Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ VE VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Garip Ayaz; YMM, CPA, MSA Nisan 2009-ANKARA 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ VE VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Garip Ayaz; YMM, CPA, MSA Nisan 2009-ANKARA 1."— Sunum transkripti:

1 SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ VE VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Garip Ayaz; YMM, CPA, MSA Nisan 2009-ANKARA 1

2  Safi kurum kazancının tespiti KV, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır (KVK, Md.6/1) Safi kurum kazancının tespitinde GVK’nun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. Zirai faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyetinden doğan kazançlarının tespitinde, GVK’nun zirai kazancın tespitine ilişkin hükümleri de dikkate alınır (KVK, Md.6/2). Bu bağlamda, GVK’nun ticari kazançla ilgili hükümleri ve ticari kazanca atıf yapılan diğer hükümler ile değerleme hükümleri (VUK, Md ) dikkate alınır. SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 2

3  İndirilecek giderler Menkul kıymet ihraç giderleri (KVK, Md.8/1-a), Kuruluş ve örgütlenme giderleri (KVK, Md. 8/1-b), Genel kurul toplantıları için yapılan giderler ile birleşme, devir, bölünme, fesih ve tasfiye giderleri (KVK, Md.8/1-c) Genel kurul üyelerinin genel kurula katılmak için yaptıkları giderler, kurumlarca karşılansa dahi gider kaydedilemez (1 Seri No.lu KV GT). Genel kurul toplantılarında, genel kurul üyelerinin ağırlanmaları ile ilgili giderler, genel örf ve adetlere uygun temsil ve ağırlama gideri niteliğinin ötesine geçmemek koşuluyla gider kaydedilebilir (1 Seri No.lu KV GT). Ayrıca birleşme, devir, bölünme, fesih ve tasfiye aşamalarında yapılan giderler de kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir(1 Seri No.lu KV GT). SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 3

4  İndirilecek giderler Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde komandite ortağın kâr payı (KVK, Md.8/1-ç), Katılım bankalarınca katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları (KVK, Md.8/1-d), Sigorta ve reasürans şirketlerince ayrılan teknik karşılıklar (KVK, Md.8/1-e), Muallak hasar ve tazminat karşılıkları (KVK, Md.8/1-e-1), Kazanılmamış prim karşılıkları (KVK, Md.8/1-e-2), Hayat sigortalarında matematik karşılıklar (KVK, Md.8/1-e-3), Ayrılan sigorta teknik karşılıklarının ertesi bilanço döneminde aynen kâra nakledilmesi (KVK, Md.8/1-e-4), SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 4

5  İndirilecek giderler Holding şirketlerin genel idare giderlerinin bağlı şirketlere dağıtımı, Holding tarafından bağlı şirketlere verilen hizmetler için fatura düzenlenmesi zorunlu olup, verilen hizmetin karşılığını teşkil eden bedelin, KVK’nun 13’üncü maddesinde yer alan emsallere uygunluk ilkesine göre belirlenmesi gerekir(1 Seri No.lu KV GT). Holding tarafından verilen bu tür hizmetlerin bağlı şirketlerce gider yazılabilmesi için, Hizmetin mutlaka verilmiş olması, Kesilen faturada hizmet türünün ayrıntılı olarak belirtilmesi, Tek faturada birden fazla hizmet bedelinin bir arada yer alması halinde, her hizmet bedelinin ayrı ayrı gösterilmesi, Şarttır (1 Seri No.lu KV GT). Yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak bağlı şirketler, holding tarafından kesilen fatura bedelini gider kaydedebilir (1 Seri No.lu KV GT). SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 5

6  Kabul edilmeyen indirimler Öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler (KVK, Md.11/1-a), Örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderler (KVK, Md.11/1-b), Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar (KVK, Md.11/1-c), Her ne şekilde ve ne isimle olursa olsun ayrılan yedek akçeler (KVK, Md.11/1-ç), Hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları ile vergi cezaları ve gecikme zamları (KVK, Md.11/1-d), Menkul kıymetlerin itibari değerlerinin altında ihracından doğan zararlar (KVK, Md.11/1-e) Bazı taşıtlara ilişkin giderler ve amortismanlar (KVK, Md.11/1-f) SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 6

7  Kabul edilmeyen indirimler Kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan tazminat giderleri (KVK, Md.11/1-g), Basın yoluyla işlenen fiillerden dolayı ödenen tazminatlar (KVK, Md.11/1-h), Bazı ürünlere ait ilan ve reklam giderleri (2 Seri No'lu KV GT’ nin 6. maddesiyle değiştirilen bölüm. Bu bölümün "4" ve "6" ncı paragraflarında yer alan düzenlemenin alkol ve alkollü içkilere ilişkin ilan ve reklam giderleri yönünden yürütülmesi, Danıştay 4. Daire Başkanlığının 22/09/2008 tarih ve 2008/3758 Esas No.lu kararı ile durdurulmuştur) (KVK, Md. 11/1-ı; 3/1/2008 gün ve 5727 sayılı Kanunun 5.maddesiyle değişik 4207 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin 11 numaralı fıkrası; 19/5/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir)Danıştay 4. Daire Başkanlığının 22/09/2008 tarih ve 2008/3758 Esas No.lu kararı ile Kurumların yönetim kurulu başkan ve üyelerine verilen temettü ikramiyeleri (1 Seri No.lu KV GT, GVK, Md. 75/3). Kanunen yasaklanmış fiiller nedeniyle katlanılan giderler (1 Seri No.lu KV GT). Kurumların KV’den istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararları (KVK, Md.5/3) SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ 7

8  KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM (KEYK)-CONTROLLED FOREIGN COMPANY (CFC),  ÖRTÜLÜ SERMAYE (THIN CAPITALISATION),  TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI (DISGUISED PROFIT DISTRIBUTION TROUGH TRANSFER PRICING),  VERGİ CENNETLERİNE YAPILAN BELİRLİ ÖDEMELERDEN STOPAJ (KVK, Md.30/7) (TAX HAVENS) VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ 8

9  OECD, ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER VE VERGİ İDAREL E Rİ İÇİN TRANSFER FİYATLANDIRMASI REHBERİ (OECD,TRANSFER PRICING GUIDELINES FOR MULTINATIONAL ENTERPRISES AND TAX ADMINISTRATIONS),  OECD GELİR VE SERVET ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLERDE ÇİFTE VERGİLENDİRMENİN ÖNLENMESİ MODEL ANLAŞMASI (OECD, MODEL TAX CONVENTION ON INCOME AND ON CAPITAL),  BİRLEŞİK DEVLETLER İÇ GELİR KANUNU, MADDE 482 (THE US INTERNAL REVENUE CODE, SECTION 482),  OECD ÖRTÜLÜ SERMAYE RAPORU (OECD THIN CAPITALISATION REPORT, 1998) VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ 9

10  Kapsam ve amaç Belli şartlarla yurt dışı iştiraklere yatırım yapan mükelleflere bu iştiraklerinden fiilen kâr payı dağıtılmasa bile vergi uygulamaları açısından kâr payı dağıtılmış olduğu kabul edilmekte ve bu suretle bu iştiraklerin kazançlarının Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulması sağlanmaktadır (KVK, Md.7).  Kontrol edilen yabancı kurum Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50’sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştirakleri ifade eder (KVK, Md.7/1). KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 10

11  Kontrol edilen yabancı kurum...“doğrudan veya dolaylı” ve “ayrı ayrı ya da birlikte” ifadeleri ile yurt dışındaki iştirakin ortaklık paylarının grup şirketleri veya gerçek kişiler arasında paylaştırılıp, maddede belirtilen kontrol oranının altında kalınarak kapsam dışına çıkılması engellenmiştir (1 Seri No.lu KV GT). Örnek 1:Türkiye’de tam mükellefiyete tabi (A) Kurumu, (S) ülkesinde kurulu (B) Kurumunun sermayesine %100 oranında iştirak etmektedir. (T) ülkesinde kurulu (C) Kurumunun ise %50 hissesi (B) Kurumuna aittir. Bu durumda, (A) Kurumu, (C) Kurumuna dolaylı olarak (%100 x %50=) %50 oranında iştirak ettiğinden (C) Kurumu, diğer şartların da gerçekleşmesi halinde kontrol edilen yabancı kurum olarak değerlendirilir (1 Seri No.lu KV GT). Diğer taraftan, Türkiye’de tam mükellefiyete tabi kurum ile gerçek kişinin ilişkili olup olmamasının kontrol edilen yabancı kurum uygulamasında herhangi bir önemi bulunmamaktadır (KVK, Md.7, 1 Seri No.lu KV GT). KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 11

12  Kontrol edilen yabancı kurum Dolaylı iştirak ilişkisinin birkaç kademeli olması halinde, en sondaki dolaylı iştirake kadar ortaklık ilişkileri dikkate alınır (1 Seri No.lu KV GT). Yurt dışı iştirakin kontrol edilen yabancı kurum olup olmadığının tespitinde, kontrol oranı olarak ilgili hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alınır (KVK, Md./3, 1 Seri No.lu KV GT). Yurt dışı iştirake ilişkin iştirak payının (sermaye, kâr payı veya oy kullanma hakkının) tamamının, yurt dışı iştirakin hesap döneminin kapanmasından önce herhangi bir tarihte muvazaa olmaksızın elden çıkartılmış olması halinde, ilgili yurt dışı iştirak hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz (KVK, Md.7, 1 Seri No.lu KV GT). KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 12

13  KEYK şartları Aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmiş olması gerekir (KVK, Md.7, 1 Seri No.lu KV GT).  Yurt dışı iştirakin ilgili yıldaki toplam gayri safi hasılatının %25 veya fazlasının pasif nitelikli gelirlerden oluşması (KVK, Md.7/1-a); pasif nitelikli gelirler; faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi gelirlerden oluşur. Yurt dışı iştirakin faaliyeti ile orantılı olmayan sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle elde edilen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen gelirler de pasif nitelikli gelir sayılır (1 Seri No.lu KV GT),  Yurt dışında kurulu iştirakin kurum kazancının %10’dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması (KVK, Md.7/1-b),  Yurt dışındaki kurulu iştirakin ilgili yıldaki gayrisafi hasılat tutarının TL karşılığı yabancı parayı geçmesi (KVK, Md.7/1-c), TL karşılığının tespitinde, ilgili iştirakin hesap döneminin son gününde geçerli olan TCMB döviz alış kuru esas alınır (1 Seri No.lu KV GT). KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 13

14  KEYK şartları Aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmiş olması gerekir (KVK, Md.7, 1 Seri No.lu KV GT). Örnek:Yurt dışı iştirakin toplam 100 birim olan gayrisafi hasılatının bileşimi aşağıdaki gibi olsun; Faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle elde edilen ticari kazanç birim Kâr payı birim Faiz birim Menkul kıymet alım satım kazancı birim Bu durumda pasif nitelikli gelirlerin (kâr payı + faiz + menkul kıymet alım satım kazancı) toplam gayrisafi hasılata oranı (70/100=) %70 olduğundan kontrol edilen yabancı kurum için belirtilen şart sağlanmıştır. KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 14

15  KV matrahına dahil edilecek KEYK kazancı KEYK’in Türkiye’de vergiye tabi tutulacak kazancı, zarar mahsubu dahil giderler düşüldükten istisnalar düşülmeden önceki, vergi öncesi kurum kazançlarıdır (1 Seri No.lu KV GT). KEYK’in geçmiş yıl zararları nedeniyle dağıtılabilir kârının olmaması durumunda Türkiye’de vergilendirilecek bir kazançtan söz edilemez. Yurt dışı iştirakten elde edilmiş sayılan kazancın hesaplanmasında, yurt dışı iştirakin ilgili hesap döneminin kapandığı tarihte sahip olunan iştirak oranı (sermaye, kâr payı veya oy kullanma hakkı oranı) dikkate alınır (1 Seri No.lu KV GT), KEYK kârının sermayeye eklenmesi durumunda da, kazanç vergilendirilir (1 Seri No.lu KV GT), KEYK’in zararı, kuruma iştirak eden tam mükellefiyete tabi kurumun kazancının tespitinde dikkate alınabilir (1 Seri No.lu KV GT), KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 15

16  KEYK’in kâr dağıtması halinde vergileme KEYK kazancı olarak Türkiye’de vergilendirilmiş kazancın yurt dışındaki kurum tarafından sonradan dağıtılması halinde, elde edilen kâr paylarının daha önce Türkiye’de vergilendirilmiş kısmı ayrıca vergilendirilmez (KVK, Md.7/5), Ancak, daha sonraki yıllarda, KEYK’in Türkiye’de vergiye tabi tutulmuş kazancından daha fazla kâr payı dağıtılması halinde, aşan kısım KV’ne tabi tutulur (KVK, Md.7/5, 1 Seri No.lu KV GT). KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 16

17  KEYK’de yurt dışında ödenen vergilerin mahsubu Yurt dışındaki iştirakin bulunduğu ülkede ödemiş olduğu G/KV benzeri vergiler KEYK’in Türkiye’de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan KV’den mahsup edilebilir (KVK, Md.33/1), Ancak, KEYK’in bulunduğu ülke dışındaki ülkelerde ödemiş olduğu G/KV benzeri vergilerin, KEYK’in Türkiye’de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan KV’den mahsup edilemez (1 Seri No.lu KV GT).  Örnek: (A) ülkesinde kurulu (CFC) Şirketinin kazancı Türkiye’de KEYK kazancı olarak vergilendirilmekte, KEYK’in kâr payı gelirleri dışında herhangi bir geliri bulunmamaktadır. (CFC) Şirketinin iştiraki durumundaki Malta’da bulunan (Y) Şirketinden elde etmiş olduğu ABD Doları kâr payı üzerinden %10 oranında vergi kesintisi yapılmış ve ABD Doları (CFC) Şirketine aktarılmıştır. (CFC) Şirketi bu kazanç üzerinden (A) ülkesinde %5 oranında KV ödemiştir.  Buna göre, (CFC) Şirketinin Türkiye’de kurum kazancına dahil edilerek vergilendirilecek kazancının ABD Doları, bu kazanç üzerinden hesaplanan KV mahsup edilecek yurt dışında ödenen verginin ise ABD Doları olarak dikkate alınacaktır. KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM 17

18  CFC Rejimi-Ülke örnekleri KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM İTALYAİTALYA Yurt dışındaki şirketin çoğunluk hissesi elde tutuluyor veya karar vermede etkili oy çoğunluğu bulunuyor veya şirket sözleşmeye dayalı özel bir ilişki ile yönetiliyor ise “kontrol” unsuru kabul edilir. 71 ülke için kara liste (black list) yayımlanmış ve bu ülkelerde kurulan şirketlere CFC kuralları uygulanıyor. İştirakin teşekkül amacının vergi avantajı olmadığı kanıtlanabilir veya bu konuda vergi idaresinin olumlu görüşü alınabilirse CFC kuralları uygulanmaz. CFC zararı mahsup edilebiliyor. 5 yıl ileri taşınabiliyor. 18

19  CFC Rejimi-Ülke örnekleri KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM ALMANYAALMANYA Yurt dışındaki iştirakin %50’sinden fazlası elde tutulmalı ve vergi oranı %25’den düşük olmalı. İştirak pasif gelir elde etmeli. Pasif gelirlerin %10’u aşması halinde CFC kuralları uygulanır. CFC kapsamında olan iştirakin kâr payı dağıtması halinde, dah a önce CFC kuralları kapsamında “örtülü dağıtıldığı” varsayılan kâr payı üzerinden vergi ödenmişse dağıtılan kâr payları üzerinden yeniden vergi alınmaz. İştirakin teşekkül amacının vergi avantajı olmadığı kanıtlanabilir veya bu konuda vergi idaresinin olumlu görüşü alınabilirse CFC kuralları uygulanmaz. CFC gelirinin yalnızca faiz ve gayrimaddi hak gelirinden oluştuğu kabul edilmiştir. Ticari faaliyette bulunan iştiraklerden elde edilen kâr payı pasif nitelikli gelir sayılmamıştır. Bu gelirlere CFC kur a lı uygulanmıyor. 19

20  CFC Rejimi-Ülke örnekleri KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM İNGİLTEREİNGİLTERE Yurt şirketin %25 hissesi elde tutuluyorsa “kontrol” var kabul ediliyor. Yurt dışnda ödenen vergi toplamı İngiltere’de ödenen verginin %75’inden az olmamalıdır. İngiltere CFC kuralları için 2 bölümden oluşan ve riskli ülkeleri gösteren liste yayımlamıştır. İdarenin görüşü alınmak kaydıyla aşağıdaki şartların bulunması halinde CFC kuralları uygulanmaz a)CFC sadece reel ticari faaliyette bulunuyorsa, b)CFC hesap döneminin kapanışından itibaren 18 ay içinde kâr dağıtıyorsa, c)CFC’nin kazancı GBP’yi aşmıyorsa, d)En az %35 oy hakkı sağlayan HS borsada işlem görüyorsa, e)Vergi kaçırma niyeti bulunmadığı tespit edilebiliyorsa. 20

21  Örtülü sermaye kavramı ve borç/özsermaye oranı Örtülü sermaye müessesesi yeniden düzenlenmiş, örtülü sermaye uygulamasında borç/öz sermaye oranı, ortakla ilişkili kişi ve öz sermaye tanımlarına açıklık getirilmiştir ( 1 Seri No.lu KV GT). Kurumların, ortaklarından veya ortaklarla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları her türlü borcun, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye sayılır (KVK, Md.12/1), İşletmede kullanılan borçların örtülü sermaye sayılabilmesi için;  Doğrudan veya dolaylı olarak ortak veya ortakla ilişkili kişiden temin edilmesi,  İşletmede kullanılması,  Borcun hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşması (KVK, Md.12/1). ÖRTÜLÜ SERMAYE 21

22  Ortak/ortaklık oranı Ortaklardan kullanılan kredilerin diğer şartların yerine gelmesi halinde örtülü sermaye sayılır (KVK, Md. 12/1), Ortaklık ilişkisi, bir kurumun hem ortak olduğu kurumlarla hem de söz konusu kuruma ortak olan gerçek kişi ve kurumlar ile olan ilişkisini kapsar (1 Seri No.lu KV GT), Bu ilişkide herhangi bir ortaklık payı sınırı bulunmamakla beraber İMKB’de işlem gören hisselerin elde bulundurulması halinde, bu hisselerin ait olduğu kurumlardan yapılan borçlanmalarda örtülü sermayenin oluşabilmesi için bu şekilde elde bulundurulan hisselerin sağladığı ortaklık payının en az %10 olması gerekir (KVK, Md.12/4), Örnek: 1/1/2007 tarihi itibarıyla öz sermayesi TL olan (A) A.Ş.’nin sermayesine %5 oranında iştirak ettiği (B) Ltd. Şti.’den yaptığı borçlanmalar, diğer şartların da bulunması durumunda örtülü sermaye olarak değerlendirilecektir ( 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 22

23  Ortakla ilişkili kişi Örtülü sermaye uygulanmasında ortakla ilişkili kişi;  Ortağın, doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında ortağı olduğu veya  En az %10 oranında oy veya kâr payı hakkına sahip olduğu bir kurumu ya da  Doğrudan veya dolaylı olarak ortağın veya ortakla ilişkili bu kurumun sermayesinin, oy veya kâr payı hakkına sahip hisselerinin en az %10’unu elinde bulunduran bir gerçek kişi veya kurumu ifade etmektedir (KVK, Md.12/3-a). Görüldüğü üzere, ortakla ilişkili sayılan kişi ve kurumlarda, en az %10 oranında sermaye, oy ya da kâr payı hakkına sahip olma şartı aranmaktadır. Gerçek kişi veya kurumların, borç kullanan kurumlara, %10 oranından daha az sermaye, oy veya kâr payı hakkı bulunması halinde, ortakla ilişkili kişi sayılmaları söz konusu olmayacaktır.Ortaklardan kullanılan kredilerin diğer şartların yerine gelmesi halinde örtülü sermaye sayılır ( 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 23

24  Ortakla ilişkili kişi ÖRTÜLÜ SERMAYE ORTAĞINORTAĞIN Doğrudan ve dolaylı olarak en az %10 oranında ortağı olduğu kurum En az %10 oranında oy ve kâr payı hakkına sahip olduğu kurum Dolaylı olarak ortağın veya ortakla ilişkili kurumun hisselerinin en az %10’una sahip gerçek kişi veya kurum 24

25  Borcun doğrudan veya dolaylı olarak temin edilmesi Borcu kullanan kurumun, borcu ortaklık ilişkisi olan bir kurumdan veya ortakları ile ilişkili bir başka kurumdan doğrudan temin etmemesi örtülü sermayenin mevcut olmayacağı anlamına gelmez (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Borcun işletmede kullanılması gereği Örtülü sermayeden söz edilebilmesi için borcu alan kurumun bu borcu işletme veya yatırım harcamalarında kullanması gerekir.Borcun aynı şartlarla diğer başka bir kuruma aktarılması halinde, işletmede kullanılan bir borçtan söz edilemeyeceğinden ve bu borçlanma nedeniyle örtülü sermaye oluşmaz (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 25

26  Borcun öz sermayenin üç katını aşması Ortak veya ortakla ilişkili kişiden temin edilip işletmede kullanılan borçların örtülü sermaye olarak kabul edilebilmesi için bu borçların hesap döneminin başındaki öz sermayenin üç katını aşması gerekir (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Yabancı para üzerinden yapılan borçlanmalara ilişkin borç/öz sermaye hesabında, her bir borcun alındığı tarihte geçerli olan döviz kuru esas alınır (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Yabancı para üzerinden alınan borcun vadesinin izleyen yıla sarkması halinde, izleyen yıl için söz konusu hesaplama, borcun ödenmeyen tutarının bilanço günü itibarıyla Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre değerlenmiş tutarı esas alınmak suretiyle yapılır (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalar %50 oranında dikkate alınır (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Yalnızca ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalarda %50 oranı dikkate alınmayacak olup genel kurallar çerçevesinde işlem yapılır (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 26

27  Örtülü sermaye – ülke örnekleri ÖRTÜLÜ SERMAYE Ülkeler Örtülü sermaye Uygulaması var mı? Borç/özsermaye oranıBorcun örtülü sermaye sayılan kısmı Çek Cumh.Var4/1Aşan kısım MacaristanVar3/1Aşan kısım RomanyaVar3/11 yılı aşan borçların tamamı PolonyaVar3/1Aşan kısım 27

28  Öz sermaye kavramı Hesap dönemi başındaki öz sermayesini ifade eder (KVK, Md.12, VUK, Md. 192, 1 Seri No.lu KV GT). Öz sermaye, aktif (mevcutlar ile alacaklar) toplamı ile borçlar arasındaki farktır(KVK, Md.12, VUK, Md. 192). Yeni kurulan kurumlar bakımından kuruluş tarihinde anılan Kanuna göre tespit edilen öz sermaye tutarı, hesap dönemi başındaki öz sermaye olarak dikkate alınır (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). Kurumun dönem başı öz sermayesinin sıfır veya negatif değerler taşıması durumunda, söz konusu kurumun ortak ve ortaklarla ilişkili kişilerden yaptığı borçlanmaların tamamı örtülü sermaye kabul edilir (KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT).  Hesap dönemi başı kavramı Öz sermayenin tespitinde dikkate alınacak tarihi ifade eder. 12 aylık hesap döneminin başlangıç günü, yeni işe başlayanlarda ise işe başlama tarihidir(KVK, Md.12 ve 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 28

29  Örtülü sermaye tutarı Borcun tamamının değil, sadece öz sermayenin üç katını aşan kısmının örtülü sermaye sayılır (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Bu kısma ilişkin faiz, kur farkı ve benzeri giderler, KVK uygulamasında gider kabul edilmez (KVK, Md.11/1-b, 12, 1 Seri No.lu KV GT). Hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı örtülü sermaye say ı ldığından, bu limiti aşan kısma isabet eden faiz, kur farkı ve benzeri giderlerin geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere vergi matrahından indirilmesi mümkün değildir (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Piyasa koşulları ve ticari teamüllere göre yapılan vadeli mal ve hizmet alımları ile ilgili olarak ortaya çıkan borçlanmalarda, vade farkı tutarları ayrıca hesaplanmış olsa da bu borç tutarları örtülü sermayenin varlığının tespitinde dikkate alınmaz (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 29

30  Örtülü sermaye tutarı Söz konusu süreleri aşan vadeli alımlar nedeniyle ortaya çıkan borçlar örtülü sermayenin varlığının tespitinde dikkate alınacak; bu şekilde hesaplanan örtülü sermaye tutarına isabet eden vade farkları tespit edilerek örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz olarak kabul edilir (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Avanslar hangi amaçla verilirse verilsin işletmeye finansman imkanı sağlar. Alınan avanslar da işletme bakımından alınan borç olarak değerlendirilir ve örtülü sermaye hesaplamasında dikkate alınır (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). İnşaat işlerinde yapılan iş kısmı ile orantılı olarak hesaplanıp ödenen istihkak bedellerinin avans olarak kabul edilip örtülü sermayenin hesabında borç unsuru olarak dikkate alınması söz konusu değildir (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 30

31  Örtülü sermaye sayılmayacak borçlanmalar Gayri nakdi teminatlar karşılığında üçüncü kişilerden yapılan borçlanmalar (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Banka ve finans kurumlarından temin edilerek kullandırılan borçlar (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Bankalar tarafından yapılan borçlanmalar (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). Finansal kiralama şirketleri, finansman ve faktoring şirketleri ile ipotek finansman kuruluşlarının bankalardan yaptıkları borçlanmalar (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 31

32  Borcun kaynağına göre örtülü sermaye hesabında dikkate alınacak kısmı ÖRTÜLÜ SERMAYE OranBorç/Özsermaye oranı Ortak%1003:1 İlişkili kişi%1003:1 İlişkisiz kişiler%0- Kapalı devre finans kurumu%1003:1 Ortak veya ortakla ilişkili açık devre finans kurumu%506:1 İlişkisiz finans kurumu%0- 32

33  5422 sayılı KVK’nun 16’ncı Md. ile 5520 sayılı KVK’nun 12’inci Md. Karşılaştırılması ÖRTÜLÜ SERMAYE 5422 sayılı KVK’da örtülü sermaye5520 sayılı KVK’da örtülü sermaye İlişkili kişilerden alınan borçlar örtülü sermaye (Md.16)İlişkili kişiler somut olarak belirlendi (%10 oranında oy veya kâr payı hakkı) (Md.12/3-a) Borcun devamlılığı esas (Md.16)Borcun sürekli kullanılması zorunlu değil (Md.12/1) Borcun tamamı örtülü sermaye sayılır (Md.16)Borcun özsermayenin 3 katını aşan kısmı örtülü sermaye sayılır (Md.12/1) Faiz giderleri KKEG ve gelir türü belli değil (Md.15/3)Faiz giderleri KKEG ve kâr payı sayılıyor (Md.11/1-b ve Md.12/7) Kur farklarının durumu tartışmalı (faiz mi? kâr payı mı?) (Md.16) Kur farkı giderleri KKEG ancak kâr payı sayılmaz(Md.11/1-b ve Md.12/7) Borç veren açısından düzenleme yok (Md.16)Vergide düzeltme esası var ve kâr payı sayıldı (Md.12/7) İştirak kazancı istisnası tartışmalı (Md.16)İstisna kazancı istisnası uygulanabilir (Md.12/7) Örtülü sermaye sayılmayacak haller belirlenmemiş (Md.16)Örtülü sermaye sayılmayacak haller tadâdi (saymaca) usulüyle belirlenmiş (Md.12/6-a, b, c, ç) 33

34  Örtülü sermaye uygulamasında kur farkı gelirlerinin durumu Borçların örtülü sermaye kapsamında değerlendirilmiş olması halinde, örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderlerin, kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamaz(KVK, Md.11/1-b, 12, 1 Seri No.lu KV GT). Örtülü sermaye kabul edilen borçlanmalarda TL’nin değer kazanması sonucu oluşacak kur farkı gelirlerinin de söz konusu borcun örtülü yoldan konulan bir sermaye olarak kabul edilmesinin bir sonucu olarak, vergiye tabi kurum kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınması söz konusu değildir (KVK, Md.12, 1 Seri No.lu KV GT).  Örtülü sermaye üzerinden yapılan ödemeler veya hesaplanan tutarların kâr payı sayılması Örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz ve benzeri ödemeler veya hesaplanan tutarlar, GVK ve KVK uygulamasında, gerek borç alan gerekse borç veren nezdinde, örtülü sermaye şartlarının gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı veya dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılır (KVK, Md. 12/7, 1 Seri No.lu KV GT). ÖRTÜLÜ SERMAYE 34

35  Örtülü sermaye yaratabilecek haller Ortak ve ilişkili kişilerden borçlanmalar, Ortak ve ilişkili kurum statüsündeki finansal kurumlardan borçlanmalar, Ortak ve ilişkili kurum statüsündeki vadeli mal ve hizmet mukabili borçlanmalar, Back-to-back krediler, Leasing, factoring, Cash pooling (nakit havuzu), Sipariş avansları (inşaat işlerinde yapılan iş kısmı ile orantılı olarak hesaplanıp ödenen istihkak bedelleri avans kabul edilip örtülü sermaye hesabında borç olarak dikkate alınmaz Tahvil ihracı, Serbest bölg e lerdeki şube ve işletmeler. ÖRTÜLÜ SERMAYE 35

36  Tartışma ve/veya uyuşmazlık yaratabilecek hususlar Ticari borçların durumu, Aynı ortakların veya aynı ilişkili kişilerden olan borç ve alac a kların netleştirilmesi, Farklı ortaklar ve ilişkili kurumlardan olan alacakların netleştirilmesi, Kurlardaki dalgalanmaların örtülü sermaye tutarına etkisi, Kur farkı giderlerinin izleyen dönemlerde gelire dönüşmesi, Hesap dönemi içerisinde örtülü sermaye, faiz ve kur farkının hesabında zorluk, Düzeltmede zaman aşımı, ÖRTÜLÜ SERMAYE 36

37  Örnek 1: (Y) Kurumunun 2007 takvim yılına ait hesap dönemi başındaki öz sermayesi 100 birim olup, hesap döneminde yapılan borçlanmalar aşağıdaki gibidir. a) Ortak (A)’dan doğrudan alınan 100 birim, b) Ortak (B)’nin aktifine kayıtlı bir arsanın teminat gösterilmesi suretiyle Bay (Z)’den alınan 200 birim, c) Ortak (C)’den doğrudan alınan 150 birim, d) Ortak (D) Bankasından alınan 1000 birim, e) Kurumun iştiraki durumunda bulunan (T) A.Ş.’nin (E) Bankasından temin ederek aynı şartlarla kullandırdığı 300 birim.  (b)’de yer alan borçlanma (KVK, Md. 12/6-a) ile (e)’de yer alan borçlanma ise (KVK Md.12/1-b) örtülü sermayenin hesabında dikkate alınmaz.  Ortak (D) Bankasından temin edilen borcun %50 (KVK, Md.12/2) dikkate alınır. ÖRTÜLÜ SERMAYE 37

38  Örnek 1: (devam)  Buna göre, örtülü sermayenin tespitinde dikkate alınacak toplam borçlanma tutarı; Ortak (A)’dan 100 birim, Ortak (C)’den 150 birim, Ortak (D) Bankasından 500 birim olmak üzere; Toplam 750 birim olacaktır.  Hesap dönem başındaki öz sermayesi 100 birim olduğundan, örtülü sermaye, öz sermayenin üç katının üzerindeki tutar olan 450 birim olacaktır. Örtülü sermayenin borcu kullandıranlar açısından dağılımı aşağıdaki gibidir. Ortak (A) için = (100/750)x450= 60 birim Ortak (C) için = (150/750)x450= 90 birim Ortak (D) için = (500/750)x450= 300 birim Toplam 450 birim ÖRTÜLÜ SERMAYE 38

39  Yasal düzenlemeler  5520 sayılı KVK, Md.13,  5766 sayılı Kanun, Hazine zararı,  193 sayılı GVK, Md.41/5,  Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı  Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı hakkında Bakanlar Kurulu Kararı  1 Seri No’lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Tebliğ  2 Seri No’lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Tebliğ  Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında 1 No.lu Sirküler TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 39

40  Kapsam Türkiye'deki tam ve dar mükellefiyet esasın tabi gerçek kişi ve kurumların tamamı (KVK, Md.13/2, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Bu kişi ve kurumların gerek yurt içi gerekse yurt dışı faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri (KVK, Md.13/2, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 40

41  KVK yönünden kapsam (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımından söz edebilmek için; Bir kurum tarafından bir mal veya hizmet alım ya da satımının yapılmış olması, Bu mal veya hizmet alım ya da satımını ilişkili kişilerle yapılmış olması, Bu mal veya hizmet alım ya da satımında "emsallere uygunluk ilkesi"ne aykırı olarak fiyat veya bedel tespiti yapılmış olması İlişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine (arm’s length principle; mesafeli duruş kuralı) göre tespit edilen fiyat veya bedel üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımı yapılmış olması halinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı söz konusu değildir (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT). TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 41

42  GVK yönünden kapsam (GVK, Md.41/5, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Teşebbüs sahibinin ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen bedel veya fiyatlar üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunması halinde, emsallere uygun bedel veya fiyatlar ile teşebbüs sahibince uygulanmış bedel veya fiyat arasındaki işletme aleyhine oluşan farklar işletmeden çekilmiş sayılır. Bu çerçevede, Teşebbüs sahibi tarafından bir mal veya hizmet alım ya da satımının yapılmış olması, Bu mal veya hizmet alım ya da satımını ilişkili kişilerle yapılmış olması, Bu mal veya hizmet alım ya da satımında "emsallere uygunluk ilkesi"ne aykırı olarak fiyat veya bedel tespiti yapılmış olması halinde Emsaller uygun bedel veya fiyat- Teşebbüs sahibince uygulanmış bedel veya fiyat = İşletmeden çekilen tutar. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 42

43  GVK yönünden (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Teşebbüs sahibi, Ticari ve zirai kazanç yönünden gelir vergisine tabi gerçek kişileri Adi ortaklıkların ortaklarını, Kollektif şirketlerin ortaklarını, Adi komandit şirketlerin komandite ortaklarını Eshamlı komandit şirketlerin komandite ortaklarını kapsamaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 43

44  İlişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT )  Bir kurum açısından ilişkili kişi; Kurumların kendi ortaklarını, Kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurumları, Kurumların veya ortaklarının idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu gerçek kişi veya kurumları, Kurumların veya ortaklarının idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları, Ortakların eşlerini, Ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımlarını ifade etmektedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 44

45  İlişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) “Gerçek kişi" ifadesi, Ticari ve zirai kazanç yönünden gelir vergisine tabi gerçek kişileri Adi ortaklıkların ortaklarını, Kollektif şirketlerin ortaklarını, Adi komandit şirketlerin komandite ortaklarını, Eshamlı komandit şirketlerin komandite ortaklarını “Kurum" ifadesi de, Sermaye şirketleri (A.Ş., Ltd. Şti., Eshamlı Komandit Şirket) Kooperatifler, İktisadi kamu kuruluşları, Dernek veya vakıflar, Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeleri, İş ortaklıklarını kapsar. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 45

46  İlişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. G T) GVK uygulamasında, Teşebbüs sahibinin eşi, Üstsoy ve altsoyu, Üçüncü derece dahil yansoy ve kayın hısımları, Doğrudan veya dolaylı ortağı bulunduğu şirketler, Bu şirketlerin ortakları, Bu şirketlerin idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından kontrolü altında bulunan diğer şirketler ilişkili kişi sayılmaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 46

47  İlişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Gerek GV gerekse KV mükellefleri yönünden, kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin,Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkanı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle Bakanlar Kurulu'nca ilan edilen ülkelerde veya bölgelerde bulunan kişilerle yapılmış tüm işlemler ilişkili kişilerle yapılmış sayılacaktır. Öte yandan, aynı derneğe üye olan gerçek kişi veya kurumların, sadece aynı derneğin üyeleri olmaları nedeniyle ilişkili kişi kapsamında değerlendirilmeleri mümkün değildir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 47

48  KVK'nun uygulamasında ilişkili kişi kapsam (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Kurumların Kendi Ortakları KV’ne tabi olan mükelleflerin gerçek ve tüzel kişi ortakları ilişkili kişidir. Bu kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak yapılan mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı çerçevesinde değerlendirilecektir. Kurumların doğrudan veya dolaylı olarak sermaye payına sahip gerçek kişi veya kurum ortakları ilişkili kişi sayılır. Diğer taraftan, gerek ortakların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları kurumlarla, gerekse bu kurumların kendi aralarındaki ilişki KVK’nun uygulamasında ilişkili kişi kapsamında değerlendirilecektir. Bu ilişkilerde sermaye veya kâr payı oranının herhangi bir önemi bulunmamaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 48

49  KVK'nun uygulamasında ilişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Kurumların veya Ortaklarının İlgili Bulunduğu Gerçek Kişi veya Kurum Kurumun ilgili bulunduğu gerçek kişi ifadesinden, kendi ortağı olan gerçek kişiler dışında kalan, kurumların ortağı olduğu şahıs şirketlerinin diğer gerçek kişi ortakları ile kurum çalışanları gibi şahıslar anlaşılmaktadır. Kurum çalışanlarının kurum ile ilişkilerinin sadece işveren-hizmet erbabı ilişkisi içinde bulunması durumunda ilgili kurum ile kurum çalışanı, yapılan ücret ödemeleri bakımından ilişkili kişi kapsamında değerlendirilmeyecektir. Ancak, kurum ile çalışanları arasında yukarıda belirtilen istihdam ilişkisi dışındaki işlemler, ilişkili kişilerle yapılan işlem kapsamında değerlendirilecektir. Kurumun ilgili bulunduğu kurum ise kendi ortağı dışında, kurumun kendisinin ortaklığının bulunduğu bir başka kurumu yani iştiraklerini ifade etmektedir. Bir kurum diğer bir kuruma ortak ise iki kurum ilişkili sayılacak, ortak olduğu kurum üzerinden başka bir kuruma ortak ise dolaylı olarak ilişkili olduğu kabul edilecektir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 49

50  KVK'nun uygulamasında ilişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Kurumun veya Ortaklarının İdaresi, Denetimi veya Sermayesi Bakımından Doğrudan veya Dolaylı Olarak Bağlı Bulunduğu ya da Nüfuzu Altında Bulundurduğu Gerçek Kişi veya Kurumlar Ortaklık ilişkisi olmaksızın kurumun kararlarında doğrudan veya dolaylı olarak etkisi bulunabilecek kurumun yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdürü, üst düzey müdürleri, aynı düzeydeki yüksek memurları, denetçileri, gibi gerçek ve tüzel kişiler anlaşılmaktadır. Nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumlar ifadesi, kurumun ekonomik ve ticari kararlarını doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyecek şekilde sürekli bir iktisadi ilişki veya devamlı borç para verme ya da alma ilişkisi içinde bulunduğu gerçek veya kurumları ifade etmektedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 50

51  KVK'nun uygulamasında ilişkili kişi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Ortakların Eşleri Kurum ortaklarının eşleri, ortak ile aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişiyi ifade eder. Ortakların veya Eşlerinin Üstsoy ve Altsoyu, Üçüncü Derece Dahil Yansoy Hısımları ve Kayın Hısımları Ortakların veya eşlerinin anne, baba, büyükanne ve büyükbabaları, çocukları ve torunları ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları (ortak bir kökten gelen kişiler) ve kayın hısımları (eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları) ilişkili kişi sayılır. Ancak evliliğin sona ermesi ile kayın hısımlığı ortadan kalkmamaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 51

52  GVK'nun uygulamasında ilişkili kişi (GVK, Md.41/5, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) GVK uygulamasında teşebbüs sahibinin eşi, üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil yansoy ve kayın hısımları ile doğrudan veya dolaylı ortağı bulunduğu şirketler, bu şirketlerin ortakları, bu şirketlerin idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından kontrolü altında bulunan diğer şirketler ilişkili kişi sayılır. Ortaklık ilişkisinde sermaye veya kâr payı oranının herhangi bir önemi bulunmamaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 52

53  Emsallere uygunluk ilkesi (KVK, Md.13/2, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. İşlemin gerçekleştiği andaki koşullar altında oluşan piyasa ya da pazar fiyatı olarak da adlandırılan tutardır. Aralarında ilişki bulunmayan gerçek kişi veya kurumlar arasındaki işlemlerde fiyat, piyasa koşullarına göre belirlendiğinden, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde de aynı koşullar geçerli olmalı ve dolayısıyla, taraflar arasındaki ilişkinin mal veya hizmet fiyatlandırmasına herhangi bir etkisi bulunmamalıdır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 53

54  Karşılaştırılabilirlik analizi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İlişkili kişiler arasındaki mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerindeki koşullarla, aralarında ilişki bulunmayan kişiler arasındaki benzer nitelikteki işlemlerin koşullarının karşılaştırılmasına dayanan bir analizdir. Karşılaştırılan durumlar arasında farklılıklar varsa, bu farklılıkların işlemi somut bir biçimde etkilememesi veya farklılıkların etkisini ortadan kaldırmak için uygun düzeltimlerin yapılmasına bağlıdır. Karşılaştırılmakta olan mal veya hizmetlerin nitelikleri, ilişkili ve ilişkisiz kişilerin yerine getirdikleri işlevler ve üstlendikleri riskler, işlemlerin gerçekleştiği pazarın yapısı ve pazardaki ekonomik koşullar ile kurumların iş stratejileri dikkate alınır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 54

55  Karşılaştırılabilirlik analizi (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Kontrol altındaki işlemler ile kontrol dışı işlemler karşılaştırılırken aşağıda açıklanan unsurların göz önüne alınması gerekmektedir Mal veya hizmetlerin nitelikleri: Farklılıkların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Mal ve hizmetlerin alım ya da satımında malların fiziksel özellikleri, kalite ve güvenilirliği, arz miktarı ve bulunabilirliği gibi özellikler; Hizmetlerde hizmetin yapısı ve büyüklüğü gibi özellikler; Gayri maddi varlıklarda, işlemin biçimi (satış, lisans gibi), malın tipi (patent, marka, know-how gibi), garanti süresi ve kapsamı, malın kullanımından sağlanan faydalar gibi özellikler önem taşımaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 55

56  Karşılaştırılabilirlik analizi (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İşlev analizi: İlişkisiz kişiler arasındaki işlemlerde, her bir tarafın kullandığı varlıklar ve üstlendiği riskler, emsallere uygun fiyat veya bedel üzerinde doğrudan etkide bulunmaktadır. Kontrol altındaki ve kontrol dışı işlemlerin karşılaştırılabilirliğinin tespitinde, tasarım, üretim, montaj, araştırma ve geliştirme, hizmet, satın alma, dağıtım, pazarlama, reklam, nakliye, finansman ve yönetim gibi işlevler kullanılabilecektir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 56

57  Karşılaştırılabilirlik analizi (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Ekonomik koşullar: İşlem konusu mal veya hizmet aynı olmasına karşın, pazardaki ekonomik koşullar farklıysa, emsallere uygun fiyat farklı olabilecektir. Bu nedenle, karşılaştırma yapılırken pazar koşullarının aynı olması ya da fiyat üzerinde etkisi bulunan farklılıkların düzeltimlerle giderilebilir olması gerekmektedir. Karşılaştırma konusu olabilecek ekonomik koşullar arasında coğrafi konum, pazar hacmi, pazardaki rekabetin boyutu, alıcı ve satıcının pozisyonları, mal ve hizmetlerin benzerlerinin bulunabilirliği, bölgeler itibarıyla mal veya hizmet arz ya da talep düzeyi, pazarda devlet tarafından yapılan düzenlemeler, arazi, işçilik ve sermaye unsurlarını da içeren ürün maliyetleri, ulaşım masrafları, perakendeci ya da toptancı olma koşulları, işlem tarihi, zamanı ve benzerleri sayılabilir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 57

58  Karşılaştırılabilirlik analizi (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İş stratejileri: İş stratejileri, karşılaştırma yapılırken dikkate alınması gereken önemli hususlardan biri olup, bu stratejiler arasında pazar payının arttırılması ve/veya korunması, yenileme ve yeni ürün geliştirilmesi, riskten kaçınma, portföy çeşitlendirmesi ve işin gündelik akışına ilişkin diğer faktörler sayılabilir. Söz konusu iş stratejilerinin kontrol altındaki ve kontrol dışı işlemlerin karşılaştırılabilirliğini belirlerken göz önüne alınması gerekmektedir. Örneğin; pazara girmeye veya pazar payını artırmaya çalışan şirket ile pazar payını korumaya çalışan şirketin izleyeceği stratejiler farklı olabilir. Dolayısıyla karşılaştırmada bu hususun da dikkate alınmalıdır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 58

59  Emsal fiyat aralığı (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Emsallere uygunluk ilkesi açısından en güvenilir sonuç, karşılaştırmalar sonucunda ulaşılan tek bir fiyat veya bedeldir. Bununla birlikte, yapılan karşılaştırmalar ve uygulanan yöntemler sonucu tek bir fiyat veya bedelden ziyade birbirine yakın birden çok sonucu içeren belli bir fiyat veya bedel aralığına ulaşmak da mümkün olabilmektedir. Emsal fiyat aralığı, değişik emsal fiyatların oluşturduğu bir fiyat dizisidir. Mükellef bu sonuç aralığı içerisinde aritmetik ortalama, mod, medyan veya başka bir ölçüden en makul olanını kullanmak suretiyle bir tutar belirleyebilecektir. Örneğin, (A) Kurumunun ilişkili kişilere sattığı (X) malının emsallere uygun fiyatının tespiti ile ilgili olarak farklı transfer fiyatlandırması yöntemlerini kullanması sonucu 10, 40, 75 ve 100 olmak üzere dört fiyat bulduğunu varsayalım. Bu durumda, söz konusu fiyatların birbirinden büyük ölçüde farklı olması nedeniyle, kurumun karşılaştırılabilirlik analizini veya kontrol altındaki ve kontrol dışı işlemler arasındaki maddi farklılıkların düzeltimini yeniden gözden geçirmesi gerekmektedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 59

60  Emsallere uygun fiyat ya da bedelin tespitinde kullanılan yöntemler (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Mükellefler, ilişkili kişilerle yaptıkları işlemlerde uygulayacağı fiyat veya bedelleri, işlemin mahiyetine en uygun olan yöntemi kullanarak tespit ederler. Emsallere uygun fiyata geleneksel işlem yöntemleri olarak adlandırılan karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı yöntemi ve yeniden satış fiyatı yönteminden herhangi birisiyle ulaşma olanağı yoksa, mükellef, işlemlerin mahiyetine uygun olarak diğer yöntemleri kullanabilir. Bu durumda uygulama olanağı bulunan yöntemler, işleme dayalı kâr yöntemleri olan kâr bölüşüm yöntemi ve işleme dayalı net kâr marjı yöntemidir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 60

61  Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Bir mükellefin uygulayacağı emsallere uygun satış fiyatının, karşılaştırılabilir mal veya hizmet alım ya da satımında bulunan ve aralarında herhangi bir şekilde ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin birbirleriyle yaptıkları işlemlerde uygulayacağı piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak tespit edilmesini ifade etmektedir. Bu yöntemin uygulanabilmesi için ilişkili kişilerle yapılan işlemin, birbirleriyle ilişkili olmayan kişilerin yaptıkları işlemler ile karşılaştırılabilir nitelikte olması gerekmektedir. İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde oluşan fiyatın, ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerdeki fiyatlardan farklı olması durumunda; ilişkili kişiler arasında yapılan işlemlerin emsallere uygun olarak gerçekleşmediği kabul edilerek, ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerdeki fiyat, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerdeki fiyatın yerine ikame edilecektir. Sonuç olarak, karşılaştırılabilir nitelikte kontrol dışı işlemlerin bulunması durumunda emsallere uygun fiyat ya da bedelin tespiti bakımından emsallere uygunluk ilkesinin en dolaysız ve güvenilir biçimde uygulandığı bir yöntem olması nedeniyle karşılaştırılabilir fiyat yöntemi diğer yöntemlere tercih edilir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 61

62  Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi  Örnek: Türkiye'de yerleşik tam mükellef (A) Kurumu, çelik sanayiinde kullanılmak üzere ürettiği makineleri sadece Almanya'da ilişkili olduğu (B) Kurumuna; diğer taraftan, benzer nitelikteki makinelerin üreticisi olan Türkiye'de tam mükellef (C) Kurumu da söz konusu makineleri yine Almanya'da yerleşik ilişkisiz (D) Kurumuna satmaktadır. Söz konusu ürünün, hem (A) hem de (C) Kurumu tarafından aynı ülkede bulunan ilişkili (B) ve ilişkisiz (D) Kurumlarına ihraç edilmesi nedeniyle karşılaştırılabilir kontrol dışı işlemlerin tespiti mümkün bulunmaktadır. Bu örnekte (A) ve (B) Kurumları arasında yapılan işleme iç emsal olabilecek nitelikte bir işlem bulunamadığından dolayı, (C) ve (D) arasında uygulanan fiyat olan dış emsal kullanılabilecektir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 62

63  Maliyet artı yöntemi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Maliyet artı yöntemi, emsallere uygun fiyatın, ilgili mal veya hizmet maliyetlerinin makul bir brüt kâr oranı kadar artırılması suretiyle hesaplanmasını ifade eder. Buradaki makul brüt kâr oranı, işlemi yapan mükellefin bu mal veya hizmetlere ilişkin olarak ilişkisiz kişilerle yaptığı işlemlerde uyguladığı brüt kâr oranı olacaktır. Ancak, böyle bir kâr marjı mevcut değilse ya da karşılaştırma için gerekli işlem sayısı yetersizse, aynı koşullarda karşılaştırılabilir olmak şartıyla dış emsal de kullanılabilecektir. Kurumların maliyetleri belirlenirken; mal veya hizmetin üretilmesi için yapılan doğrudan ve dolaylı harcamalar dikkate alınacaktır. Bu yöntem özellikle hammadde ve yarı mamuller ile imal edilen mallara ilişkin işlemlerde, fason imalatlarda ve hizmet tedarikinde uygulama alanı bulmaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 63

64  Maliyet artı yöntemi Örnek 1: Türkiye'de yerleşik (A) Kurumu, Hollanda'da bulunan ilişkili (B) Kurumuna otomobil lastiği satmaktadır. (A) Kurumunun Hollanda'da bulunan ilişkisiz şirketlere otomobil lastiği satmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla iç emsal bulunmamaktadır. Türkiye'de bulunan ve ilişkili olmayan (C), (D) ve (E) Kurumları ise benzer özelliklere sahip otomobil lastiklerini hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki bağımsız şirketlere ortalama % 10 kâr marjıyla satmaktadır. Örneğimizde otomobil lastiği piyasası Türkiye ve Hollanda'da aynı olup, dış emsal olarak kabul edilecek bu işlemlere ilişkin kâr marjı kullanılacaktır. (A) Kurumunun lastik başına maliyet bedeli 100 YTL olarak hesaplanmıştır. Bu durumda, maliyet bedeline %10 kâr marjı eklenmesi suretiyle hesaplanan (100 x 1.10=) 110 YTL (A) Kurumunun ilişkili (B) Kurumuna uygulayacağı transfer fiyatı olacaktır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 64

65  Yeniden satış fiyatı yöntemi Emsallere uygun fiyatın, işlem konusu mal veya hizmetlerin aralarında herhangi bir ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel kişilere yeniden satılması halinde uygulanacak fiyattan, makul bir brüt satış kârı düşülerek hesaplanmasını ifade etmektedir. Bu yöntem, ilişkili kişiden satın alınan bir ürünün, ilişkisiz bir gerçek veya tüzel kişiye yeniden satılması durumunda uygulanan fiyatı esas almaktadır. Bu fiyattan (yeniden satış fiyatı) makul bir brüt satış kârı düşülecektir. Makul brüt satış kârı hesaplanırken yeniden satışı gerçekleştiren satıcının satış ve diğer faaliyet giderleri ile üstlenilen riskler ve kullanılan varlıklar göz önüne alınacaktır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 65

66  Yeniden satış fiyatı yöntemi Örnek: (B) firması, uluslararası faaliyette bulunan (A) firmasının Türkiye'deki ilişkili kuruluşu olup, yapılan işlemlere ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir. (B) firması, (A) firması tarafından üretilen plazma televizyonların dağıtımını yapmaktadır. (B) firması, söz konusu ürünleri kendisi ve (A) şirketi ile ilişkisi bulunmayan (D) firmasına YTL/adet'ten satmaktadır. (A) firması, ayrıca daha düşük kalitede ürettiği plazma televizyonları, Türkiye'de kendisi ve (B) firması ile hiç bir şekilde ilişkisi bulunmayan dağıtıcı (C) firmasına da satmaktadır. (B) firması ile (C) firmasının gerçekleştirdikleri işlevler aynı olup, (C) firmasının sattığı televizyonlardan elde ettiği brüt satış kârı % 10'dur. Yukarıda yer alan bilgilerden anlaşılacağı üzere, kontrol altındaki işlemle kontrol dışı işlem arasında bir ürün kalitesi farklılığı söz konusudur. Ancak, iki ürün arasındaki fiyat farklılığına karşın, kâr oranlarında belirli bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. (B) ve (C) firmalarının gerçekleştirdiği işlevler aynıdır. Bu durumda, (B) firmasının (A) firmasından yaptığı alımlarda emsallere uygun satış fiyatına ulaşmak için yeniden satış fiyatı yöntemi uygulanacak ve brüt satış kârı olarak da % 10 oranı esas alınacaktır. (B) firmasının (A) firmasından yaptığı alışlarda emsallere uygun birim fiyat şu şekilde hesaplanacaktır: [3.150/(1+ 0,10)] = YTL TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 66

67  Kâr bölüşüm (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Kâr bölüşüm yöntemi, ilişkili kişilerin bir veya daha fazla sayıdaki kontrol altındaki işlemlere ilişkin toplam faaliyet kârı ya da zararının, üstlendikleri işlevler ve yüklendikleri riskler nispetinde ilişkili kişiler arasında emsallere uygun olarak bölüştürülmesini esas almaktadır. Bu çerçevede, kâr bölüşüm yöntemine başvurulması durumunda aşağıdaki faktörler dikkate alınır: Bir ürünün edinimi, üretimi veya satımı ya da hizmet sunumu için yapılan harcamalar, Bir ürünün geliştirilmesi veya hizmet sunumu esnasında ihtiyaç duyulan sermaye veya kullanılan varlıklar ya da üstlenilen risk derecesi, İşlemin her aşamasında gerçekleştirilen işlevlerin göreceli önemi, Ölçülebilir nitelikteki diğer faktörler. Bu yöntem, geleneksel işlem yöntemlerinin (karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı yöntemi, yeniden satış fiyatı yöntemi) kullanılamadığı özellikle karşılaştırılabilir işlemlerin olmadığı ve ilişkili kişiler arasındaki işlemlerin birbirinin ayrılmaz bir parçası olduğu durumlarda kullanılmalıdır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 67

68  İşleme dayalı net kâr marjı yöntemi (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İşleme dayalı net kâr marjı yöntemi, mükellefin kontrol altındaki bir işlemden; maliyetler, satışlar veya varlıklar gibi ilgili ve uygun bir temele dayanarak tespit ettiği net kâr marjının incelenmesi esasına dayanan bir yöntemdir. İşleme dayalı net kâr marjı yönteminin uygulanması maliyet artı ve yeniden satış fiyatı yönteminin uygulanmasına benzerlik göstermektedir. Net faaliyet kâr marjının tespitinde, öncelikle mükellefin karşılaştırılabilir kontrol dışı bir işlemde uyguladığı net faaliyet kâr marjı dikkate alınacaktır. Yöntemin uygulanmasında ilişkili kurumların işlev analizinin yapılması gereklidir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 68

69  Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile anlaşma usulü (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Ön Değerlendirme: Yapılan başvuru, sunulan bilgi ve belgelerle birlikte İdare tarafından bir ön değerlendirmeye tabi tutulur. Analiz: Gerekli veriler tamamlandıktan sonra, karşılaştırılabilir işlemlerin, kullanılan varlıkların, diğer düzeltimlerin, uygulanabilir yöntemlerin, anlaşma şartlarının ve diğer temel hususların değerlendirmesi yapılır. Anlaşmanın kabulü veya reddi: İdare yapılan analiz sonucunda, mükellefin başvurusunu aynen kabul edebilir veya gerekli değişikliklerin yapılması koşuluyla kabul edebilir ya da reddedebilir. İdare'nin başvuruyu kabul etmesi halinde mükellef ile İdare arasında peşin fiyatlandırma anlaşması imzalanır. Anlaşmanın yenilenmesi: Mükellef mevcut bir peşin fiyatlandırma anlaşmasının yenilenmesi talebinde bulunabilir. Anlaşmanın revize edilmesi: İdare ile mükellef arasında imzalanmış ve yürürlükte olan bir peşin fiyatlandırma anlaşması aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde revize edilebilir: TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 69

70  Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile anlaşma usulü (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Anlaşmanın iptali: Mükellefin peşin fiyatlandırma anlaşmasında belirtilen koşullara uymaması Mükellef tarafından gerek başvuru esnasında gerekse sonraki aşamalarda (yıllık rapor da dahil) ibraz edilen bilgi ve belgelerin eksik, yanlış veya yanıltıcı olduğunun tespit edilmesi Hallerinde, İdare mevcut bir peşin fiyatlandırma anlaşmasını tek taraflı olarak anlaşmanın imzalandığı tarihten itibaren iptal edebilir ve anlaşmayı hiç yapılmamış kabul ederek mükellefi vergi incelemesine sevk edebilir. Diğer taraftan, anlaşma süresince her yıl kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde İdare'ye gönderilmesi gereken Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasına İlişkin Yıllık Raporun zamanında ibraz edilmemesi durumunda, mevcut anlaşma, söz konusu raporun ilgili bulunduğu hesap döneminin başından itibaren iptal edilebilir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 70

71  Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile anlaşma usulü (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Mükelleflerden İstenecek Belgeler: Emsallere uygunluk ilkesi doğrultusunda tespit edilen fiyat veya bedellere ilişkin hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kağıtlar olarak saklanması zorunludur. Yıllık Belgelendirme: İlişkili kişilerle bir hesap dönemi içinde yapılan mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri ile ilgili olarak "TRANSFER FİYATLANDIRMASI, KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM ve ÖRTÜLÜ SERMAYEYE İLİŞKİN FORM"u doldurmaları ve KV beyannamesi ekinde vergi dairesine göndermeleri gerekmektedir. Ayrıca, Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı'na kayıtlı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı yurt içi ve yurt dışı işlemleri ile diğer kurumlar vergisi mükelleflerinin bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı yurt dışı işlemlere ilişkin "YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU"nu kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar hazırlamaları ve bu süre sona erdikten sonra istenmesi durumunda İdare'ye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz etmeleri zorunludur. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 71

72  Transfer f iyatlandırmasında diğer ülkelerde belgelendirme TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI ÜlkelerTF var mı?TF özgü cezalar var mı? Dokümantasy on zorunluluğu var mı? Fonk. Analizi Dok. İçinde zorunlu mu? Fiyat tespit yöntemi dok. yer almalı mı? İbraz zamanı? FransaVar İkincil düz. ileEvet İbrazı istendiğinde AlmanyaVar KanunlaEvet İbrazı istendiğ in de HollandaVar KanunlaEvet İşlem gerçekleştiğin de Çek C.Var İkincil düz. ileEvet İbrazı istendiğinde İngiltereVar KanunlaEvet Beyanla birlikte YunanistanVar İkincil düz. ileEvetHayırBeyanla birlikte 72

73  Hazine zararının araştırılması (KVK, Md.13/7) Tam mükellef kurumlar ile yabancı kurumların Türkiye'deki işyeri veya daimi temsilcilerinin aralarında ilişkili kişi kapsamında gerçekleştirdikleri yurt içindeki işlemler nedeniyle kazancın örtülü olarak dağıtıldığının kabulü Hazine zararının doğması şartına bağlıdır (KVK, Md.13/7, 5766 sayılı Yasa’nın 21’inci maddesiyle eklenen fıkra). Hazine zararından kasıt, emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen fiyat ve bedeller nedeniyle kurum ve ilişkili kişiler adına tahakkuk ettirilmesi gereken her türlü vergi toplamının eksik veya geç tahakkuk ettirilmesidir (KVK, Md.13/7, 5766 sayılı Yasa’nın 21’inci maddesiyle eklenen fıkra) hesap yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 06/06/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 73

74  Hazine zararının araştırılması (KVK, Md.13/7) TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI Her iki tarafta kârda ise toplam vergi yükü:28 (20+8) Yeni toplam vergi yükü: 28 (28+0); Hazine zararı =(20+8)-(28+0)=0 X A.Ş. Satış Fiyatı: 100 Emsal Fiyat : 140 KV Matrah : 100 KV : 20 KKEG : 40 Yeni Matrah: 140 KV : 28 Y A.Ş. KV Matrahı: 40 KV : 8 İştirak kazancı istisnası: 40 Yeni Matrah: 0 KV : 0 Emsal Fiyatı 140 lira olan mal Y A.Ş.’ye 100 liraya satılmıştır. 74

75  Hazine zararının araştırılması (KVK, Md.13/7) TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI Taraflardan biri zarar da ise toplam vergi yükü: 20 Yeni toplam vergi yükü: 28; Hazine zararı (28-20)=8 X A.Ş. Satış Fiyatı: 100 Emsal Fiyat : 140 KV Matrah : 100 KV : 20 KKEG : 40 Yeni Matrah: 140 KV : 28 Y A.Ş. Zarar: -20 KV Matrahı: 0 KV : 0 Yeni Matrah: 0 KV : -60 Emsal Fiyatı 140 lira olan mal Y A.Ş.’ye 100 liraya satılmıştır. 75

76  Transfer fiyatlandırması ile ilgili yöntem belirleme anlaşması harçları (5766 sayılı Kanunun 11’inci maddesiyle eklenen Md.; Yürürlük: 6/6/2008); Başvuru harcı ,00 YTL, Yenileme harcı ,00 YTL. (492 sayılı Harçlar Kanunu (8) sayılı tarife, XII-Başvurma harcı) TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 76

77  Cezalar (1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Emsallere uygunluk ilkesine aykırı tespit edilen bedel veya fiyatlar üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunulması ve tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapılması halinde 213 sayılı VUK’nun cezalara ilişkin hükümleri uygulanacaktır. İdare'ye ibraz etme zorunluluğu getirilen bilgi ve belgelerin belirlenen sürelerde verilmemesi halinde 213 sayılı VUK’nun cezalara ilişkin hükümleri uygulanır.VUK’nun cezalara ilişkin hükümleri uygulanır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 77

78  Düzeltme işlemleri (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örtülü olarak dağıtılan kazanç, GVK ve KVK uygulamasında, şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı veya dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılır. Kâr payı sayılan tutar istisna hükümlerinden yararlanır. Karşı taraf düzeltme yapar. Dolayısıyla, dağıtılmış kâr payının net kâr payı tutarı olarak kabul edilmesi ve brüte tamamlanması sonucu bulunan tutar üzerinden ortakların hukuki niteliğine göre belirlenen oranlarda vergi kesintisi yapılacaktır. Daha önce yapılan vergilendirme işlemleri, taraf olan mükellefler nezdinde buna göre düzeltilir. Ancak, bu düzeltmenin yapılabilmesi için örtülü kazanç dağıtan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması gerekmektedir. Örtülü kazanç dağıtılan kurum nezdinde yapılacak düzeltmede dikkate alınacak tutar, kesinleşen ve ödenen tutar olacaktır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 78

79  Düzeltme işlemleri (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örtülü kazanç dağıtan kurum tarafından işlemin yapıldığı geçici vergi döneminde hesaben gerekli düzeltme işlemleri yapılabilecektir. Hesap dönemi kapandıktan sonra transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapan kurumun düzeltme talebi, vergi dairesince Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca değerlendirilip sonuçlandırılacaktır. Bu düzeltme sonucu tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması halinde, karşı tarafta da gerekli düzeltme işleminin kendiliğinden yapılması mümkün olacaktır. Verginin kesinleşmesi; dava açma süresi içinde dava açılmaması, yargı mercilerince nihai kararın verilmiş olması veya uzlaşmanın vaki olması gibi haller nedeniyle verginin kesinleşmesi ve itiraz edilmeyecek duruma gelmesidir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtan kurumun, zamanaşımı süresi içinde düzeltme talebinde bulunmuş olması halinde, düzeltme sonucu tarh edilen verginin kesinleşip ödenmesi şartıyla karşı tarafta da süreye bakılmaksızın gerekli düzeltme işlemi yapılacaktır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 79

80  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin tam mükellefiyete tabi kurum olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örtülü olarak dağıtılan kazanç tutarı kâr payı geliri olarak dikkate alınır ve şartların varlığı halinde iştirak kazançları istisnasından yararlanılır ve buna göre düzeltme işlemi yapılır. Bu şekilde düzeltme yapılabilmesi için ilgili tutarın örtülü kazanç dağıtan mükellef tarafından ödenmesi gerekmektedir. Bu tutar ödendikten sonra, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtılan mükellefin bu düzeltmeleri ilgili dönem beyannameleri üzerinde yapması gerekir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 80

81  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellefiyete tabi kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf olan herhangi bir kişi olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellef kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf herhangi bir kişi olması durumunda, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazanç tutarı, örtülü kazanç dağıtılan nezdinde, şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı olarak kabul edilir. Bu şekilde dağıtılmış kâr payı net kâr payı tutarı olarak kabul edilecek ve brüte tamamlanması sonucu bulunan tutar üzerinden vergi kesintisine tabi tutulur. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 81

82  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellef kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf olan herhangi bir kişi olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örnek : (A) Kurumunun ortağı (B)'ye emsallere uygun fiyatı YTL olan bir malı YTL'ye satması halinde yapılacak işlemler (A) Kurumu tam mükellef ise: (B) Kurumuna aktarılan YTL KKEG olacak, (A) Kurumunun dönem kazancına eklenecek KV tarhiyatı yapılacaktır. (B) kurumu düzeltme yapılabilmesi için, (A) adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması gerekir. (B) Kurumu ise YTL tutarındaki malı YTL'ye satın almıştır YTL tutarındaki fark bu kurum için kâr payı niteliğindedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 82

83  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellefiyete tabi kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf olan herhangi bir kişi olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT)  Bu çerçevede;  (B) tam mükellef kurum ise dağıtılan örtülü kazanç, iştirak kazancı istisnası kapsamında değerlendirilir ve düzeltme beyanname üzerinde yapılacaktır.  (B), Türkiye'de işyeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde edenler hariç olmak üzere dar mükellef kurum veya kurumlar vergisinden muaf olan dar mükellef ise dağıtılan örtülü kazanç tutarı, örtülü kazanç dağıtılan nezdinde dağıtılmış net kâr payı olarak kabul edilecek ve bu miktar brüte tamamlanarak KVK 'nun 30 uncu maddesine göre vergi kesintisine tabi tutulacaktır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 83

84  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellefiyete tabi kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf olan herhangi bir kişi olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Örtülü kazanç dağıtımı yapılan (B) kurumlar vergisinden muaf bir kurum ise Dağıtılan örtülü kazanç tutarı, örtülü kazanç dağıtılan nezdinde dağıtılmış net kâr payı sayılır. Bu miktar brüte tamamlanır ve KVK'nun 15 inci maddesine göre vergi kesintisine tabi tutulacaktır. (B) tam veya dar mükellef gerçek kişi ise Dağıtılan örtülü kazanç tutarı, örtülü kazanç dağıtılan nezdinde dağıtılmış net kâr payı sayılır Bu miktar brüte tamamlanır, GVK'nun 94/6-b bendine göre vergi kesintisine tabi tutulur. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 84

85  Örtülü kazanç dağıtılan kişinin dar mükellefiyete tabi kurum, gerçek kişi, vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf olan herhangi bir kişi olması (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) (A) Kurumu dar mükellef ise: (A) Kurumu tarafından, yurt dışında bulunan ana merkeze aktarılan örtülü kazanç tutarı, örtülü kazanç dağıtılan nezdinde net kâr payı sayılır, Bu miktar brüte tamamlanır ve KVK'nun 30. maddesine vergi kesintisine tabi tutulacaktır. Doğal olarak, yurt dışı işlemlerle ilgili olarak yapılacak ikincil düzeltme işlemlerinde vergi anlaşmalarının imkan verdiği ölçüde yapılabilir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 85

86  Gayri maddi haklar (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT)  Tanımı Gayri maddi haklar patent, ticari marka, ticari unvan, tasarım ya da model gibi sınaî varlıkların kullanım hakkı ile edebi, sanatsal eserlerin mülkiyet hakları ile ticari bilgi birikimi (know how) ve ticari sırlar gibi fikri hakları kapsamaktadır. Gayri maddi haklar özellikleri nedeniyle ticari gayri maddi haklar ve pazarlama amaçlı gayri maddi haklar olmak üzere iki grup altında değerlendirilmektedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 86

87  Gayri maddi haklar (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Tanımı Ticari gayri maddi haklar bir malın üretiminde ya da bir hizmetin sağlanmasında kullanılan patentler, know-how, dizaynlar ve modeller ile müşterilere transfer edilen ya da ticari faaliyetin işletiminde kullanılan (bilgisayar yazılım programları gibi) ticari varlık niteliğine sahip gayri maddi hakları ifade eder. Pazarlama amaçlı gayri maddi haklar ise, bir ürün ya da hizmetin ticari amaçlı olarak kullanımına yardımcı olan ticari markalar ve ticari unvanlar, müşteri listeleri, dağıtım kanalları ile ilgili ürün açısından önemli bir promosyon değerine sahip nevi şahsına münhasır isimler, semboller ya da resimler gibi gayri maddi hakları ifade eder TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 87

88  Gayri maddi haklarda emsallere uygunluk ilkesi (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) İlişkili kişilerin kendi aralarında gerçekleştirdikleri ve gayri maddi hakların da dahil olduğu mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerinde bedel, emsallere uygunluk ilkesine göre tespit edilecektir. Emsallere uygun bedelin belirlenmesinde gayri maddi hakkı devreden ile devralan taraf ayrı ayrı değerlendirilir. Gayri maddi hakka ilişkin emsallere uygun bedel devreden yönünden; karşılaştırılabilir nitelikteki kontrol dışı bir işlemde, gayri maddi hakkın sahibinin söz konusu hakkı başkasına devretmeyi kabul edebileceği bedel olmalıdır. Devralan yönünden emsallere uygun bedel, karşılaştırılabilir ilişkisiz bir kurumun faaliyetlerinde kullanmayı düşündüğü gayri maddi hak için ödemeyi kabul ettiği tutarı ifade etmelidir. Gayri maddi hakların devri, bir gayri maddi varlığın doğrudan satışına ilişkin olabileceği gibi, imzalanan bir lisans anlaşması sonucunda gayri maddi varlığa ilişkin hakkın karşılığında bir royalti (gayri maddi hak bedeli) ödemesi biçiminde de gerçekleşebilir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 88

89  Gayri maddi haklarda emsallere uygun bedelin tespitinde kullanılabilecek yöntemler (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Emsallere uygunluk ilkesinin uygulanabilmesi için kontrol altındaki işlemler ile kontrol dışı işlemler arasında karşılaştırılabilirlik analizinin yapılması gerekir. Daha sonra gayri maddi hakkın alım ya da satım işleminde kullanılacak en uygun transfer fiyatlandırması yöntemi belirlenir. Bir gayri maddi hakkın satışı ya da lisanslanması işlemlerine yönelik olarak emsallere uygun bedel tespit edilirken karşılaştırılabilir fiyat yöntemi kullanılabilir. Bu yönteme göre, aynı gayri maddi hakkın sahibi, benzer bir gayri maddi hakkın karşılaştırılabilir şartlarda ilişkisiz kuruluşlara hangi fiyattan transfer edildiğini veya lisans hakkının verildiğini belirleyebiliyorsa, bu fiyat ya da bedel emsallere uygun fiyat/bedel olarak kullanılabilecektir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 89

90  Gayri maddi haklarda emsallere uygun bedelin tespitinde kullanılabilecek yöntemler (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Gayri maddi haklar içeren ürünlerin satışında da karşılaştırılabilir fiyat yöntemi uygulanabilir. Örneğin bir ticari markanın pazarlanması söz konusu olduğunda, uygulanacak olan karşılaştırılabilirlik analizinde, müşteri tarafından kabul edilebilirlik, coğrafi önem, pazar payı, satış hacmi ve ilgili diğer unsurların dikkate alınması gerekir. Ticari gayri maddi haklar söz konusu olduğunda ise karşılaştırılabilirlik analizinde ayrıca ilgili gayri maddi haklar (koruma altındaki patent ya da diğer tür münhasırlık içeren gayri maddi haklar) ve Ar-Ge işlevlerinin taşıdıkları önemin de dikkate alınması gerekir. Ancak karşılaştırılabilir kontrol dışı işlemlerin bulunamadığı yüksek düzeyde değerli gayri maddi hakların yer aldığı işlemlerde, emsallere uygun bedelin tespitinde karşılaştırılabilir fiyat yönteminin dışındaki diğer yöntemlerin kullanılabilmesi mümkündür. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 90

91  Grup içi hizmetler (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Grup İçi Hizmetlerin Tanımı ve Kapsamı Grup içi hizmet, ilişkili şirketler arasında gerçekleşen, genellikle ana şirketin bağlı şirketlerine veya aynı gruba bağlı şirketlerden birinin diğerlerine verdiği hizmetleri ifade eder. Bu hizmetler tüm grup için yönetim, koordinasyon ve kontrol işlevlerinin sağlanmasını da içermekte olup, bu tür hizmetleri sağlamanın maliyeti, ana şirket, bu amaç için görevlendirilen bir grup üyesi veya diğer bir grup üyesi (grup hizmet merkezi) tarafından üstlenilebilmektedir. Grup içi hizmetlerle ilgili olarak; Hizmetin fiilen sağlanıp sağlanmadığı, Hizmeti alan şirket/şirketlerin söz konusu hizmete ihtiyacı olup olmadığı, Hizmetin alınmış olması halinde hizmet bedelinin emsallere uygunluk ilkesine uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 91

92  Grup içi hizmetlerin fiilen sağlanıp sağlanmadığının tespiti (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Hizmetin verilip verilmediğinin belirlenmesinde, hizmeti alan grup üyesinin ticari pozisyonunu güçlendirecek ticari veya ekonomik bir değer sağlayıp sağlamadığı dikkate alınmalıdır. İlişkili bir şirketin ana şirketten veya aynı grubun üyesi olan diğer bir şirketten ihtiyacı olmayan bir hizmeti alması ya da bir hizmetin grup üyesine, sadece grup üyesi olması nedeniyle verilmesi durumunda, söz konusu şirketin grup içi hizmet elde ettiğinin kabulü mümkün değildir. Grup içi hizmetlerin, grubun bir veya daha fazla sayıdaki üyesi tarafından tanımlanan bir ihtiyacı karşılamak üzere grubun bir üyesi tarafından sağlandığı durumda, hizmetin fiilen sağlanıp sağlanmadığının belirlenebilmesi kolaylıkla mümkün bulunmaktadır. Örneğin, ilişkili bir kurumun aynı grubun üyesi olan diğer bir kurumun gerçekleştirdiği imalat faaliyetlerinde kullanılan makine ve teçhizatın onarımını üstlenmesi durumu grup içi hizmet olarak kabul edilebilecek olup, söz konusu hizmetin fiilen sağlanıp sağlanmadığının tespiti mümkün bulunmaktadır. Öte yandan, grup içi şirket tarafından sağlandığı belirtilen hizmetler karşılığı ilişkili kişilere ödeme yapılmış olması ve/veya yapılan ödemenin "yönetim gideri" olarak tanımlanmış olması söz konusu hizmetlerin fiilen sağlandığını göstermeyecektir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 92

93  Grup içi hizmetlerde emsallere uygun bedelin (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Grup içi hizmetlerin fiilen sağlanıp sağlanmadığının yanısıra hizmet bedelinin hem hizmeti alan hem de hizmeti sağlayan bakımından ayrı ayrı ele alınarak emsallere uygunluğunun değerlendirilmesi gerekir. Grup içi şirketlerden birine ya da bir kaçına verilen hizmetlerde emsallere uygun bedelin tespiti Kanun ve Tebliğde belirtilen yöntemler çerçevesinde gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla, grup içi hizmetlerde hizmet bedelinin emsallere uygun bedel olması gerekmektedir. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 93

94  Grup içi hizmetlerde emsallere uygun bedelin tespitinde kullanılabilecek yöntemler (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT) Emsallere uygun bedelin belirlenmesinde Kanun ve Tebliğde belirtilen yöntemler kullanılır. Ancak, grup içi hizmetlerin fiyatlandırılmasında "Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi veya Maliyet Artı Yöntemi"nin uygulanması diğer yöntemlere tercih edilebilir. Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, hizmeti alan tarafın faaliyet gösterdiği piyasadaki ilişkisiz kuruluşlar arasında karşılaştırılabilir nitelikteki bir hizmetin bulunduğu durumlarda uygulanabilir. Örneğin, muhasebe, hukuk, ya da bilgisayar alanında sağlanan hizmetlerde bu yöntem kullanılabilecektir. Ancak, karşılaştırılabilir bir fiyatın bulunamadığı durumlarda "Maliyet Artı Yöntemi"nin kullanılması uygun olacaktır. Karşılaştırılabilir fiyat yönteminin veya maliyet artı yönteminin uygulanmasının mümkün olmadığı durumlarda, emsallere uygun bedelin doğru bir biçimde belirlenebilmesini sağlamak üzere, diğer yöntemlerin kullanılması da mümkün bulunmaktadır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 94

95  Yurt dışı ortaklıklara borç verme (KVK, Md.13, 1 Seri No.lu TFYÖKD Hk. GT)  Türkiye’de yerleşik kişilerce, yurt dışında pay sahibi olduğu ortaklıklara veya yurt dışındaki ana şirkete ve grup şirketlerine döviz veya YTL cinsinden kredi açılabilir (Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ /34) Kurumlar, yurt dışındaki ilişkili kişilere bu şekilde kullandıracakları paralar için emsallere uy gu nluk ilkesine göre belirleyecekleri oranda faiz tahakkuk ettirilmelidir. Bu şekilde sağlanan finansman hizmetinden yurt dışından faydalanıldığından KDV hesaplanmamalıdır. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 95

96  BK’nca belirlenecek ülkelerde yerleşik olan veya faaliyette bulunan kurumlara yapılacak her türlü ödemeler (KVK, Md.30/7).  Uygulama kapsamındaki ülkeler Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkanı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle BK’nca ilan edilen ülkelerde yerleşik olan veya faaliyette bulunan kurumlara (tam mükellef kurumların bu nitelikteki ülkelerde bulunan iş yerleri dahil) nakden veya hesaben yapılan veya tahakkuk ettirilen her türlü ödemeler üzerinden, bu ödemelerin verginin konusuna girip girmediğine veya ödeme yapılan kurumun mükellef olup olmadığına bakılmaksızın %30 oranında vergi kesintisi yapılır(KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). Kapsamına girecek ülkelerin belirlenmesine ilişkin yetki, BK’na bırakılırken yapılacak seçime ilişkin iki temel kriter öngörülmüştür (KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT) Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkanı sağlayıp sağlamadığı, Bilgi değişimi. VERGİ CENNETLERİNE YAPILAN ÖDEMELERDEN STOPAJ (KVK, Md.30/7) 96

97  Vergi kesintisi kapsamındaki ödemeler (KVK, Md.30/7). BK’ca belirlenen ülkelerde yerleşik olan veya faaliyette bulunan kurumlar ile tam mükellef kurumların söz konusu ülkelerde bulunan işyeri veya daimi temsilcilerine nakden veya hesaben yapılan veya tahakkuk ettirilen her türlü ödemeler(KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). bu ödemelerin verginin konusuna girip girmediğine veya ödeme yapılan kurumun mükellef olup olmadığına bakılmaksızın vergi kesintisi kapsamındadır(KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). Bakanlar Kurulunca belirlenen ülkelerde yerleşik olan veya faaliyette bulunan kurumlar ile tam mükellef kurumların söz konusu ülkelerde bulunan işyeri veya daimi temsilcilerine, kapsam dışında olan bir ülke üzerinden ödeme yapılması halinde de vergi kesintisi uygulanır(KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). Ödemeye esas teşkil eden bir belgenin Bakanlar Kurulunca belirlenecek ülkelerde düzenlenmesi, vergi kesintisi için yeterlidir(KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). VERGİ CENNETLERİNE YAPILAN ÖDEMELERDEN STOPAJ (KVK, Md.30/7) 97

98  Vergi kesintisi kapsamında olmayan ödemeler (KVK, Md.30/7). Kapsam dışı ülkelere yapılan ödemeler (KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). Kapsam içi ülkelerdeki finans kuruluşlarından temin edilen borçlanmalara ilişkin ana para, faiz ve kâr payı ödemeleri ile sigorta ve reasürans ödemeleri (KVK, Md.30/7, 1 Seri No.lu KV GT). VERGİ CENNETLERİNE YAPILAN ÖDEMELERDEN STOPAJ (KVK, Md.30/7) 98

99  Tam mükellef kurumlara yapılan ödemelerde vergisi kesintisi Sayılan kurum ve kuruluşlarca tam mükellefiyete tabi kurumlara yapılacak bazı ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben vergi kesintisi yapılır (KVK, Md.15/1), GVK’nun 94’üncü maddesi uyarınca vergi kesintisine tabi tutulmuş kazanç ve iratlar üzerinden KVK uyarınca vergi kesintisi yapılmaz (KVK, Geçici Md.1/1), GVK Geçici Md.67 uyarınca vergi kesintisine tabi tutulmuş kazanç ve iratlar üzerinden, KVK uyarınca vergi kesintisi yapılmaz (KVK, Geçici Md.1/2), Avans olarak ödenenler de dahil olmak üzere nakden veya hesaben yapılan ödemeler tevkifata tabidir (KVK, Md. 15/1), Yapılacak vergi kesintisinde kazanç ve iratlar gayrisafî tutarları üzerinden dikkate alınır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde vergi kesintisi, ödenen tutar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır (KVK, Md.15/7), Hesaben ödeme deyimi, kesintiye tâbi kazanç ve iratları ödeyenleri hak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder (KVK, Md.15/6). TEVKİFAT 99

100  Dar mükellefiyette vergi kesintisi Dar mükellefiyete tabi kurumların vergi kesintisine tabi kazançlarına ilişkin kesinti, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından yapılır (KVK, Md.30/1).  Vergi kesintisine tabi kazanç ve iratlar (KVK, Md.30), Birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri, Serbest meslek kazançları, Gayrimenkul sermaye iratları, GVK’nun 75/(1), (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde sayılanlar hariç olmak üzere menkul sermaye iratları, Telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satış, devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller, TEVKİFAT 100

101 Vergi kesintisine tabi kazanç ve iratlar (KVK, Md.30), Tam mükellef kurumlar tarafından, dar mükellef kurumlara veya kurumlar vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılan ve GVK’un 75/ (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılan kâr payları (Türkiye’de bir işyeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde edenler hariç), KVK’nun 5/(1)-(c)’de KV’den istisna edilen kazançlar ile (c) bendinde belirtilen şirketlerin (b) bendindeki şartları taşıyan iştirak kazançlarından anonim veya limited şirket niteliğindeki dar mükellef kurumlara dağıtılan kâr payları, Türkiye’de işyeri ve daimi temsilcisi bulunmayan dar mükelleflerin, yetkili makamların izniyle açılan sergi ve panayırlarda yaptıkları ticari faaliyetlerden elde ettikleri kazançlar, Yıllık veya özel beyanname veren dar mükellef kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısımdan ana merkeze aktardıkları tutarlar, Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle Bakanlar Kurulunca ilan edilen ülkelerde yerleşik olan veya faaliyette bulunan kurumlara (tam mükellef kurumların bu nitelikteki ülkelerde bulunan iş yerleri dahil) nakden veya hesaben yapılan veya tahakkuk ettirilen her türlü ödemeler. TEVKİFAT 101

102  ÖRNEK 1 (H) A.Ş yılında yurtdışı iştirakinden brüt ,00 TL temettü elde etmiş ve bu kazanç üzerinden yurt dışında ,00 TL vergi ödemiştir. (H) A.Ş.’nin 2008 hesap dönemi kurum kazancı (matrah) ,00 TL olup, yurt içinde kesinti yoluyla ödenen vergi tutarı ,00 TL, geçici vergi tutarı ,00 TL’dir.  Kurum Kazancı (Matrah) ………………… ,00 TL  Hesaplanan Kurumlar Vergisi ( x %20) ,00 TL  Mahsup Edilecek Vergiler (-) ,00 TL  Yurt dışında ödenen vergi ( x %20) ,00 TL  Kesinti suretiyle ödenen vergi ,00 TL  Geçici Vergi ,00 TL  Ödenecek Kurumlar Vergisi ,00 TL  İadesi Gereken Geçici Vergi ,00 TL Yurt dışında ödenen vergiler öncelikle mahsup edilecek, sırasıyla yurt içinde kesinti suretiyle ödenen vergiler ve geçici vergi mahsup edilecek, mahsup edilemeyen geçici vergi tutarı olan ,00 TL red ve iade edilir. Yurt dışında ödenen verginin ,00 TL’lik kısmı ise mahsup sınırını aştığı için mahsup edilemez. BEYAN ÖRNEKLERİ 102

103  ÖRNEK 2 KV mükellefi (A) A.Ş.’nin 2008 hesap dönemi ticari kazancı ,00 TL’dir hesap dönemi kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınan; ancak, kanunen indirimi mümkün olmayan ,00 TL harcama yapılmıştır. Ayrıca, (A) A.Ş.’nin 2007 hesap dönemi mali zararı ,00 TL’dir. (A) A.Ş’nin 2008 hesap dönemi kazancının, beyanında sırasında ayrıca aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. İştirak kazancı ,00 TL (KVK, Md. 5/(1)-a), Gayrimenkul satış kazancı ,00 TL (KVK, Md.5/(1)-e), İstisna kapsamında serbest bölge kazancı ,00 TL (3218 sayılı SBK, Geçici Md.3), AR-GE harcaması ,00 TL (KVK, Md. 10/1-a). BEYAN ÖRNEKLERİ 103

104  ÖRNEK 2 (devam) Ticari Kazanç ,00 TL Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler ,00 TL İştirak Kazançları İstisnası ,00 TL Gayrimenkul Satış İstisnası ( x %75) ,00 TL Serbest Bölge Kazancı ,00 TL Kar ve İlaveler Toplamı ( ) ,00 TL İndirim ve İstisnalar Toplamı ( ) ,00 TL Kâr ( – ) ,00 TL Geçmiş Yıl Zararları ,00 TL İndirime Esas Tutar ( ) ,00 TL Ar-Ge İndirimi ( x %100) ,00 TL Kurumlar Vergisi Matrahı ( – ) ,00 TL Hesaplanan Kurumlar Vergisi ( x %20) ,00 TL BEYAN ÖRNEKLERİ 104

105 SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ VE VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZ. 105


"SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ VE VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Garip Ayaz; YMM, CPA, MSA Nisan 2009-ANKARA 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları