Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

CNBC-e Tüketici Güven-Tüketim Endeksleri ve Finansal Piyasalar

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "CNBC-e Tüketici Güven-Tüketim Endeksleri ve Finansal Piyasalar"— Sunum transkripti:

1 CNBC-e Tüketici Güven-Tüketim Endeksleri ve Finansal Piyasalar
TBB – Eylül 2007 Doç. Dr. Erhan Aslanoğlu - Yrd. Doç. Dr. Sadullah Çelik

2 Tüketici Güven Endeksleri
Tüketici güven endeksleri ekonomik aktiviteyi izlemek amacıyla gelişmiş tüm ülkelerde yakından izlenen öncü bir göstergedir. En eski ve en tanınan iki endeks ABD’de her ay yayınlanan; - Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi - Conference Board Tüketici Güven Endeksi

3 Türkiye’de Tüketici Güven Endeksleri
CNBC – e Tüketici Güven Endeksi TUİK – TCMB Tüketici Güven Endeksi

4 Tüketici Güveni ; İç Talep ve Ekonomik Büyüme...
Nelerin göstergesi olabilir ? İç Talep ve Ekonomik Büyüme... Nelerden etkilenebilir ? Siyasi ve ekonomik gelişmelerden… Finansal piyasalardan (Bono – Tahvil, Borsa ve Döviz)... Bu etki hangi mekanizmayla tüketici davranışlarına yansır ? Tasarruf eğilimi, refah etkisi... Cinsiyete, zamana, mekana ve yaş gruplarına göre nasıl farklılaşıyor ?

5 Bu konuda yapılan bazı çalışmalar;
Bram, J. & Ludvigson, S. (1998) Carrell C., Fuhrer J., Wilcox, D. (1994) Curtin R. (2002) Dominits, J., Manski, C.(2004) Howrey, P. (2001) Garner, A.(1991, 2002) Jansen, W.& Nahuis, N. (2003) Leeper, E. (1992) Ludvigson, S. (2004)

6 CNBC – e Tüketici Güven Endeksi
Baz Dönemi = Ocak 2002 Örneklem = 704 Kişi (Telefon Görüşmesi) Frekans = Aylık ( 27 / 26) Açıklama = Ayın 1. günü, Saat:09.00

7 Anket Kriterleri - % 70 İstanbul, Ankara, İzmir - % 30 Diğer.
- % 40 ( 18 – 35 Yaş Grubu) % 60 ( 36 – 55 Yaş Grubu) - % 50 Kadın - % 50 Erkek - Örneklemin % 50’si her ay yenilenmektedir. - Ankete katılan tüketici ile 2 ay üst üste görüşülmekte, daha sonra bu kişi örneklemden çıkarılmaktadır.

8 Anket Soruları Telefon ile yapılan anketlerde beş soru sorulmakta, bunlardan; İki tanesi tüketicinin kişisel ve Türkiye ekonomisine ilişkin mevcut durum algılamasını sormakta, diğer iki tanesi ise tüketicinin kişisel ve Türkiye ekonomisine ilişkin gelecek 12 aydaki beklentisini anlamaya çalışmaktadır. Son soru ise içinde bulunulan dönemin televizyon, buzdolabı, mobilya gibi dayanıklı tüketim malları ile konut ya da otomobil almak için iyi bir zaman olup olmadığını ölçmeye çalışmaktadır.

9 Endeks Formülü Her soru için cari dönem değeri; (((İyimser Cevapların Sayısı – Kötümser Cevapların Sayısı) / 704 ) * 100) + 100 Bütün soruların endeks değerleri eşit ağırlıklı olarak toplanmakta ve cari dönem endeks değerine ulaşılmaktadır.

10 Alt Endeksler CNBC – e Tüketici Beklenti Endeksi CNBC – e Tüketim Eğilim Endeksi

11 CNBC-e Tüketim Endeksi
Esas olarak Türkiye’de yaygın satış yapan firmaların müşteri başına ortalama harcama rakamlarından hesaplanmaktadır. Endekste kullanılan sektörler Gıda, Giyim, Ev Eşyası, Sağlık, Eğlence-Kültür, Otel-Lokanta-Turizm, Konut, Ulaştırma, Çeşitli Mal ve Hizmetler şeklindedir.

12 Sektörlere ait bilgi, TÜİK’in ilgili sektöre ilişkin tüketici fiyat endeksi ile deflate edilerek reel hale getirilmekte ve sektör endeksleri oluşturulmaktadır. Daha sonra, TÜİK tüketici fiyat endeksindeki ağırlıklar referans alınarak sektörlerin toplamından tüketim endeksine ulaşılmaktadır. Endeks verileri mevsimsel düzeltilmiş bir seri olarak da yayınlanmaktadır.

13

14

15 Endeksler ve Konjonktür Hareketleri

16

17

18

19 Türkiye’de Tüketici Güvenini Etkileyen Faktörler

20 (1) Üretimi ölçen ekonomik değişkenler (Örneğin,
Türkiye’de Tüketici Güvenini belirlemekte etkin olabilecek dört temel değişken grubu olduğunu düşünüyoruz. Bunlar sırasıyla (1) Üretimi ölçen ekonomik değişkenler (Örneğin, İmalat Sanayi Üretim Endeksi), (2) Finansal piyasalardaki hareketler (Finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları gibi),

21 (3) Tüketicinin bulunduğu iş, sektör ya da bölgedeki üretim, satış ve istihdama ilişkin algılamasını yansıtan göstergeler (Örneğin, TCMB İktisadi Yönelim Anketinin çeşitli soruları), (4) Ekonomide dışsal faktörleri simgeleyen değişkenler (Petrol veya benzin fiyatları gibi).

22 Tüketici Güven Fonksiyonu için Öngörümüz;
Tüketici Güveni = f (Üretim, Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getirileri, Tüketicinin Konjonktür Algılaması, Dışsal Faktörler)

23 Yöntem Öncelikle tüketici güvenini belirleyen etmenler incelenmeden önce bütün kullanılan değişkenler arasındaki korelasyon incelenmiştir. İkinci olarak bütün değişkenler durağanlık testlerine tabi tutulmuştur.

24 Bundan sonra durağanlık testlerinin sonuçlarına bağlı olarak En Küçük Kareler yöntemi kullanılarak tüketici güvenini belirleyen değişkenler araştırılmıştır. Son olarak istatistiksel yönden anlamlı sonuçlar veren regresyonların içerdiği değişkenlerin Etki-Tepki analizi yapılmıştır.

25 Bu çalışmada aylık veriler kullanılmış olup serilerin aralığı 2002 Ocak – 2007 Temmuz dönemidir.
Yüzde olarak kullanılan finansal yatırım araçlarının reel getirileri dışındaki değişkenler doğal logaritma halindedir. Benzin fiyatları önce TÜFE endeksi ile deflate edilerek reel hale getirilmiş sonra doğal logaritması alınmıştır.

26 KULLANILAN DEĞİŞKENLER
TGE : CNBC-e TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ İMAÜRET : İMALAT SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ DOLARTÜFE : DOLARIN TÜFE CİNSİNDEN REEL OLARAK GETİRİSİ EUROTÜFE : EURONUN TÜFE CİNSİNDEN REEL OLARAK GETİRİSİ SEPETTÜFE : (0.5 DOLAR EURO) SEPETİNİN TÜFE CİNSİNDEN REEL OLARAK GETİRİSİ

27 İMKBTÜFE : İMKB 100 ENDEKSİNİN TÜFE CİNSİNDEN REEL OLARAK GETİRİSİ
MBİYÖN : TCMB İKTİSADİ YÖNELİM ANKETİ SORUSUNDAN OLUŞTURULMUŞ ENDEKS DEĞİŞKEN (SORU 27 : Sanayi dalınızdaki genel gidişat konusunda bir ay öncesine kıyasla görüşünüz. Cevap Seçenekleri: Daha İyimser, Aynı, Daha Kötümser BENZİNTÜFE : TÜFE CİNSİNDEN REEL HALE GETİRİLMİŞ BENZİN FİYATLARI BÜYÜME ORANI (BENZİNDEKİ ENFLASYON ORANI)

28 TABLO - 1 2002:01 – 2007:07 KORELASYON MATRİSİ TGE TEE MBTUİK 1.000 0.916 0.885 0.789 0.809 0.875 0.821

29 TABLO-2 2002: :07 KORELASYON MATRİSİ TGE İMAÜRET -0.007 DOLARTÜFE -0.202 EUROTÜFE -0.205 SEPETTÜFE -0.211 İMKBTÜFE 0.355 MBİYÖN 0.625 BENZİNTÜFE -0.111

30 TABLO-3 ADF BİRİM KÖK TESTLERİ 2002: :07 DEĞİŞKEN GECİKME DURUM SEVİYE ADF TESTİ TGE 1 Sabit -3.562** İMAÜRET Trend -6.301** DOLARTÜFE -5.983** EUROTÜFE -5.910** SEPETTÜFE -5.926** İMKBTÜFE -7.284** MBİYÖN -5.291** GECİKME/ FARK BENZİNTÜFE -1.980 1 / SABİT -5.283**

31 REGRESYON ANALİZİ---2002:01-2007:07
TABLO-4 REGRESYON ANALİZİ : :07 BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN SABİT DOLARTÜFE İMKBTÜFE MBİYÖN TGE(-1) KATSAYI -0.895 -0.702 0.256 0.487 0.693 t-TESTİ (-2.257)** (-2.963)** (2.389)** (5.845)** (12.217)** Uyarlanmış Breusch- Godfrey Durbin's h Ramsey RESET ARCH-LM 0.833 0.822 0.011 -0.167 0.924 1.254

32 REGRESYON ANALİZİ---2002:01-2007:07
TABLO-5 REGRESYON ANALİZİ : :07 BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN SABİT İMAÜRET EUROTÜFE MBİYÖN(-1) BENZİNTÜFE TGE(-1) KATSAYI -1.577 0.184 -1.072 0.497 -0.862 0.640 t-TESTİ (-2.198)** (2.328)** (-4.799)** (3.687)** (-2.412)** (7.475)** Uyarlanmış Breusch- Godfrey Durbin's h Ramsey RESET ARCH-LM 0.788 0.770 0.229 0.794 1.397 1.690

33 REGRESYON ANALİZİ---2002:01-2007:07
TABLO-6 REGRESYON ANALİZİ : :07 BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN SABİT İMAÜRET EUROTÜFE İMKBTÜFE MBİYÖN(-1) BENZİNTÜFE TGE(-1) KATSAYI -1.254 0.150 -0.817 0.314 0.479 -0.724 0.623 t-TESTİ (-1.812)** (1.980)* (-3.523)** (2.730)** (3.730)** (-2.111)** (7.634)** Uyarlanmış Breusch- Godfrey Durbin's h Ramsey RESET ARCH-LM 0.812 0.793 0.349 1.038 0.916 0.122

34 REGRESYON ANALİZİ---2002:01-2007:07
TABLO-7 REGRESYON ANALİZİ : :07 BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE   BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN SABİT SEPETTÜFE MBİYÖN BENZİNTÜFE TGE(-1) KATSAYI -1.057 -0.865 0.479 -0.671 0.737 t-TESTİ (-2.769)** (-4.173)** (5.730)** (-2.167)** (12.732)** Uyarlanmış Breusch-Godfrey Durbin's h Ramsey RESET ARCH-LM 0.839 0.828 0.035 0.555 1.353 1.834

35 REGRESYON ANALİZİ---2002:01-2007:07 BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE
TABLO-8 REGRESYON ANALİZİ : : BAĞIMLI DEĞİŞKEN : TGE BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN SABİT SEPETTÜFE İMKBTÜFE MBİYÖN BENZİNTÜFE TGE(-1) KATSAYI -0.878 -0.681 0.212 0.452 -0.600 0.726 t-TESTİ (-2.302)** (-3.075)** (2.041)** (5.467)** (-1.975)* (12.814)** Uyarlanmış Breusch-Godfrey Durbin's h Ramsey RESET ARCH-LM 0.849 0.837 0.082 -0.518 0.963 0.094

36 Grafik 1 : Etki-Tepki Analizi – TGE, MBİYÖN, DOLARTÜFE, İMKBTÜFE

37 Grafik 2 : Etki-Tepki Analizi – TGE, İMAÜRET, EUROTÜFE, MBİYÖN(-1), BENZİNTÜFE

38 Grafik 3 : Etki-Tepki Analizi – TGE, İMAÜRET, EUROTÜFE, İMKBTÜFE, MBİYÖN(-1), BENZİNTÜFE

39 Grafik 4 : Etki-Tepki Analizi – TGE, SEPETTÜFE, MBİYÖN, BENZİNTÜFE

40 Grafik 5 : Etki-Tepki Analizi – TGE, SEPETTÜFE, İMKBTÜFE, MBİYÖN, BENZİNTÜFE

41 VARYANS AYRIŞTIRMASI---2002:01-2007:07
TABLO-9 VARYANS AYRIŞTIRMASI : :07 DEĞİŞKEN : TGE Dönem Standart Sapma TGE MBİYÖN DOLARTÜFE İMKBTÜFE 1 0.0795 0.0000 2 0.1281 6.9169 1.3167 2.6938 3 0.1425 8.2750 2.1834 2.8740 4 0.1473 7.8778 2.6113 3.3668 5 0.1494 7.6652 2.8140 3.7426 6 0.1502 7.6127 2.8503 3.8780

42 VARYANS AYRIŞTIRMASI---2002:01-2007:07
TABLO-10 VARYANS AYRIŞTIRMASI : :07 DEĞİŞKEN : TGE Dönem Standart Sapma TGE İMAÜRET EUROTÜFE MBİYÖN(-1) BENZİNTÜFE  1  0.0870    0.0000  2  0.1313    0.8763  5.0543  0.8459  1.3531  3  0.1479    0.7003  8.6672  1.2329  2.6821  4  0.1529    0.6669  9.2285  1.6356  3.0573  5  0.1551    0.6486  9.1752  1.8598  3.2656  6  0.1564    0.6384  9.1615  1.9381  3.3508

43 VARYANS AYRIŞTIRMASI---2002:01-2007:07
TABLO-11 VARYANS AYRIŞTIRMASI : :07 DEĞİŞKEN : TGE Dönem Standart Sapma TGE İMAÜRET EUROTÜFE İMKBTÜFE MBİYÖN(-1) BENZİNTÜFE  1  0.0828    0.0000  2  0.1320    0.5217  3.7705  3.9518  0.2117  1.3528  3  0.1483    0.4886  7.9261  3.9057  0.5981  3.3054  4  0.1532    0.5304  9.1775  3.7956  0.8016  3.7275  5  0.1560    0.5131  9.3398  3.8207  0.9686  3.8715  6  0.1579    0.5021  9.4988  3.8965  1.0543  3.9840

44 VARYANS AYRIŞTIRMASI---2002:01-2007:07
TABLO-12 VARYANS AYRIŞTIRMASI : :07 DEĞİŞKEN : TGE Dönem Standart Sapma TGE SEPETTÜFE MBİYÖN BENZİNTÜFE  1  0.0807    0.0000  2  0.1304    2.8301  7.4206  1.2125  3  0.1454    3.7071  7.3430  1.8323  4  0.1508    4.3776  6.9225  2.0399  5  0.1529    4.6187  6.7490  2.1976  6  0.1537    4.6386  6.7459  2.3742

45 VARYANS AYRIŞTIRMASI---2002:01-2007:07
TABLO-13 VARYANS AYRIŞTIRMASI : :07 DEĞİŞKEN : TGE Dönem Standart Sapma TGE SEPETTÜFE İMKBTÜFE MBİYÖN BENZİNTÜFE  1  0.0795    0.0000  2  0.1312    2.2763  3.6388  6.4981  0.6563  3  0.1465    3.8126  3.8717  7.4882  1.2148  4  0.1518    4.5947  4.2116  7.0435  1.4265  5  0.1544    5.0001  4.4662  6.8100  1.6686  6  0.1555    5.1070  4.5323  6.7447  1.9699

46 Sonuç Bulgularımıza göre Türkiye’de tüketici güvenini belirlemede döviz kurları (dolar, euro ve 0.5 dolar euro sepeti), İMKB getirileri, imalat sanayi üretim endeksi, benzin fiyatları ve tüketicinin konjonktüre ilişkin güncel algılamaları etkili olmaktadır. Dönemin kısalığı bu sonuçların yapısallığı konusunda hassasiyet yaratmaktadır. Bu konu ise ancak zaman diliminin uzamasına bağlı olarak gelecek çalışmaların cevaplayacağı bir nokta olarak kalacaktır.


"CNBC-e Tüketici Güven-Tüketim Endeksleri ve Finansal Piyasalar" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları