Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç. Dr. Atilla SANDIKLI İRAN’IN ORTA DOĞU POLİTİKASI Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi ve BİLGESAM Bşk.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç. Dr. Atilla SANDIKLI İRAN’IN ORTA DOĞU POLİTİKASI Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi ve BİLGESAM Bşk."— Sunum transkripti:

1 Doç. Dr. Atilla SANDIKLI İRAN’IN ORTA DOĞU POLİTİKASI Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi ve BİLGESAM Bşk.

2 Ahmedinecad Dönemi İran Dış Politikası Hatemi Dönemi İran Dış Politikası Rafsancani Dönemi İran Dış Politikası Humeyni Dönemi İran Dış Politikası Tarihi Politik-psikolojik Arkaplan Ruhani Dönemi İran Dış Politikası

3 19. Yüzyıl Rusya-İngiltere arasındaki “Büyük Oyun” I. ve II. Dünya Savaşlarında İngiliz ve Rus işgalleri I. ve II. Dünya Savaşlarında İngiliz ve Rus işgalleri Soğuk Savaş dönemi ABD-SSCB rekabeti Soğuk Savaş dönemi ABD-SSCB rekabeti  İşgal sendromu  Varlığını devamlı tehdit altında algılama  Etrafının düşmanlarla çevrili olduğu ve kuşatılmışlık psikoloji  Seçilmiş travmalar  Uluslararası sistemde yabancılaşma ve ötekileşme  Güvensizlik, yalnızlık ve istikrarsızlık hissi  Güvenlik ikilemi  İşgal sendromu  Varlığını devamlı tehdit altında algılama  Etrafının düşmanlarla çevrili olduğu ve kuşatılmışlık psikoloji  Seçilmiş travmalar  Uluslararası sistemde yabancılaşma ve ötekileşme  Güvensizlik, yalnızlık ve istikrarsızlık hissi  Güvenlik ikilemi Tarihi ve Politik-psikolojik Arkaplan 1979 Devrimi ekonomik ve politik yaptırımlar 1979 Devrimi ekonomik ve politik yaptırımlar İran-Irak Savaşı Afganistan ve Irak müdahaleleri Afganistan ve Irak müdahaleleri

4 İRAN DIŞ POLİTİKASINI YÖNLENDİREN YARGILAR Dış Tehdit ve Parçalanma Kaygısı Tehdit odaklı siyasi vizyon-güvenlik anlayışı İhtiyatlı bir dış politikakendini güvensiz-yalnız-istikrarsız hissetme Bölgesel Güç Olma ve Yayılma Fars MilliyetçiliğiŞii Mezhebinin Hamilliği

5 HUMEYNİ ( ) HUMEYNİ ( ) RAFSANCANİ ( ) RAFSANCANİ ( ) AHMEDİNECAD ( ) AHMEDİNECAD ( ) HATEMİ ( ) HATEMİ ( ) İran Dış Politikası Birey Faktörü Ilımlı/Liberal Muhafazakar Radikal/ Devrimci Muhafazakar RUHANİ ( …) RUHANİ ( …)

6 Humeyni Dönemi “Ne Doğu Ne Batı” Dış Politika Söylemi “Batı Karşıtlığı” “İslam Kimliği” Devrim İhracı Stratejisi 1979 Devrimi

7 Yapıcı Diplomasi Açılım Stratejisi ve Arabulucuk Çabası Komşularla İyi İlişkiler ve Tarafsızlık Politikası “Hem Kuzey Hem Güney” Yaklaşımı Dini Kimliğin Geri Planda Bırakılması Rafsancani Dönemi Uluslararası Sisteme Entegrasyon Amacı

8 HATEMİ DÖNEMİ Uluslararası Topluma ve Dünya Ekonomisine Entegrasyon Avrupa Ülkeleri ile İlişkileri Geliştirme ABD ile İlişkileri Revize Etme Arayışı Bölge Ülkeleriyle Yakınlaşma Ilımlı ve Pragmatik Dış Politika Medeniyetlerarası Diyalog ve Hoşgörü İtibar, Akılcılık ve İhtiyat Jeokültürel Açılım

9 Şii Hilali Hüccetiye Grubunun Etkisi ABD ve İsrail Karşıtlığı Çatışmacı Dış Politika Anlayışı Üçüncü Dünyacı Yaklaşım Mehdeviyet Kuramı Ahmedinecad Dönemi

10 Yumuşama Diyalog Karşılıklı Güven İnşası Dünya İle Yapıcı Etkileşim Ruhani Dönemi

11 İRAN DIŞ POLİTİKASININ DAYANDIĞI UNSURLAR Jeopolitik Konumu Zengin Petrol ve Doğalgaz KaynaklarıFars Kültürü Şii Mezhebine Dahil Olan HalklarNükleer kabiliyeti ve Füze Teknolojisi

12 MOTİVASYON UNSURLARI Fars MilliyetçiliğiŞii İnanç SistemiABD Düşmanlığıİsrail Düşmanlığı Realist ve Pragmatik Yaklaşımlar

13 RusyaÇin Kuzey Kore SuriyeVenezuellaBrezilya İŞBİRLİĞİ YAPTIĞI ÜLKELER Büyük Güçler Arasındaki Rekabetten Yararlanma Şangay İşbirliği Örgütü’ne Gözlemci Üye Hindistan İle İlişkilerini Geliştirmesi

14 KÜRESEL VE BÖLGESEL TEHDİT KAPASİTESİ Şii Hilali Nükleer Silah ve Atma Vasıfları Geliştirme Çabaları Teröre Destek

15 ABD Çevrelemesi Küresel Sistemin Dışında Bırakma (Yanlızlaştırma) Siyasi ve Ekonomik YaptırımlarAzeri MilliyetçiliğiPJAKİsrail Saldırganlığı İRAN’A YÖNELİK GİRİŞİMLER

16 İRAN NÜKLEER KRİZİNDE MUHTEMEL SENARYOLAR VE ORTADOĞU Şii-Sünni Çatışma Senaryosu Nükleer Müzakerelerin Olumlu Sonuçlanma Senaryosu İran’a Askeri Operasyon Yapılma Senaryosu İran’ın Hürmüz Boğazı’nın Kapatma Senaryosu

17 İran’ın Arap Baharı’na Bakışı  “İslami Uyanış”  Batı yanlısı ve diktatör rejimlere karşı  1979 Devrimi ile özdeşleştirme  Arap Devrimleri Suriye

18 Şii-Sünni Çatışma Senaryosu

19

20 İran’ın Şii hilalindeki merkezi konumunu koruması ve güçlendirmesi Irak’ta Şii odaklı İktidar oluşturulması Suriye’deki Esad Yönetiminin sürdürülmesi İran’ın izlediği Şii politikasının Şii-Sünni çatışma riskini artırması Bölgedeki toplumsal hareketlerin İran muhalefetinin elini güçlendirmesi Suriye konusunda İran ve Türkiye’nin karşı karşıya gelmesi Lübnan’da Hizbullah’ın güçlendirilmesi

21 Nükleer Müzakerelerin Olumlu Sonuçlanma Senaryosu

22 22 İRAN NÜKLEER TESİSLERİ

23 23

24

25 İran’a Askeri Operasyon Yapılma Senaryosu Bölgedeki Amerikan Üsleri

26 İsrail’in İran’a Hava Operasyonu

27 Askeri Operasyon Durumunda İran'ın Göstereceği Refleksler İsrail'e Hizbullah SaldırılarıYüksek Olasılık Ortadoğu'daki Amerikan Güçlerine SaldırıYüksek Olasılık Bölge Ülkelerindeki Petrol Boru Hatlarına SaldırıYüksek Olasılık Şii-Sünni Çatışmasının ÇıkmasıYüksek Olasılık İran'ın Körfez Bölgesinde Petrol Akışını Sabote EtmesiYüksek Olasılık Bölgede Geniş Ölçekli Sokak GösterileriOlasılık Bölge Dışında Hizbullah SaldırılarıOlasılık İran’ın Şahap Füzeleri ile İsrail’i VurmasıOlasılık İran'ın Petrol İhracatını DurdurmasıOlasılık İran’da Rejim DeğişimiDüşük Olasılık İran’ın İntihar Saldırılarına BaşvurmasıBeklenmiyor [

28 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Senaryosu Hürmüz Boğazı

29 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Senaryosu

30 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Senaryosu

31 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Senaryosu

32

33

34 İşbirliği Alanları  Türkiye’nin petrol (%50) ve doğalgaz (%20) ihtiyacının karşılanması  Güney Pars doğalgaz yataklarının belirli fazlarının TPAO tarafından işletilmesi  İran ve Türkmenistan doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması  Avrupa ve Asya arasında transit ulaşım  Ticaretin geliştirilmesi  Sünni ve Şii halkların birbirlerine yakınlaşması

35 Sorun Alanları  NATO Füze Kalkanı  Irak’taki gelişmeler  Suriye krizindeki farklı politikalar  Nükleer silah üretim çalışmaları  Füze teknolojileri geliştirme gayretleri  Sünni ve Şii halklar arasında gerilim  Transit ulaşım sorunları

36 Öneriler  İran’ın küresel sisteme uyum girişimlerine destek  Nükleer krizin diyalog ve müzakerelerle çözümüne destek  İran nükleer çalışmalarının şeffaf hale getirilmesi  İran’ın güdümlü füze çalışmalarının takibi  Türkiye’nin hava savunma sistemlerinin geliştirilmesi

37 Öneriler  Şii-Sünni gerilimini düşürecek kültürel etkileşimin artırılması  Doğalgaz çıkarılması ve Avrupa’ya ulaştırılması konusunda işbirliği  Ticaretin geliştirilmesi  Transit ulaşım sorunlarını çözülmesi tarihi ipek Yolunun tekrar canlandırılması

38 Doç. Dr. Atilla SANDIKLI İRAN’IN ORTA DOĞU POLİTİKASI Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi ve BİLGESAM Bşk.

39 İran’ın Nükleer Enerjiyle İlgili Taraf Olduğu Uluslararası Kurum ve Antlaşmalar  1956 yılında UAEA (UAEK) statüsünü imzalayan İran 1958’de UAEA’ya üye olmuştur.  İran Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nı da 1968 yılında imzalamış ve 1970’de de onaylamıştır.  NPT’nin 3 temel ilkesi Nükleer yayılmanın önlenmesi Barışçıl nükleer enerji kullanımı  İran’ın komşuları olan İsrail, Pakistan ve Hindistan ise NPT’yi hala imzalamamışlardır. 39

40 Dinlediğiniz İçin Teşekkürler...


"Doç. Dr. Atilla SANDIKLI İRAN’IN ORTA DOĞU POLİTİKASI Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi ve BİLGESAM Bşk." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları