003, Parçalanmış Dünya (Günümüzde Emperyalizm), El yayınevi, İstanbul.  Yılmaz, Demet vd, 2006, Kapitalizm, Küreselleşme, Azgelişmişlik, dipnot Yayınları, Ankara.  Lacoste, Yves, 2008, Büyük Oyunu Anlamak, NTV yayınları, İstanbul.  Gökdere, Ahmet, 2001, Küreselleşmeye genel bir bakış, Ankara Avrupa Çalışmaları dergisi C.1S.1 Ankara.

3

4  Ekonomik coğrafya insanın hayatını devam ettirmek için yürüttüğü faaliyetlerin incelenmesini içerir.  Ekonomik coğrafyada dünya üzerinde çok çeşitli doğal kaynakların dağılışını ve bu kaynakların insan tarafından kullanılışını konu alan bir bilim dalıdır.  Bu nedenle insanın üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzündeki mekansal farklılıklarının incelenmesi ön plandadır.

5  Ayrıca bu mekansal farklılığın ortaya çıkardığı farklı üretim şekillerinin analiz edilmesi, dağılışın incelenmesi, gelecekteki eğilimlerin irdelenmesi tespit edilmesi önem taşımaktadır.  İnsan gruplarının kültürel ve sosyal farklılıklara sahip olması ve bu farklılıkların üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzünde farklı mekanlarda çok değişiklikler göstermesi konunun önemini artıran etkendir.

6  İnsanların yaşabilmek için üretme ve ürettiklerini bölüşüm biçimlerini ve bu faaliyetlerden doğan ilişkilerin bütününü içine alan bir dal (iktisat)  Diğer anlamıyla aşırı harcamalardan sakınma, işin en uygun şekilde yapılması

7  Ekonomik faaliyet insanların hayatlarını kazanmak için yaptığı veya yürüttüğü faaliyetlerin tümünü kapsar

8  Şu 3 unsur etkilidir.  1. Üretme (geçmişten günümüze)  2. Bölüşme, (azlık, çokluk)  3. Ticaret (azlık ve çokluğun yer değiştirmesinden doğan faaliyet)

9  İnsanların yürüttüğü faaliyetler kabaca 3 grup (Sektör) içinde değerlendirilir.  1- TARIM ( PRİMER)  2- SANAYİ (SEKONDER)  3- HİZMETLER (TERSİYER)(4. Kuaterner)

10  Yukarıda belirtilen faaliyetler yerleşme tipine göre de farklılık göstermektedir.  Tarım daha çok kırsal yerleşmelerde ön planda  Diğer ikisi ise şehirsel yerleşmelerde ön planda yer alır.

11  Bu farklılığı yaratan etmenler 2 grupta değerlendirilirler  1. Doğal etmenler: (yükselti, iklim vb)  2. Beşeri etmenler : ( Nüfus, kültür, eğitim seviyesi vb)  Bunlar, yerleşmelerin nüfus büyüklüğünü alanların ve yerleşmelerin gelişmelerini, ekonomik yapılarını, pazarı, ticareti, ulaşımı farklı ölçülerde etkilemektedir.

12  Kısaca bir yerin gelişmemesini veya gelişememesini etkiler. başka bir ifade ile  Doğal etmenler nedeniyle (tarım, sanayi, yerleşme vb açılardan ) hiçbir potansiyel oluşmamakta ( dağlık alanlar, çöllük alanlar, bataklık alanlar, çok soğuk veya çok sıcak alanlar gibi )  Yada doğal etmenlerde olumsuzluk olmamasına rağmen beşeri etmenler nedeniyle var olan potansiyel durumun kullanılamaması (kültürel, sosyal veya teknolojik yapı)

13

14

15

16

17 Nüfus dağılışını etkileyen faktörler iklim Relief (topograpya) Ulaşım geçit kaynaklar iş bitki

18

19 Geography Population insanların yaşadığı yerler orman vadidağçöl Forest River Valley Mountain Desert Yoğun nüfuslu alanlar Seyrek nüfuslu alanlar 2. Hafif topografy a 3.İyi toprak 5. Bir çok doğal kaynak 4.Fakir su kaynağı 8. Step alanlar 9. Az doğal kaynak 10. Yoğun ormanlar

20 Dense population around edges of continents Sparse population in northern high latitudes Dense population in Western Europe Sparse population in central & west Australia & Northern Africa Dense population in India & SE Asia

21  Where people live?  Why they live there (what are the human and physical factors that explain population density and distribution)? A densely populated area of the world is Europe? A sparsely populated area of the world is Amazonia.

22  Fiziki – aktif volkan / dağlık alanlar  İklim – çok sıcak& az yağmur( Sahara) yada çok soğuk & kısa büyüme sezonu (N. Canada)  Bitki – konifer ormanlar ( N.Eurasia) ve yağmur ormanları  Toprak – donmuş toprak– Permafrost (Siberia), ince toprak (Nepal), yıkanmış toprak(Amazon)  Su kaynakları  Hastalık & böcekler –malarya Central Africa.  Kaynaklar  İletişim – Amazon, Sahara.  Politik – brezilya içleri, yatırımlarda başarısızlık

23  Fiziki – düz alan ve etrafı volkanlarla çevrilmiş alan (Etna).  İklim – fark olmaması( N.Europe) güneşlenme(Costa del Sol) yada kar (Alps).  Bitki – çayırlık alanlar  Toprak – derin, humus toprak( Paris) and akarsu depoları ( Ganges Delta).  Su kaynakları – reliable.  Hastalıklar –  Kaynaklar – Ruhr.  İletişim  Politik idari – decisions may affect distribution EPZs or New Towns.  Ekonomik –tarımın işçi ihtiyacını karşılayan yoğun nüfuslu sahalar

24  Relief (shape of the land) e.g.. Himalayas – düşük nüfuslu; Nile Delta – yoğun nüfuslu  İklim vb merkezi Avustralya – çöl – düşük nüfuslu ; batı Avrupa – yoğun nüfuslu  Bitki vb Amazon – seyrek  Doğal kaynaklar vb. Kömür – Pennsylvania  Su kaynakları  Doğal geçit ve ulaşım imkanları

25

26

27  İklim ; sıcaklık çok yüksek ortalama 30 C üstünde ; oldukça kurak yıllık ortalama yağış 200 mm altında, yüksek buharlaşma oranı  Tarımsal problemler ; su yetersizliği ; toprağın tuzluluğu, ulaşım sistemlerinin yetersizliği  Yetersiz doğal kaynaklar  Sınırlı ve yetersiz sanayisel gelişme  Doğal ulaşım rotalarına sahip değil, kıtasal= ihracat ve ithalat limanlarından oldukça uzak

28

29  İklim ; sıcaklık ; ortalama 5 ile 25 C; yıllık yağış miktarı 600mm üstünde  Tarımsal avantaj ; yeterli su kaynakları; verimli topraklar, iyi bir ulaşım sistemi ve bağlantıları  Zengin doğal kaynaklar (kömür Ruhr vadisi Almanya )  Sanayi gelişimi için sınırsız imkanlar  Doğal ulaşım hatlarına kolay bağlantı ; okyanusla liman bağlantıları

30  Ekonomik coğrafya çalışmalarında iki neden ön plana çıkar  1.insan grupları arasındaki sosyal ve kültürel farklar  2.bölgeler ve insanların birbirine bağımlılığı

31  1. kültür nedir  Bir toplumun tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütününe kültür denir.  2.kültürü neler farklılaştırır  Yaşanılan çevre şartları (fiziki yapı)  Din  vb

32  Üretim  Tüketim  Alanları arası ilişkileri  Sosyal ve ekonomik yapıyı

33  Kültürün üretimi etkilemesi bazı potansiyellerin kullanılmamasına neden olurmu  Hindistan vb

34  Alman patates  Çin pirinç  Türkler ekmek  ege zeytinyağı  vb

35  Ürünsel farklılık ( pirinç, Buğday, Patates vb)  Evsel farklılık (ahşap, taş, buz, toprak)  Üretim farklılığı ( Taze, Konserve, Kavurma sucuk vb)  Üretim tekniğindeki farklılık  (Salça = pişirme, kurutma (güneş))  (et = dondurma, kavurma (soğuk alan),  Pastırma (sıcak alan) vb

36  üretimde kullanılan araç, gereç, metot konusunda farklılığa neden olur mu.  Ekip, dikme, herhangi bir üretim ölçeğinde farklı malzeme ve teknik kullanımı  Tarlanın biçilmesi  Saman yapılması vb

37  Üretim miktarını ve oranını etkiler mi

38  Farklı üretim alanları, teknikleri, ve üretim oranları oluşacak  İhtiyaçlar farklılaşacak ve başka yerlerden karşılanacaktır (mal çeşitliliği)  Diğer bir ifade ile bir tarafta az olan bir nesne diğer yandan bolluk bulunan başka bir alandan karşılanacak ve denge sağlanacaktır.

39  Alanların çoğalması alternatifleri daha da artıracak sonuçta ihtiyaçların temininde başka faktörler devreye girecektir

40  Yukarıdaki durum sosyal yapı farklılıkları doğuracaktır  Çeşitli konulardaki anlayış ve yapı farklılaşacak (arkadaşlık, aile, bazı olaylara bakış tarzı vb ( flört, tüketim miktarı giyim vb)  Ekonomik yapı değişecek (zengin- fakir bölge, alan ve kişiler oluşacak)  Tüketim yapısı, alışkanlıkları, oranları nı değiştirecek farklılaştıracaktır

41  Yukarıda saydığımız etmenlerden dolayı bölge ve insanlar birbirine bağımlı ve birbirlerini tamamlamaktadırlar. (üretim ve tüketim açısından birbirlerine bağımlı durumdadırlar)

42  1.Uzaklık  2.Mali güç (parasal yapı-ekonomik yapı)  3.Nüfus  4.Maliyet  5.Temin alanlarının Farklılaşması

43  Mesafe maliyeti etkiler

44  1.Alım gücü ile mal çeşitliliği  2. Alım gücü mal miktarı  3. Alım gücü mal kalitesi  4. Alım gücü Pazar ilişkisi  5. Alım gücü Pazar kalitesi  6. Alım gücü tüketim ilişkisi

45  Tüketim ve üretim açısından önemi  1Nüfus miktarı tüketim ilişkisi  2.Nüfus miktarı tüketim oranı  3. Nüfus miktarı eğitim seviyesi tüketim ilişkisi  4. Nüfus miktarı gelir tüketim ilişkisi  5. yaş grubu tüketim ilişkisi  6. Nüfus miktarı üretim ilişkisi

46  1. Maliyet mesafe ilişkisi  2. maliyet ulaştırma sektörü ilişkisi  3. maliyet zaman ilişkisi  4. maliyet imkanlar  5. bilgi ve tecrübe

47  Temin alanlarının seçiminde etkili olan faktörler  1. fiyat  2. mesafe  3. Ulaşılabilirlik  4.ulaşım sektör çeşitliliği  5. dini ve kültürel bağlar

48  Üç yönden değerlendirme yapılır  1. üretim araç ve metotlarının analizi  2. ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi  3.Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki analizi

49  Çeşitli ekonomik faaliyetleri detaylı olarak incelemek için bu işlemin yapılması gerekmektedir.  Ormandan ağaç çıkartılması  Madenlerin işletilmesi  Vb  Faaliyetler her yerde değişik araç ve metotlar kullanılmaktadır.

50  Bütün bu değişimde  1. fiziki faktörler  2. beşeri faktörler  Önemli rol oynamaktadır.

51  Üretim ve tüketim açısından etkilidir. Tarım, ulaşım, sanayi, madencilik vb. gibi tüm faaliyetler etkilenir.  1. iklim  2. topografya  2. toprak yapısı  3. hammadde rezervi vb

52  1. üretim ölçeğini  2. üretim tarzını  3. teknoloji kullanımını

53  Dağlık  Ovalık vb alanlar

54  Toprak özellikleri vb  Tarımı  yerleşmeyi  sanayiyi direk etkiler

55  Mesela madencilik kullanılan teknikler ve çalıştırılmasında  Hammadde rezervi  Arazi yapısı  Teknik düzey  İstek  İşletmenin açık, kapalı (galeri ) işletme tipi olmasında önemli etkenlerdir

56  Kültürel yapı  Sosyal yapı  Teknik bilgi düzeyi  Yaşanılan ülkenin gelişmişlik durumu

57  Tarımsal ve sanayi etkinliklerinin yer aldığı lokasyonların değerlendirilmesi  Bu ilişkide pek çok faktör hesaba katılmalıdır  1. üretim türünün dağılışı  2. uygulanan metot ve teknik (zaman içinde değişime uğrayabilir.

58  Mesela tarımsal ürün veya tomruk üretimi geniş ölçüde iklim koşullarına, toprak yapısına, fiziki faktörlere bağlı olmasına rağmen Pazar ve ulaşım imkanları önemli ölçüde rol oynar. Zira doğal kaynaklar ve nüfus yeryüzünde dengeli bir şekilde dağılmamıştır. Bu nedenle yeryüzünün değişik bölgelerinde ve alanlarında değişik türde tarım ve sanayi etkinlikleri sürdürülmektedir.

59  Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğiliminin ne olacağı bilinmelidir.  Değişimin nedenleri  1. teknik gelişmeler (bilimsel vb)  2. nüfus artışı ( kaynakları zorluyor)  3. şehirleşmenin vb artışlar

60  Nüfusun artışı ihtiyaçların fazlalaşması alanların sınırlılığı daha fazla ürün alma çabaları  1. yeni teknolojilerin gelişimini tetikliyor.

61  Nüfusun artışı ile birlikte ulaşımda gelişmeler şehirleşmeyi artırıyor böylece değişim ve yeni tekniklerin kullanımı baskılar sonucu daha da artıyor

62  TEKNİK GELİŞMELER  Zaman içinde bilimsel gelişmelerle ortaya çıkan değişim tüm sektörleri etkilemektedir,  Mesela sanayide yer seçimi  1.su kenarları  2.18 yy öncesi orman alanları  yy sonrası kömür havzaları  4. petrolün kullanımı serbestlik  5. hidroelektrik daha fazla serbestlik

63  Mesela demir çelik sektörünün gelişimi ulaşım üzerine etki yapmış  1. ilk önceleri denizyolu olan ulaşım  2. demiryolu ile birlikte karaya kaymış  Böylece iç kesimlerle olan bağlantı artmış hem hammadde alanları hem de Pazar alanları daha da gelişmiştir

64  Aynı şekilde tarım  1. geleneksel yöntemlerle yapılıyordu  2. sonra makineli tarım üretimi geliştirdi.  Kimyasal gelişmelerle Doğal ürünler yerine sentetik ürünler üretilmeye başlandı  1. Doğal gübre yerine kimyevi gübre (Şili güherçilesi )  2. doğal kauçuk yerine yapay  3.doğal ipek yerine yapay ipek  4.doğal mantar (mantar ağacı) yerine yapay mantar vb

65  1. önceden gelişmiş bir alanı birden bire sıfıra indirebilir. (sektörün Pazar alanı, hammadde alanı değişebilir.)  Odundan  Kömüre  Petrole geçişin  Bunlara sahip olan ülkelerin veya yerlerin durumunu değiştirmesi gibi  Bugün petrolü bulunan ülkelerin petrolü bittiğinde durumları ne olacak

66  Yeni değişimler ile eskilerin farklılaşması,  Tarihi ipek yolu ve üzerinde yer alan kentlerin bugünkü durumu,  Önceden gelişmiş olan yerlerin yeni gelişmelerle birlikte son bulması (Ankara’da tiftik dokumacılığının bitişi)

67  Demir ve çelikle birlikte ülkelerin ekonomisi farklılaştı demir ve kömür havzaları olan ülkeler sanayileşmeye başladı.  Ulaşımdaki gelişmeler ile değişimler oldu vb

68  Ekonomik faaliyetlerin çeşidi  Ekonomik faaliyetlerin dağılışı farklılaştı  bu durum daha da sürerek devam edecektir.

69


" Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul.  Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları