Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AVİAN İNFLUENZA ( TAVUK VEBASI )

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AVİAN İNFLUENZA ( TAVUK VEBASI )"— Sunum transkripti:

1 AVİAN İNFLUENZA ( TAVUK VEBASI )
HAZIRLAYAN ÖMER FARUK KÜÇÜKKALEM VETERİNER HEKİM ERZURUM VETERİNER KONTROL ve ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ

2 Avian Influenza ( AI ) uluslar arası bir problemdir.
OIE’de A listesinde yer alan bir hastalıktır. İhbarı mecburi bir hastalıktır

3 Kuşların Göç Yolları Süzülen kuşlar kara üzerindeki termalleri kullanmak zorunda olduklarından denizi geçerken Boğaziçi gibi en dar noktaları tercih ederler. Ayrıca yüksek dağları da aşarken Artvin-Borçka ve Hatay-Belen gibi daha alçak olan geçitleri kullanırlar. Bu sebeplerden dolayı sonbahar göçünde Leylek, Pelikan, Turna ve yırtıcı kuşlar gibi süzülen kuşlar Türkiye’ye kuzeybatıda Kırklareli-İstanbul üzerinden veya kuzeydoğuda Artvin-Borçka üzerinden girerler.

4 Kuşların Göç Yolları Kuzeydoğu (Artvin-Borçka ) üzerinden girenlerin bir kısmı Güney-Güneybatı yönünde yelpaze şeklinde dağılarak geniş bir hattan Türkiye’yi terk eder. Kuzeybatıdan ( Kırklareli-İstanbul ) girenler ise Anadolu’yu Güneydoğu istikametinde çapraz katederek Hatay iline ulaşırlar. İlkbahar göçünde de hemen hemen aynı yolları takip ederek geri dönerler

5

6

7 KIRKLARELİ ARTVİN-BORÇKA İSTANBUL HATAY-BELEN KUŞLARIN GÖÇ YOLLARI

8 Etken Orthomyxoviridae, Influenza A virusu
Influenza virusları A,B ve C olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.Bunlardan A grubu kanatlılarda hastalıktan sorumlu etkenleri içerir.

9 Avian İnflüenza Virusu

10 Avian İnflüenza Virusu

11 Avıan Influenza ( AI ) Virusları
Genetik materyali ( RNA ) 8 segmentten oluşur Yüksek düzeyde mutasyonlara ve değişimlere eğilimlidir. 15 tip H antijeni= hemaglutinin ( H1 - H15 ) 9 tip N antijeni = nöraminidaz ( N1 – N9 )

12 Patojenite Kanatlılarda Influenza virusunun iki patotipi vardır
Yüksek patojeniteli ►Ciddi hastalık oluştururlar ►Mortalite % 100’e ulaşabilir ►H5 veya H7 alt tipleri vardır ancak bunların tümü patojen değildir. Düşük Patojeniteli ►Hafif solunum hastalığı ►Yumurta veriminde düşme ►Halsizlik ►Diğer infeksiyonlarla ve kötü bakım ile daha şiddetli hastalık oluştururlar

13 Tarihçe İlk kez İtalya’da 1878 yılında tavuklarda tanımlanmış
Hindilerde ilk izolasyon 1963 yılında Kuzey Amerika’da yapılmış

14 Önemli Avıan Influenza Salgınları
Bugüne kadar görülen ciddi seyirli salgınlarda H5 ve H7 alt tipler etkili olmuştur. Pennsylvania-New Jersey ( ) H5N2 İtalya ( ) H7N1 Hollanda- Belçika ( 2003 ) H7N7 Asya’da görülen salgın ( 2003 ) H5N1

15 Hayvan türü Yer Tarih Suş Tavuk İskoçya 1959 H5N1 Hindi İngiltere 1963 H7N3 Ontario 1966 H5N9 Victoria 1976 H7N7 Almanya 1979 Pensilvenya 1983 H5N2 İrlanda H5N8 1985 1991 1992 Queensland 1994 Meksika Pakistan NSW 1997 H7N4 Hong Kong İtalya 1999 H7N1 Şili 2002 Hollanda 2003 Tablo; 1959’dan günümüze en bilinen yüksek patojeniteli avian influenza salgınlarını

16 Konakçı Dağılımı Kanatlı, insan, at, domuz, fok, balina, kedigiller ve vizon Kanatlılar arasında; ●Hindi, tavuk, ördek, kaz, bıldırcın, devekuşu ●Sülün, beç tavuğu, martı, keklik, deniz kuşları, bataklık kuşları ●Muhabbet kuşu, tavus kuşu, papağan

17 Konakçı Dağılımı H5N8 hindilerde önemli klinik belirtilere neden olurken ördeklerde herhangi bir belirti gözlenmemiştir. Kanada-Ontatario’da görülen 66 hindi salgınının hiçbiri tavukları etkilememiştir. İngiltere’de yılları arasında hindilerden izole edilen 55 Influenza A virusundan sadece 3’ü tavuklarda hastalık oluşturduğu bildirilmiştir.

18 virusun yayılması ve göçmen kuşlar
Göçmen su kuşları virus rezervuarı olarak tanımlanmaktadır. Süzgeç kanatlı kuşlar (kaz, ördek, kuğu)%2-11 Yağmur kuşlarında (çulluk, martı, kırlangıç) %1-3 Ötücü kuşlar ( ispinoz, kanarya )%1-2 Kafes kuşları Serbest yaşayan kuşlar

19 Bulaşma Hastalık etkeni taşıyan su kuşları ile direkt temas
İnfekte kanatlılar Altlıklar Kümesler arası kontamine ekipman hareketleri Kontamine materyal ve infekte kanatlılar ile temas halindeki insanlar Canlı kanatlı pazarları Genellikle AI’lı kanatlılar iki hafta süreyle virusu çevreye yayarlar ve 4 hafta sonra virus genellikle belirlenemez.

20 Bulaşma Dışkı-ağız yolu Solunum sistemi
Mekanik yolla taşınma ( insan araç, ekipman, insektler ve kemiriciler ) Hava yolu ile ( sınırlı olarak taşınır )

21 Etkenin kimyasal maddelere duyarlılığı
Yağ çözücüler ( deterjanlar ) Formalin Bete-propiolaktan Okside edici ajanlar Asitler Eter Sodyum desoksikolat SDS Amonyum tuzları

22 Fiziksel koşullara dirençliliği
Virus çevresel koşullarda, özellikle soğuk ve nemli ortamlarda uzun süre canlı kalır( yaklaşık 105 gün) ● 20˚C’de 7 gün ● 4˚C’de gün ● 0˚C’de 3 aydan fazla( göl, gölet ) infektif kalır Çevresel ortamlarda, özellikle su kuşlarının bulunduğu göl ve göletlerden virus izole edilebilir ve göçten belirli bir süre bu sularda infektivitesini korur

23 Ekonomik yönden değerlendirme
Ekonomik kayıplarda bölgesel ve uluslar arası ticaret etkilen ●ABD’de yıllarında Pennsylvania- Virginia-Newjersey Avian Influenza (H5N2) salgınında toplam kayıp 349 milyon $ ●İtalyada salgınında 500 milyon $ ●Sınırlı kalan salgınlarda kayıplar daha düşük düzeydedir.Ör.1985 Avustralya’da 2 milyon $

24 İnsanlarda Avıan Influenza
1983–1984 ABD H5N2. 1997 yılına kadar H1,H2,H3 1997 Honkong H5N1 kanatlı-insan 1999–2001 İtalya H7N1 1999 Honkong H9N2 2002 ABD H7N2 2003 Hollanda H7N7 insan-insan 2004 ABD H7N2 2004 Kanada H7N3

25 Avian Influenzanın Teşhisi
Klinik ve nekropsi Laboratuar teşhisi ● İzolasyon ve identifikasyon ● Tiplendirme ● Patojenite testleri ● Seroloji ● Moleküler yöntemler

26 Klinik Bulgular Hastalığın inkubasyon süresi birkaç saat ile 3 gün, bireysel olarakta 14 güne kadar çıkabilir. Morbidite yüksek Mortalite düşük seviyeden % 100’e kadar çıkabilir Klinik bulgular oldukça değişkendir. ● Subklinik form ● Hafif solunum yolu infeksiyonu ● Çok öldürücü akut generalize form

27 Klinik Bulgular Ciddi depresyon, azalan aktivite, yem yemede azalma
Bir araya toplanma, tüylerde bozukluk,başta ve yüzde ödem, tüysüz deride siyanoz Solunum sistemi belirtileri: ● Öksürük ● Aksırık ● Burun akıntısı ● Solunum sesleri ● Aşırı lacrimasyon Sinirsel belirtiler ● Hastalığı atlatanlarda exitasyon, ● Dönme hareketi ● Ayakta duramama, ● İnkordinasyon görülür Yumurta veriminde azalma isal

28 Makroskobik bulgular Sinuslarda; kataral,fibrinöz,serofibrinöz,mukopurulent veya kazaöz yangı Tracheada; serözden kazaöze kadar değişen eksudat Havakesesinde; kalınlaşma, fibrinöz ve kazaöz eksudat Peritonitis Özellikle hindilerde ve/veya bağırsaklarda kataral, fibrinöz enteritis Yumurtacı sürülerde oviduktta eksudat Yüksek patojeniteli AI’de çok hızlı seyreden vakalarda ani ölüm nedeni ile herhangi bir makroskobik bulguya rastlanmayabilir

29 Genellikle görülen lezyonlar
Sinuslar; şişkin ve ödemli Sakallar ve ibikler; siyanotik ve ödemli Bacaklarda ; konjesyon ve hemoraji İç organlarda; hastalık ilerledikçe karaciğer, akciğer,dalak ve böbreklerde nekrotik odaklara sıklıkla rastlanır.

30 AVIAN INFLUENZA Proventriculusta hemorajiler

31 AVIAN INFLUENZA Proventriulusta hemoraji

32 AVIAN INFLUENZA Kalpte peteşial kanamalar

33 AVIAN INFLUENZA Myocard’da hemoraji

34 AVIAN INFLUENZA Sakallarda ödem

35 AVIAN INFLUENZA Akciğerde hemoraji ve nekroz

36 AVIAN INFLUENZA Depresyon

37 AI ‘da Bacak derisinde kanamalar
AVIAN INFLUENZA AI ‘da Bacak derisinde kanamalar

38 AVIAN INFLUENZA Sakal ve ibiklerde siyanoz

39 AVIAN INFLUENZA İbiklerde morarmalar

40 AVIAN INFLUENZA İbik ve sakallarda morarma

41 AVIAN INFLUENZA AI’da İbik ve sakalda şişme ve Siyanoz

42 AVIAN INFLUENZA Solda; AI ile enfekte tavukta baş bölgesinde ödem ve başın tüysüz kısımlarında görülen siyanoz,

43 AVIAN INFLUENZA Hindilerde sinirsel semptomlar

44 AI ‘da Tracheada birikinti
AVIAN INFLUENZA AI ‘da Tracheada birikinti

45 AVIAN INFLUENZA Trachea’da tıkanma

46 AVIAN INFLUENZA AI ‘da Peritonitis

47 AVIAN INFLUENZA Sinuslarda şişme

48 AVIAN INFLUENZA Taşlıkta hemorajiler

49 AVIAN INFLUENZA Trachea’da hemoraji

50 AVIAN INFLUENZA Tüylerde kabarma, yüzde ve sinuslarda şişme

51 AVIAN INFLUENZA Karaciğerde perihepatitis

52 AVIAN INFLUENZA İnfekte( Nekrozlu ) karaciğer ve proventriculus

53 AVIAN INFLUENZA İnce bağırsaklarda hemoraji

54 AVIAN INFLUENZA Bağırsaklarda hemoraji

55 Ayırıcı Teşhis Ani ölümlerle seyreden hastalık vakalarında
● Newcastle Disease ( ND ) ● İnfeksiyöz LaringoTracheitis ( ILT ) ● İnfeksiyöz brochitis ● Avian pneumovirus ve diğer paramyxoviruslar ● Klamidiozis ● Başın echerichia sellüliti ● Mikoplasma enfeksiyonları ● Marek hastalığının değişik formları ● Akut zehirlenmeler İbik ve sakallardaki lezyonlar ● Akut tavuk kolerası ● Septisemik hastalıklar

56 Laboratuara teşhis için gönderilecek materyal
Materyaller aseptik şartlarda steril olarak alınmalıdır Alınan materyal 48 saat içerisinde muayene edilecek ise 4˚C’de, daha geç muayene edilecek ise -70˚C’de muhafaza edilmelidir Virus izolasyonu amacı ile canlı ve ölü hayvanlardan ayrı ayrı örnekler alınır. Virus izolasyonu için; ● 5 adet hasta hayvan ● 5 adet yeni ölmüş hayvan ● 20 adet tracheal swap ● 20 adet cloakal swap laboratuara gönderilir

57 Laboratuara teşhis için gönderilecek materyal
Serolojik muayene için ; ●20 adet kan serumu ●20 adet yumurta laboratuara gönderilebilir. Materyal gönderilirken çevreyi kontamine etmeyecek önlemler alınmalıdır.

58 Canlı hayvanlardan Tracheal swap
Kloakal swap ( antibiyotikli transport sıvısı içerisinde ) Küçük cüsseli kuşlardan taze dışkı örneği

59 Ölü hayvanlardan İç organ örnekleri ● Trachea
● Akciğer ve hava keseleri ● Beyin ● Karaciğer ● Dalak ● Kalp ● Ovaryum Dışkı ve bağırsak içeriği ile sekal tonsiller inokulum materyali olarak kullanılır.

60 Korunma ve kontrol Bugün için yapılması gerekenler şöyle özetlenebilir: ● Hastalığın kuşlardaki dağılımının incelenmesi ● Göçmen kuşların hareketlerinin izlenmesi ● Avcılara, göçmen kuşları avlanmalarının yasaklanması ● Riskli bölgelerden kuş ve kuş ürünlerinin alışverişinin durdurulması ● Doğu Asya’da H5N1 virusu salgınlarının saptandığı ülkelere gidenlerin, kümes hayvanları çiftliklerinden, canlı kuş satılan yerlerden ve kontamine olması olası yüzeylerden uzak durması ● Tanı için testlerin geliştirilmesi ●Ulusal laboratuvar ve sürveyans sisteminin güçlendirilmesi. ● Etkin bir aşı üretimi için çalışmalar yapılması

61 Korunma ve kontrol Kuş gribini kontrol altına almak için hastalıklı ve temaslı kuşları imha edip bunları uygun bir biçimde ortadan kaldırmak, Çiftlikleri karantinaya almak ( 21 gün ) ve buralara çok sıkı bir biçimde dezenfeksiyon uygulamak gerekir

62 Korunma ve kontrol Virus 56C’de 3 saatte, 60C’de 30 dakikada 70 C’de 15 dakikada etkinliğini yitirmektedir; formalin ve iyot bileşikleri gibi yaygın olarak kullanılan dezenfektanlara duyarlıdır. Canlı kümes hayvanlarının gerek ülke içinde gerekse ülkeler arasında hareketlerinin kısıtlanması da önemli bir başka kontrol önlemidir. Bu strateji, insanların virusla temasını azaltmada yardımcı olmaktadır.

63 Korunma ve kontrol Öteki infeksiyon hastalıklarında olduğu gibi en önemli ve uygun korunma önlemlerinden birisi de dikkatli ve sık el yıkamadır. Ellerin sabun ve su yada susuz alkol temelli el antiseptikleri kullanılarak temizlenmesi derideki infeksiyöz olabilecek maddeleri uzaklaştırır ve hastalığın bulaşmasını önler.

64 Korunma ve kontrol Çiğ kümes hayvanlarının işlenmesi sırasında genel hijyen kurallarına uyulması ve etlerin pişirilerek yenmesi riski azaltacaktır. Hasta kuşun yumurtası da infekte olabilir; bu nedenle aynı önlemlerin yumurtalar için de alınması gerekir.

65 Korunma ve kontrol Virus dondurmakla öldürülemeyebilir. WHO, besinlerin içindeki sıcaklık 70°C olacak şekilde pişirilmesini önermektedir. İnfekte kuşların imhasıyla uğraşanların uygun giysi ( virus geçirgenliği olmayan maske, eldiven, tek kullanımlık tulum, bone ve galoş ) ve donanım kullanarak ve profilaktik antiviral alarak infeksiyona karşı korunmaları önerilmektedir.

66 Sonuç olarak Düşük patojeniteli AI virusları Yüksek patojeniteli viruslara dönüşme potansiyeline sahiptirler Hasta ve ölü hayvanlar, araçlar, insanlar ve ekipmanlar hastalığın hızlı yayılmasında en önemli faktördür. Solunum sistemi hastalığı ile seyreden vakalarda laboratuara materyal gönderilmeli ve AI yönünden takip edilmeli

67 Sonuç olarak AI teşhisi yapacak laboratuarlara gerekli kitler sağlanmalı ve temas kurulacak kişiler belirlenmeli Teknik personel, AI’da materyal alma ve gönderme ile ilgili temel prensipler konusunda bilgilendirilmelidir.


"AVİAN İNFLUENZA ( TAVUK VEBASI )" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları