Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Meme Kanseri Hormonoterapi ve Hedefe Yönelik Tedavide Kanıta Dayalı Hemşirelik Yaklaşımları Hem. Kıymet AKGEDİK Onkoloji Hemşireliği Derneği Medicana Ankara.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Meme Kanseri Hormonoterapi ve Hedefe Yönelik Tedavide Kanıta Dayalı Hemşirelik Yaklaşımları Hem. Kıymet AKGEDİK Onkoloji Hemşireliği Derneği Medicana Ankara."— Sunum transkripti:

1 Meme Kanseri Hormonoterapi ve Hedefe Yönelik Tedavide Kanıta Dayalı Hemşirelik Yaklaşımları Hem. Kıymet AKGEDİK Onkoloji Hemşireliği Derneği Medicana Ankara Hastanesi 01 Nisan 2011

2 Meme Kanserinde Hormonoterapi  Estrojen ve progesteron pozitif meme kanseri hastalarında adjuvan olarak hormonoterapi önerilir.  Hormon reseptör metastatik meme kanseri hastalarda da yer alır.

3 Meme Kanserinde Hormonoterapi  Seçici Estrojen Reseptör Modülatör ilaçlar (SERM) Tamoxifen Raloxifen  Aromotoz İnhibitörü Anostrozole(Arimideks) Nonsteroidal Letrozole(Femara) Nonsteroidal Exemestane (Aromazin) Steroidal  Fulvestrant (Faslodex)

4 Tamoxifen  Endikasyonu  Hormon Reseptör Pozitif Meme Kanseri Hastaları  Meme kanseri için yüksek risk oluşturan kadınlarda koruyucu olarak kullanılabilmektedir.  Kullanımı  mg günlük oral yol  Yan Etkileri  Sıcak Basması  Vajinal Kuruluk ve Vajinal Kanama  Kemik Ağrısı  Tümör Ağrısı

5 Aromataz İnhibitörleri  Estrojenin ana kaynağı overlerdir. Menapoz döneminde overlerden estrojen salınımı durur  Adrenal bezlerden düşük düzeyde salınan androjen aromotaz enzimi tarafından kaslarda, yağda ve meme tümörlerinde bulunan estrojene dönüştürülür.  Aromatoz enzim inhibitörleri ise androjenin estrojene dönüştürülmesini engeller

6 Aromotaz İnhibitörü Letrozole (Femara) Yan Etkileri  Sıcak Basması  Kemik Ağrısı, Bel Ağrısı  Dispne  Bulantı  Yorgunluk  Öksürük  Konstüpasyon Kullanımı  2,5 mg/gün oral yol

7 Aromotaz İnhibitörü Exemestane (Aromazin) Yan Etkiler  Yorgunluk  Bulantı  Sıcak Basması  Ağrı  Depresyon  Dispne  Duygu Bozukluğu  Anksiyete Kullanımı  25 mg/gün oral yol

8 Aromotaz İnhibitörü Anastrozole (Arimidex) Yan Etkileri  Sıcak Basması  Bulantı  Baş ağrısı  Asteni  Bel Ağrısı, kemik ağrısı  Öksürük, dispne, periferal ödem Kullanımı  1 mg/gün oral yol

9 Fulvestrant(Faslodex)  Tamoksifen gibi estrojene bağlanarak etki gösterir  Anti-estrojen tedaviyi takiben progrese olan hormon reseptör pozitif postmenapozal meme kanseri hastalarında kullanılır.

10 Fulvestrant (Faslodex) Yan Etkiler  Asteni  Bulantı  Kemik ağrısı  Baş ağrısı,  İnjeksiyon yerinde ağrı  Konstüpasyon/diare  Öksürük, dispne Kullanımı  2x125 mg (2,5 ml) ya da 1x250 mg (5 ml)/Ay  Hastanede IM enjeksiyon yol

11 ATAC Çalışması  Tamoksifen alan hastalarda Anastrozol alan hastalara göre; Sıcak basması, vajinal kuruluk ve vajinal kanama daha fazla  Anastrozol alan hastalarda tamoksifen alan hastalara göre: Myalji ve artralji daha fazla görülmüş

12 Uzun Dönem Etkileri  Osteoporoz Tamoksifenin estrojen agonist etkisinden dolayı tamoksifene bağlı osteoporoz gelişme riski daha yavaştır Aromotoz inhibitörleri ve fulvestrant gibi saf estrojen antogonistlerinin estrojen agonist etkileri olmamasına bağlı uzun dönemde osteoporoz oluşma riski ve buna bağlı kırık oluşma riski daha yüksektir

13 Uzun Dönem Etkileri  İskemik serebrovasküler olaylar,  Derin ven trombozu  Kollesterol Yüksekliğine Bağlı Kardiyovasküler Hastalık Riski

14 Endokrin Tedavide Hemşirelik Yaklaşımı  Hasta Uyumu  Yan Etkilere Yönelik Öneriler, Yan Etkilerin Takibi

15 Hasta Uyumu Önemlidir!!!!  Çünkü; Endokrin adjuvan çalışmada %12 uyumsuzluk görülmüştür. Tüm çalışmalarda %25 hasta tedavisini erken sonlandırmış Sonlandırma koruyucu olarak kullanılan tamoxifende sık olarak görülmüş (%20-46)

16 Hasta Sayısı MetodSüreSonuç 53Rapor Etme6 ay Haftada en az bir doz atlama % Raporlama1 hafta Bir hafta süresince en az bir doz atlama % Telefonla görüşme 3 yılİlacı bırakma % Telefonla görüşme 2 yıl 5 yıl % 17 ilacı bırakma % 31 uyumsuzluk 94Kayıt takip3 yıl% 21 ilacı bırakma 1080 Tıbbi ve Eczane Kayıtları 5 yıl% 50 ilacı bırakma Meme Kanseri Hormonal Tedaviye Uyuma Yönelik Klinik Çalışmalar

17 B-14 İlk Beş Yıllık Takip B-14 İkinci Beş Yıllık Takip ATAC 3.9 yıllık takip IES 2.6 yıllık takip Adjuvan Endokrin Tedavide Büyük Klinik Çalışmalarda Uyumsuzluk Oranı TamoxifenTamoxifen PlaseboPlasebo TamoxifenTamoxifen PlaseboPlasebo TamoxifenTamoxifen ArimideksArimideks TamoxifenTamoxifen ExemestanExemestan

18 Adjuvan Tamoxifen Kullanan Hastalarda Uyumsuzluk Düzeyi  Başlangıçta %2  İlk 5 yıllık takipte: Tamoxifende %23 Plasebo da %23,5  Nedensiz bırakanlarda: Tamoxifende %10,2 Plaseboda %13  İlaç yan etkisi ve tıbbı nedenlerden uyumsuzluk: Tamoxifende %11,2 Plaseboda %8,2

19 Uyumsuzluğun Nedenleri  Yapılan çalışmalarda endokrin tedaviyi önemsememe olarak değerlendirilmiş  Bunun nedeni tedavi yararının yeterince açıklanmaması  Tedavi yanıt eksiliği  Tedaviye inanç yokluğu  Sosyal destek eksikliği  Yetersiz takip  Kötü hasta iletişimi  Yüksek maliyet  İlacın yan etkisi  Psikolojik problemler

20 Uyumu Saptamak Önemli  Uyum Düzeyini Değerlendirme; Hastaya soru sorarak Telofon ederek Reçete datalarına bakarak Kullanılmış ilaçları sayarak Elektronik hatırlatıcılar kullanılarak yapılabilir.

21 Modifiye Morisky Skalası Kullanılarak Uyum Değerlendirmesi Yapılabilir  Hiç ilaç almayı unuttunuz mu?  Tedaviniz hakkında bilgi sahibi misiniz?  Kendinizi ilaç alırken mi ilaç almadan mı iyi hissediyorsunuz?  İlaç alırken kendinizi kötü hissettiğinizde ilacı bırakmayı düşündünüzmü? (0 veya1 Evet ise uyumlu,1’den fazla cevap evet ise uyumsuz olarak değerlendirilir)

22 Sağlık Profesyonelleri Nasıl Yardım Edebilir??  Hastaya tedavinin amacı iyi anlatılmalıdır  Tedavi hakkında yazılı materyal verilmelidir  Yan etkiler yönelik stratejiler geliştirilmelidir  Psiko-sosyal dinamiklerin gözden geçirilmesi (reçetelere ulaşabilme ve destek sistemleri)  Hastanın doktor, hemşireye ulaşımında kolaylık sağlanmalıdır  Tedavi planı için bir takvim oluşturulmalı(kontrol ve düzenli tedavi)  Daha fazla bilgi için öneriler sunulmalı

23 Uyumu artırmak için  Uzun dönem tedavilerde; Bilgilendirme Kendini takip etme Hastayı sık arama (telefon ve vizit) Danışmanlık Aile tearpisi Psikolojik terapi Kriz önleme

24 S.KAV Gaea- Erken Evre Meme Kanseri İçin Hormon Tedavisi Alan Hastaların Bilgi Ve Deneyimleri-Avrupa Çalışması (9 Avrupa Ülkesinden 547 hasta) Sonuçlar  %41’i tedavi başlanması kararında yer alamadığını ve sadece %10’u kapsamlı bilgi aldığını ve tamamen bilgilendiğini  %57’si yan etkiler, %26’sı kanser tekrarı ve %15’i tedavinin uzun dönem yan etkileri konusunda bilgi aldığını  Yaşlı, eğitim düzeyi daha az olan ya da internet erişimi olmayanların bilgiye ulaşmada ya da tedavi kararına katılmada güçlükleri olduğu belirlenmiştir Wengstrom, et al, The Breast, 2007

25 Endokrin Tedavide Hasta-Aile Eğitimi  Diyet düzenlemesi  Sıcak basmasına yönelik öneriler Kıyafet seçimi Düzenli egsersiz Stresle başetme teknikleri  Yoga ve benzeri gevşeme teknikleri  Yılda bir defa jinekolojik muayene  Kemik Dansite Takibi  Kardiyak Fonksiyon Takibi (EKG, EKO)  Lipid Düzeyi Takibi

26  Postmenapozal Meme Kanseri Hastalarında eksersiz yaşam kalitesi ve kardiyopulmoner fonksiyonlar üzerine yararlı etkisi olduğu saptanmış. Randomized Controlled Trial of Exercise Training in Postmenopausal Breast Cancer Survivors: Cardiopulmonary and Quality of Life Outcomes Journal of Clinical Oncology, Vol 21. No 9 (May1),2003:pp

27 Meme Kanserinde Hedeflenmiş Tedavi  Herceptin (Trastuzumab) Anti-Her (Human Estrogen Receptor) Monoklonal Antikoru  Lapatinib (Tykerb): T i rozin Kinaz İnhibitörü

28 Herceptin (Trastuzumab)  İnvaziv Meme Kanseri Hastalarının yaklaşık % 20-30’unda Erb B2(Her-2) fazla ekspre edilmektedir.  Bu durum kemoterapi ve hormonoterapilere sınırlı cevap alınmasına ve yaşam süresinin kısa olmasına neden olmaktadır.

29 Herceptin (Trastuzumab)  Endikasyonu: HER-2 pozitif metastatik meme kanserinde paklitakselle ya da tek başına ve HER-2 pozitif, nod pozitif ya da negatif meme kanserinin adjuvan tedavisi  21 Güne Bir Herceptin Uygulama Başlangıç Dozu: 6-8 mg/kg IV infüzyon 90 dak İdame Dozu: 4-6 mg/kg IV infüzyon 90 dak  Haftalık Herceptin Uygulama Başlangıç Dozu: 4 mg/kg IV infüzyon 90 dak İdame Dozu: 2 mg/kg IV infüzyon 30 dak

30 İlaca Özel Yaklaşımlar  Ciddi Kardiyomyopati: Sol ventriküler disfonksiyon ve konjestif kalp yetmezliği gelişme riski Öncesi özellikle sol ventriküler fonksiyon değerlendirmesi önemli  Hipersensivite Reaksiyonu Anaflaksi, anjiyoödem ya da akut respiratuvar distres sendromu. Genellikle ilk dozda ve uygulamanın 24 saati içinde meydana gelir

31 Lapatinib (Tykerb/Tyverb)  Endikasyonu: Erb B2’nin fazla eksprese olduğu tümörlerdeki ileri ya da metastatik meme kanserinde capesitabin ile birlikte kullanılır.  Hastaların önceki tedavilerinde antrasiklin, taksan ve metastatik düzeyde trastuzumab almış olmalarına rağmen progrese hastalık olması

32 Lapatinib ve/veya cap e sitabin alan;  Hastaların %55 nde ishal gelişmiş (genellikle hafif düzeyde ve yaklaşık 5 gün süren)  Çoğunluğu (% 92) grade 1-2. % 85’inde tedaviye ara verme ve doz azaltma gerekmedi  % 2 hastada diareye bağlı ilaç kesildi  Müdahale gerektiren hastalar standart anti- diare yönetimine iyi cevap verdi.  Daha ciddi vakalarda hidrasyon ve antibiyotikle müdahale edildi.

33 Yan EtkiLetrozole+Plas ebo (n:106) % Letrozole+Lapatini b(n:113) % Diare868 Rash846 Bulantı1827 Yorgunluk1422 Artralji2018 Bel Ağrısı917 Kusma717 Baş Ağrısı1114 Asteni914 Karıncalanma513 Uyuşukluk812 Öksürük911 Alopesi411 The Oncologist 2010;15: Lapatinib plus Letrozole as First_Line Therapy for HER- 2 Hormon Reseptör Psitive Metastatic Breast Cancer

34 Lapatinib ve Capecitabine ile Güvenli Uygulama ve Yan Etkilerin Yönetimi  Oral olduklarından hastanın tedaviye uyumunda hasta-aile eğitimi önemlidir.  Eğitim konuları İlaçların kullanım amacı, Nasıl Kullanıldığı Olası Yan Etkiler ve Yan Etkilerle Başetme Yöntemleri, Hangi Durumlarda Kimi Aramak Gerekir İlaçlar ayrı saklanır

35 Hemşire  Reçete edilen ilaçların; Etki mekanizmaları Alınma Şekli, Zamanı, Dozu Diyeti, Yan Etkileri, Yan Etkilere Yönelik Alınacak Önlemleri İlaç atlandığında ya da fazla doz alındığında ne yapılacağına yönelik bilgi ve deneyim sahibi olmalıdır.

36 S.KAV Lapatinib + Capecitabine Pratik Öneriler LAPATINIB  Günde bir kez 1250mg (aralıksız)  250mg tabletler  5 tablet/gün > yemekten bir saat önce ya da bir saat sonra alınır  Greyfurt suyu ile birlikte alınmamalı  besin etkileşimi  CYP3A4 inhibitörleri ile birlikte kullanılmamalı  ilaç etkileşimi  Çiğnenmeden bütün olarak yutulmalı  Günün belli zamanında bir bardak su ile yutulmalı CAPECITABINE 1000mg/m 2 günde iki kez BKI ne göre 150mg or 500mg tabletler (3-7 tablet/günde iki kez) Sabah ve akşam 14 gün ilaç sonrası 7 gün ara verilir Çiğnemeden bütün olarak bir bardak su ile yutulmalı Yemekten sonra 30 dakika içinde alınmalı

37 Aşağıdaki Soruları İçeren Bilgi Broşürü Faydalıdır  İlaçları Almayı Unutursam Ne Yapmalıyım?  Bir Gün Boyunca Dozları Atlamış Olursam Ne Yapmalıyım?  İlaçları Aldıktan Sonra Bulantı-Kusmam Olursa Ne Yapmalıyım?  Lapatinib Alırken İshalim Olursa Ne Yapmam Gerekir?  Lapatinib Alırken Ciltte Değişiklik Olursa Ne Yapmalıyım?

38 Lapatinib Sırasında Oluşan Diare

39 Komplikasyonsuz Diare (Grade 1-2)  Yönetimi Diyet Değişikliği Hidrasyon Grade 2’de lapatinib ve diğer sitotoksik tedaviler kısıtlanabilir Lapatinib azaltılması düşünülebilir  Tedavi Standart loperamid dozu (başlangıçta 4 mg, sonra her 4 saatte 1 mg ya da her şekilsiz gaytadan sonra 2 mg )

40 24 Saat Sonra Değerlendir Diare Geçmişse  Diyet değişikliğine devam edilir  Yavaş yavaş diyete katı gıda eklenir  İshalsiz 12 saat sonra loperamid kesilir Diare Geçmemişse  2 saatte bir 2 mg loperamid verilir  Oral antibiyotik eklenir 24Saat Sonra Tekrar Değerlendirilir İshal Geçmemişse 2. basamak ilaçlara Başlanır (octreotide,……..

41 Komplikasyonlu Diare (Grade 3-4) Yönetimi  Hayatı tehdit edici komplikasyonlarda hasta hastaneye yatışı yapılır  Hasta acilen doktorunu aramalıdır  Lapatinib ya da diğer uygulamalar kesilir  Hidrasyon sağlanır  Ciddi dehidretasyonda octreotid verilir Tedavi  Hemen loperamid başlanır Önce 4 mg, idamede her iki saatte 1 mg ya da her şekilsiz gaytadan sonra 2 mg  Gerekiyorsa antibiyotik başlanır Ateş ya da grade 3-4 nötropeni ya da semptomlar 24 saat devam ediyorsa

42 Komplikasyonlu Diare (Grade 3-4) 24 saattir diare yoksa  Tedaviye son verilir  Lapatinibin tekrar düşük dozda başlanması düşünülür Semptomlar devam ediyorsa  Semptomatik tedaviye devam edilir  2. basamak ajanlar başlanır(octreotide, budosemide)

43 Lapatinib ve Capesitabine Bağlı Cilt Reaksiyonları Yönetimi  % 50 Asemptomatik cilt reaksiyonlarında  Tedaviye devam edilir  Topikal kortikosteroid

44 Lapatinib ve Capesitabine Bağlı Cilt Reaksiyonları Yönetimi <% 50 VYA +Semptom  Tedaviye devam edilir  Topikal kortikosteroid  Oral tetrasiklin  İlerleme ve semptom varsa  Tedaviye devam edilir >% 50 VYA ve Semptom  Tedaviye ara verilir  Oral tetrasiklin  İki hafta sonra tekrar değerlendirilir  İlerleme veya semptom varsa  Tedaviye devam edilir

45 SONUÇ OLARAK…………… BU ALANA YÖNELİK KANIT DAYALI HEMŞİRELİK ÇALIŞMALARINIZI BEKLİYORUZ

46

47

48

49

50


"Meme Kanseri Hormonoterapi ve Hedefe Yönelik Tedavide Kanıta Dayalı Hemşirelik Yaklaşımları Hem. Kıymet AKGEDİK Onkoloji Hemşireliği Derneği Medicana Ankara." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları