Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞ LETME B İ L İ M İ VE İŞ LETMEY İ TANIYALIM YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ KAYNAK : Nevin Seyyah 1 YÖNT 101 – İŞLETMEYE GİRİŞ I.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞ LETME B İ L İ M İ VE İŞ LETMEY İ TANIYALIM YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ KAYNAK : Nevin Seyyah 1 YÖNT 101 – İŞLETMEYE GİRİŞ I."— Sunum transkripti:

1 İŞ LETME B İ L İ M İ VE İŞ LETMEY İ TANIYALIM YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ KAYNAK : Nevin Seyyah 1 YÖNT 101 – İŞLETMEYE GİRİŞ I

2 SİSTEM KAVRAMI VE SİSTEMDE İŞLETMENİN YERİ: YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 2 S İ STEM KAVRAMI: Her türlü sisteme uygulanabilecek genel ilke ve prensipleri bulmayı ve geli ş tirmeyi amaçlayan, disiplinler arası matematiksel bir çalı ş ma alanıdır. S İ STEMDE İŞ LETMEN İ N YER İ : İş letme; belirli amaçlara ula ş mak için faaliyete geçen, çe ş itli girdilerden faydalanan, sa ğ ladı ğ ı kaynaklardan bir dizi i ş lemlerle çıktılar elde eden ve bu faaliyetleri düzenli bir ş ekilde gerçekle ş tirebilmek için geri iletimde bulunan alt sistemler bütünüdür.

3 SİSTEM KAVRAMI VE SİSTEMDE İŞLETMENİN YERİ: YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 3 İŞ LETMEN İ N ALT S İ STEMLER İ : İş letme sisteminin alt sistemleri; “yönetim alt sistemleri”, “teknik alt sistem”, “psiko-sosyal alt sistem”, “yapısal alt sistem” olarak gruplara ayırabiliriz. Yönetim Alt Sistemi: Bu sistemde amaç ve hedefleri saptamak, ayrıntılı, stratejik ve operasyonel planlar hazırlamak, organizasyon yapısını planlamak ve kontrol süreçlerini belirlemek suretiyle i ş letmeyi çevresiyle ili ş kiye geçirme faaliyetlerinin tümü yer almaktadır.

4 SİSTEM KAVRAMI VE SİSTEMDE İŞLETMENİN YERİ: YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 4 Teknik Alt Sistem: girdiyi, çıktıya çevirmeye yarayan teknikler de dahil, tüm gerekli bilgileri kapsar. Psiko-sosyal Alt Sistem: birbirleriyle etkile ş im içinde olan ş ahıs ve gruplardan olu ş maktadır. Yapısal Alt Sistem: organizasyon ş emaları, i ş ve görev tanımları ile kural ve süreçlerle ortaya çıkan bir alt sistemdir.

5 İŞLETME KAVRAMI VE FAALİYET SÜRECİ: YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 5 Bir ülke ekonomisinin önemli bir bölümü, de ğ i ş ik alanlarda faaliyetlerini sürdüren çok sayıda irili ufaklı binlerce i ş letmenin etkisiyle olu ş maktadır. İş letmelere baktı ğ ımızda bazılarının sadece mal üretiminde, bazılarının hizmet üretiminde ve bir kısmının da her ikisinin üretiminde faaliyet gösterdikleri izlenmektedir. Ş ekil I-1.2: İş letme Faaliyet Süreci, Sayfa: 11.

6 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 6 İŞ LETME: Üretim faktörlerinin bir araya getirilerek, do ğ ada kıt olarak bulunan, insanların ihtiyaç duydukları, mal ve/veya hizmeti üreten ve/veya pazarlayan, kar amacı güden; ekonomik, yönetsel, sosyal, teknik ve hukuki birimdir. Bir i ş letmenin kurulabilmesi için ba ş lıca 4 temel kayna ğ ın bir araya getirilmesi demektir: Maddi Kaynaklar İ nsan Kaynakları Finansal Kaynaklar Bilgi Kaynakları

7 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 7 İŞ LETMEN İ N B İ LE Ş ENLER İ : Ekonomik sistem, Gereksinim, Arz ve Talep, Tüketim ve Tüketici, Mal – Hizmet, Üretim, Üretim Faktörleri, Giri ş im (Te ş ebbüs).

8 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 8 EKONOM İ K S İ STEM: Bir ülkenin sahip oldu ğ u kaynakların, vatanda ş ların gereksinme ve isteklerinin kar ş ılanması amacıyla, bireyler ve kurumlar arasında da ğ ılımını düzenleyen kurallar bütünüdür. Özel Ş ahıs İş letmeleri: üretim faktörlerinin özel ki ş i ya da kurulu ş lar tarafından yönetilmesine denir. Kamu İ ktisadi Te ş ekkülleri (K İ T): kamu kesiminde üretim faktörlerinin sahibi devlettir.

9 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 9 ÜRET İ M VE KAYNAK DA Ğ ILIMINA GÖRE EKONOM İ K S İ STEMLER: Planlı Ekonomi: üretim faktörlerinin tümü veya büyük kısmı devlet denetimindedir, üretim ve kaynak da ğ ılımı kararları devlet tarafından alınır. Pazar Ekonomisi: üretim ve kaynak da ğ ılımı, arz-talep dengesine göre üretici ve tüketiciler tarafından ş ekillendirilir. Karma Pazar Ekonomisi: iki sistemin özelliklerini ta ş ıyan ve ülkelerin ço ğ unda görülen bir sistemdir.

10 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 10 GEREKS İ N İ M: insanların maddi ve kültürel varlıklarını sürdürmek ve geli ş tirmek için çe ş itli mal ve hizmetlere kar ş ı duydukları iste ğ e, bu iste ğ in yarattı ğ ı gerginlik ya da açlı ğ a denir. Gereksinimler uygun mal ve hizmetlerin tüketilmeleri ile giderilir. Malların bu gereksinimleri giderme niteli ğ ine fayda denir. Maslow hiyerar ş ik olarak insan gereksinimleri 5 ayrı basamakta göstermi ş tir. Tablo I-1.1: Maslow’un İ htiyaçlar Hiyerar ş isi, Sayfa 14.

11 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 11 ARZ VE TALEP: TALEP: satın alma gücü bulunan bireylerin ekonomik mal ve hizmetlere kar ş ı gösterdikleri isteklerdir. ARZ: talep kar ş ısında i ş letmelerin, tüketicilerin gereksinimlerini kar ş ılamak üzere mal ve hizmet sunumunda bulunmalarıdır. Arz ve Talep, insan gereksinimlerinin giderilmesi için, tüketici ve üreticilerin bir araya geldi ğ i ekonomik bir e ğ ilimdir. Mü ş teri talep eder, i ş letmeler de bu talepleri kar ş ılamak üzere uygun yer ve zamanda arz da bulunur.

12 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 12 TÜKET İ M VE TÜKET İ C İ : TÜKET İ M: insan gereksinimlerini ve isteklerini kar ş ılamak amacıyla üretilen mal ve hizmetlerin kullanımıdır. TÜKET İ C İ : Tüketim i ş lemini gerçekle ş tiren bireylere ya da örgütlere denir. Ba ş ka bir deyi ş le gereksinim ve isteklerini kar ş ılamak amacıyla, mal ya da hizmetleri kullanan bireyler ya da örgütler tüketici olarak adlandırılır. Tüketiciler satın alma ve kullanma amaçları yönünden ikiye ayrılabilir: 1. Son Tüketici: Ki ş isel ya da ailevi gereksinimleri nedeniyle bir mal ya da hizmeti satın alan birey ya da kurulu ş tur. 2. Endüstriyel Tüketici: Üretim, yeniden satma ya da i ş letme kurma amacıyla satın almada bulunan bireyler ya da örgütlerdir.

13 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 13 MAL – H İ ZMET: MAL: İ nsan gereksinimlerini gidermeye yarayan somut nesnelere denir. Bir di ğ er deyi ş le üretilmesi için çaba, emek harcanan nesnelere mal adı verilir. H İ ZMET: İ nsan gereksinmelerini kar ş ılayan, ancak somut olmayan çe ş itli araçlara denir. Tablo I-1.2: Mal ve Hizmetlerin Belirgin Ayırıcı Özellikleri, Sayfa 17. Üretim a ş amasında çaba harcanıp harcanmaması açısından ele aldı ğ ımızda ise i ş letmelerin ürettikleri malları ikiye ayırabiliriz: 1. Ekonomik Olmayan Mallar 2. Ekonomik Mallar

14 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ Ekonomik Olmayan Mallar: Serbest mallar da denir. Elde etmek için hiçbir çaba gerektirmeyen ve do ğ ada hazır bulunan mallardır. Bu malları üretmek için ayrı bir örgütlenme ya da ek bir çaba gerekli de ğ ildir. Bu mallar alınıp satılmazlar. 2. Ekonomik Mallar: Elde etmek için emek harcanan ve i ş letmecili ğ in temelini olu ş turan mallardır. İş letmeler tarafından üretilen tüm ürünler bu anlamdaki mal kavramına girer. Gereksinimleri giderme özellikleri yönünden ikiye ayrılır: a) Tüketim Malları b) Üretim Malları (Endüstriyel Mallar/ Yatırım Malları)

15 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 15 a) Tüketim Malları: Gereksinimleri do ğ rudan do ğ ruya giderebilen mallardır. Bu mallar, son tüketicilere ki ş isel ya da aile gereksinimlerini kar ş ılamak için i ş lenirler. b) Üretim Malları: Ba ş ka bir malın üretilmesi için gerekli olan mallardır. Ekonomik mallar kullanım sürelerine göre de ikiye ayrılırlar: a) Dayanıksız Mallar: Bir kez ya da kısa süreli kullanım sonucunda tüketilip yok edilen mallardır. Bu mallar tek kullanımda tüketileceklerdir. b) Dayanıklı Mallar: Bir defa kullanım ile tükenmeyen, uzun süreli kullanımla yava ş yava ş yok edilen mal türüdür. Bu malların tüketilmesi ve yararlı ömürlerinin sona ermesi zaman içinde olur.

16 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 16 ÜRET İ M: do ğ al kaynaklara sermaye ve insan eme ğ i uygulanması i ş lemine üretim adı verilir. Üretim girdiyi, çıktıya dönü ş türme i ş i olarak da ifade edilebilir. Üretimde amaç, insan gereksinimlerinin kar ş ılanması veya tatmin edilmesidir. Bu nedenle, mal ve hizmetlerin üretilmesi dı ş ında, depolanması, ta ş ınması ve satılması, insan ihtiyaçlarının kar ş ılanmasına yönelik oldu ğ u için, üretim faaliyeti kapsamına girer. Bu açıdan üretimi, insan ihtiyaçlarını gideren mal ve hizmetleri elde etmek amacıyla yapılan her türlü çaba veya faaliyet olarak da tanımlayabiliriz.

17 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 17 ÜRET İ M FAKTÖRLER İ : Mal ve hizmetleri ortaya koymak, kısaca üretim yapabilmek için bir takım ö ğ elerin bulunması ve bunların birle ş tirilmesi gerekir. Tüm bu ö ğ elere üretim faktörleri (ö ğ eleri) adı verilir. Üretim faktörleri, üretim girdileri veya kısaca inputlar olarak da adlandırılır. Ba ş lıca üretim faktörleri ş unlardır: Emek (i ş gücü), Sermaye, Giri ş imci (müte ş ebbis), Teknoloji (üretim yöntemi).

18 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 18 Emek: İ nsanların veya i ş görenlerin bir i ş te ortaya koydukları bedensel ve dü ş ünsel( zihinsel) çabalara emek veya i ş gücü adı verilir. En önemli üretim faktörüdür. Çünkü insan eme ğ i olmadan, di ğ er üretim faktörlerinin kendi ba ş ına üretimde bulunmaları mümkün de ğ ildir. Sermaye: İş letmenin amacına ve üretim faaliyetlerine uygun olarak toplanmı ş maddi ve gayri maddi varlıkların tümüdür. Maddi Varlıklar: İş letmenin üzerinde kuruldu ğ u arazi, i ş letmenin sahip oldu ğ u do ğ al kaynaklar, binalar, makine, aletler, hammaddeler, mamuller vb. ve i ş letmenin sahip oldu ğ u nakit veya para tutarı gibi varlıklardır. Gayri Maddi Varlıklar: elle tutulup gözle görülmesi olanaklı olmayan teknik bilgi, lisans ve patent hakları, markalar, gibi ö ğ elerden olu ş ur.

19 İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, Bakiye Yalinc 19 Do ğ a (Tabiat-Do ğ al Kaynaklar): Tabiat, toprak veya do ğ al kaynaklar adı verilen do ğ a, yeryüzünün altında ve üstünde bulunan tüm kaynakları kapsamaktadır. Giri ş imci (Müte ş ebbis): i ş letmeyi kuran, mal veya hizmet üretimi ve/veya pazarlanması için üretim faktörlerini bir araya getirip birle ş tiren, kar amacı güden ve risklere katlanan ki ş idir. Yönetici ise kar ve riski ba ş kalarının olmak üzere, ürün veya hizmet üretimi için üretim faktörlerini bir araya getirip birle ş tiren ve i ş letmeyi çalı ş tırma sorumlulu ğ u olan ki ş idir.

20 YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 20 Teknoloji: i ş letmenin sadece üretim i ş levinde uygulanan bir yöntem veya kısaca üretim yönetimi de ğ il, i ş letmenin tüm i ş levlerinde kar ş ıla ş ılan sorunların çözümüne yönelik, tüm yöntemler ile birlikte kullanılan donanımlar ve yazılımlar bütünüdür. G İ R İŞİ M (TE Ş EBBÜS): Te ş ebbüs veya giri ş im sözcü ğ ü genelde i ş letme kavramı ile aynı anlama gelmektedir. Uygulamada te ş ebbüs ve i ş letme sözcükleri birbirinin yerine kullanılmaktadır. İŞLETME TANIMI VE BİLEŞENLERİ

21 İŞLETMEDE RASYONALİZASYON VE BAŞARI ÖLÇÜTLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 21 Rasyonalizasyon bir ekonomik kurulu ş un veya i ş letmenin daha iyi, daha verimli, daha etkin, daha prodüktif ve daha ekonomik çalı ş masını sa ğ layacak tedbirlerin alınması i ş lemine denir. Rasyonalizasyonun temel amacı, i ş letmelerde maliyeti dü ş ürmek, verimi ve üretimin kalitesini arttırmaktır. Rasyonellik ilkeleri üçe ayrılır: 1. Prodüktivite ya da verimlilik, 2. Rantabilite ya da karlılık, 3. Ekonomiklik ya da iktisadilik.

22 İŞLETMEDE RASYONALİZASYON VE BAŞARI ÖLÇÜTLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 22 BA Ş ARI ÖLÇÜTLER İ : ETK İ NL İ K: Etkinlik kavramı verimlilik kavramı ile bir arada veya e ş anlamlı kullanılsa da gerçekte, verimlili ğ e göre daha kapsamlı ve ölçülmesi zor bir kavramdır. Etkinlik amaca ula ş ma derecesi, verimlilik ise çıktı/girdidir. İş letmelerde etkinli ğ i 3 alanda tanımlayabiliriz: 1. Teknik Etkinlik, 2. Ekonomik Etkinlik, 3. İş letme Biliminde Etkinlik.

23 İŞLETMEDE RASYONALİZASYON VE BAŞARI ÖLÇÜTLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 23 VER İ ML İ L İ K (PRODÜKT İ V İ TE): üretimden elde edilen çıktıların fiziksel niceliklerinin, üretimde harcanan girdilerin fiziksel niceliklerine oranıdır. Çıktı (üretilen mal veya hizmetler) Verimlilik = Girdi (i ş gücü, sermaye, do ğ al kaynaklar)

24 İŞLETMEDE RASYONALİZASYON VE BAŞARI ÖLÇÜTLERİ YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ 24 EKONOM İ KL İ K ( İ KT İ SAD İ L İ K): üretimin satı ş geliri (ciro), üretimin maliyet tutarına oranlanmasıdır. İş letmede satı ş niceli ğ inin artması, satı ş fiyatlarının artması, maliyet giderlerinin ise yükselmesi durumunda ekonomiklik de azalmı ş olur. Satı ş niceli ğ i ve satı ş fiyatı aynı düzeyde iken maliyet giderlerinin dü ş mesi ekonomikli ğ i arttırır. KARLILIK (RANTAB İ L İ TE): Belirli bir zaman kesiti içinde, i ş letme faaliyetleri sonucunda elde olunan toplam net karın, o zaman kesitinde kullanılan kapitale oranıdır. Karlılık tek ba ş ına i ş letmelerin ba ş arısında bir gösterge konumunda olmamaktadır.


"İŞ LETME B İ L İ M İ VE İŞ LETMEY İ TANIYALIM YONT 101- İŞ LETMEYE G İ R İŞ I, BAK İ YE YALINÇ KAYNAK : Nevin Seyyah 1 YÖNT 101 – İŞLETMEYE GİRİŞ I." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları