Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN KADININ EKONOMİK VE TOPLUMSAL KONUMU Yrd. Doç. Dr. CANAN ERKAN D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Ekonomi Ana Bilim Dalı Başkanı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN KADININ EKONOMİK VE TOPLUMSAL KONUMU Yrd. Doç. Dr. CANAN ERKAN D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Ekonomi Ana Bilim Dalı Başkanı."— Sunum transkripti:

1 YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN KADININ EKONOMİK VE TOPLUMSAL KONUMU Yrd. Doç. Dr. CANAN ERKAN D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Ekonomi Ana Bilim Dalı Başkanı

2 Kadın tanrı ışığıdır sevgili değil; kadın yaratıcıdır…. Mevlana

3 BM Kalkınma Programının en son “İnsani Gelişme Raporu (Human Development Report) 2006” raporuna göre gelişmişlik açısından ilk sırada Norveç, en son Nijer olmak üzere 177 ülke yer almaktadır.

4 İNSANİ GELİŞMİŞLİK ENDEKSİNDE KULLANILAN DEĞİŞKENLER Doğumda ortalama yaşam beklentisi Doğumda ortalama yaşam beklentisi Yetişkinler okuma-yazma oranı (15 ve üstü yaş) Yetişkinler okuma-yazma oranı (15 ve üstü yaş) İlk, orta ve liselerde ortak okullaşma oranı, İlk, orta ve liselerde ortak okullaşma oranı, Kişi başı gayrisafı yurtiçi hasıla (satın alma gücü paritesine göre-PPP) Kişi başı gayrisafı yurtiçi hasıla (satın alma gücü paritesine göre-PPP) Eğitim indeksi Eğitim indeksi

5 SIRALAMA 3 ANA GRUBA AYRILMIŞTIR Yüksek insani gelişmişlik düzeyi gösteren ülkeler; ilk 63 ülke Yüksek insani gelişmişlik düzeyi gösteren ülkeler; ilk 63 ülke Orta insani gelişmişlik düzeyi gösteren ülkeler; 63. sıradan 146. sıraya kadar olan Orta insani gelişmişlik düzeyi gösteren ülkeler; 63. sıradan 146. sıraya kadar olan Düşük insani gelişmişlik değerine sahip ülkeler; 146’dan 177’ye kadar olanlar Düşük insani gelişmişlik değerine sahip ülkeler; 146’dan 177’ye kadar olanlar

6

7 YÜKSEK İNSANİ GELİŞMİŞLİK GÖSTEREN ÜLKELER Yunanistan 24. sırada Yunanistan 24. sırada Polonya 37. sırada Polonya 37. sırada Uruguay 43. sırada Uruguay 43. sırada Bulgaristan 54. sırada Bulgaristan 54. sırada Romanya 60. sırada Romanya 60. sırada Malezya 61. sırada Malezya 61. sırada Mauritus 63. sırada Mauritus 63. sırada

8 ORTA GELİŞMİŞLİK GÖSTEREN ÜLKELER Libya 64. sırada Libya 64. sırada Suudi Arabistan 76. sırada Suudi Arabistan 76. sırada Çin 81. sırada Çin 81. sırada Ürdün 86. sırada Ürdün 86. sırada Tunus 87. sırada Tunus 87. sırada

9 TÜRKİYE BU SIRALAMADA, ORTA DERECEDE İNSANİ GELİŞMİŞLİK DEĞERİNE SAHİP OLAN ÜLKELERİN DE ORTALARINDA 92. SIRADA YER ALMAKTADIR.

10 BM’İN GELİŞTİRDİĞİ CİNSİYETE İLİŞKİN ENDEKSLER BM Kalkınma Programı (UNDP), Ülkeler Genelinde Cinsler arası Eşitsizliğin Boyutlarını Belirleme Amacıyla, Her Yıl 2 Ayrı İndeks Yayınlamaktadır: 1. KADININ TOPLUMSAL KONUMU CİNSİYETE GÖRE İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (GENDER RELATED DEVELOPMENT INDEX-GDI) 2. KADININ EKONOMİK VE SİYASAL YAŞAMA KATILIMI 2. KADININ EKONOMİK VE SİYASAL YAŞAMA KATILIMI CİNSiYETLERİN TOPLUMSAL GÜÇLÜLÜK ÖLÇÜTÜ (GENDER EMPOWERMENT MEASURE-GEM)

11 Söz konusu endekslerin en yüksek değeri “1” kabul edilmektedir. Söz konusu endekslerin en yüksek değeri “1” kabul edilmektedir. Eşitsizliğin az olduğu ülkeler indeks değeri ortalama 0,9’a uzanırken; Eşitsizliğin az olduğu ülkeler indeks değeri ortalama 0,9’a uzanırken; Eşitsizliğin fazla olduğu ülkeler indeks değeri “0”a yaklaşmaktadır. Eşitsizliğin fazla olduğu ülkeler indeks değeri “0”a yaklaşmaktadır. Örneğin; Norveç’te 0,9 iken; Nijer’de 0,2 Örneğin; Norveç’te 0,9 iken; Nijer’de 0,2

12 CİNSİYETE GÖRE İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (GENDER RELATED DEVELOPMENT INDEX-GDI) 1. Uzun ve sağlıklı bir yaşamın ölçüsü Ortalama Yaşam Beklentisi 2. Eğitim ve bilginin ölçüsü; Kadın ve erkek okuma-yazma oranı ve Kadın ve erkek okullaşma oranı 3. Refahın ölçüsü ortalama gelir düzeyi(Satın alma paritesine(PPP) göre, GSYİH Kazanılan gelir içinde Kadın ve Erkeğin % Payı

13

14 Ortalama yaşam beklentisi Ortalama yaşam beklentisi Türkiye (Kadın 71.3, erkek 66.6) Norveç (Kadın 82, erkek 77.1) Okuma yazma oranı Okuma yazma oranı Türkiye’de kadın, 15 yaş üstü % 79.6, yaş %93.3 (bu değerler erkeklere göre %84 ve %95 oranlarına karşılık geliyor) Okullaşma oranı Okullaşma oranı Türkiye (kadın %63, erkek %75) Norveç (kadın %105, erkek % 96) Ortalama gelir düzeyi Ortalama gelir düzeyi Türkiye (kadın 4bin Dolar, erkek Dolar) Norveç (kadın 33 bin Dolar, erkek 44 bin Dolar)

15

16 CİNSİYETLERİN TOPLUMSAL GÜÇLÜLÜK ÖLÇÜTÜ (Gender Empowerment Measure-GEM) 1.Siyasal Katılım(Parlamentodaki Kadın Milletvekili Sayısı) 2. Yönetici Pozisyonunda Olan Kadın Yüzdesi 3.Mesleki ve Teknik İşgücü İçerisinde Kadın İşgücünün Oranı 4.Toplam Kazanılmış Gelir İçerisinde Erkeğin Kazancına Oranla Kadına Düşen Pay

17

18 CİNSİYETLERİN KATILIM İNDEKSİ (GEM) TürkiyeNorveç İndeks değeri 0,289(İndekste 72.sırada) 0,932(İndekste 1. sırada) Meclisteki milletvekili oranının %4,4%38 Üst Düzey Yöneticilikteki %7%29 mesleki ve teknik işgücünde %31%50 Erkeğe oranla kadının toplam Kazanılmış gelir içindeki payı %35%75

19 Türkiye’de İnsani gelişmişlik sıralamasında indeks değeriyle 92. sıradayken İnsani gelişmişlik sıralamasında indeks değeriyle 92. sıradayken Cinsiyetlere göre gelişmişlik sıralamasında indeks değeriyle 71. sırada yer almaktadır. Cinsiyetlere göre gelişmişlik sıralamasında indeks değeriyle 71. sırada yer almaktadır. Cinsiyetlerin toplumsal güçlülük ölçütüne göre indeks değeriyle 72. sırada yer almaktadır. Cinsiyetlerin toplumsal güçlülük ölçütüne göre indeks değeriyle 72. sırada yer almaktadır. (Türkiye’nin insani gelişmişlikteki düşük değeri benzer ülkelere göre yaşam süresi, okur yazar oranı ve okullaşma oranlarının düşüklüğünden kaynaklanmaktadır)

20

21 POLİTİK YAŞAMA KATILIM SEÇMESEÇİLMEMİLLET VEKİLİ OLARAK TEMSİL BAKAN OLARAK Türkiye %4,3 %4,4 İsviçre %25%14 İsveç %45,3%52,4

22 Guinea-Bissau’da seçme ve seçilme hakkı 1977’de gerçekleşmiştir. Ancak bugün hükümette kadın bakanların oranı 1990’da %20 ve 2006’da %14’tür. TÜRKİYE’DE İSE BU ORAN %4.4’tür.

23 KADININ YAŞAM KALİTESİNİN ARTTIRILMASI AÇISINDAN ÖNCELİKLİ SORUN ALANLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Geleneksel düşünce yapısı ve eğitim Geleneksel düşünce yapısı ve eğitim Sağlık Sağlık Çalışma yaşamı ve sosyal güvenlik Çalışma yaşamı ve sosyal güvenlik Şiddet Şiddet Siyasal katılım Siyasal katılım

24 Geleneksel düşünce yapısı ve eğitim SORUNLAR Aile ve okulda geçmişi ve geleneği tekrar eden eğitim sistemi ve kültür yaşamının, yanlış cinsiyet rol modellerini geleceğe taşıması Aile ve okulda geçmişi ve geleneği tekrar eden eğitim sistemi ve kültür yaşamının, yanlış cinsiyet rol modellerini geleceğe taşıması Kız çocukları ve kadınlara aile ve sosyal yaşamda özgür bir birey değil, “gelin, ana, evinin kadını” değer yüklenmesi Kız çocukları ve kadınlara aile ve sosyal yaşamda özgür bir birey değil, “gelin, ana, evinin kadını” değer yüklenmesi Özgürlük ve özgüven eksikliği Özgürlük ve özgüven eksikliği ÇÖZÜMLER Gelenekçi yapının kırılarak eşitlikçi bakış açısını destekleyici küresel düşücenin yerleştirilmesi Kız çocukları bağımsız bireyler olmaları için özendirilmelidir. Aileden başlayarak eşitlikçi bir zihniyet dönüşümünün gerçekleştirilmelidir.

25 Cinsiyete dayalı işbölümü sonucu çocuk, yaşlı bakımı, ev işlerinde kadının birincil sorumlu sayılması Cinsiyete dayalı işbölümü sonucu çocuk, yaşlı bakımı, ev işlerinde kadının birincil sorumlu sayılması Geleneğin erkeği üstün sayması nedeniyle kadının kamusal alana çıkamaması ve kazancının ek gelir kabul edilmesi Geleneğin erkeği üstün sayması nedeniyle kadının kamusal alana çıkamaması ve kazancının ek gelir kabul edilmesi Yasalardaki eşitliğe yönelik hükümlerin gereği gibi uygulanmaması Yasalardaki eşitliğe yönelik hükümlerin gereği gibi uygulanmaması Cinsiyete dayalı iş bölümü anlayışının terkedilmesi sağlanmalıdır Kadının kamusal alana çıkabilmesi için geleneksel kalıplar yeniden gözden geçirilmelidir Anayasa’daki kadın erkek eşitliğine ilişkin madde yaşama geçirilmelidir.

26 Ekonomik olanaksızlıklar öne sürülerek kız çocuk yerine erkek çocuğun okula gitmesi tercih edilmektedir Ekonomik olanaksızlıklar öne sürülerek kız çocuk yerine erkek çocuğun okula gitmesi tercih edilmektedir Kız çocuklarının insiyatif kullanma ve liderlik konularında yetiştirilmemesi, girişimciliğe özendirilip desteklenmemesi Kız çocuklarının insiyatif kullanma ve liderlik konularında yetiştirilmemesi, girişimciliğe özendirilip desteklenmemesi Ders kitaplarında cinsiyet ayrımını vurgulayan söylemin benimsenmesi Ders kitaplarında cinsiyet ayrımını vurgulayan söylemin benimsenmesi Okullarda verilen eğitimin toplumsal cinsiyet eşitliği bakış açısıyla yeniden düzenlenmes Kreşlerde kız ve erkek çocuklarına farklı oyuncaklar verilmeli Bilgi toplumunun gereği yaşam boyu eğitim gerçekleştirilmeli Kız çocukları sadece sosyal alanlara yönelik bölümlere değil teknik alanlara yönelik bölümlere de yönlendirilmeli

27 ATASÖZLERİ VE DEYİMLERDE KADININ OLUMSUZLANMASI

28 Bazı atasözleri ve deyimlerde kadın olumlanmıştır. Ancak genellikle bunlar onun uslu olmasına, ya da anlığına yöneliktir: Ana hakkı ödenmez Ana hakkı ödenmez Ana yiğidin kalkanıdır Ana yiğidin kalkanıdır Ananın bastığı kuzu incinmez Ananın bastığı kuzu incinmez Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz kadını güçlü gösteren bir iki atasözü de mevcuttur: Kadın erkeğin eşi, evin güneşidir Kadın erkeğin eşi, evin güneşidir Erkek aslan dişisinden kuvvet alır Erkek aslan dişisinden kuvvet alır

29 Çoğu atasözünde kadın olumsuzlanır İtte vefa olur, avratta vefa olmaz İtte vefa olur, avratta vefa olmaz Kadın şerri şeytan şerrine eşittir Kadın şerri şeytan şerrine eşittir Kadın kısmının saçı uzun olur aklı kısa Kadın kısmının saçı uzun olur aklı kısa Karının bir aklı, erkeğin dokuz aklı vardır Karının bir aklı, erkeğin dokuz aklı vardır Er kocarsa koç olur, karı kocarsa hiç olur Er kocarsa koç olur, karı kocarsa hiç olur Kadının yüzünün karası, erkeğin elinin kınası Kadının yüzünün karası, erkeğin elinin kınası Kadının sırtından sopayı karnından sıpayı eksik etmeyeceksin Kadının sırtından sopayı karnından sıpayı eksik etmeyeceksin

30 Kadın kaşık düşmanıdır Kadın kaşık düşmanıdır Evi ev eden kadındır Evi ev eden kadındır Kadın erkeğini vezir de eder rezil de Kadın erkeğini vezir de eder rezil de Avrat üç türlüdür: Birisi er avradı, birisi ev avradı, birisi de zallanzort Avrat üç türlüdür: Birisi er avradı, birisi ev avradı, birisi de zallanzort Bazı avrat var, arpa unundan aş eder; bazı avrat var, gan gurudan; bazı avrat var çul çürüden Bazı avrat var, arpa unundan aş eder; bazı avrat var, gan gurudan; bazı avrat var çul çürüden

31 ATASÖZLERİYLE DİĞER TOPLUMLARIN KADINA BAKIŞI İtalyan Atasözleri: Kadınlar, eşekler ve fındıklar için insafsız bir el gerek Alman Atasözleri: Kadınların şekli melek, kalbi yılan, Kafası eşek gibidir Rus Atasözleri: Köpek kadından iyidir, hiç değilse efendisine havlamaz Kadını ruhun gibi sev, kürk palton gibi sopala Japon Atasözleri: Evliliğinin iyi yürümesini istiyorsan evlendiğin gece karını döv

32 KADININ İŞGÜCÜNE KATILAMAMA NEDENLERİ Yasalardaki eşitlikçi hükümlere rağmen kadın işgücüne yeterli oranda ulaşamamaktadır. Bunun nedenleri ise: Geleneksel ön yargılar (ataerkil zihniyet) Geleneksel ön yargılar (ataerkil zihniyet) Eğitim düzeyinin düşüklüğü (eğitim sistemi) Eğitim düzeyinin düşüklüğü (eğitim sistemi) Yeni istihdam alanlarının açılamaması (ekonomik ve yapısal sorunlar) vb. Yeni istihdam alanlarının açılamaması (ekonomik ve yapısal sorunlar) vb.

33 Kadının işgücüne katılımının ikincil görülmesi Kadının işgücüne katılımının ikincil görülmesi Kadının çalışmasının erkeğin iznine tabi olması (yasada kaldırılmış olmasına rağmen) Kadının çalışmasının erkeğin iznine tabi olması (yasada kaldırılmış olmasına rağmen) İstihdam edilebilirliği sağlayacak eğitim, bilgi ve beceriden yoksun olması. İstihdam edilebilirliği sağlayacak eğitim, bilgi ve beceriden yoksun olması.

34 İŞ PİYASASINDA GELENEKSEL TOPLUMSAL CİNSİYET ROL MODELİNE KARŞI MÜCADELE SORUNLAR Eğitim ve kariyer seçenekleri konusunda aile ve öğrencilerin yeterli bilgiye sahip olmaması Eğitim ve kariyer seçenekleri konusunda aile ve öğrencilerin yeterli bilgiye sahip olmaması Birçok kadının sağlık, sosyal hizmetler, eğitim, temizlik, tekstil, perakende sektörlerinde istihdamı Birçok kadının sağlık, sosyal hizmetler, eğitim, temizlik, tekstil, perakende sektörlerinde istihdamı Erkekle eşit iş yapsa dahi eşit ücret alamaması Erkekle eşit iş yapsa dahi eşit ücret alamaması ÇÖZÜMLER Bilgilendirici rehberlik kurumu güçlendirilmeli Farklı işler görmesini ve karar vermesini sağlayıcı iş yeri gereçleri, teşvik ve destek programları oluşturulmalı Kadınların az olduğu yerlerde erkek, erkeklerin az olduğu yerlerde kadınların çalışması teşvik edilmeli Dönüşüm işbirliği ile işyerindeki kadın-erkek dengesi sağlanmalı(SSK, özel sektör, medya ile dönüşüm projeleri gerçekleştirilmeli)

35 Çalışma Yaşamı ve Sosyal Güvenlik SORUNLAR Kadınların çoğu tarım işçisi ve ücretsiz aile işsidir; kayıt dışı olması nedeniyle gelir ve sosyal güvenceden yoksundur. Kayıt dışılığın nedeni ise yüksek vergi oranları, sigorta primleri ve mali af yasalarıdır yılı öncesi mal ortaklığı rejiminin olmaması ve boşanma halinde kadının yoksullaşması ÇÖZÜMLER Ev kadınlarının sosyal güvenceye kavuşmasını sağlayacak yasal düzenlemenin yapılması 4722 Nolu Yasa’nın mal rejimlerine yönelik 10. maddesinin 2002’den önce evlenenleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi Sendikalar çalışan kadının yasal hakları konusunda danışmanlık vermelidirler

36

37 Türkiye’de çalışan kadının çalışan erkeğe oranı %36 Kadın Erkek Kadın Erkek Tarım %56 %24 Tarım %56 %24 Sanayi %16 %28 Sanayi %16 %28 Hizmetler %29 %48 Hizmetler %29 %48

38 Kadının ekonomik faaliyetlere katılımı Türkiye %27.8 Türkiye %27.8 Norveç %63.1 Norveç %63.1 İzlanda %71 İzlanda %71 ev işlerine katılım ev işlerine katılım Kadın Erkek Kadın Erkek Türkiye %67 %33 Türkiye %67 %33 Norveç %43 %57 Norveç %43 %57

39 Kadın ve sağlık sorunu Sağlık programlarında kadın boyutu ihmal edilmektedir. Sağlık programlarında kadın boyutu ihmal edilmektedir. Hamilelik sonucu anne ve bebek ölümleri hala fazladır Hamilelik sonucu anne ve bebek ölümleri hala fazladır Aile planlanması yeterli ölçüde yapılamamaktadır Aile planlanması yeterli ölçüde yapılamamaktadır Kadın biyolojisinden kaynaklı sorunlar konusunda bilinçsizdir Kadın biyolojisinden kaynaklı sorunlar konusunda bilinçsizdir Cinsellik eğitimi okullarda gereği gibi verilememektedir Cinsellik eğitimi okullarda gereği gibi verilememektedir Çalışan kadın iş yerinde sağlık riskiyle karşıkarşıyadır Çalışan kadın iş yerinde sağlık riskiyle karşıkarşıyadır Sağlık sorunlarıyla ilgili bilinçlendirme kampanyaları yapılmalıdır Aile planlanması eğitimleri verilmelidir Üreme sağlığı ve kadının ergenlik dönemi değişimleriyle ilgili farkındalık yaratılmalıdır İşyeri hekim ve hemşirelerinin eğitimleri sürekli güncellenmelidir

40 MEDYADA CİNSİYET AYRIMCILIĞINA KARŞI MÜCADELE SORUNLAR Geleneksel rol modellerinin geleceğe taşınması Geleneksel rol modellerinin geleceğe taşınması Şiddet kültürünün oluşması Şiddet kültürünün oluşması Cinsiyet rol modellerinin itirazsız kabul görmesine neden olmak Cinsiyet rol modellerinin itirazsız kabul görmesine neden olmak Popüler kültürün oluşturduğu değerlere yönelik programlar yapmak ve bunun yaşamın her alanını etkilemesi Popüler kültürün oluşturduğu değerlere yönelik programlar yapmak ve bunun yaşamın her alanını etkilemesi ÇÖZÜMLER Cinsiyet ayrımcılığına karşı mücadelede işlevsel hale getirilmeli Sağlıklı çözüm yolları öneren programlar geliştirilmeli Cinsiyet ayrımcılığına karşı duyarsız yayın politikaları olan kanallara finansal ve sosyal yaptırımlar uygulanmalı

41 MEDYADA CİNSİYET AYRIMCILIĞINA KARŞI MÜCADELE SORUNLAR Yayın programlarını etik değerlerden çok piyasa değerlerinin belirlemesi Yayın programlarını etik değerlerden çok piyasa değerlerinin belirlemesi Cinsiyet düşmanlığı konusunda farkındalık yaratan programların ailelerin birlikte izlediği saatlerde yayınlanması Cinsiyet düşmanlığı konusunda farkındalık yaratan programların ailelerin birlikte izlediği saatlerde yayınlanması Çocuk programlarında ve reklam kuşaklarında cinsiyet ayrımı yapılması Çocuk programlarında ve reklam kuşaklarında cinsiyet ayrımı yapılması ÇÖZÜMLER Özdenetim birimleri kurarak etik değerler yerleştirilmelidir. Özdenetimin işlemediği durumlarda devreye girerek yasama ve yürütme organları işletilmelidir. Kadının toplumsal dönüşümünü sağlayan bilgilendirici programların izlenebilirliği yüksek zamanlarda gösterilmesi

42 Kadına karşı şiddet SORUNLAR Kadına yönelik karşı şiddet, başka toplumlarda da yaygın bir olgudur. Kadının bedeninin, toplumsal denetim odağı olması, namus ve töre cinayetleri, tecavüzler, üreme haklarına müdahale, örtünmeye zorlanarak tecrit edilmesi, ev içi şiddetin yaygınlığı Kadına yönelik karşı şiddet, başka toplumlarda da yaygın bir olgudur. Kadının bedeninin, toplumsal denetim odağı olması, namus ve töre cinayetleri, tecavüzler, üreme haklarına müdahale, örtünmeye zorlanarak tecrit edilmesi, ev içi şiddetin yaygınlığı 4320 Sayılı Ailelerin Şiddete Karşı Korunması Yasası ve yeni düzenlemelerin toplum ve güvenlik güçleri tarafından tanınmaması 4320 Sayılı Ailelerin Şiddete Karşı Korunması Yasası ve yeni düzenlemelerin toplum ve güvenlik güçleri tarafından tanınmaması ÇÖZÜMLER Cinsiyet eşitliği bilinci yerleştirilmelidir. kamu görevlilerinin kadına yardımcı olmaları sağlanmalıdır. Şiddet sadece fiziksel algılanmamalı, ekonomik ve psikolojik boyutlarıyla da ele alınmalıdır. Kadının rehabilitasyonunu sağlayan yasal ve kurumsal altyapı oluşturulmalıdır. ulusal ve uluslararası düzeyde kadın bedeni üzerinde odaklanan bireysel ve toplumsal çatışmalar,hesaplaşmalar ve baskılar en ağır şekilde cezalandırılmalıdır.

43 Kadının siyasete eşit katılımı SORUNLAR Kadının siyasette eşit temsilini sağlayacak; Aile parti desteğinin olmaması Aile parti desteğinin olmaması Politik yaşamın erkek niteliği Politik yaşamın erkek niteliği Ataerkil zihniyetin ve kültürel geleneklerin hakimiyeti Ataerkil zihniyetin ve kültürel geleneklerin hakimiyeti Finansal destek yokluğu Finansal destek yokluğu ÇÖZÜMLER Siyasi liderlerin bilinçlendirilmesi Kadınların siyasal katılımlarının finanse edilmesi Pozitif ayrımcılık uygulamalarının yaşama geçirilmesi Genel ve yerel seçimlerde en az 1/3’lük kota uygulanması

44 Kadının siyasete eşit katılımı SORUNLAR Seçim sisteminin niteliği Seçim sisteminin niteliği Siyasal partilerin toplumsal cinsiyet eşitliğine gerekli önemi vermemesi Siyasal partilerin toplumsal cinsiyet eşitliğine gerekli önemi vermemesi Cinsiyet eşitliği hükümlerini yaşama geçirecek siyasi irade eksikliği Cinsiyet eşitliği hükümlerini yaşama geçirecek siyasi irade eksikliği ÇÖZÜMLER Kamu ve özel sektör kuruluşlarında 1/3 lük kota uygulanması Listelerin fermuar sistemine göre hazırlanması Seçim sisteminde yapılacak düzenlemeler BM Kadınların Siyasal Haklarına İlişkin Sözleşme’nin yaşama geçirilmesi

45 RAKAMLARLA KADINLAR Yoksulluk Yoksulluk toplumsal cinsiyet adaletsizliğiyle doğrudan bağlantılı ve dünyadaki yoksulların yaklaşık %70'i kadın! 2005 yılı rakamlarına göre dünya nüfusunun beşte biri, yani 1,5 milyar insanın yoksulluk sınırında olduğu belirtiliyor, bu rakamın yüzde 70’ini ise kadınlar oluşturuyor yılı rakamlarına göre dünya nüfusunun beşte biri, yani 1,5 milyar insanın yoksulluk sınırında olduğu belirtiliyor, bu rakamın yüzde 70’ini ise kadınlar oluşturuyor.

46 sağlık Afrikadaki bir kadının, gebelik komplikasyonları nedeniyle ölme riski, batı avrupadaki bir kadına göre 180 kez daha fazla. Afrikadaki bir kadının, gebelik komplikasyonları nedeniyle ölme riski, batı avrupadaki bir kadına göre 180 kez daha fazla. ABD'de 20 yaş altındaki AIDS hastalarının %90'ı kadınlar. ABD'de 20 yaş altındaki AIDS hastalarının %90'ı kadınlar. 700 milyon kadın yeterli su ve yemeğe sahip değil, · 700 milyon kadın yeterli su ve yemeğe sahip değil, ·

47 eğitim Özellikle kırsal bölgelerdeki kadınlar, dünyanın okur-yazar olmayan yetişkin nüfusunun üçte ikisini oluşturuyor. Özellikle kırsal bölgelerdeki kadınlar, dünyanın okur-yazar olmayan yetişkin nüfusunun üçte ikisini oluşturuyor. 85 milyon kız çocuğunun eğitim olanağı yok, · 85 milyon kız çocuğunun eğitim olanağı yok, · Dünya genelinde okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin yüzde 67’si kadın Dünya genelinde okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin yüzde 67’si kadın

48 çalışma Küresel üretimin yüzde 66’sı kadınlar tarafından gerçekleştiriliyor. Bu üretimden kadınlara düşen pay ise sadece yüzde 10. Küresel üretimin yüzde 66’sı kadınlar tarafından gerçekleştiriliyor. Bu üretimden kadınlara düşen pay ise sadece yüzde 10. Uluslararası Af Örgütü’nün 2004’te hazırladığı rapora göre kadınlar erkeklere göre yüzde 20- yüzde 50 daha az maaş alıyor. Uluslararası Af Örgütü’nün 2004’te hazırladığı rapora göre kadınlar erkeklere göre yüzde 20- yüzde 50 daha az maaş alıyor. Gelişmekte olan ülkelerde – 140 milyonu erkek, 110 milyonu kız olmak üzere – 250 milyon çocuk işçi vardır. Gelişmekte olan ülkelerde – 140 milyonu erkek, 110 milyonu kız olmak üzere – 250 milyon çocuk işçi vardır.

49 çalışma Dünyadaki işlerin yüzde 60’ını yapan kadınlar, toplam gelirin yüzde 10’una; dünya üzerindeki mal varlığının ise yüzde 1’ine sahipler Dünyadaki işlerin yüzde 60’ını yapan kadınlar, toplam gelirin yüzde 10’una; dünya üzerindeki mal varlığının ise yüzde 1’ine sahipler Avrupalı kadınlar kendi cinsiyetlerine özgü olarak tanımlanan iş alanlarında yoğunlaşıyor. Bazı ülkelerde yarı süreli işlerde çalışan kadın oranları erkeklere göre çok yüksek. Avrupalı kadınlar kendi cinsiyetlerine özgü olarak tanımlanan iş alanlarında yoğunlaşıyor. Bazı ülkelerde yarı süreli işlerde çalışan kadın oranları erkeklere göre çok yüksek. Şirketlerde yönetici düzeyde yalnızca 32, yönetim kurullarında yüzde 10 ve en üst düzeyde ('CEO') yüzde 3 oranlarında kadın var. Şirketlerde yönetici düzeyde yalnızca 32, yönetim kurullarında yüzde 10 ve en üst düzeyde ('CEO') yüzde 3 oranlarında kadın var. Akademik dünya ve Ar-Ge alanında doktoralı kadın sayısı yüzde 43, fakat profesör kadın oranı yüzde 15. Akademik dünya ve Ar-Ge alanında doktoralı kadın sayısı yüzde 43, fakat profesör kadın oranı yüzde 15.

50 siyaset Birçok gelişmiş ülkede, parlamentolardaki kadın vekil oranı %15.6 Birçok gelişmiş ülkede, parlamentolardaki kadın vekil oranı % ’de bir çok ülkede evrensel seçme seçilme hakkı yoktu. Bugün neredeyse tüm ülkelerde var. 1900’de bir çok ülkede evrensel seçme seçilme hakkı yoktu. Bugün neredeyse tüm ülkelerde var. Kadınlar dünyada parlamentolarda takriben %14 oranında temsil edilmektedirler. Kadınlar dünyada parlamentolarda takriben %14 oranında temsil edilmektedirler.

51 KADINA YÖNELİK ŞİDDET İleri derecede gelişmiş ülkelerde bile, kadına yönelik şiddet, sıradan ve göz yumulan bir uygulama İleri derecede gelişmiş ülkelerde bile, kadına yönelik şiddet, sıradan ve göz yumulan bir uygulama Kadınların cinsel köle olarak kullanılması ve seks işçiliğine zorlanması, yoksul, genellikle genç kadınların karşılaştığı bir durum. Kadınların cinsel köle olarak kullanılması ve seks işçiliğine zorlanması, yoksul, genellikle genç kadınların karşılaştığı bir durum. Dünyada ortalama her üç kadından biri yakın bir ilişki esnasında şiddete maruz kalmıştır. Dünyada ortalama her üç kadından biri yakın bir ilişki esnasında şiddete maruz kalmıştır. Her yıl dünya çapında yaklaşık 1.2 milyon kadın ve 18 yaşın altındaki kız çocuğu fuhuş sektöründe çalışmak için pazarlanmaktadır. Her yıl dünya çapında yaklaşık 1.2 milyon kadın ve 18 yaşın altındaki kız çocuğu fuhuş sektöründe çalışmak için pazarlanmaktadır. Zorla evlendirme ya da namus cinayetleri birçok ülkede yaygın. Zorla evlendirme ya da namus cinayetleri birçok ülkede yaygın. Mültecilerin yüzde 80’ini kadınlar oluşturuyor, Mültecilerin yüzde 80’ini kadınlar oluşturuyor,

52 Türkiye’de durum Her 4 Türk kadınından birisi okuma yazma bilmiyor, Her 4 Türk kadınından birisi okuma yazma bilmiyor, Kadınların sadece yüzde 3,9’u üniversite mezunu, Kadınların sadece yüzde 3,9’u üniversite mezunu, Meclisteki kadınların oranı yüzde 4,4, Meclisteki kadınların oranı yüzde 4,4, Kadınların kazancı, erkek kazancından yüzde 40 daha az, Kadınların kazancı, erkek kazancından yüzde 40 daha az,

53 Türkiye’de yılda 2 bin 500 kadın anne olmak isterken ölüyor, · Türkiye’de yılda 2 bin 500 kadın anne olmak isterken ölüyor, · Çalışan nüfus içindeki kadın oranı yüzde 30, aynı oran kentlerde yüzde 17 seviyelerinde, Çalışan nüfus içindeki kadın oranı yüzde 30, aynı oran kentlerde yüzde 17 seviyelerinde, AB’deki KOBİ’lerin yüzde 18’i kadın girişimciler tarafından kurulmuş, Türkiye’deki oran ise yüzde 7. AB’deki KOBİ’lerin yüzde 18’i kadın girişimciler tarafından kurulmuş, Türkiye’deki oran ise yüzde 7.

54 Karı ve kocanın ortak mülkiyetinde olan taşınmazların oranı % 5'tir. Karı ve kocanın ortak mülkiyetinde olan taşınmazların oranı % 5'tir. kırsal bölgelerde kadının mülkiyetinde olan taşınmazların oranı % 12 iken, bu oran kentlerde % 4'e kadar düşmektedir kırsal bölgelerde kadının mülkiyetinde olan taşınmazların oranı % 12 iken, bu oran kentlerde % 4'e kadar düşmektedir kadınlara ait banka mevduatlarının, erkeklerinkinden çok daha düşük düzeyde olduğu görülmektedir. kadınlara ait banka mevduatlarının, erkeklerinkinden çok daha düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Örneğin, 1992 yılında, Ziraat Bankasındaki mevduatın '% 26'sı, Vakıflar Bankasındaki mevduatın % 13'ü, Halk Bankasındaki mevduatın ise % 12.5'i kadınlara aittir.

55 Hiçbir günah kadınınki kadar büyük değildir diyorlar ama, kadınlar adam öldürmezler, kentleri yakıp yıkmazlar, halkı ezmezler, toprakları yağmalamazlar, kundakçılık yapmazlar, sahte sözleşmeler düzenlemezler. Kadınlar şefkatli, nazik, yardımsever, alçakgönüllü, sağduyulu varlıklardır.” Christine De Pizan

56 TEŞEKKÜRLER


"YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN KADININ EKONOMİK VE TOPLUMSAL KONUMU Yrd. Doç. Dr. CANAN ERKAN D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Ekonomi Ana Bilim Dalı Başkanı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları