Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKIYE’DE VE DÜNYADA KAMU İŞLETMELERİ ÇALIŞMASI SİYASA ÖNERİLERİ KıZıLCAHAMAM -2015 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKIYE’DE VE DÜNYADA KAMU İŞLETMELERİ ÇALIŞMASI SİYASA ÖNERİLERİ KıZıLCAHAMAM -2015 1."— Sunum transkripti:

1 TÜRKIYE’DE VE DÜNYADA KAMU İŞLETMELERİ ÇALIŞMASI SİYASA ÖNERİLERİ KıZıLCAHAMAM

2 Bulgular / Politika Önerileri KİT’lere politika önerileri OECD çalışmasındaki 6 ana eksen üzerinden şu yollarla elde edilmiştir: Masa başı çalışma Yarı yapılandırılmış mülakatlar Çalıştay 2

3 Eksen 1: Devletin Sahiplik Rolü 1.Sahiplik politikasının geliştirilmesi ve ortaya konulması 2.KİT yönetimine sık sık müdahale edilmemesi ve operasyonel özerklik 3.KİT yönetim kurulunun sorumluluklarını yerine getirilmesine izin verilmesi ve bağımsız davranması 4.Sahiplik haklarının uygulanmasının açıkça belirlenmesi 5.İşletmenin hesap verebilirliği 6.Her KİT’in yasal yapısına göre sahiplik haklarının uygulanması 3

4 Devletin Sahiplik Rolü: Karar Alma Gücü a) Sorumsuz yetkililer Yetkisiz sorumlular b) Sahiplik rolü sayısı arttıkça yetki ve sorumluluk belirsizleşiyor. Sahiplik rolü sayısı azaldıkça yetki ve sorumluluklar belirginleşiyor. c) Sahiplik rolü sayısı arttıkça az risk ve düşük geri dönüş Sahiplik rolü sayısı azaldıkça çok risk ve yüksek geri dönüş 4

5 5

6 Türkiye’de kamu mülkiyetinin amacı 6 Türkiye’de KİT’lere politik olarak kalkınma-odaklı ve sektörel yaklaşımlar çerçevesinde yaklaşılmasının uygun olacağını ifade etmektedir.

7 Devletin Sahiplik Rolü – Radikal Öneriler Hazine sahipliği yanında, etkin bir hazine gözetim ve denetimi kurulmalıdır. KİT’ler işleyiş açısından uygulayıcı/ilgili bakanlıklardan ayrılmalıdır. Devlet sahipliğinin ilgili bakanlık tarafından değil sadece Hazine tarafından yönetilmesi ve denetlenmesi gerekir. Genel politikalar açısından KİT’lere görevleri hükümet tarafından verilmelidir. İlgili bakanlık ve bürokratlarının YK’na vermiş olduğu öneri ve yönlendirmelerinden sorumlu olması ve hesap verebilmesi gerekir. KİT’lerin farklı bakanlıklara değil sadece bir bakanlığa bağlı olması gerekir. Ücret politikası belirlenmesinde YK’na yetki verilmesi ve performansa dayalı ücret sisteminin kurulması gerekir. Personel seçiminde merkezi sınav sistemine bağlı olarak değil, KİT YK’nun personel planlaması ve seçiminde özerk şekilde davranması gerekir. 7

8 Devletin Sahiplik Rolü – İyileştirme Önerileri 233 sayılı KHK iyileştirilmesi gerekir. Kamu payı olmalı ancak söz sahibi olmamalı. Devlet özel sektörün gidemediği yerlerde olmalı, özelleştirmenin olduğu yerlerde de söz sahibi olmamalı. Bağlılık ilişkileri (bakanlıklar vs.) yeniden gözden geçirilmelidir.. Kuruluş özerk olmalıdır. KİT yönetimlerinin atanma yöntem ve kriterlerine bir yöntem getirilmelidir.. Ücret politikaları ile doğrudan ilgili bir sorun var. İsthihdam konusunda KİT’lerin YK’larının söz sahibi olmalıdır. 8

9 Eksen 2: Yasa ve Düzenlemeler 1.Genel yasaların ve düzenlemelerin uygulanabilirliği 2.Sahiplik ve devletin diğer işlevlerinin ayrılması olarak kamu yararı gözetilmesi 3.Örgütsel yapı ve faaliyet işlemlerinde yasa ve düzenlemelerin durumu 4.Ticari olmayan gereklilikler etrafında şeffaflık olmaması 5.Sermaye yapısında esneklik (halka arz ve özel sektörle orataklık gibi) 6.Finansal erişimde rekabetçi koşulların olmaması 9

10 Yasa ve Düzenlemeler – Radikal Öneriler Şirketleşmeyi sağlayan yasa, KİT’in özerk hareket etme alanını önceki durumuna göre daha da daraltmaktadır. Performansa dayalı ücret politikası alanında yasal değişiklik yapılmalıdır. KİK kapsamından çıkartılması bağlamında, KİT’lerin sektörel farklılıklarını dikkate alacak şekilde “rekabete ve şeffaflığa aykırı hiçbir ihale yapılmaması” şartı olması yeterlidir. Her KİT’in sektörel ve öz niteliklerini yansıtacak özel kanuna tabi tutulması gerekir. Personel rejimi birden çok mevzuat tarafından düzenlenmektedir. Bunun için özel ve tek bir mevzuata tabi olması sağlanmalıdır. KİT’lerin temel faaliyeti olan üretim fonksiyonu için yatırım ve operasyon planları- karar alma süreçlerin etkinliği için özelleştirme sürecinin daha hızlı yönetilmesin gerekir. Üst yöneticilerin seçimi üst bir kurul (KİT komisyonu gibi) tarafından yerine getirilmelidir. KİT’ler 233 sayılı KHK dan çıkarılmalı. SPK, Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak sermaye piyasasına açılmalıdır. Kurumsal yönetim ilkeleri benimsenmelidir. Kamu ile ilgili genel bir kanuni düzenlemeye ihtiyaç vardır. Seçilmişlerle atanmışlar arasındaki sınırın tespit edilmesi gerekir. 10

11 Yasa ve Düzenlemeler – İyileştirme Önerileri Mevcut mevzuattan daha etkin bir şekilde yararlanılması gerekir. KİT’ler mevcut mevzuatın sunmuş olduğu yetki ve imkanları yeterli şekilde uygulamaya geçirmemekte ve yararlanmamaktadır. Yatırım finansman programların genel olarak değil, şirket bazında özel olarak (KİTlerin özelliklerine göre) hazırlanması gerekir. 233 ve 399 KHK’lerde yer alamayan bazı hükümlerden dolayı 657 sayılı yasaya tabii olmaktadır. Bu nedenle özlük hakları ile ilgili birleştirici ve bütünleştirici bir yasal düzenlemeye ihtiyaç var. Şifahi talimatlardan arındırılması için sorumluluk doğuran talimatlara geçiş için bir düzenleme gereklidir. Bakan bir işi yaptırmak istediğinde yazılı talimat yapılması bu düzenlemeler ışığında mümkün olacaktır. Böylece etki analizleri mümkün olabilecektir. 11

12 Eksen 3: KİT Yönetim Kurulu ve İşgücü 1.Nesnel ve bağımsız karar almak üzere yönetim kurulu kompozisyonun oluşumu 2.KİT performansı için yüksek sorumluluk ve yasal zorunluluklar tanımlanması 3.KİT yönetiminin izlenmesi ve stratejik yol göstericiliğin sunulması 4.İşçi temsilcilerinin yönetim kurulunda temsiliyetinin sağlanması 5.KİT yönetim kurulu denetim komitelerine duyarlılık gereklilik göstermesi 6.Yönetim Kurul performansının değerlendirilmesi 12

13 Yönetim Kurulu ve İşgücü Kompozisyonu 13

14 Kamu İşletmelerinde Personel Yapısı I 14

15 15 Kamu İşletmelerinde Personel Yapısı II

16 İnsan kaynakları yapı, süreç ve uzmanlık içeriğinin sorunlu olduğu yönündedir. Sorunun çözümünde temel çıkış noktası olan KİT özerkliğinin ne derece ve nasıl tesis edilebileceğinin koşulları ilgilidir. 16

17 KİT Yönetim Kurulu - Radikal Öneriler 233 sayılı KHK da yapılacak değişiklik ile ilgili Bakanlığın atadıklarından 2 üyenin kurumun iç (çalışanları-sendika) ve dış paydaşları temsil edecek şekilde belirlenmesi gerekir. CEO özelliğinde bir posizyon olmadığı için Gn Md liderlik üstlenmektedir. Bundan dolayı YK başkanlığı Gn Md ile aynı olmaktadır. YK’nun posizyonunun yapılandırılarak stratejik bir konumda yer alması gerekir. YK üyesi atanmasına her bakanlığa maksimum 1 üye önermesi/atanması yetkisi verilmelidir. YK üyelerinin seçilmesi (GN MD dışında) sadece bir dönem (3 yıl) ile sınırlandırılmalıdır. Murahhas üye olarak CEO ve icra kurulunun yapılandırılması durumunda YK’nun strateji belirlemesi ve karar alması rolü daha da güçlü olacaktır. Yönetim Kurulu’nun hesap verilebilirliğini sağlayacak şekilde KİT’lerin yapılandırılması gerekir. Performansın düşüklüğü durumunda yöneticilerin görevden alınması sağlanmalıdır. Holding şeklinde bir yapı olmalı. Sektör holdingleri de olabilir yahut bağlı şirketleri de olabilir. 17

18 KİT Yönetim Kurulu - İyileştirme Önerileri İlgili bakanlık ve Hazine’ den gelen üyeler dışında, Kalkınma Bakanlığından da bir üye atanması gerekir. Şirketleşen KİT’lerin YK üyeleri arasında Gn Md Yrdlarının yer almaması icra ile YK arasında iletişimi ve koordinasyonu azaltmaktadır. YK üyeleri arasında finans uzmanı yer almalıdır. Mevcut sistemdeki YK’nın yetkileri kullanması için Bakan’dan olur geleneği kaldırılmalıdır. Karar mercileri ile stratejik karar alacak merciler arasında iletişim güçlendirilmelidir. YK seçiminde en az 3 üye KİT’in faaliyet alanından gerek kamu gerek özel en az 10 yıl çalışma koşuluyla seçilmelidir. Performans değerlendirilmesi açısından Sayıştay denetimi yeterli değildir. Daha şeffaf olunması için bilançolar halka açıklanmalıdır. 18

19 Rekabet edebilecek bir insan kaynakları siyasası oluşturabilmek ve uygulayabilmek için: KPSS ve memur olma gibi şartların esnetilmesi veya kaldırılması KPSS temelinde başka kurumlara transferlerin önüne geçebilecek düzenlemeler yapılması, İşe alımda mesleki yeterlilik (mülakat sınavı ile) ölçülmesi, Adaylara çalışma koşulları bilgilendirilmesi yapılması Yazılı sınav sonrası mülakat yapılarak davranış biçimi ve iletişim yeteneğinin de ölçülmesi, KİK kapsamı dışında alt yüklenici seçilebilmesi, Sektörel asgari ücret uygulanması, Memur sendikalarına tabi olabilmek. 19

20 Eksen 4: Ticari Olmayan Hedefler 1.Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) yaklaşımında sorunlar 2.Özel hedeflere ulaşmada genel sorunlar 3.Özel hedeflere ulaşmada sektörel sorunlar 4.Ticari olmayan hedeflerde finansal yetersizlik 5.Ticari olmayan hedeflerde kamu-özel işbirliği kurulamaması 20

21 Ticari Olmayan Hedeflerde Tespitler Ticari ve ticari olmayan hedeflerin yapı, belirlenme ve gerçekleştirme süreçlerinin sorunlu olduğu yönündedir. En önemli ticari hedefin kar olduğu durumlarda yönetim kurulunun özerk olmayışı konusu sorun teşkil etmektedir. Ticari olmayan hedeflerde finansman yetersizliği ve kamu- özel işbirliği kurulamaması gibi sorunlar öne çıkmaktadır. 21

22 Ticari Olmayan Hedefler – Radikal Öneriler Ölçek ekonomisinden kaynaklanan sorunlardan dolayı özel sektörün yatırım yapamadığı alanlarda KİT’lerin yatırım yapmasının sağlanması durumunda istihdam ve katma değer potansiyelinden faydalanılmış olunur. Verilen görevle ilgili radikal bir değişiklik olmalıdır. Görevle ilgili bakanlıkla ve hazineyle ilgili bir ilişki olmalıdır. Yasal yetkisi olmayan kişilerin müdahelesi ortadan kaldırılmalıdır. Rekabet edebilecek şekilde düzenlemelerin yapılması için radikal değişiklikler yapılmalı. Devlet ticari bir faaliyeti desteklemeli ve teşvik etmelidir. Başka otoriteler tarafından sosyal devlet görevleri bulunup, desteklenmelidir. KİT’lerin devletin sosyal sorumluluklarını yapmak gibi bir görevi yoktur. İşle ilgili olmayan alanlarda (örneğin okul ve camii yapımı gibi) KİT’lerin sorumluluğu olmamalıdır.. KİT’lerin bu görevleri üstlenmesi istismar yaratmaktadır. Kuruluşlar ana statülerinde tanımlanmış işlerin dışında başka işlere bulaştırılmamalı bunun kanuni düzenlemesi yapılmalıdır. KİT’in profesyonel olduğu alanlarda bedeli ile kar gözetmeden bazı işleri yapmalıdır. KİT’ler sosyal sorumluluk kapsamında yatırım yapamıyor. Bu gibi faaliyetler için KİTler devletin harcırah kanununa tabi olması durumu ortadan kaldırılmalıdır. Ticari olmayan hedefler tanımlanmalıdır. 22

23 Ticari Olmayan Hedefler – İyileştirme Önerileri Devletin piyasa düzenleyiciliği sorumluluğundan dolayı KİT’lerin üreticilik görevi verilmesinden öte özel sektöre çeşitli sübvansiyon yoluyla sağlanabilir. Ülke ihtiyacı olan ve stratejik özelliği olan mal ve hizmet üretiminde KİT’ler aktif görev alabilir. Bunun dışında ticari olmayan görevlerin verilmemesi gerekir. Ticari olan ile ticari olmayan hedeflerin birbirinden net olarak ayrılması gerekir. Devletin sorumluluğunda olan görev ve faaliyetlerin KİT’ler tarafından yapılması durumunda bunun genel bütçe tarafından karşılanması gerekir. 23

24 Eksen 5: Uluslararası Faaliyetler 1.Ulusal/uluslararası yatırım rejimleri, tedarik zinciri ve piyasa oluşturma durumu 2.Ulusal/uluslararası kamu ihale kuralları belirleme/uyma 3.Ulusal/uluslararası rekabet hukuku/yasası belirleme/uyma 4.Rekabette tarafsızlık ilkesine yönelik ulusal/uluslararası faaliyet düzenlemeleri 5.İşletmenin yurtdışı ticari /ticari olmayan etkinliklerin fonlanma planı 6.Dünya Ticaret Örgütü disiplinleri oluşturmadan uluslararasılaştırma 7.Tercihli Ticaret anlaşmaları ve ikili yatırım anlaşmalarıyla uluslararasılaşma 24

25 Uluslararası Faaliyetler - Yerel ve Yabancı Piyasa 25

26 Uluslararası Faaliyetler - Üçüncü Piyasalar 26

27 Uluslararası Faaliyetler – Radikal Öneriler Uluslararası faaliyetlerde alıcı ülkelerin tedarik standartlarının yerine getirilmesinde KİK mevzuatının getirdiği sınırlamaların ortadan kaldırılması gerekir. Uluslararası ticaret yapabilmek için bakanlar kurulu kararı gerekmektedir. Dış pazarlara açılması için KİT’ler cesaretlenmelidir. Kredi kullanım koşulları elden geçirilmelidir. Yapısal olarak değişimler yapılması gereklidir. Her KİT kendi faaliyet alanında diğer ülke örneklerini incelemeli örnek almalı ya da vermeli bölgesel ya da ülke örnekleri diğer ülkelere örnek model olmalıdır. KİT’lerin dış ortaklı bir yapıda denetiminde kanuni değişiklik yapılmalıdır. Denetim mekanizmasındaki sıkıntılar dışa açılmayı engellemektedir. Bazı KİT’ler yurtdışında faaliyet gösteriyor, fakat mevzuatla baş edilmemekte ve arka yoldan dolanarak yurtdışında offshore şirketi kurmaktadırlar. Ulusal ve uluslararası odaklı KİT’ler sınıflandırılmalı ve uluslararası faaliyet gösterecek KİT’ler için düzenleme yapılmalı ve sınırlamalar kaldırılmalıdır. 27

28 Uluslararası Faaliyetler – İyileştirme Önerileri KİT yöneticilerinin uluslararası faaliyetleri ile ilgili olarak yurtdışına çıkış izninin Bakanlık makamından belli bir süre önce alınması gibi uygulamaların kaldırılması gerekir. Yurtdışı üretim faaliyetleri yoğun olan KİT’lerin rutin faaliyetlerinde Bakanlık’tan sürekli izin alınmaması gerekir. Yurtdışında birim kurulmasında YK’nın yetkili olması gerekir. Bakanlıktan onay alınmaması gerekir. KİT faaliyet yapısı ve konjoktür ile ilgili ortaya çıkabilecek durumlarda KİTlerin etkin işbirliği ve bilgi-deneyim paylaşımına imkan verecek ortam ve altyapı sağlanmalıdır. Tüm KİT’lerin kendi faaliyetl alanlarına göre uluslararası ölçekte iş yapabilmesi için devlet desteğiyle/ teşvik ile iş yapabilme imkanı verilmelidir. DPD ve Sayıştay’ın yurtdışı faaliyet alanlarında yeterli inceleme yetenek ve deneyimi gözden geçirilmelidir. Devlet memurlarında yurtdışı görevde bir statü var, KİT için de böyle bir ayrıcalık oluşturulabilir. 28

29 Eksen 6: Şeffaflık ve Bilgi Paylaşımı 1.Yıllık raporlamaların etkinliği 1.İç denetim işlevleri ve prosedürleri geliştirme 1.Yıllık dış bağımsız denetimlerin yapılması 1.Yüksek kalite muhasebe ve denetim standartlarının oluşturulması 1.Materyal bilginin açıklanması ve erişilebilirliği 29

30 Şeffaflık Tipleri 30

31 Şeffaflık ve Bilgi Paylaşımı– Radikal Öneriler Bilişim sistemi altyapısının kurulması durumunda satın alma ihalelerinin sistemli şekilde izlenmelidir. İhale sonuçlarının hızlı bir şekilde duyurulması ve tüm dokümantasyonun dijital ortamda tutulması ile şeffaflık sağlanmaktadır. Bağımsız dış denetimin etkin yürütülmesi için KİTlerin muhasebe sisteminin uluslararası denetim ve raporlama standartlarına uyumlaştırılması gerekir. Gerçek anlamda puanlama yaparak yönetici performansı ölçülmeli, değerlendirilmelidir.. Çok fazla denetim mekanizması var bu yöneticiler üzerinde bir baskı oluşturuyor bu kar odaklı çalışmayı engelliyor. Teftiş kurullarının kaldırılması gereklidir. Yerine iç denetim mekanizması etkinleştirilmelidir. Denetim tek tipe indirgenmelidir. Denetimi yapacak kişiler sektör ve şirketin faaliyet alanı hakkında tecrübeli olmalıdır. “ 31

32 Şeffaflık ve Bilgi Paylaşımı – İyileştirme Önerileri Yapılan iş ve işlemler kamu bilgisi dahilinde olmalıdır. Stratejik planlarda KİT’lerin hedeflerini koymak önemlidir. Hesap sorucuların strateji belgelerini esas alıp uygulamalarını yapmaları şeffaflıkta bir adım atmak manasına gelebilmektedir. İç denetçilerin sorumlulukları ve görevleri resmi olarak tanımlı değildir. Teftiş kurulu ile iç denetim görev alanı olarak çatışma yaşanmaktadır. Her kurum kendi faaliyet alanına göre iç denetimini yapmalı. İç teftiş, iç denetim, çalışma bakanlığı, çevre bakanlığı, üye olunan teşkilatların denetiminden geçiyor. Kontrol mekanizmasının işlerliği olmalıdır. KİT’lerde genel olarak bir iç kontrol sistemi yok. 32

33 Bilgi Paylaşımı Hazine Müsteşarlığı’nın rolü hem KİT'lerden bilgi toplama hem de yıllık toplu KİT sektörü raporunu hazırlama sorumlulukları bakımından güçlendirilmiştir. Etkin tebliğ ile yerel yönetimlere ait şirketler, yasal şirketlerin izlenmesi, mülkiyet işlevleri kamu tarafından yürütülen şirketler, devlet bankaları kapsama alınmıştır yılında hazırlanan ilk Kamu İşletmeleri Raporu kapsamında 2006 yılında KİT'lerin faaliyetleri ve performansları olmuştur. Kapsam %50’sinden fazlası devlete ait olan şirketlerle sınırlı kalmıştır 2007 ve 2008 raporları, kapsamı olarak ilgili AB mevzuatına göre kamu işletmeleri şirketlerini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir yılından itibaren, KİT'lerin düzenli yaptıkları yıllık raporlarını yayınlamak için kurulan internet siteleri güncellenmiştir. 33

34 Toplu sonuçlara göre en fazla toplam oy alan önceliklendirmeden en aza sıralı liste: 1.“KİT’lerin ticari esaslara göre etkin, verimli ve özerk hale getirilmesi” 2.“KİT’lerde işgücü planlaması, seçimi gibi istihdam sorunlarında özerklik sağlanması” 3.“KİT’lerde performans sisteminin kurulması ve etkin işlevi ile ilgili sorunların çözümü” 4.“KİT’lerin etkinliğini ve özerkliğini olumsuz etkileyen yasa ve düzenlemelerin değiştirilmesi” 5.“KİT’lerde kamu mülkiyetinden kaynaklı aşırı müdahele ve özerklik gibi sorunların çözümüne yönelik yeni yasa maddeleri ve düzenlemeler değiştirilmesi” 6.“Yönetim Kurulu/Kurumsal Yönetişim ile ilgili sorunların çözümü” 7.“KİT’leri sınırötesi faaliyetleri ile ilgili sorunların çözümü” 8.“KİT’lere verilen görevlerden kaynaklı sorunları” 9.“KİT’lerin özelleştirilme amacı ve biçimi” 10.“KİT’lerin olası şirketleşmesi durumunda oluşabilecek kolaylıkların ortaya çıkması” 11.“KİT faaliyetlerinin TTK’na tabii olmasının yaratabileceği sorunların çözümü 12.“KİT faaliyetlerinin (devlet ile şirket ve şirket ile iştirakleri arasındaki ilişkiler) şeffaflığının artırılması” 13.“KİT faaliyetlerinin TTK’na tabii olmasının yaratabileceği kolaylıklardan yararlanılması” 14.“KİT’lerin olası şirketleşmesi durumunda karşılaşılabilecek sorunların çözümü” 15.“KİT’lerin olası özelleştirilmesi durumunda oluşacak temel sosyo-ekonomik faydaların olması” 16.“Kamu pay sahipliğini temsil açısından birden çok kamu kurunun (Hazine, Bakanlık vb) olması” 17.“Görev zararı uygulamasının kaldırılması” 34

35 Toplu sonuçlarda ilk göze çarpan: KİT’lerin ticari esaslara göre etkin, verimli ve özerk hale getirilmesi” “KİT’lerde işgücü planlaması, seçimi gibi istihdam sorunlarında özerklik sağlanması” “KİT’lerde performans sisteminin kurulması ve etkin işlevi ile ilgili sorunların çözümü” “KİT’lerin etkinliğini ve özerkliğini olumsuz etkileyen yasa ve düzenlemelerin değiştirilmesi 35

36 Katılımcılar; etkinlik-verimlilik ve özerklik-denetim karşılıklı ilişkisi içerisinde kamu işletmelerinin performansını iyileştirebilecekleri düşüncesi ve isteğine sahiptir. kamu işletmelerinin özerklik-denetim dengesi içinde verimlilik-etkinlik adına piyasalarda rekabet edebileceğini ve performanslarını artırabileceklerini düşünmektedirler. 36

37 KİT’lerin geleceğe yönelik stratejik çözüm arayışı: “KİT’lerin ticari esaslara göre etkin, verimli ve özerk hale getirilmesi “ Etkinlik-verimlilik ve özerklik-denetim arasında karşılıklı bir beklenti ilişkisi bulunmaktadır. Sorun çözümüne etkisi önem derecesi bakımından mümkün olan en yüksek değer olan 315 (7x45)’e nazaran “KİT’lerin ticari esaslara göre etkin, verimli ve özerk hale getirilmesi faaliyetine 289, %92 oranı”nda bir ağırlık vermiştir. 37

38 Ticari Olmayan Hedefler “Ticari olmayan hedefler” konusunda belirtilen 23 radikal öneri 38 oy alırken (77,55%), 15 iyileştirme önerisi 11 oy almıştır (22,45%). Ticari olmayan hedefler konusunda radikal değişim beklenmektedir. Bu durumun, ticari olmayan hedeflerin varlığından daha çok, bu ticari olmayan hedeflerin belirlenmesi ve yönetişimiyle ilgili olduğu, hangi kurumun, hangi saiklerle ve hangi mekanizmalarla bu ticari olmayan faaliyetleri kamu işletmeleri sistemine dahil ettiğiyle ilgili olduğu, Devletin sahiplik rolü (71.43%) ve yönetim kurulu ve işgücü (71.43%) eksenlerindeki radikal değişim önerilerini tercih etme baskın eğilimiyle ortaya konulmuştur. 38

39 Devletin Sahiplik Rolü Bu rolde yeniden yapılandırma gerektirecek 22 adet bildirim verilmiştir. Devletin Sahiplik Rolü’nü ilgilendiren “ticari olmayan faaliyetlerin” düzenlenmesine yönelik olan bu radikal önerileri daha sonra 18 adet radikal öneriyle “Yasa ve Düzenlemeler”e atıfta bulunan radikal öneriler takip etmektedir. Devletin sahiplik rolü konusunda 22 adet radikal öneri verilmiş ve katılımcılar radikal dönüşümleri tercih etmişlerdir (71.43%). “Devletin sahiplik rolünü” irdeleyen ifadelerin eksenlerarası etkileşim incelemesinde ise bu konunun ifade edilen çözüm önerileri itibariyle öncelikle “yasa ve düzenlemeler”, daha sonra “yönetim kurulu ve işgücü” eksenleriyle etkileşim içinde olduğu görülmektedir. 39

40 İkili Sahiplik Modeli KİT’lerden etkinlik-verimlilik beklentisi ne denli yüksekse KİT’lere bu etkinlik- verimlilik (üretkenlik) hedeflerini yakalayabilmeleri için bir özerklik alanı sağlanması. Ancak Türkiye’de KİT’lere karşı bir beklentisizliğin bulunduğu ifade edilmiş ve bu noktada “etkinlik ve verimlilik sağlamak adına müdahale ve destek bulunmadığı” öne sürülmüştür. Bu beklentisizliği, özerkliğe bir koşul olan “sahiplik” etrafında irdelemek gereklidir. KİT’lerden “çok risk alma ve çok geri dönüş elde etme” beklentisi gibi genellikle sektörel bakanlık görüş açısından kaynaklı yaklaşımı disiplin altına almak isteyen Maliye Bakanlığı ve Hazine’nin “az risk ve az geri dönüş” beklentisi, ikili sahiplik modelinin bir özelliği olarak tespit edilmiştir. 40

41 41 Beklenti, Sahiplik Siyasası ve Modeli Tespiti, Dengelerin Dengesi Tesisi

42 Sahiplik-Hedefler İlişkisi: Mevcut Durum, Eylemler ve Değişim 42

43 Sahiplik-Özerklik: Siyasa, Yasa ve Yönetim Kurulu 43

44 Özerklik-Denetim ve Etkinlik-Verimlilik Tesisinin Siyasa ve Yasa Temelleri 44

45 Özelleştirme ve Şirketleştirme 45

46 Devlet Sahiplik Siyasa ve Plan Belgesi Devlet ve Kamu İşletmeleri Stratejileri: Delil Temelli Siyasalar Sektörel ve Bölgesel Gerçekler: Yerel ve Küresel Değer Zincirleri Sahiplik Zihniyeti: Denetimli Özerklik Yönetim Kurulu Çevresel Kompozisyonu: Toplumsal Aklı Yansıtmak ve Geliştirmek Şirketleştirme ve Özelleştirme: Toplumsal Değer Arttırımı Öncelikleri Küresel ve Yerel Dünyada: Toplumsal (Kamu) İşletmeleri 46

47 47 Çözüm Önerileri Matrisi

48 48 Çözüm Önerileri Araçları ve Sistemi


"TÜRKIYE’DE VE DÜNYADA KAMU İŞLETMELERİ ÇALIŞMASI SİYASA ÖNERİLERİ KıZıLCAHAMAM -2015 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları