Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

A.TURGAY SÜRMELİ 1 MOPAK END.MES.LİSESİ MAKİNE TEKNOLOJİLERİ ALANI SEÇMELİ BAKIM ONARIM DERSİ, ARIZA TESPİTİ MODÜLÜ SUNUSUDUR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "A.TURGAY SÜRMELİ 1 MOPAK END.MES.LİSESİ MAKİNE TEKNOLOJİLERİ ALANI SEÇMELİ BAKIM ONARIM DERSİ, ARIZA TESPİTİ MODÜLÜ SUNUSUDUR."— Sunum transkripti:

1 A.TURGAY SÜRMELİ 1 MOPAK END.MES.LİSESİ MAKİNE TEKNOLOJİLERİ ALANI SEÇMELİ BAKIM ONARIM DERSİ, ARIZA TESPİTİ MODÜLÜ SUNUSUDUR

2 A.TURGAY SÜRMELİ 2 1. ARIZALI BÖLÜMÜ TESPİT ETME

3 A.TURGAY SÜRMELİ 3 Kullanılacak Araç, Gereç ve Ekipman Genel olarak kullanilan araç, gereç ve ekipmanlar: Araçlar

4 A.TURGAY SÜRMELİ 4 Gereçler

5 A.TURGAY SÜRMELİ 5 Ekipmanlar Kulaklıklı Gürültü Dinleme Aleti Kulaklıklı gürültü dinleme aleti ile rulman gürültüsü kolaylıkla ve hızlı bir şekilde kontrol edilebilmektedir. Bu alet tıpkı bir doktor stetoskobu gibi kullanılmaktadır MOTOR DİNLEME STETESKOPU Araç motorundan gelen seslerin tespiti için kullanılan aksesuarlı motor dinleme stetoskobu.

6 A.TURGAY SÜRMELİ6 Sıcaklık Ölçüm Tabancası Bu cihazlar gönderdikleri kızıl ötesi ıĢın ile bir noktadaki sıcaklığı ölçerler. Uzaktan nokta sıcaklıklarını ölçmek için kullanılan pratik ve ekonomik cihazlardır. Cihazların seçimini uzaklık ve sıcaklık aralığı bazında yapmak gerekir. Rulmanların ısısı bu cihazlarla aralıklı bir Ģekilde ölçülmek suretiyle ısı değiĢimleri izlenir ve rulmanların arızası tespit edilir.

7 A.TURGAY SÜRMELİ 7 Mastech Lazer Sıcaklık Ölçüm Cihazı BM380 ölçüm Aralığı : -32°C 550°C Çözünürlük : 0.1°C Hassasiyet : -+ %2 yada +-%2°C ( 20°C 550°C ) +-3.0°C (-32°C 20°C ) Lazer Çıkışı : <1mW Emissivite : Yanıtlama Zamanı : 0.5 sn Hi/LO Sıcaklık alarmı : 320°C ve -32°C Batarya 9V1 6F22 Ağırlık : 270 gr

8 A.TURGAY SÜRMELİ 8 Titreşim Ölçüm ve Analiz Cihazları Titreşim ölçümü yapabilmek için gerekli ilk şart bir titremim ölçüm cihazı ve probudur. Çoğu zaman cihaz beraberinde bir kalibratör kullanılması da gerekli olmaktadır. Titreşim ölçüm problarını aşağıdaki gibi gruplara ayırabiliriz: Akselerometre Hız probu Deplasman probu Titreşim metreler

9 A.TURGAY SÜRMELİ 9 VİBRASYON METRE El tipi bir cihaz ile titreşim seviyelerini ölçebilir, dönel makinelerde oluşan balans, kaplin ayarı ve mekanik gevşeklik benzeri problemleri kolayca tespit edebilirsiniz.

10 A.TURGAY SÜRMELİ 10 Titreşim arıza detektörleri: Sayısal değerlerin yanında rulman arızaları, kaplin ayarsızlığı, balans bozukluğu gibi basit arızalar spektrum (titreşim grafiği) analizi yapılmadan tanımlanmak isteniyorsa titreşim arıza dedektörleri kullanılmalıdır.

11 A.TURGAY SÜRMELİ 11 Titreşim spektrum analizörleri: Spektrum analizi yapabilmek için ölçüm sonuçlarının kaydedilebileceği, bilgisayar destekli bir titreşim ve ölçüm cihazıdır.

12 A.TURGAY SÜRMELİ 12 Titreşim analizi ile; Balans bozukluğu Kaplin ayarsızlığı Rulman arızası Kaymalı yatak arızası Şase gevşekliği Mekanik gevşeklikler Fanlarda ve pompalarda akış bozuklukları Elektrik motorlarında bazı elektriksel arızalar bulunabilir.

13 A.TURGAY SÜRMELİ 13 Enfraruj Termometre Kullanımı Enfraruj termometre kullanımı, son derece pratik ve hassastır. Sadece sıcaklığı ölçmek istenen cisme kırmızı ışık noktası doğrultulursa, MAX, MIN, ΔT gibi ölçümleri enfraruj termometre ekranından okunur.

14 A.TURGAY SÜRMELİ 14 Termal görüntüleme: Termal görüntüleme dönen ya da sabit sistemlerde ısısal farklılık oluşturan problemlerin tespitinde yüksek verimlilikle kullanılan bir önleyici bakım tekniğidir. Rulman arızaları, elektriksel bağlantılardaki problemler ve soğutma problemleri infrared termal görüntüleme ile tespit edilebilmektedir Termal görüntüleme cihazı Problemleri hızlı bir şekilde bulabilmek için gereken net ve anlaşılır imajlar sunar.

15 A.TURGAY SÜRMELİ 15 Titreşim Ölçüm Cihazını Kullanma işletmelerde rulman hasarları, dişli hasarları, balanssızlık, mekanik gevşeklik vb problemlerin teşhisinin zamanında ve doğru olarak yapılabilmesini sağlayan kestirimci bakım yönteminin oldukça kolaylıkla uygulanabileceği kompakt, kullanımı oldukça kolay ve ekonomik bir cihazdır. Cihaz seti içerisinde data toplama cihazı, titreşim ve sıcaklık sensörleri, bilgisayar programı vb sistemin uygulanabileceği tüm komponentler bulunmaktadır. Bu cihaz hem temel titreşim ölçüm cihazı olup, hem de detaylı analizlerin yapılabileceği spektrum grafiklerinin elde edilebildiği mükemmel bir cihazdır

16 A.TURGAY SÜRMELİ 16 Titreşim Ölçüm Cihazını Kullanma Makinelerin çalışma koşulları altında yaydıkları titreşim, onların durumları hakkında fikir vermektedir. Rulmanlar, dişli kutuları, elektrik motorları, fanlar gibi her tür dönen donanım üzerinde bir defaya mahsus veya periyodik olarak titreşim analizi yapılarak arıza nedenleri tespit edilir. Günümüzde bu yöntemle: Rulman, Elektrik motoru, Kompresör, Jeneratör, Pompa,

17 A.TURGAY SÜRMELİ 17 Fan, Dişli kutusu, Redüktör, Türbin, şaft ve diğer dönen aksama sahip makinelerde bakıma yönelik titreşim ölçümleri yapılmaktadır. Arıza Bulmada Problemi Tespit Etme Problem tespitinde, tamir bakım işini yapacak ilgili birime yardımcı olabilecek en önemli materyal, işletme ve atölyelerde arıza bildirim formlarıdır. Bu formlar sayesinde arıza kısa sürede ve etkin bir şekilde çözülebilir

18 A.TURGAY SÜRMELİ 18

19 A.TURGAY SÜRMELİ 19 Arıza bildirim formu makine bakım onarımını yapacak kişiye arıza hakkında gerekli olan bilgiyi vermelidir. Formun üzerindeki gerekli olan alanlar operatör tarafından doldurularak arıza bakım elemanına ihtiyacı olan bilgi sağlanmalıdır. Bu form sayesinde gerekli verilerden istifade edilerek arıza sebepleri ve arıza sayısı, arıza sebepleri ve bundan dolayı tezgâhların duruş süreleri tespit edilip bakım onarım istatistikî süreç kontrolü ve istatistik değerlendirme yapılır.

20 A.TURGAY SÜRMELİ 20 Bu form ile aşağıdaki sonuçlara ulaşabilirsiniz: Arıza sebep sonuç grafikleri çıkartılarak arızaya sebep olan nedenler konusunda ilgili birimlerin bilgilendirilmesi, alınacak önlemlere yardımcı olunması ve kalitenin artırılmasıdır. Arızadan kaynaklanan tezgâh duruş sürelerinin daha gerçekçi çıkarılmasıdır. Periyodik bakım öncesi kronik arızaları tespit edilerek alınacak önlemlerin daha önceden belirlenmesidir. Toplanan bu veriler ile tezgâh veya ekipmanın, büyük çaplı yenileme yapılması veya modernizasyon gibi konularda karar verilmesine yardımcı olacaktır.

21 A.TURGAY SÜRMELİ 21 Arıza bildirim formu örneği

22 A.TURGAY SÜRMELİ 22 Arızalı Bölüm ve Parçayı Tespit Etme Başlıca endüstriyel alanda kullanılan bütün makine ve ekipmanlarda; elektrik arızaları ve mekanik arızalar olmak üzere, iki ana arıza türü karşımıza çıkmaktadır. Atölye ve işletmelerdeki bakım onarım birimleri de bu iki ana alana bölünerek işlemlerini yapmaktadır. Elektrik Arıza Çeşitleri Elektrik arızaları şu maddelerde toplanmak mümkündür: Elektrik donanımı arızası(kablo, klemens, fiĢ, priz vb.) CNC,NC,TNC arızası DC sürücü arızası Okuyucu cetvel enkoder arızası vb.

23 A.TURGAY SÜRMELİ 23 AC,DC elektrik motoru arızası Switch şalter, buton, lamba vb. arızası Elektrik panosu, röle, kontaktör vb. arızası Elektronik kart arızası Elektrikli kavrama valf vb. arızası Bakımsızlıktan kaynaklanan arıza Operatör hatasından kaynaklanan arıza Malzemeden kaynaklanan arıza İndüksiyon ocağı arızası Fırın arızası Kontrolör arızası(basınç, sıcaklık, ısı vb. ) Gösterge arızası(basınç, sıcaklık, ampermetre, voltmetre, vb.) Kondansatör arızası

24 A.TURGAY SÜRMELİ 24 Mekanik Arıza Çeşitleri Aktarma organı arızası (kaplin, mil,vb.) Dişli kutusu arızası İş mili arızası Rulman veya kaymalı yatak arızası Hidrolik sistem arızası Pnömatik sistem arızası Pompa arızası (sıcak su, soğuk su, hidrolik v.b) Kavrama arızası(hidrolik, lamelli, yaylı v.b) Soğutma devresi arızası Bakımsızlıktan kaynaklanan mekanik arıza Operatör hatasından kaynaklanan mekanik arıza

25 A.TURGAY SÜRMELİ 25 Malzeme yorulması veya hatasından kaynaklanan mekanik arıza Yağlama hatasından veya yağsızlıktan kaynaklanan mekanik arıza Konveyör bant arızası Vana arızası Aktarma Organı Arızası Makine çalışma sistemindeki elektrik motoru kontrol edilir ve düzgün çalışıp çalışmadığına bakılır. Kaplin bağlantıları kontrol edilir. Kasnak ve kayışlar kontrol edilir; Kayışlarda kopma ve deformasyonlar varsa kayış değiştirilir.

26 A.TURGAY SÜRMELİ 26 Torna tezgahı aktarma organları

27 A.TURGAY SÜRMELİ 27 Dişli Kutusu Arızası Dişli grubu içerisinde bulunan dişliler kontrol edilir; hasarlı dişliler değiştirilir. Mil üzerine kamalı ya da sıkı geçirilmiş dişlilerin mil üzerinde sabit olup olmadıkları kontrol edilir. Dişli millerin rulmanları ya da rulman yatakları kontrol edilir; dişli kutusu yağ seviyesine bakılır. Torna tezgahı dişli kutusu

28 A.TURGAY SÜRMELİ 28 İş Mili Arızası İş mili yağ seviyesi kontrol edilir. İş mili rulmanları kontrol edilir. Fener mili salgısı kontrol edilir. Torna fener mili

29 A.TURGAY SÜRMELİ 29 Rulman ve Kaymalı Yatak Arızası Rulman arızalarının tespitinde en önemli arıza bildiricisi, rulmanın sesi olarak bilinir. Örneğin klasik arıza tespitleri, kulağımızın doğrudan duyduğu rulmanın sesine göre yapılmaktaydı. Ancak, gelişen günümüz teknolojisinde çok değişik yöntemlerle rulman arızalarında doğru teşhisler koyan cihazlar yapılmıştır. Bu cihazlar kullanılarak rulman arızalarının tespiti çok kolay, çabuk ve doğru bir şekilde yapılmaktadır.

30 A.TURGAY SÜRMELİ 30 Rulman ölçüleri

31 A.TURGAY SÜRMELİ 31 Rulman seri numarası

32 A.TURGAY SÜRMELİ 32

33 A.TURGAY SÜRMELİ 33 Rulmanların sökülmesi ve takılması

34 A.TURGAY SÜRMELİ 34 Motorların rotorlarından ve endüvilerinden sökülen rulmanların üzerinde seri numaraları mevcut ise satıcı firmalardan satın alınarak yenilenir. İç Rulman Çektirme Kolları Hidrolik Rulman Çektirmesi Sıkı geçme rulman ve iç bilezikleri sökmek için çektirme İç Rulman Çektirme Kolları İle sökme işlemi

35 A.TURGAY SÜRMELİ 35 Rulman çakma setleri

36 A.TURGAY SÜRMELİ 36 Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. 1. Arızalı bölümün tespiti yapılırken aşağıdaki işlem basamaklarından hangilerine dikkat edilir? A) Arıza bildirim formu incelenir. B) Operatörden arıza hakkında bilgi almak C) Makinenin teknik dokümanını incelemek D) Hepsi 2. Aşağıdakilerden hangisi elektrik arıza çeşitlerinden değildir? A) Elektrik panosu, role, kontaktör B) Elektrik donanım arızası C) İş mili arızası D) AC, DC elektrik motoru arızası

37 A.TURGAY SÜRMELİ Aşağıdakilerden hangisi mekanik arıza çeşitlerindendir? A) Trans formatör arızası B) Dişli kutusu arızası C) DC sürücü arızası D) Kablo arızası 4. Rulman ve kaymalı yatak arızaları tespit ekipmanları, aşağıdakilerden hangisi değildir? A) Enfraruj termometre B) Avometre C) Kulaklıklı gürültü dinleme aleti D) Sıcaklık ölçüm tabancası

38 A.TURGAY SÜRMELİ Aşağıdakilerden hangisi, titreşim ölçüm cihazının kullanma alanlarından değildir? A) Rulman B) Elektrik motoru. C) Dizel araba motoru D) Kompresör

39 A.TURGAY SÜRMELİ ARIZA NEDENLERİ

40 A.TURGAY SÜRMELİ 40 Sistem Makinelerde çeşitli yardımcı sistemler kullanılmaktadır. Yağlama ve soğutma sistemleri, bunlara örnek olarak verilebilir. Bu sistemler büyük önem taşımaktadır. Karşılaşılan sistem arızalarının başında, güç aktarma sistemi ile yağlama sistemi arızaları gelmektedir. Makinelerin çalışma sisteminde, birbiri üzerinde sürtünerek çalışan birçok kısımlar ve parçalar vardır. Bu kısımlar gerektiği gibi yağlanmazsa makine kısa zamanda hassasiyetini kaybeder. Bu bakımdan makinelerin yağlanması büyük önem taşır.

41 A.TURGAY SÜRMELİ 41 Atölyelerimizde en çok kullandığımız torna freze tezgâhlarında da aynı sistemler kullanılmaktadır. Özellikle, iş mili sürtünmeli yataklarla yataklanmış tornalarda sadece yatağın yağlanmasının değil, aynı zamanda kullanılan yağın cinsinin de önemi vardır. Bu yüzden tornada çalışan herkes tornanın yağlanma şeklini öğrenmeli, yağlanacak yerleri itina ile yağlama alışkanlığı kazanmalıdır. Tornanın Yağlama Sistemi Üniversal tornalarda yağlama donanımı denilince, torna çalışırken bazı önemli kısımlarını otomatik olarak yağlayan bir sistem akla gelir. El yağdanlıkları ile yapılan yağlamalar bu sistemin dışında kalır.

42 A.TURGAY SÜRMELİ 42 Çünkü elle yağlanması gereken yerler, makinenin günlük temizliğinden sonra veya belirli zaman aralıklarında (periyodik olarak) düzenli bir şekilde yağlanır. ĠĢ mili, hız kutusu içinde dönmeye baĢlayınca diĢlilerin ve millerin üzerine otomatik olarak yağ döken bir sistem vardır. Ayrıca dişliler sürekli hareket halinde olduğundan üzerlerine dökülen yağı etrafa saçar. Böylece hız kutusu içinde sürekli ve mükemmel bir yağlama meydana gelir; ancak hız kutusunun içinde her zaman yeteri kadar yağ bulunması şarttır. Çünkü hız kutusu içindeki dişliler ve bunların döndürdükleri miller yüksek devirlerde dönme hareketi yaptıklarından yağsız kalmaları hâlinde yüksek derecelerde ısınırlar.

43 A.TURGAY SÜRMELİ 43 Bu ani ve yüksek ısı, yatakların bir anda bozulmasına sebep olabilir. Bu yüzden, hız kutusundaki yağın seviyesini gösteren bir cam gösterge vardır. Bu gösterge üzerinde yağ haznesinde ne kadar yağ bulunması gerektiği bellidir. Bunun için tornada çalışan bir kimsenin yağ göstergesine dikkat etmesi gerekir. Yağ göstergesinde yeteri kadar yağ olduğu hâlde, otomatik yağlamanın borularındaki tıkanıklıktan dolayı yağlama yapılamayabilir.

44 A.TURGAY SÜRMELİ 44 Soğutmada Sistemi Arıza Tespiti Bir soğutma sistemi, bir soğutucunun buharlaşması ve yoğunlaşması vasıtasıyla ısıyı, ısı kaynağından ısı havuzuna transfer eden cihazdır. Ayrıca soğutma sistemi, sıvı soğutucunun kaynama noktasının kontrol edilmesiyle çalışır. Soğutma sisteminde meydana gelebilecek arızalar şunlardır: Düşük emme basıncı Yüksek emme basıncı Yüksek basma basıncı Düşük basma basıncı

45 A.TURGAY SÜRMELİ 45 Tıkalı dağıtım veya serpantin devreleri Kısıtlı veya tıkalı sıvı hattı basınç düşürücü cihazı yanmış (bozulmuş) veya yanlış ayarlanmış gerekenden küçük boyutlandırılmış soğutucu hatları Soğutucu eksikliği Aşırı soğutucu dolumu Tıkalı kondenser Arızalı fan motoru.

46 A.TURGAY SÜRMELİ 46 Hidrolik Sistemlerde Oluşan Arızalar

47 A.TURGAY SÜRMELİ 47 Çalışan Bilgisi İnsan ve makine faktörlerinden birinin teknik olanakları ve diğerinin becerilerini kaynaştırmak yüksek verim sağlayan bir sistemi oluşturabilmek için gereklidir. Bu nedenle makinelerin vereceği bilgiler ve işaretler, operatörün algılama yeteneklerine göre düzenlenmeli. Ve kontrol sistemleri de kullanıcı yeteneklerine uygun bir hâle getirilmelidir. Arıza nedenleri incelendiğinde ana sebeplerden birinde kullanıcı hataları olduğu görülmektedir.

48 A.TURGAY SÜRMELİ 48 Belli başlı makine kullanıcı hataları şunlardır: İşi bilinçsiz yapmak Dalgınlık ve dikkatsizlik Tehlikeli bir hızla çalışmak İş disiplinine uymamak Görevi dışında iş yapmak İşe uygun makine kullanmamak Makine koruyucu aparat ve sistemlerini kullanmamak Kişisel koruyucuları kullanmamak Unutulmamalıdır ki ehliyetsiz bir operatör, hem işletmeye hem kendisine hem de makineye zarar verebilir.

49 A.TURGAY SÜRMELİ 49 Doğru Aparat Kullanma Makinecilikte, kullanıcıya fonksiyonların işlenmesinde yardımcı olmak üzere tasarlanmış birçok makine aparat ve düzeneği bulunmaktadır. En sık yapılan hatalardan bir tanesi de aparatların amaca uygun olarak kullanılmaması ve yanlış aparat seçimidir. Makinecilikte kullanılan çeşitli aparatlar

50 A.TURGAY SÜRMELİ 50 Çalışma Ortamı CNC Takım Tezgâhları İçin İdeal Çalışma Ortamı ve Koşulları CNC tezgâhlarının sağlıklı çalışabilmeleri için yüksek derecede temizliğe sahip çevre koşullarına ihtiyaç vardır. Tezgâh imalatçısı firmalar tarafından önerilen ideal çalışma ortamı koşullarını şu şekilde sıralamak mümkündür: Tezgâh kontrol üniteleri ısı, ışık, rutubet, vibrasyon ve voltaj değişmelerinden etkilendiği için bu hususlara dikkat edilmelidir. Çalışma ortamı sıcaklığı ve rutubet oranı tezgâh imalatçısı firmanın tavsiye ettiği değerler arasında olmalıdır.

51 A.TURGAY SÜRMELİ 51 Vibrasyon 0. 5 gram altında olmalıdır. Kabul edilebilir voltaj değişmeleri + %10, - %10 olmalıdır. Voltaj düşmeleri maksimum 2, 5 dalga (20 MS) olmalıdır. Eğer tezgâhın çalışma ortam koşulları bu standart değerlere uymuyorsa imalatçı firma bakımla ilgili yükümlülükleri yerine getirmeyebilir. İyi bir çalışma ortamı, ideal olarak aydınlatılmış, ekiple ve bireysel çalışılabilen, ergonomik, kapalı atölye veya fabrika ortamlarıdır. Ortamın havalandırılmasına özen gösterilerek iş güvenliği ve işçi sağlığı tedbirleri alınmış olmalıdır.

52 A.TURGAY SÜRMELİ 52 Kaliteli Makine Elemanları Dışarıdan bakıldığında, çok karışık görünen bir makine bile aslında temel bazı elemanların bir araya getirilerek birbirine monte edilmesi ile oluşur. İşte birbirine monte edilerek makineyi oluşturan bu parçaların mukavemetini, yapı özelliklerini göz önüne alarak tasarımının gerçekleştirilmesi gerekir. Hareket iletim elemanları, (dişli çarklar, kavramalar vb.) bağlantı elemanları, (cıvatalar, somunlar vb.) olmak üzere belli başlı makine elemanı kullanılmaktadır. Gelişen teknoloji ışığında bu ekipmanların çalışma ortamı sıcaklıklarına mukavemetli, aşırı yük kapasitelerine karşı dayanıklı, çok fazla çalışma sürelerine dayanıklı olma gibi birçok standart kalite değerlerini bulundurmaları gerekmektedir.

53 A.TURGAY SÜRMELİ 53 Tamir bakım dişlileri

54 A.TURGAY SÜRMELİ 54 Gelişen Teknoloji Teknolojik Bakım Teknikleri Arıza Çıktıkça Bakım: Arıza çıkınca onarım yapılır. Bakım onarım elemanı sürekli arızaların peşinde koşmaktan durum değerlendirmesine fırsat bulamaz. Gerekli parçanın temin telaşı, bir an önce devreye girme baskısı, sınırlı eleman ile onarım, o anlık ihtiyacı karşılıyor gibi görünür. Ancak, arızanın tekrarlama ya da makine devreye tekrar alındığında onarımın gerçek çözüm olmama riski, teknik personel üzerinde yüksek stres yaratır.

55 A.TURGAY SÜRMELİ 55 Beklenmedik zamanda arızanın çıkması, planlama yapmaya fırsat vermez. Arka arkaya aynı yerde ya da yakın bölgelerde arıza çıkma riski yüksektir ve maliyeti en yüksek uygulamadır ve arıza duruşu sürecinde yaşanan üretim kaybıdır. Arıza çıktıkça bakım işleminde zaman akışı

56 A.TURGAY SÜRMELİ 56 Koruyucu Bakım Periyodik bakım uygulamasıdır. Arıza çıkma periyodu olasılığı üzerine kuruludur. Bu periyotlara bağlı arıza önleyici bakım iş emirleri periyodik olarak açılır. Arıza çıktıkça bakım uygulamasının sorunlarını giderme amacı ile geliştirilmiştir. Riski, arızanın önüne geçebilmek için onarım periyotlarının kısa tutulması dolayısıyla işletmeye maliyetinin yüksekliğidir. Gereksiz bakım uygulamaları yapılabileceği gibi öngörülen onarım periyodundan önce arıza çıkma olasılığı mevcuttur.

57 A.TURGAY SÜRMELİ 57 Aylık periyotlarla bakım şekil de görülen makinede ayda bir periyodik bakım yapılmıştır. Bu nedenle yılda 12 duruş ile koruyucu bakım uygulanmıştır.

58 A.TURGAY SÜRMELİ 58 Aynı süreçte titreşim ölçümleri de bilgi için alınmıştır. Ölçümler, her bakım periyodunda titreşimin farklı olduğunu, bakım sonrası titreşim seviyelerin istenilen seviyeye düşürülemediğini göstermektedir. Kestirimci Bakım Makineler çalışırken üzerlerinden tahribatsız şekilde periyodik olarak titreşim verileri alınır ve izlenir. Artış belirlenenlerde titreşim analizleri ile teşhisin önceden yapılması işlemine dayanır. Böylece,ani ve tam arıza çıkmadan önce planlı bakım faaliyeti ile arıza büyümeden çevresel arızalara neden olmadan planlı onarım faaliyeti ile muhtemel arıza kaynağının giderilmesi metodudur. Bu yaklaşım ile beklenmedik arızalar önceden belirlenebilmekte, gerekli parçalar ve elaman, arıza çıkmadan önce temin edilebilmektedir.

59 A.TURGAY SÜRMELİ 59 Kestirimci bakım zaman akışı Makine sağlığı Yönetimi kavramı ABD başta olmak üzere, gelişmiş ülkelerde hızla kullanılmaya başlanmış yeni bir yaklaşımdır. Makine ömrü, performansı, çıkardığı arızalar ve nedenleri bir bütün içinde izlenir konuma gelmiştir. Ayrıca, süreç içinde yer alan, o makinenin bağlı olduğu süreç ekipmanları da bu izlemeye dahil olmuştur. Geliştirilen Çözümler

60 A.TURGAY SÜRMELİ 60 Makine sağlığı takibi, acil iş emri talepleri aynı ekip tarafından izlenmeye başlanmış, etki sonuç ilişkileri kurularak makine onarımları arası süre uzatılmıştır. Böylece makine ömürleri arttırılmış, görünmez üretim arttırılmış, işletme performansının ve kârının arttırılması gerçekleşmiştir. Belirlenen arızaların acil iş emirleri, sınıflandırılan seçenekler ile kestirimci bakım programı içinde açılabilmektedir ve sonuçları izlenebilmektedir. Analizci, yapılan işleri görmekte ve analizini ona göre yönlendirmektedir.

61 A.TURGAY SÜRMELİ 61 Titreşim ölçüm analizi yanında, birbiri ile ilişki kurabilen, makine sağlığı ile ilgili bilgi verebilen farklı analiz teknolojileri analizlerinde birbiri ile ilişki kurarak kullanılmaya başlanmıştır. Daha önce tek tek bağımsız kullanılan bu teknolojileri aşağıda sıralanan başlıklar altıda toplamak mümkündür. Titreşim Ölçüm ve Analizi Mekanik arızalar teşhis edilir. Beklenmeyen duruşlar önlenerek üretkenlik arttırılır. Portatif ya da bilgisayar ağı ile sürekli izleme sistemleri ile uygulanır.

62 A.TURGAY SÜRMELİ 62 Yağ analizi Arızalar nedeni ile oluşan sürtünmeler, yağa partiküllerin karışmasına neden olur. Bunların belirlenmesi arıza uyarısı olacaktır. Yağ değişimi, analizlere göre gerektikçe yapılır. Yağ tüketimi azalır. Yağın kimyasındaki değişim izlenir. Viskosite ölçüm ve partikül sayımı yapılır. Yağ içindeki kesif partikül ve su belirlenir

63 A.TURGAY SÜRMELİ 63

64 A.TURGAY SÜRMELİ 64

65 A.TURGAY SÜRMELİ 65 Yeni nesil bir arıza tespit cihazı Vibrasyon Teknolojisi

66 A.TURGAY SÜRMELİ 66 Vibrasyon Teknolojisi Sağduyulu bakım profesyonellerine göre, endüstriyel makinalar, durumlarını belirtmek için nerede ise “konuşurlar”. Başarıya ulaşmanın anahtarı ise makinaların ne söylediklerini anlamaktır Problemlerin tespiti için, profesyoneller birçok yoldan makineyi “dinlerler”: Gözleri ve kulakları ile problem belirten durumları görür ve işitirler. Termometre ve termal görüntüleyiciler ile aşırı ısınmalar, kötü elektriksel bağlantılar ve arızalı rulmanlar tespit edilir. Sayısal multimetreler ve güç analizörleri ile elektriksel problemler tanılanır. Yağ analiz teknikleri ile makinenin zaman içindeki durumu gözlemlenir.

67 A.TURGAY SÜRMELİ 67 Ve artık, profesyoneller, mekanik problemleri tespit edip tamir etmek için sadece dinleme ile yetinmeyip, yeni ve faydalı bir yönteme sahiptirler: Vibrasyon Test Cihazı. Arıza tespit çalışmalarında kullanılan, yeni ve benzersiz bir alet olup, makine vibrasyonunu hızla değerlendirip, gerekli olan tamirleri önerir. Yeni bir türde arıza tespit cihazı Günümüzde endüstriyel tesis bakım grupları, zaman ve parasal yönden ciddi sınırlamalar içinde çalışmaktadırlar. Bu cihazlar; özellikle, mekanik problemleri ve ekipmanın durumu ile ilgili ana sorunu tespit etmek isteyen profesyoneller için tasarlanmıştır.

68 A.TURGAY SÜRMELİ 68 Bu cihazlar, el tipi yapısı ile, en yaygın mekanik problemlerin başında gelen, balans bozukluğu, gevşeme, kasma, rulman arızaları, motor, fan, havalandırma, bant ve zincir konveyörler, dişli kutuları, kaplin, pompa, kompresör, şaftlar gibi çeşitli makine ekipmanında, arıza tanılamak üzere tasarlanmış ve programlanmıştır.

69 A.TURGAY SÜRMELİ 69 Bir çok profesyonel vibrasyon testi için iki opsiyon olduğunu düşünür: üst düzey vibrasyon test cihazları ki, bunlar çok pahalı ve kullanımı zordur, ve alt düzeyde yer alan vibrasyon maşası, bu cihazında özellikle doğruluğu iyi değildir. Yeni nesil teşhis ve analiz cihazları, ise iki kategorinin ortasında yer alır, yüksek düzeydeki vibrasyon analizörünün tanılama kapasitesi ile düşük seviyeli cihazın sağladığı hızı ve ölçme kolaylılığını birleştirir. Bu cihazlar,sadece, bir vibrasyon dedektörü olmayıp, aynı zamanda komple tanılama ve problem çözümleyicidir.

70 A.TURGAY SÜRMELİ 70 Bu yeni tanılama teknolojisinde, makinaların, kondisyonları analiz edilip, vibrasyon verileri, uzun yıllar saha çalışması sonucunda elde edilen algoritma ve kurallar ile karşılaştırılarak, arıza tespiti yapılır. Bu cihazlar, hatanın öneminin tespiti için benzersiz bir teknoloji kullanarak, hatasız durumun simülasyonunu yapar, anlık toplanan veriler ile karşılaştırıp, taban seviyesi düzenler. Böylece her bir ölçüm sanki “yeni makine” ile karşılaştırılır. Sadece veri değil, eyleme dönük sonuçlar içerir. Cihaz, hata tespit edildiği zaman, problemin tanımlanmasını, lokasyonunu ve önemini dört seviyeli skala üzerinde belirterek, bakım uzmanının, bakım işlemine öncelik vermesini sağlar.

71 A.TURGAY SÜRMELİ 71 Aynı zamanda gerekli tamirleri de önerir. Ölçme şartlarına duyarlı, dahili yardım ile, yeni kullanıcıya gerçek zamanlı kılavuzluk ve ipuçları sağlanır. Vibrasyon Test cihazı, gelişmiş algoritmalar kullanarak, makinenin problemlerini ve önerilen çözümleri düz metin olarak sağlar. Cihaz,size ölçülen vibrasyonun manasını ve nasıl önleneceğini belirtecektir. Bakım profesyoneli hızla ve güvenilir bir şekilde, vibrasyonun nedenini, önemini ve lokasyonunu tespit edip, tamir işlemi için gerekli önerileri alacaktır. Böylece, vibrasyon gözlemleme programlarının gerekliliği olan yoğun eğitimlere gerek kalmadan, durum raporlaması, test cihazınızın içine yerleştirilmiş akıl tarafından yerine getirilecektir.

72 A.TURGAY SÜRMELİ 72 Ultrasonik Testler Borularda ve kaplarda basınçlı hava kaçaklarının belirlenmesi Vanaların çalıma testi Buhar kapanları çalıma testi Dönen ekipmanlarda kontrol Rulman yağlama durumu Elektriksel sistemlerde ark-korona dinlenebilir. Kızıl Ötesi Termografi Makine sağlığını tahribatsız ölçümle görmenizi sağlar. Mekanik sürtünme kaynakları belirlenir. Elektriksel direnç noktaları belirlenir. Isı kaçak ve yalıtım sorunları belirlenir

73 A.TURGAY SÜRMELİ 73 Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi, tespit edilebilen arıza nedenlerinden değildir? A) Ehliyetsiz çalışan B) Yanlış ekipman ve aparat kullanımı C) Atölye giriş çıkış saatleri D) Çalışma ortamı sıcaklığı 2. Aşağıdakilerden hangisi, sistemden kaynaklanan arızalardandır? A) Dişli kutusu arızası, B) Hidrolik yağlama sistemi arızası, C) Kayış sistemi arızası, D) Çalışma ortamının aşırı nemli olması,

74 A.TURGAY SÜRMELİ Teknolojik gelişmeler ışığında, endüstride hangi cihazlar bulunmuştur? A) Avometre B) Enfraruj termometre C) Ultrasonik titreşim ölçüm cihazı D) Kızılötesi termografi 4. Makinede elektrik sisteminde bir arıza ile karşılaşılırsa ne yapılmalıdır? A) Hiçbir şey yapılmamalıdır. B) Dişli kutusu kapağı açılmalıdır. C) Yağ seviyesi kontrol edilmelidir. D) Makine elektrik şeması incelenmelidir.

75 A.TURGAY SÜRMELİ 75 Makinelerde kullanılan aparatlar nasıl olmalıdır? A) Eski ve çok kullanılmış olmalıdır. B) Her türlü güç ve deformasyona karşı mukavemetli olmalıdır. C) Mazotla temizlenmiş olmalıdır. D) Maliyeti ucuz olmalıdır.

76 A.TURGAY SÜRMELİ 76 ARIZA TESPİTİ MODÜLÜ İLE İLGİLİ KONULAR BİTMİŞTİR, FAYDALI OLDUĞUNU UMAR BAŞARILAR DİLERİM


"A.TURGAY SÜRMELİ 1 MOPAK END.MES.LİSESİ MAKİNE TEKNOLOJİLERİ ALANI SEÇMELİ BAKIM ONARIM DERSİ, ARIZA TESPİTİ MODÜLÜ SUNUSUDUR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları