Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Somatoform Bozukluklar. Somatizasyon bozuklu ğ u Konversiyon bozuklu ğ u Hipokondiyazis Beden dismorfik bozuklu ğ u.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Somatoform Bozukluklar. Somatizasyon bozuklu ğ u Konversiyon bozuklu ğ u Hipokondiyazis Beden dismorfik bozuklu ğ u."— Sunum transkripti:

1 Somatoform Bozukluklar

2 Somatizasyon bozuklu ğ u Konversiyon bozuklu ğ u Hipokondiyazis Beden dismorfik bozuklu ğ u

3 Somatizasyon Bozuklu ğ u Tıbbi olarak açıklanamayan, ki ş inin ya ş amında önemli kısıtlamalara yol açan birden fazla fiziksel yakınmalar tariflenir 30 ya ş ından önce ba ş lamı ş olması bir tanı kriteri En az 4 farklı bölge ya da i ş levle ilgili a ğ rı öyküsü. A ğ rı dı ş ında en az 2 gis. 1 güs. ve 1 psödonörolojik belirti bulunmalıdır.

4 Tedavi Eklektik olmak ve hastaya göre göre tedavi planlanmak en uygun yakla ş ım olarak görülmektedir. Kısa dönemde bütün belirtilerin düzelmesini amaçlamak gerçek dı ş ı bir hedef olacaktır. Klinik tabloya oldukça sık e ş lik eden aleksitimi farkındalıkta bozukluk olarak tedaviyi olumsuz yönde etkiler. Farkındalı ğ ın geli ş mesi ve ya ş amdan zevk alabilmenin sa ğ lanması tedavide uzun dönem hedefleri olarak belirlenir.

5 Hastaların pasif bir biçimde tedavi edilme beklentileri gerçek dı ş ıdır ve bu beklenti azaltılmalıdır. Almakta oldu ğ u ilaçlara ek olarak, ya ş am tarzını de ğ i ş tirebilecek sorumlulu ğ u alabilmesi sonucunda daha gerçekçi ve aktif bir tedavi gerçekle ş ebilecektir. Ki ş iye hastalı ğ ıyla ilgili bilgi, terapi ancak stabil bir düzeye ula ş tı ğ ında, ayrıntılı bir ş ekilde verilmelidir. Hasta gereksiz tıbbi i ş lemlerden korunmalıdır.

6 Hastanın fiziksel yakınmaları sakin ve tepkisiz bir ifadeyle dinlenmelidir. Yüzeysel bir dü ş ünme tarzının sonucu olan yetersiz farkındalık fiziksel ve sezgisel duyumları da köreltmektedir. Bu duyumları uyandırmak için do ğ ada birlik egzersizi denilen yarım saat süren bir meditasyondan faydalanılabilir. Dokunma, tat alma, koku duyusu, i ş itme ve görmenin adım adım uyarılmasıdır.

7 Harmonik müzik dinlenmesi, seçilmi ş filozofların yazılarının okunması önerilebilir. (Hegel, Gandhi, Spinoza) Bunlar artistik üretimler olarak adlandırılır. Bach, Mozart ve Schubert gibi bestecilerin çalı ş maları sıklıkla duygudurumu, dikkati ve entegre dü ş ünmeyi geli ş tirmektedir. Yüksek oranda baskı altında kalmı ş ki ş iler meditasyona ve artmı ş artistik üretimler ya ş amaya ba ş ladıklarında hislerde canlanma, yeni hisler ve anksiyeteyle kar ş ıla ş abilir.

8 Hastalar rahatsızlık hissederse geçici olarak egzersize ara verebilecekleri konusunda bilgilendirilmelidir. Bu ya ş antıların farkındalı ğ ı arttırma i ş leminin bir parçası oldu ğ u konusunda bilgilendirilmelidirler. Anksiyetenin üstesinden gelinmesi için basit gev ş eme egzersizleri verilebilir. Krizlerle u ğ ra ş ırken dahi tutarlı ya ş amanın genel prensipleri hastaya tanıtılmalıdır. Kendi kendini memnun etme ile a ş ırı u ğ ra ş ma yerine di ğ erlerine yardımcı olması için cesaretlendirilmelidir.

9 Nasıl somatik yakınmalar psi ş enin çatı ş malarını somaya yönlendiriyorsa, terapi de semptomlara ve problemlere odaklanmayıp egoyu güçlendirerek farkındalık düzeyini arttırmalıdır. Nihayetinde psikoterapi sadece hastalı ğ ı tedavi etme tekni ğ i de ğ il, mutlu olmanın da bir yoludur.

10 Konversiyon Bozuklu ğ u Genellikle bir veya daha fazla sebebi tanımlanamayan nörolojik defisitleri taklit eden bir bozukluktur. Bu belirtilerin psikolojik bir çatı ş ma ya da ihtiyacı açı ğ a vurmak ya da çözümleme çabası sonucunda açı ğ a çıktı ğ ı dü ş ünülür. Belirtiler öncesinde çatı ş malar ve stres etkenlerinin olması gerekir. Ço ğ unlukla stresör etken kolaylıkla bulunur.

11 Dinamik açıdan ifade edilemeyen kaygı kayna ğ ı olan duygu ve dü ş üncelerin sembolik bir aktarımıdır. (Kayınvalidesine gitmek için hazırlanırken bacakların tutmaması, amirinin fırçasından sonra bayılan memur, ailesinin erkek arkada ş ı oldu ğ unu ö ğ rendi ğ inde konu ş amayan ergen) Konversif nöbetin semptomu anksiyeteden kurtulmasını sa ğ lar ve bu durum birincil kazanç olarak adlandırılır. Semtomun bazı sorumluluklardan kurtulmasına hizmet etmesi ise ikincil kazançtır.

12 TEDAV İ Öncelikle tam bir tıbbi de ğ erlendirme gerekir. Özellikle ilk nöbetten sonra nörolojik açıdan dikkatli bir inceleme gerekir. De ğ erlendirme, te ş his ve hastayla i ş birli ğ i sa ğ landıktan sonra ilk yapılması gereken ş ey psikoe ğ itim verilmesidir. Hastanın ve ailenin sosyokültürel düzeyine uygun bir psikoe ğ itim verilmelidir.

13 Psikoe ğ itimde konversiyon bozuklu ğ unun özellikle ülkemizde sık görülen bir ruhsal rahatsızlık oldu ğ u, Bu hastalarda yapılan bütün tetkik ve incelemelere ra ğ men bu belirtilere neden olabilecek bir bedensel hastalık bulunmadı ğ ı Çe ş itli ruhsal sıkıntıların (üzüntü, korku, utanç, öfke) Bedensel sorunlara dönü ş mesi anlamına geldi ğ i vurgulanmalıdır. Konversiyon çe ş itli ruhsal zorlanmalar kar ş ında bazı bireylerin tepki verme biçimi olarak tanımlanıp tepkinin kendisi normalize edilmelidir.

14 Konversif tepkinin sıkıntı kar ş ısında a ğ lamak, konu ş mak, susmak, ba ğ ırmak gibi bir tepki türü oldu ğ u vurgulanmalıdır. Bazı hastalarda görülen disosiyatif veya konversif bayılmalar ki ş inin yo ğ un olumsuz duygulardan geçici olarak uzakla ş masını sa ğ layan bir korunma düzene ğ i olarak çerçevelenmelidir. Bu bayılmalar, elektronik devrelerin kısa devre yapmasına benzetilerek anla ş ılır kılınabilir.

15 Ayrıca özellikle ülkemizde bazı acil servis çalı ş anları ve ailenin hastayı ve hastalık belirtilerini de ğ ersizle ş tirmeleri (hastanın belirtileri bilinçli olarak olu ş turdu ğ unu dü ş ünme, suçlama, yargılama) konusunda da gerek duyuldu ğ unda aileye bu konuda ek açıklamalar yapılmalıdır. Aile deste ğ inin sa ğ lanması ve çevre ko ş ullarının düzeltilmesi konversiyon bozuklu ğ unun tedavisinde çok etkili olacaktır. (hastaya balık tutmayı ö ğ retmek yerine balık vermekle e ş de ğ er oldu ğ u unutulmamalıdır)

16 Freud bozuklu ğ un çözüm yolunu 2 kelimeyle göstermektedir: ‘‘kaderle yüzle ş me’’ ‘‘Uçurum kenarında deve sırtında ilerlerken kar ş ısına aslan çıktı ğ ında, aslanla mücadele etmek yerine tekrar tekrar uçurumdan atlamayı tercih etmeye benzetmektedir’’ Hastanın egosunu güçlendirecek her türlü müdahale konversif tablonun düzeltilmesi için bir adımdır.

17 Alternatif davranı ş ve dü ş ünce yöntemlerinin farkına varılması, Yeni yetenekler edinip kendini geli ş tirmesi Birey olarak kendi kararlarını verebilme yetisi ve iyisiyle kötüsüyle kararlarının sonuçlarını kabullenebilme. Yanlı ş oldu ğ u dü ş ünülen kararlar veya ya ş am olaylarını tecrübe hanesine yazabilecek kadar olgun olabilme Yeni ko ş ullar ve ya ş am olayları kar ş ısında esneklik Ekonomik özgürlü ğ ün sa ğ lanması, kanuni haklarından haberdar olması … gibi kazanımlar konversif tablonun önüne set çekecektir.

18 Hipokondriyazis (Hastalık Hastalı ğ ı) Yeterli tıbbi de ğ erlendirme yapılmasına ve güvence verilmesine ra ğ men ki ş inin vücut semptomlarını yanlı ş yorumlamasına ba ğ lı olarak ciddi bir hastalı ğ ı olaca ğ ı korkusunu ya da ciddi bir hastalı ğ ı oldu ğ u dü ş üncesini ta ş ıyıp durmasıdır. Vücudun normal çalı ş masına ait bir takım belirtilere, anormal gözü ile bakılmakta ve yanlı ş anlamlar yüklenip, hastalık belirtisi olarak dü ş ünülmektedir.

19 3 temel özelli ğ i  Hastalık korkusu  Hastalık inancı  Bedeni ile zihnen me ş gul olmak Daha çok erken eri ş kinlik döneminde ba ş lar. Hekimin verdi ğ i güvenceler hastayı ancak kısa bir süre için rahatlatır. Belirtinin kensinden çok anlamı ve sonuçları rahatsızlık verir. ‘‘A ş ırı de ğ er verilmi ş dü ş ünce’’ vardır.

20 Hekim hekim dola ş ırlar. Hep doktorun yanında olmak ister. Yıldırıcı olabilirler. Dü ş ünce içerikleri, hasta oldukları veya olabilecekleri kaygısıyla yo ğ unla ş mı ş fikirlerle doludur. Bu yüzden ba ş kaları veya ba ş ka konularla pek ilgilenmezler. Dikkat ve algılamaları bedensel duyumlara kar ş ı hassasla ş mı ş tır. Ellerinde bir tomar reçete, bir torba ilaç bulunur.

21 Dinamik olarak bilinç dı ş ı çatı ş maların yer de ğ i ş tirerek bedene yansıtıldı ğ ı dü ş ünülür. Hastalık ba ş lamadan önce uzun süren bir anksiyöz dönem oldu ğ u bilinmektedir. Anksiyete egonun represe edemedi ğ i temel çatı ş manın gün yüzüne çıkmaya ba ş ladı ğ ının sinyalidir. Kastrasyon anksiyetesinin ba ş ka bir organa aktarıldı ğ ı dü ş ünülmektedir.

22 Ço ğ u zaman kronik, tedaviye dirençli bir bozukluktur. Ancak hastaların yakla ş ık üçte birinde belirtiler bir yılın sonunda kendili ğ inden yatı ş ır. Tedavide: Hekim hekim dola ş an hastayla son muayene kontratı yapılarak ba ş lanır. Hastalı ğ ı uygun bir ş ekilde açıklanır. Hastanın ailesinden ve ba ş vurdu ğ u hekimlerden en çok duydu ğ u ş ey; ‘‘ sende hiç bir ş ey yok’’ açıklamasıdır. Hastaya bedensel hastalı ğ ının olmadı ğ ı ancak yıllar boyunca ya ş adı ğ ı sıkıntılar sebebiyle ruhsal-sinirsel bir hastalı ğ ının oldu ğ u söylenmelidir.

23 Hekim hekim dola ş tı ğ ı sürece rahatsızlı ğ ının uzayabilece ğ i söylenmelidir. E ğ er gerçekten iyile ş mek istiyorsa hekim hekim dola ş mayı bırakması kesin bir dille söylenir. İ stirahat raporları alıyorsa engellenmeli, mutlaka çalı ş ması en azından kendine u ğ ra ş lar bulması gerekir. Bunun da yararları hastaya mutlaka anlatılır,

24 Davranı ş sal yöntemler tipik olarak maruz bırakma ve cevap önlemeye odaklanır.  Ki ş inin kendi bedenini kontrol etmesi  Güven arayı ş ını durdurma  Hastalı ğ ı hatırlatan iç ve dı ş uyaranlarla yüzle ş me.

25 Maruz bırakılacak ş eylerle ilgili bir hiyerar ş i olu ş turulur. Seanslar esnasında ve ev alı ş tırmalarıyla sistematik olarak bunlar ele alınır. Hastalıklarla ilgili videoların izlenmesi, korkulan hastalıklarla ilgili görü ş meler yapılması, hastane veya mezarlıkların ziyaret edilmesi, hasta tarafından korkutucu olarak dü ş ünülen fiziksel belirtileri indükleyebilecek fiziksel egzersizler planlanarak bu yüzle ş meler sa ğ lanabilir. Bu uygulamalara progressif gev ş eme teknikleri de eklenebilir.

26 Beden Dismorfik Bozuklu ğ u (Dismorfofobi) Ki ş inin vücudundaki görünümle ilgili hayali bir kusur ile u ğ ra ş ıp durmasıyla belirgin bir klinik görünümdür. Hastada küçük bir kusur varsa bile, ortaya çıkan sıkıntı kusura oranla çok ş iddetlidir. En sık üzerinde durulan vücut bölgeleri, görülme sıklı ğ ına göre cilt, saç, burun, yüz ve gözlerdir. Kusurlu oldu ğ una ili ş kin kaygı duyulan vücut bölgeleri zamanla de ğ i ş ebilir

27 Sürekli aynada kusurlu bölgesini inceleme, kusurunun önemli olmadı ğ ına dair onay beklentileri Vücudunun yansımasını gösteren yüzeylere bakmaktan, toplumsal faaliyetlerden kaçınma ve hayali kusuru a ş ırı makyaj, giyim tarzını de ğ i ş tirme gibi çabalarla saklama giri ş imleri vardır. Ergenlerde dismorfofobik belirtiler oldukça sık görülür.

28 İ lk ba ş vurular genellikle plastik cerrah veya dermatoloji uzmanına olur. Kusur ya ş ama hakim olur İ lk ba ş larda sürekli aynalara bakıp çözümler ararken sonrasından aynalardan kaçma, toplumdan kaçma hatta intihar giri ş imleri olabilir.

29 Tedavide: Öncelikle hastayla terapötik i ş birli ğ i sa ğ lanmalıdır bu oldukça güç olabilir. Çünkü dü ş ünceler sanrıya yakın düzeydedir. Hastanın görünüm kaygıları ciddiye alınmalıdır. Ancak kendi görünümleriyle ilgili bakı ş açılarını da uygun bir ş ekilde kabul etmemek gerekir. Yargılayıcı olmayan empatik bir tutumla psikoe ğ itim verilmelidir.

30 BDT ‘nin bu bozukluktaki en önemli komponenti bili ş sel yeniden yapılandırma olarak görülmektedir. Hastanın kendi görünümüyle ilgili negatif dü ş ünce ve inanı ş larının tanımlanması ve de ğ erlendirilmesini ve bili ş sel hataların (hep ya da hiç biçiminde dü ş ünme zihin okuma, etiketlendirme gibi…) tanımlanmasını ö ğ retmeye yardımcı olur. Do ğ ru ve yardımcı inanı ş lar geli ş tirmesine yardım edilir.

31 Bili ş sel yeniden yapılandırmanın ardından yeni bili ş lerin desteklenmesi için alı ş tırmalar planlanır. Örne ğ in bir ma ğ azada insanların çok kötü göründü ğ ü için kendisinden 5 saniye içinde uzakla ş aca ğ ı dü ş üncesi test edilir. Aynaya bakarken detaylara inmeden tüm yüze ve tüm vücuda bakılması sa ğ lanıp, objektif de ğ erlendirme yetisi kazanılmasına yardımcı olunur. Alı ş tırmaların ba ş arılı olanları bili ş sel argümanlarla peki ş tirilirip daha zorlayıcı olanı planlanırken, ba ş arılı olmayan uygulamalar ya tekrar edilir ya da daha makul bir alı ş tırmayla de ğ i ş tirilir

32 Tedavinin sonlandırılması i ş levsellik düzeyinin kabul edilebilir seviyelere ula ş ması, a ş ırı de ğ erlendirilmi ş dü ş üncelerin zihindeki etkinli ğ inin kaybolması veya önemli oranda gerilemesi(encapsüle olması) sa ğ landı ğ ında dü ş ünülebilir.

33 A ğ rı Bozuklu ğ u Bedensel bir hastalık olmamasına ra ğ men, hasta sürekli ve ş iddetli a ğ rılarından yakınır; öyle ki a ğ rılar klinik açıdan de ğ erlendirmeyi gerektirecek ölçüde ş iddetlidir. Stres ve çatı ş ma, a ğ rının ba ş laması ve alevlenmesi ile yakından ba ğ ıntılıdır.

34 A ğ rılar, anestezi (dokunma ve a ğ rı hissinin olmaması) ve parestezi (karıncalanma gibi hisler) gibi semptomlarla birlikte olabilir. Depresyon belirtileri de sıklıkla a ğ rıya e ş lik eder. Genellikle 30-40’lı ya ş larda ortaya çıkar ve kadınlarda daha çok görülür.

35 Tedavisinde Gev ş eme teknikleri Hipnoz Farmakolojik ajanlar Akupunktur TENS uygulanabilmektedir.


"Somatoform Bozukluklar. Somatizasyon bozuklu ğ u Konversiyon bozuklu ğ u Hipokondiyazis Beden dismorfik bozuklu ğ u." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları