Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü - 2010 Hazırlayanlar:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü - 2010 Hazırlayanlar:"— Sunum transkripti:

1 Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Hazırlayanlar: Ergün AKILLI Hayrettin ARAZ Gökhan BALCI Defne DEDELER Merve ÖZDEMİR Sercan ÖZDEMİR NİCEL ARAŞTIRMALAR 1

2  Bu ders sonunda: ◦ Nicel araştırmanın mantığını, özelliklerini ve başlıca türlerini tanımlayabilecek, ◦ Araştırma sonuçlarının iç ve dış geçerliliğini etkileyebilecek faktörleri açıklayabilecek, ◦ Nicel araştırma yöntemlerini ve aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ayırt edebilecek, ◦ Nicel araştırmalarda izlenecek aşamaları açıklayabileceksiniz. 2

3  Gözlem ve ölçmelerin tekrarlanabildiği ve objektif yapıldığı araştırmalara nicel, sayısal (“quantitative”) araştırma denir.  Nicel araştırma yöntemi literatürde nicel araştırma deseni olarak geçmektedir. 3

4  Araştırmacının sorularını cevaplamak ya da hipotezlerini test etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen bir plandır.  Araştırma deseni en kısa ifadeyle bir karşılaştırmadır. Bu seçilen modele göre bazen ön test son test karşılaştırması bazen iki grubun son testlerinin karşılaştırması vb. olabilir. 4

5  Bağımlı Değişken: ◦ Bağımlı değişken neden-sonuç ilişkisindeki “sonuç” anlamına gelmektir. Bu ilişki matematikte Y= f(x) olarak gösterilir ve Y bağımlı değişkeni temsil eder (Hovardaoğlu, 2000; s.3).  Bağımsız Değişken: ◦ Bir araştırmada, bağımlı değişken üzerindeki etkisi incelenen değişkene bağımsız değişken denir. Bağımsız değişken araştırmacının değişimlediği (manipüle ettiği) değişkendir. Matematikteki Y= f(x) eşitliği temel alınırsa, x bağımsız değişkendir (Hovardaoğlu, 2000) 5

6  Araştırmalarda sonuçların bir faktör ya da faktörler tarafından açıklanabilirliği ve büyük gruplara genellenebilirliği önemli bir konudur.  Bağımlı değişkende gözlenen değişmelerin, bağımsız değişkenle açıklanabilirlik derecesi iç geçerlik olarak adlandırılır.  Örneğin; Kanser hastalığının tedavisi için X1 ve X2 ilaçlarının geliştirildiğini düşünelim.  Bu örnekte bağımlı değişken; kanser hastalığının iyileşme durumudur. Bağımsız değişken ise X1 ve X2 ilaçlarıdır.  Bağımlı değişken olan kanser hastalığının iyileşme durumunda meydana gelen gelişmenin nedeni X1 veya X2 ilaçları ise araştırmanın iç geçerliği sağlanmış olur. 6

7  Bağımlı değişkende gözlenen sonuçların deneklerin seçildiği büyük gruplara, evrene genellenebilirlik derecesi ise dış geçerliktir.  Bir önceki örnekten yola çıkarak X şirketinin geliştirdiği ilaçlar (X1 ve X2) kanseri iyileştiriyor, diyebiliyorsak araştırmanın dış geçerliği sağlanmış olur.  NOT: Bazı araştırmacılar çalışmasını tamamladıktan sonra iç ve dış geçerlik tartışmasını yaparlar. Halbuki bu tartışmanın araştırmanın başında yapılması gerekmektedir. 7

8  Deneklerin seçimi,  Deneklerin olgunlaşması,  Veri toplama aracı,  Deneklerin geçmişi,  Örnekleme Etkisi,  Tepkisellik Etkisi ya da Beklentilerin Etkisi,  Öntest-Deneysel Değişken Etkileşim Etkisi.  Denek kaybı etkisi,  Ön test etkisi,  İstatistiksel regresyon,  Etkileşme etkisi,  Beklentilerin etkisi. 8

9  Deneysel model ise araştırmacını kontrolü altında değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkilerini keşfetmek için gözlenmek istenen verilerin üretildiği araştırma alanıdır (Büyüköztürk, 2000; Karasar, 2005; Sencer, 1978). 9

10  Deneysel model ile yapılan her araştırmada mutlaka bir karşılaştırma vardır. Bu belli bir şeyin kendi içindeki değişimleri ya da bu “şey”ler arası ayrımların karşılaştırılması anlamında olabilir (Karasar, 2005; s.88). 10

11  Bağımlı değişken,  Bağımsız değişken,  Kontrol değişkenlerinden oluşan bir düzen vardır. 11

12  Grupların Karşılaştırılması  Bağımsız Değişkenin Manipüle Edilmesi  Seçkisizlik  Dışsal Değişkenlerin Kontrolü 12

13  Kontrol grubu, bağımsız değişken etkisine maruz kalmayan gruptur. Örneğin, bir ilaç araştırmasında, ilaç verilmeyen grup kontrol grubudur.Kontrol grubu kavramını deneysel araştırmalarda kullanmak gerekir.  Deney grubu; bağımsız değişken uygulanan gruplara deney grubu denir. Örneğin, 1 veya 2 gram ilaç verilen grup deney grubudur. 13

14  Araştırmalarda bazı durumlarda deneğin olumsuz bir gelişim göstermemesi için bir başka değişle etik nedenlerle başlama düzeyine geri dönülmesi istenmez.  Beceri, yetenek geliştirme gibi kazanımların olduğu bazı araştırmalarda ise başlama düzeyine geri dönmek mümkün değildir.  Bu tür durumlarda çoklu başlama düzeyi deseni kullanılabilir.  Çoklu başlama düzeyi bir deneysel işlemin etkisini birden fazla durumda sınamaya dayalı bir yöntemdir. 14

15  Bu desende aynı deneysel işlem, aynı ortam ve koşullar altında, aynı bağımlı değişken üzerindeki etkisi belirlenmek üzere farklı deneklerde uygulanır.  Deneklerin değiştirilmesi hedeflenen bağımlı değişken açısından olabildiğince olması ve deneklerin birine uygulanan deneysel işlemlerden diğerinin etkilenmemesi sağlanmalıdır. 15

16  Tek grup öntest-sontest desen  Statik grup karşılaştırmalı desen  Statik grup öntest-sontest desen 16

17  Tek grup öntest - sontest desen ◦ Tek bir grup ◦ Uygulama öncesi öntest ◦ Uygulama sonrası sontest ◦ Aynı denekler ◦ Aynı ölçme araçları kullanılır. ◦ Seçkisizlik ve eşleştirme yoktur. GrupÖntestİşlemSontest GO1XO2 17

18  Statik grup karşılaştırmalı desen Hazır gruplar kullanılır. Seçkisiz atama ve eşleştirme yoktur. Deney ve kontrol grubu vardır. GrupİşlemSontest DeneyXO1 KontrolYO2 18

19  Statik grup öntest - sontest desen Seçkisiz atama bir sorundur. Grupların başlangıçtaki nitelikleri değişimin ölçülmesine ve test edilmesine imkan verir. Desen işlem koşulları ve tekrarlı ölçümler vardır. GrupÖntestİşlemSontest DeneyO1XO3 KontrolO2YO4 19

20  Öntest – sontest kontrol gruplu seçkisiz desen  Sontest kontrol gruplu seçkisiz desen  Eşleştirilmiş seçkisiz desen 20

21  Öntest – sontest kontrol gruplu seçkisiz desen ◦ Eğitim ve psikolojide kullanılır. ◦ Seçkisiz atama ile iki grup oluşturulur. ◦ Bağımlı değişken ile ilgili ölçümler alınır. GrupÖntestİşlemSontest DeneyO1XO3 KontrolO2O4 R R 21

22  Sontest kontrol gruplu seçkisiz desen ◦ Bağımlı değişkene ait ölçümler elde etmek için öntest yapılmaz. GrupİşlemSontest DeneyXO1 KontrolO2 R R 22

23  Eşleştirilmiş seçkisiz desen ◦ Denek çiftleri oluşturulur. ◦ Seçkisiz atama yapılır. GrupÖntest DeneyMRO1 KontrolMRO2 İşlemSontest XO3 O4 Grupİşlem DeneyMRX KontrolMR Sontest O1 O2 Öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu seçkisiz desen Sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu seçkisiz desen 23

24  Seçkisiz atama içermez !  İki çeşidi vardır. ◦ 1. Eşleştirilmiş desen ◦ 2. Zaman serileri deseni 24

25  Seçkisiz atama içermez  Hazır gruplardan ikisi belli değişkenlere göre eşleştirilir.  Eşleştirilen gruplar işlem grubuna seçkisiz atanır.  Deney öncesi öntest verilebilir ya da verilmeyebilir. Buna göre iki şekil ortaya çıkar. ◦ 1.1 Öntest- sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen ◦ 1.2 Sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen 25

26 GrupÖntest DeneyMO1 KontrolMO2 İşlemSontest XO3 O4 Örnek:  Rao (2004) “Öğrencilerin Fen Başarıları, Bilişsel Becerileri ve Tutumları  Üzerinde Fendeki Kavram Haritalamanın Etkisi” adlı çalışmasında,  ön test – sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanmıştır.  Araştırmanın örneklemini iki yöresel okuldan belirlenen sekiz sınıf oluşturmaktadır.  Deney grubunda (n=47) kavram haritalama tekniğiyle öğretim,  Kontrol grubunda (n=42) geleneksel öğretim yapılmıştır.  Geliştirilen başarı testi, öğrencilere ön test ve son test olarak verilmiş;  ön testte gruplar arasında anlamlı bir fark belirlenmemiş ancak son testte kavram haritalama tekniğiyle öğretim yapılan deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. 26

27 Grup DeneyM KontrolM İşlemSontest XO3 O4 27

28  Tek bir grup üzerinde X işleminin etkisi test etmek için,  Deney öncesi ve sonrası bir çok test uygulanır.  Aynı kişiler üzerinde ve aynı değişkene ait ölçümler yapılır.  Öncesine göre dikkate değer bir değişmenin olması ve sonrasında kararlılık göstermesi işlemin bağımlı değişken üzerinde etkili olduğunu gösterir.  Tekrarlı ölçümlerin sayısı probleme göre değişir. 28

29  Zamana bağlı değişim göstermek için çizgi grafiği kullanılır.  X ekseni hafta, ay, yıl vb. gösterir.  Y değişkeni ise ölçülen bağımlı değişkene ait değerleri gösterir.  Testin öncesi ve sonrası ile ilgilenilir ancak temek odak deneyin hemen öncesi ve hemen öncesi arasındaki farktır. 29

30  Bağımlı değişken üzerinde aynı zamanda iki ya da daha fazla bağımsız değişkenin (faktörün) etkinlerini incelenmesine olanak tanır.  Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki ortak etkisini de test edebilir. ◦ 1. Gruplararası faktöryel desenler ◦ 2. Gruplariçi faktöryel desenler ◦ 3. Karışık desenler 30

31  Örnek:  İki farklı öğretim yönetiminin (drama ile öğretim ile karikatürle öğretim) İngilizce öğrenme düzeyi üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada, araştırmacı cinsiyetin etkisi ile uygulanan yöntem ile cinsiyetin ortak etkisini de test edebilir. Grup (Faktör 1) Cinsiyet (Faktör 2) İşlemSontest Deney 11.KadınX1 (Drama) O1 (İng. Testi) 2. ErkekX1 (Drama) O2 (İng. Testi) Deney 21.KadınX2 (Karikatür) O3 (İng. Testi) 2. ErkekX2 (Karikatür) O4 (İng. Testi) 31

32  En az iki bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki temel etkilerini ve ortak etkilerini test etmeye olanak verir.  Örnek:  Harf türünün (normal ve italik) ve hece uzunluğunun (iki harf ve üç harf) hatırlama düzeyine etkisinin incelendiği bir çalışma düşünelim.  Deneme koşulu için eş gruplar oluşturduğunu alt grupları da seçkisiz atadığını varsayalım. 32

33 Grup İlişkili Ölçümler A1 (Normal) A2 (İtalik) B1 (iki harf) B2 (üç harf) B1 (iki harf) B2 (üç harf) GO1O2O3O4  Çalışmada, normal harf türünde iki ve üç harfli hecelerin; italik harf türünde yine iki ve üç harfli hecelerin ezberlettirilir.  Daha sonra ezberlenen hecelerin hatırlanma düzeyleri ölçülür.  Etki testlerini yapmak için ANOVA(tek yönlü varyans analizi) kullanılır.  Aynı deneklerle geliştirilen bu çalışmada ölçmeler arası makul süreler bırakılması ölçmede sıra etkisinin kontrolünde önem kazanır. 33

34 Sadece bir deneğe ilişkin bulguların yorumlandığı yarı deneysel bir araştırma türüdür. Tek denekli araştırmanın planlanmasında ve yürütülmesinde yararlanılabilecek birçok tek denekli araştırma desenleri bulunmaktadır. Tek denekli desenler daha çok;  Klinik Psikoloji,  İlaç Sanayi,  Eğitim,  Özel Eğitim,  Sosyal Hizmetler,  Psikiyatri,  Psikolojik Danışma gibi alanlarda sıklıkla kullanılmaktadır. 34

35 Araştırmanın iç ve dış geçerliği açısından evren ve örneklem seçimi çok önemli bir konudur. Genel olarak örneklemin büyümesiyle birlikte araştırma sonuçlarının genellenebilirliğinin artacağı söylenebilir ancak araştırmanın problemine göre her zaman istenen düzeyde örneklem sayısına ulaşılamayabilinir. Örnek;  İşitme engelli deneklerle çalışmak gerektiğinde ya da  Nadiren görülen psikolojik bir hastalıkla ilgili araştırma yapılmak istendiğinde durum böyledir. 35

36 Tek denekli desenler, kendilerini diğer desenlerden ayıran bazı özelliklere sahiplerdir. Tek denekli desenlerin genel özellikleri şu şekildedir: 1.Araştırma, bir ya da daha çok deneysel işlemin denek üzerinde uygulandığı aşamaları içerir. Bu aşamalar sırasında denekteki değişimler ölçülür. 2.Bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisi sadece bir denek üzerinde incelenir. 3.Araştırma birden çok denekle paralel araştırmalar şeklinde yürütülebilir. 4.Farklı deneysel işlemlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini izlemek ve değerlendirmek amacıyla tekrarlı ölçümler yapılır. 36

37 5)Tekrarlı ölçümlerin geçerlik ve güvenirliği etkileyebilecek koşullar açısından tutarlı bir biçimde (sıcaklık, ortam özellikleri, saat vb.) yapılması gerekir. 6)Deneysel işlemlerin uygulanması yani bağımsız değişkenin etkinlerinin belirlenmesi sırasında bağımlı değişkeni etkileyebilecek başka değişkenler kontrol edilir. 7)Tek denekli araştırmaların çoğunda başlama düzeyi tanımlanmalıdır. 8)Başlama düzeyinin belirlenmesi bağımlı değişkenin deneysel işlemler sonucunda ne kadar değiştiğinin belirlenmesi açısından önemlidir. 37

38 Tek denekli araştırma desenleri, araştırmanın değişkenleri ve bu değişkenlerin değiştirilmesi, kaldırılması ya da oluşturulması için deneysel işlemlerin nasıl uygulanacağına göre değişmektedir. Desenlerde; A -> Başlama düzeyini belirleme aşamasını, B -> Deneysel işlem aşamasını göstermektedir. Deneysel işlem bittikten sonra başlama düzeyinin yeniden belirlenmesi nedeniyle AB, ABA, ABAB gibi desenlere genel olarak “AB Desenleri”, başlama düzeyinin düzeyinin ikinci kez belirlendiği desenlere ise “geri dönüşlü tek denekli desenler” denilmektedir. Araştırmanın amacına göre kullanılabilecek birçok AB deseni bulunmaktadır. 38

39 AB deseni iki aşamayı içermektedir. Birinci Aşamaİkinci Aşama -A- Başlama Düzeyinin Ölçülmesi ve Belirlenmesi -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi AB deseninin uygulanması diğer desenlere göre daha kolay bir desendir. AB deseni diğer tek denekli desenlere göre iç ve dış geçerlik açısından zayıftır. 39

40 AB deseninden tek farkı deneysel işlem aşamasının ardından ikinci bir başlama düzeyi belirleme aşamasının bulunmasıdır. Birinci Aşama -A- Başlama Düzeyinin Ölçülmesi ve Belirlenmesi İkinci AşamaÜçüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi -A- Başlama Düzeyinin Yeniden Ölçülmesi ve Belirlenmesi Bu farklılık deneysel işlemin denek üzerindeki etkisinin doğrulanmasını sağlar. 40

41 ABAB deseni AB desenindeki aşamaların bir kez daha tekrar edilmesi şeklinde gerçekleşir. AB ve ABA modellerine göre daha güçlü bir modeldir. Birinci Aşama -A- Başlama Düzeyinin Ölçülmesi ve Belirlenmesi İkinci AşamaÜçüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi -A- Başlama Düzeyinin Yeniden Ölçülmesi ve Belirlenmesi Dördüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Tekrar Ölçülmesi 41

42  Bazı durumlarda deneğin kendine ya da çevresine zarar vermesi gibi bir an önce önlem alınması gerektiren bir davranış olabilir.  Deneysel işlemin çözüm olup olmadığı, deneysel işlem bitirilip başlama düzeyinin belirlenip tekrar deneysel işlemin uygulanmasıyla sınanabilir.  Ancak bu model ABAB desenine göre daha zayıftır.  Ayrıca başlama düzeyi ölçülmediği için deneysel işlemlerin ilk duruma göre nasıl bir etkide bulunduğunun belirlenmesini engeller. Birinci Aşamaİkinci Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi -A- Başlama Düzeyinin Yeniden Ölçülmesi ve Belirlenmesi Üçüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Tekrar Ölçülmesi 42

43  ABCB deseni ABA deseninden geliştirilmiştir.  Bu desenin B aşamasında yapılan deneysel işlemle uygulanan bağımsız değişkenin daha etkili olabileceği düşünülen farklı bir biçimi uygulanarak veri toplama işlemine devam edilir.  C aşamasında uygulanan farklı deneysel işlem kaldırılarak tekrar B aşamasındaki deneysel işlem uygulanır ve veri toplama sürecine devam edilir. Bu desene “dönüşümlü uygulamalar deseni” de denir. Birinci Aşama -A- Başlama Düzeyinin Ölçülmesi ve Belirlenmesi İkinci AşamaÜçüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi -C- Farklı Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Ölçülmesi Dördüncü Aşama -B- Deneysel İşlemlerin Yapılması ve Bağımlı Değişkenin Tekrar Ölçülmesi 43

44  Araştırmalarda bazı durumlarda deneğin olumsuz bir gelişim göstermemesi için bir başka değişle etik nedenlerle başlama düzeyine geri dönülmesi istenmez.  Beceri, yetenek geliştirme gibi kazanımların olduğu bazı araştırmalarda ise başlama düzeyine geri dönmek mümkün değildir.  Bu tür durumlarda çoklu başlama düzeyi deseni kullanılabilir.  Çoklu başlama düzeyi bir deneysel işlemin etkisini birden fazla durumda sınamaya dayalı bir yöntemdir. 44

45  Bu desende aynı deneysel işlem, aynı ortam ve koşullar altında, aynı bağımlı değişken üzerindeki etkisi belirlenmek üzere farklı deneklerde uygulanır.  Deneklerin değiştirilmesi hedeflenen bağımlı değişken açısından olabildiğince aynı olması ve deneklerin birine uygulanan deneysel işlemlerden diğerinin etkilenmemesi sağlanmalıdır. 45

46  Başlama düzeyinin belirlenmesi aşaması tüm denekler için aynı anda başlatılabilir ve araştırmanın eldeki deneklerle uygulanabilirliğinin kontrolü açısından başlama düzeyi ölçümleri tüm denekler için kararlılık gösterdiği andan itibaren deneysel işlemlere başlanılabilir. 46

47  Bu desen de bir deneysel işlemin etkisi, etkilenebileceği düşünülen, bir deneğin birbirinden bağımsız örneğin üç davranışı üzerinde incelenir.  Başlama düzeyinin belirlenmesi aşaması üç davranış için aynı anda başlar.  Deneysel işlemler sırasında değiştirilmesi hedeflenen davranışların birbirini etkilememesi gerekmektedir. 47

48  Toplanan verilerin incelenmesi için aynı kapsamda olsa bile sanki üç ayrı başlama düzeyi belirlenmiş ve üç farklı deneysel işlem yapılmış gibi her bir davranış için ayrı grafiklerin çizilmesi önerilmektedir.  Bu desenin kullanılması sayesinde bir deneysel işlemin değiştirilmesi istenen üç farklı davranış üzerindeki etkisi belirlenmiş olur. 48

49  Desende tek denek bulunur ancak bu desende tek deneysel işlemin değiştirilmesi hedeflenen bir davranışı farklı ortamlarda nasıl etkilediği incelenir.  Bu işlem için öncelikle;  Farklı ortamlarda aynı deneğin davranışının başlama düzeyi belirlenir.  Aynı denek üzerinde aynı deneysel işlem farklı ortamlarda uygulanır. 49

50  Tek denekli desenlerde araştırma birçok aşama içerebilir ancak bu aşamalar nitelikli olarak;  Başlama aşaması,  Deneysel işlem aşaması Olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. 50

51  Deneysel işlemlerin başlamasından önce deneğin bağımlı değişken açısından ölçülerek durumunun/düzeyinin belirlenmesidir.  Başlama düzeyi ölçümleri, deneğin bağımlı değişkene ilişkin ölçüm sonuçlarının istenen düzeyde kararlılık gösterdiği ana kaadar yapılır.  Buradaki karalılıktan kasıt ölçüm sonuçlarının birbirine yakın olmasıdır. 51

52  Birçok ölçmeye rağmen bir kararlılığa ulaşılamıyorsa kontrol dışı değişkenlerin deseni etkilediğinden şüphelenmek gerekebilir.  Birçok ölçmeye sonrası kararlı sonuçlara ulaşılamıyorsa yeni bir araştırma deseni ya da denekle devam edilmesi önerilebilir  Toplanan verilerin kararlı olup olmadığının belirlenmesinde ↣ Kırcaali-İftar ve Tekin’in Tawner ve Gast’tan yararlanarak önerdikleri yöntem kullanılabilir. 52

53  Deneysel işlem aşaması araştırmanın amacına göre başlama düzeyinin belirlenmesinin ardından bir kez ya da aynı sırada birkaç kez ya da başlama düzeyi belirlenmeden gerçekleştirilebilir.  Bu aşamada veri toplama işleminin gerçek durumu yansıttığının belli olması için ölçümlerin başlama düzeyinin belirlenmesi aşamasında olduğu gibi birbirine yakın, kararlı sonuçlar vermesi gereklidir. 53

54  Verilerin Toplanması için: ↣ Çoktan seçmeli test, ↣ Likert tipi ölçek, ↣ Kağıt-Kalem testleri, ↣ Gözlem-görüşme Gibi nitel yöntemler kullanılabilir.  Araştırma kapsamında kaç ölçüm yapılacağı kararlı sonuçların elde edilmesine ve araştırmadaki aşama sayısına bağlıdır. 54

55  Tek denekli desenlerde toplanan veriler ölçüm zaman grafiği üzerinde işaretlenerek yorumlanırlar.  Deneysel işlemlerin etkisinin belirlenmesi açısından zaman ekseninde araştırma aşamalarının adları da belirlenir.  Verilerin yorumlanmasında deneysel işlem aşamasındaki verilerin başlama düzeyindeki verilere göre artma ya da azalma eğilimi gösterip göstermediği dikkate alınır. 55

56  İç geçerlilik açısından çok aşamalı tek desenlerde ve özellikle çoklu başlama düzeyi desenlerinde oluşturulan farklı aşamalardaki deneysel işlemlerin tutarlı bir biçimde yürütülmesine, araştırma koşullarının birbirini etkilememesine ve deseni bozabilecek kontrol değişkenleri varsa bunların belirlenip kontrol edilmesine dikkat edilmelidir. 56

57  Tek denekli desenlerde genellikle deneklerin az rastlanan ya da acil müdahale de bulunulması gereken özelliklerin olması nedeniyse rastgele denek seçilememesi desenin doğal bir özelliği olmakla birlikte aynı zamanda dış geçerlilik açısından bir dezavantajdır. 57

58  Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Pegem Akademi, 2010  ve_nitel_Arastirma_yontemleri&i=Arastirma_yontemleri ve_nitel_Arastirma_yontemleri&i=Arastirma_yontemleri  58


"Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü - 2010 Hazırlayanlar:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları