Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KARIN TRAVMALARI Dr. Ahmet DAĞ. travma 18 - 44 yaş arası ölümlerin en sık nedenidir mekanizma –Motorlu araç –Düşmeler –Kesici, delici alet –Ateşli silah.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KARIN TRAVMALARI Dr. Ahmet DAĞ. travma 18 - 44 yaş arası ölümlerin en sık nedenidir mekanizma –Motorlu araç –Düşmeler –Kesici, delici alet –Ateşli silah."— Sunum transkripti:

1 KARIN TRAVMALARI Dr. Ahmet DAĞ

2 travma yaş arası ölümlerin en sık nedenidir mekanizma –Motorlu araç –Düşmeler –Kesici, delici alet –Ateşli silah –Yanıklar

3 karın travmaları travmaya bağlı ölümlerin %10’u mortalitenin önlenebilir nedenlerinden

4 acil travma temel prensipler birden çok yaralanmada önce hayatı en çok tehdit eden problem tedavi edilmeli tanı konmamış bile olsa gerekli tedavi başlanmalı ayrıntılı bir hikaye gerekli değildir

5 ölüm nedeni Hava yolunun kaybı –kan, kusmuk, havayoluna bası Solunum kaybı –Pnömotoraks, hemotoraks, akciğer yaralanması Dolaşım kaybı –Kanama(iç-dış), kardiyak yaralanmalar, aritmiler Genişleyen kafa içi yer kaplayan oluşum

6 İlk yardım ve transport Göğüs ve karın travmaları sıklıkla beraber Kaza yerinde dikkat hava yolu ve göğüs travmasına yönelmeli Açık yaralar steril örtülerle kapatılmalı Kısa zamanda i.v sıvı Narkotikler, vazokonstrüktörler veya stimulanlar, yapılmamalı Ağızdan bir şey verilmemeli

7 Primer bakı A-c – Airway: Servikal stabilizasyon ile havayolu açıklığı B – Breathing: Solunum C – Circulation: Dolaşım D – Disability: Nörolojik değerlendirme E – Exposure: Hastanın Soyulması / Isı kontrolü

8 Künt travma –Motorlu araç –Araç içi –Yüksekten düşme –Direkt darbe Delici travma –Kesici –Ateşli

9 yaralanan organlar Sıklık sırasına göre –Dalak –Karaciğer –Barsaklar –Duodenum –Pankreas –Böbrekler

10 problemler önemli hasar dışarıdan anlaşılmayabilir 1/3 hastada lezyonlar belirgin %20’sinde ağrı yok

11 Penetran karın travmaları Bıçak –Düşük enerji –Yırtılma-kesilme Ateşli silah –Yüksek enerji –Hareket enerjisi –Kavitasyon –Dönme –Parçalama

12 Kesici delici alet Yaralanan organ –Karaciğer –İnce barsak –Diyafragma –Kolon

13 Ateşli silah ince barsak Kolon Karaciğer Damarsal Yapılar

14 Fizik muayene Abrazyon, Laserasyon Distansiyon Eski insizyon skarı Kitle yada şişlikler Sırta bakılmalı

15 palpasyon Duyarlılık, defans, kitle, krepitasyon araştır – kot duyarlılığını batın hassasiyetinden ayırt edilmeli – Pelvik kanatlarda duyarlılık? krepitasyon?

16

17 perküsyon Timpanik ses: ileus Matite: intraabdominal kanama ya da sıvı

18 oskültasyon Sessizlik: –intraperitoneal kanama veya ileus Timpanik sesler – barsak tıkanıklığı. Göğüste barsak sesleri –Diyafragma rüptürü

19 Genital muayene İnspeksiyon – Üretra mea’sında kan – Perineal ya da skrotal hematom Vaginal (dijital) muayene yapılmalı –Kanama şüphesi spekulum –acil tamponaj

20 Rektal tuşe foley kateter takılmadan önce Bakılması gerekenler: – Sfinkter kas tonusu – Hassasiyet ve kitle –Yer değiştiren Prostat: üretra yaralanması – Gaitada gizli kan (+): rektum-barsak yaralanması

21 ek İdrar sondası Nazogastrik sonda

22 Acil laparotomi endikasyonu Hipotansiyon / şok ile birlikte: –Penetran yaralanmalar –abdominal distansiyon –bilinç bozukluğu

23 acil laparotomi endikasyonları Ateşli Silah Yaralanması Penetre yabancı cisimler Eviserasyon Periton İrritasyon Bulguları (peritonit) Rektumda kan Midede kan (nazogastrik sondada)

24 laboratuar kan grubu ve cross-match tam kan sayımı gebelik testi amilaz düzeyi tam idrar tahlili (TİT) kan alkol ve madde düzeyi karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri elektrolit, glukoz Koagulasyon testleri

25 radyoloji Akciğer grafisi (ön-arka, yan) Direkt karın grafisi (ön-arka, lateral dekubitis) AP pelvik grafi –Major travmalarda rutin

26 Pozitif bulgular Serbest periton içi hava, –içi boş organ perforasyonu Psoas gölgesinin silinmesi –retroperitoneal kanama Alt kosta kırığı –dalak, karaciğer böbrek yaralanması Göğüs içinde barsak loopları –diyafragma rüptürü

27

28 Diagnostik testler 1960 öncesi – 4 kadran Parasentez1960 öncesi – 4 kadran Parasentez 1960’lar – Diagnostik Peritoneal Lavaj (DPL)1960’lar – Diagnostik Peritoneal Lavaj (DPL) 1980’ler - Abdominal Bilgisayarlı Tomografi1980’ler - Abdominal Bilgisayarlı Tomografi 1990’lar - Fokuslanmış Abdominal Sonografi Travma için (FAST)1990’lar - Fokuslanmış Abdominal Sonografi Travma için (FAST)

29 FAST (Focused Abdominal Sonography for Trauma) kanamalarda –kullanışlı ve hızlı posterolateral her iki toraks altı yan bölgeler, subxifoid ve suprapubik odaklar Diagnostik lavaj gereksinimini ortadan kaldırabilir Tekrarlanabilir

30 USG SensitiviteSensitivite –Hemoperitonyum: 68 – 98% –Hemoperitonyum ve hipotansiyon: 100% –İntraabdominal yaralanmalar: 69% –Barsak yaralanması: 58%

31 avantajları Noninvaziv Radyasyon yok Acil serviste yapılabilir Kolaylıkla tekrarlanabilir İlk değerlendirmede kullanılabilir Düşük maliyet

32 dezavantajları görüntüleme bazen sınırlı kişiye bağımlı retroperitoneal alanda yetersiz solid organ laserasyonu hemen göstermeyebilir obesite gaz interpozisyonu 500 ml den az sıvıda düşük sensitivite

33 Bilgisayarlı Tomografi karın içi kan varlığını saptamada güvenilir Karaciğer ya da dalak yaralanması varlığında acil cerrahi girişim gerektiren yaralanma varlığını güvenilir olarak dışlar tek başına barsak, pankreas yada diyafram yaralanmasını dışlamaz Retroperitonun en iyi değerlendirme aracı

34 BT Sensitivite:Sensitivite: –Solid organ hasarı: 97% –Barsak hasarı: 64 – 94% –Diaphragmatik hasar: 61% –Pankreatik hasar: 30%

35 Grade 2 KC travma II. Hematom; yüzey alanı %10-50, çap <10cm Laserasyon; 1-3 cm

36 Dalak kapsüler yırtık ve intraparankimal hematom

37 Pankreatik fraktür

38 Fokal intrarenal hematom

39 Subkapsüler hematom

40 BT endikasyonları Künt travma Hemodinamik stabilite Normal veya şüpheli fizik muayene Duodenal veya pankreatik travma şüphesi

41 BT kontrendikasyonlar Laparatomi için kesin endikasyon Hemodinamik instabilite Ajitasyon Kontrast madde alerjisi

42 BT avantajları Retroperiton iyi değerlendirme Solid organların hasarında nonoperatif yönetimi Renal perfüzyon değerlendirilmesi Noninvaziv Yüksek spesifite

43 BT dezavantajları Özel personel ihtiyacı Süre ? Helikal – konvansiyonel Maliyet

44 parasentez 4 kadran rektus lateralinden 0.1 ml pıhtılaşmayan kan gastrointestinal içerik pozitif Negativite karın içi patolojiyi ekarte ettirmez

45 Diagnostik Peritoneal Lavaj lokal anestezi uygula Cild yağ dokusu ve fasyayı 3-5 cm kesi Peritonu gör, yukarı çek ve kes kateteri pelvise doğru ilerlet Enjektörle aspire et Kan gelmiyorsa serum seti takarak periton içine serum ver

46

47 DPL Değerlendirme RBC> /mm3 (künt travma) WBC> 500/mm3 amilaz >200 IU/dl ALP >3 IU Gaita, yiyecek parçaları yada safra gelmesi Lavaj sıvısının toraks tüpü, NG, foleyden gelmesi Sıvı geri gelmiyorsa ve klinik şüphe durumunda DPL pozitif kabul edilmeli.

48 DPL Endikasyonları Güvenilir fm yapılamayan Açıklanamayan hipotansiyon Negatif parasentez Karın travması ile birlikte ek patolojiler Seri fm yapılamayacak genel anestezi alacaklar

49 DPL Kontrendikasyonları Acil Laparotomi Uygulanacak Olgular – Ateşli Silah Yaralanması – Evisserasyon – Peritoneal Bulgular – Serbest Hava Geçirilmiş op.’a ait skar dokusu – Açık teknik kullanılabilir. İlerlemiş hamilelik – Supraumbilikal yaklaşım

50 Diagnostik laparoskopi Sınırlı İnvaziv Pahalı Diğer yöntemlere üstünlüğü yok Atlanmış barsak, dalak ve retroperitoneal yaralanma Torakoabdominal penetran yaralanmalarda diyafragmatik hasarı en iyi değerlendirme yöntemi

51 Anjiyografi Renal arter tromboz Pelvik yaralanmaya bağlı hemoraji tedavisi Minör hepatik ve dalak kanamalarında

52 Künt karın travmasında Cerrahi Tedavi Endikasyonları Pozitif peritoneal irritasyon bulguları Pozitif parasentez Pozitif peritoneal lavaj Açıklanamayan şok Pozitif radyoloji ve bilgisayarlı tomografi bulguları

53 Delici karın travmaları Kesici alette yaralanma derinliği önemli Lokal yara eksplorasyonu önemli Periton delinmedi ise gözlem Ateşli silahta blast etkisi nedeniyle çevre organlarda

54 laparotomi endikasyonu Ateşli Silah mutlak Akut karın bulguları Evisserasyon Mide, mesane, rektumdan kan gelmesi Hipotansiyon ve şok Radyolojide periton içi hava

55 diyafragma Penetranda daha sık Absorbe olmayan sütürle aralıklı onarılır Büyük defekt varsa Marleks mesh ile kapatılır Tüp torakostomi takılır

56

57 mide Penetrede genellikle Omentum açılmalı Kanlanma iyi primer onarım Rezeksiyon kararı duruma göre

58 duodenum Seyrek Yüksek morbidite ve mortalite Birlikte olan pankreatik major damar ve safra yolları yaralanmalarını içerir Tedavi yaralanma yeri ve eşlik eden organa göre

59 ince barsak Basit veya çoklu perforasyon, barsak veya mezenter laserasyonu, hematom veya iskemi olabilir Basit yaralanma primer tamir Komplike ise rezeksiyon

60

61 kolon Genelde penetran %10 mortalite Şok, kontaminasyon, hasta yaşı, birlikte olan yaralanma Primer kapama veya rezeksiyon

62 primer kapama şartları Minör yaralanma (2cm den küçük) Birlikte organ yaralanması yok Kontaminasyon yok yada az Yaralanmadan 4 saatten kısa süre Kolonda birden fazla yaralanma yok

63 rektum Tüm yaralanmalarda fekal diversiyon gerektirir Pelvik drenaj eklenmeli

64 pankreas Yüksek morbidite Major damar, biliyer sistem, doudenum ile birlikte Prognoz pankreatik kanal ve duodenum yaralanması birlikteliği ile ilişkili

65 Resimler:www.trauma.org

66 safra yolları Nadir Safra kesesinde ise kolesistektomi Koledokta ise T tüp veya koledokojejunostomi

67 retroperiton En sık neden pelvis kırıkları Karın ve sırt ağrısı Flankta renk değişikliği Peritoneal lavajta yalancı pozitivite BT de intraperitoneal yaralanma yoksa bilateral femoral arter nabız normalse künt travmada laparotomi endikasyonu yok

68 Tüm penetre ve santral hematom ekplore edilmeli Portal bölgedeyse açılmalı Lateralde ise böbrek sağlamsa açma Pelvikte ise genişlemiyorsa açma

69 karaciğer Sivil travmalarda en sık yaralanan organ Spektrum geniş Hedef kanama kontrolü, debridman ve perihepatik drenaj %50 si durmuş, %80 sorunsuz

70 nonoperatif tedavi Hilusu tutmayan dalak ya da karaciğer yaralanmaları hemodinamik olarak stabil olmalı Yaş< 50 YB ve cerrahlar her an ulaşılabilir ve uygun olmalı grade’i düşük olmalı Kan tx ve op gereksinimleri anında karşılanabilmeli Hematokrit izlemi ve sık fizik bakı

71 Karaciğer yaralanması skalası Grade 1 : –hematom subkapsüler %10 –Laserasyon kapsüler <1 cm derinlikte Grade 2: –hematom subkapsüler %10-50 intraparankimal 10 cmden küçük –Laserasyon: kapsüler 1-3 cm derinlik, <10 cm Grade 3: –hematom subkapsüler %50 parankimal >10 cm –Laserasyon 3 cm derinlikte Grade 4: laserasyon parankimal ayrılma % segment Grade 5. –laserasyon parankimal ayrılma %75 >3 segment –Vasculer jukstahepatik venöz yaralanma Grade 6 hepatik avulsiyon

72 dalak Künt travmada en sık yaralanan organ Postsplenektomi sepsis Risk –çocuk 1yaş altı %20-50 –Erişkinde %1-2 Geniş hiler yaralanma, parankimde aşırı yaralanma, hemodinamik instabilite, birlikte major yaralanma, fekal kontaminasyon Splenektomi endike Pnömokok aşısı

73 nonoperatif tedavi Başka intraabdominal yaralanma yoksa Hemodinamik stabilite Minimal batın bulgusu Negatif peritoneal lavaj 2 üniteden az kan transfüzyonu Yaralanmanın teknik olarak takibi

74 Künt karın travmasında Cerrahi Tedavi Endikasyonları Pozitif peritoneal irritasyon bulguları Pozitif parasentez Pozitif peritoneal lavaj Açıklanamayan şok Pozitif radyoloji ve bilgisayarlı tomografi bulguları

75 FAST (Focused Abdominal Sonography for Trauma) kanamalarda –kullanışlı ve hızlı posterolateral her iki toraks altı yan bölgeler, subxifoid ve suprapubik odaklar

76 Ateşli silah yaralanmaları Mutlaka laparatomi gerektirir

77

78 Örnek soru Karın travmalı hastalarda diyafragmatik hasarı gösteren en etkili diagnostik test aşağıdakilerden hangisidir? a) Abdominal BT b) Abdominal Sonografi c) Diagnostik Peritoneal Lavaj d) Abdominal Parasentez e) Diagnostik Laparoskopi Cevap:E


"KARIN TRAVMALARI Dr. Ahmet DAĞ. travma 18 - 44 yaş arası ölümlerin en sık nedenidir mekanizma –Motorlu araç –Düşmeler –Kesici, delici alet –Ateşli silah." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları