Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Beslenme; Y a ş amın sürdürülmesi, sa ğ lı ğ ın korunması, iyile ş tirilmesi ve geli ş tirilmesi, ya ş am kalitesinin artırılması için besinlerin kullanılması.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Beslenme; Y a ş amın sürdürülmesi, sa ğ lı ğ ın korunması, iyile ş tirilmesi ve geli ş tirilmesi, ya ş am kalitesinin artırılması için besinlerin kullanılması."— Sunum transkripti:

1

2 Beslenme; Y a ş amın sürdürülmesi, sa ğ lı ğ ın korunması, iyile ş tirilmesi ve geli ş tirilmesi, ya ş am kalitesinin artırılması için besinlerin kullanılması

3 Sa ğ lıklı beslenme;  Vücudun enerji ihtiyacı kar ş ılanır  Organlar fonksiyonlarını yerine getirebilir  Büyüme ve geli ş me sa ğ lanır  Hastalık durumunda onarım sa ğ lanır

4 Bireyde sa ğ lıklı beslenme sorunu ve yetersizli ğ i varsa;  Ba ğ ı ş ıklık sistemi yetersiz hale gelir  Yara iyile ş mesinde gecikme  Kas gücünde yetersizlik  Psikolojik bozukluklar

5 Besinlerin Vücutta Kullanımı  Enerji metabolizması (bazal metabolizma, fiziksel hareket, metabolik yanıt)  Besin ö ğ eleri (KH, protein, ya ğ lar, su, vitaminler, mineraller)

6 Besinlerin Vücutta Kullanımı  Enerji metabolizması  Besinler > enerji üretir > vücut fonksiyonları yerine getirilir > büyüme geli ş me sa ğ lanır  Gereksinim olan besin alınmazsa > vücut kendi dokularını kullanır

7 Besinlerin Vücutta Kullanımı  Her besinin enerji de ğ eri farklıdır, içeri ğ e göre de ğ i ş ir  Enerji de ğ eri en yüksek besinler; ya ğ lar  Enerji de ğ eri en dü ş ük besinler; sebzeler (büyük kısmı su)  Travma, stres, sepsis, yanık ve operasyon durumlarında bazal metabolizma ve enerji gereksinimi artar

8 Enerji metabolizması  Bazal metabolizma: Besinler sindirildikten sonra mutlak dinlenme anında harcanan enerji  Ya ş, cinsiyet, vücut yapısı, hastalık durumu, endokrin sistem, ate ş li hastalıklar bazal metabolizmayı etkiler  Fiziksel hareket: Bireyin hareket derecesi ve süresine göre harcanan enerji de ğ i ş ir  Metabolik yanıt: Besinlerin sindirimi sırasında harcanan enerji farklıdır. Bu süreç oksijen tüketimini ve ısı olu ş umunu artırır

9 Besin Ö ğ eleri:  Proteinler:  Ya ş gruplarına ve büyüme geli ş me dönemlerine, gebelik ve hastalık durumlarına göre ihtiyaç de ğ i ş ir  Aminoasitler ya ş am için zorunlu 4 elementi içerir (karbon, hidrojen, oksijen, azot)  İ nsan vücudu için ihtiyaç duyulan ve dı ş arıdan alınması gereken aminoasitlere Elzem aminoasitler denir

10  Proteinler:  Bitkisel proteinler ( tahıllar %79-90; baklagil kaynaklı %69- 79’u sindirilir)  Hayvansal kaynaklı proteinler (% sindirilir) Besin Ö ğ eleri:

11 Besinlerin Vücutta Kullanımı

12

13 Ya ğ lar:  Enerji verir (günlük enerjinin %25-30’u)  Hayati organlar için koruyucu tabaka olu ş turur  Elzem ya ğ lar ; linoleik asit ve α - linoleik asit Besin Ö ğ eleri:

14  Su: Görevleri;  Sindirim, emilim  Besinlerin hücrelere ta ş ınması  Vücut ısısının ayarlanması  Eklem kayganlı ğ ının sa ğ lanması  Elektrolitlerin ta ş ınmas ı Besin Ö ğ eleri:

15 KayıpVücuttaki Değişiklikler %3 K an hacmi ve fiziksel performans azalır %5 B ireyin konsantrasyonu bozulur %8 B a ş dönmesi, a ş ırı yorgunluk, solunum güçlü ğ ü %10 K as spazmı, a ş ırı yorgunluk, dola ş ım ve böbrek yetmezli ğ i  Su:

16 Su:  Alınan ve atılan su miktarı vücutta e ş it olmalıdır  Eri ş kinde günlük alınması gereken su miktarı eri ş kinde 30-35ml/kg’dır Besin Ö ğ eleri:

17  Besin Ö ğ eleri: Vitaminler:  Büyüme ve ya ş amın sürdürülmesi için gerekli organik ö ğ elerdir  Vücutta üretilemez, dı ş arıdan alınması zorunlu Görevleri:  Büyümeye yardım  Besin ö ğ elerinin elveri ş li olarak kullanılması  Vücut direncinin sa ğ lanması Besin Ö ğ eleri:

18 Vitaminler:  Vitaminlerde hangisi vücuda alınmazsa o vitaminin yardımcı oldu ğ u kimyasal tepkime yürümez ve büy ü me / geli ş me-vücut fonksiyonlarının yerine getirilmesinde aksaklıklar olur  Ya ğ da eriyen vitaminlerin (A,D,E,K) fazla alınması vücutta toksik etki yapar Besin Ö ğ eleri:

19 Mineraller:  Biyokimyasal reaksiyonlarda kat a lizör görevi görür  İ norganik elzem elementlerdir  Makro mineraller; Na, K, Cl  Mikro mineraller; Cr, Cu, Fl, I, Fe, Mn, Zn, selenyum Besin Ö ğ eleri:

20 S İ ND İ R İ M S İ STEM İ ANATOM İ VE F İ ZYOLOJ İ S İ Sindirim sistemini olu ş turan yapılar  A ğ ız, farinks, özefagus, mide, ince ba ğ ırsaklar, rektum, anal kanül, anüs

21 S İ ND İ R İ M S İ STEM İ ANATOM İ VE F İ ZYOLOJ İ S İ  Besinler mekanik olarak parçalanır, sulandırılır, enzimatik olarak parçalanır ve absorbe edilir  Yumuşayan besinler arkaya farenkse doğru atıldığında yutma işlemi otomatik olarak başlar  Ağızda mekanik olarak başlayan sindirim kimyasallar ve hormonların etkisiyle devam eder  Mideye ulaşan besinlerin sindirimi (mekanik- kimyasal) başlar

22 S İ ND İ R İ M S İ STEM İ ANATOM İ VE F İ ZYOLOJ İ S İ  Mide gıdaları depolar/parçalara ayırır mide sıvıları (HCL, mukus, pepsinojen, entrensek faktör, lipaz) ile karışır karışım (kimus) 1-3 saat midede kalır midenin gerilmesi ve içeriğe bağlı uyarılar olur pilor sfinkteri gevşer kimus ince bağırsaklara geçer

23 S İ ND İ R İ M S İ STEM İ ANATOM İ VE F İ ZYOLOJ İ S İ  İ nceba ğ ırsaklar (duedonum, jejenum, ileum) E sas görevi ;  S indirim  Emilim (k arbonhidratlar, proteinler, ya ğ lar, ele k trolitler, vit.)

24 S İ ND İ R İ M S İ STEM İ ANATOM İ VE F İ ZYOLOJ İ S İ  Daha sonra kimus kalın ba ğ ırsaklara geçer  Burada tuzlar ve bazı vit. emilir Kalın ba ğ ırsa ğ ın görevi;  Emilim  Bakteriyel aktivite  Feçes olu ş umu  Kalın ba ğ ırsak hareketleri  Defekasyon

25 YA Ş DÖNEMLER İ NE GÖRE BESLENME  Gebe ve emziren kadınların beslenmesi  Yenido ğ anın beslenmesi  1-5 ya ş arası çocukların beslenmesi  Okul çocuklarının beslenmesi  Adölesan dönemde beslenme  Yeti ş kinlik döneminde beslenme  Ya ş lılıkta beslenme

26 YA Ş DÖNEMLER İ NE GÖRE BESLENME  Beslenme ya ş dönemine göre de ğ i ş ir  Çocukların besin gereksinimleri farklıdır (enerji harcamalarındaki de ğ i ş iklik ve büyüme- geli ş melerinin devam etmesi)  Ya ş lıların besin ihtiyacı de ğ i ş ir (metabolizmanın yava ş olması, anatomik- fizyolojik de ğ i ş iklikler, hastalık durumları)

27 HEM Şİ REL İ K SÜREC İ VE BESLENME TANILAMA  Hemşire; beslenme tanılamasında objektif ve subjektif verilerden yararlanır  Hemşirelik öyküsü, fizik muayene, antropometrik ölçümler, beslenme yetersizliğini gösteren laboratuar bulguları değerlendirilir  İstemsiz kilo kaybı, bulantı-kusma, diyare, konstipasyon bulguları tanımlanır

28 SA Ğ LIKLI VE HASTA B İ REY İ N BESLENME ÖYKÜSÜ Beslenme ş ekli ve gıda seçimi Hangi tür gıdalarla besleniyorsunu z Günde kaç ö ğ ün yemek yiyorsunuz > ? Ana ve ara ö ğ ünleri ne zaman alıyorsunuz Her ö ğ ünde kaç porsiyon yiyorsunuz Belirti ve Bulgular Hazımsızlık, gıda ek ş imesi yapan besinler var mı? Bu ş ikayetler ne zaman ba ş lıyor ? Bu tür ş ikayetlerin giderilmesine yönelik yaptı ğ ınız giri ş im var mı?

29 SA Ğ LIKLI VE HASTA B İ REY İ N BESLENME ÖYKÜSÜ Allerjiler Allerjiniz olan yiyecek var mı? Allerjiniz varsa ne tür reaksiyonlardan olu ş uyor Allerjik durum için ilaç vb. alıyor musunuz ? Tat çi ğ neme ve yutma Fark etti ğ iniz tat de ğ i ş ikli ğ i var mı ? Bu de ğ i ş iklik hastalık ve ilaçlara ba ğ lı mı? Di ş leriniz protez mi ve protezle ilgili bir sorun var mı? A ğ zınızda yara ve a ğ rı var mı ? Yutma zorlu ğ unuz var mı ?

30 SA Ğ LIKLI VE HASTA B İ REY İ N BESLENME ÖYKÜSÜ İş tah ve kilo İş tah de ğ i ş ikli ğ i görüldü mü ? 6 ay içinde kilo de ğ i ş ikli ğ i (iste ğ e ba ğ lı yada de ğ il) oldu mu ? İ laç kullanımı Kullandı ğ ınız ilaç var mı ? Kullandı ğ ınız ilaçlar hekimin önerdi ğ i ilaçlar mı yoksa reçetesiz mi ? Bitkisel preparatlar kullanıyor musunuz ?

31 ANTROPOMETR İ K ÖLÇÜMLER Beslenme durumunun saptanmasında bilgi Veren ölçümler Ya ğ da ğ ılımı, ya ğ dokusu ve ya ğ sız vücut dokusu, büyüme hakkında bilgi verir Beden kitle indeksi (BK İ )  Deri kıvrım kalınlıkları  Üst orta kol çevresi  Vücut a ğ ırlı ğ ı ölçümü

32 ANTROPOMETR İ K ÖLÇÜMLER Beden kitle indeksi (BK İ ) = Vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun(m) karesine bölünmesi ile hesaplanır BK İ = Kg / (boy)² BK İ < 16Ciddi derecede malnütrisyon 16-17Orta derecede malnütrisyon Hafifderecede malnütrisyon Normal Kilolu /39.9Obez 40 veya üstüA ş ırı obez

33 ANTROPOMETR İ K ÖLÇÜMLER Kilo kaybı sa ğ lıklı/hasta bireyin; - Son bir hafta veya daha uzun süre beslenmesi b o zulmu ş sa malnütrisyon açısından - Son 6 ayda %10’dan fazla kilo kaybı de ğ erlendirilmelidir Malnütrisyon, beslenmenin içerik veya miktar açısından yetersiz olması sonucunda, vücudun gereksinimlerine kar ş ın, sa ğ lanan enerji ve besin ö ğ elerinin yetersiz kalmasından kaynaklanan klinik durumbeslenmenin

34 ANTROPOMETR İ K ÖLÇÜMLER Kilo kaybının Hesaplanması ve De ğ erlendirilmesi Kilo kaybının hesaplanması Önceki kilosu- ş u anki kilosu Kilo kaybı (%)= x100 Önceki kilosu Ciddi kilo kabı 1 ayda > % 5 kilo kaybı 3 ayda > % 7.5 kilo kaybı 6 ayda > % 10 kilo kaybı

35 LABORATUAR BULGULARI Laboratuar Bulguları - Albumin (damar içi ve dı ş ı sıvı dengesini sa ğ lar.) 3.5 g/dl  - Transferrin (plazmada demiri ta ş ır) mg/dl  Protein yetersizli ğ i Prealbumin ( tiroksin ta ş ır. )15-17m g/dl  Malnütrisyonu yansıtır

36 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Beslenmenin B ozulması D urumunda B ulgular Genel görünüm İlgisiz, apatik (çevreye ilgisiz), kaşektik A ğ ırlık Obezite (BKİ %10 ), normal kg’nun altında Postür Omuzlar sarkmış, göğüs içeride, sırt kambur Kaslar Sarkmış, gelişmemiş, yürüme bozulmuş Sinir sistemi Dikkatsiz, sinirli, şaşkın, el-ayaklarda karıncalanma, yanma, duyu kaybı, kaslarda zayıflık ve hassasiyet, yürümede güçlük, ayak bileği ve dizlerde refleks kaybı

37 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Beslenmenin bozulması durumunda bulgular Gastrointestinal sistem (G İ S) Anokresiya, hazımsızlık, konstipasyon, diyare, karaciğer ve dalakta büyüme Kardiyovasküler fonksiyon (KVS) Taşikardi (Nb 100/dk ), kalpte hipertrofi, aritmi, kan basıncında Genel durum Kolay yorulan, enerjisi az, yorgun, apatik Cilt Pürüzlü, kuru, pullu, soluk, pigmentli, ekimoz (cilt altında kanama sonrası mor görünüm), peteşi (cilt altında nokta tarzında kanama), subkutan doku kaybı

38 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Beslenmenin bozulması durumunda bulgular Saçlar Cilt Yüz ve boyun Yanaklarda-gözaltında morluklar, Dudaklar Ağız kenarlarında lezyon, stomatit (ağız içinde enfeksiyon A ğ ız ve oral membran Hipertrofik, mükoz membranda bozulma Di ş eti Kolay kanayan, aşırı kızarık, inflamasyon, çekilme, hipertrofi

39 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Beslenmenin bozulması durumunda bulgular Dil Şiş, kırmızı, morumsu kırmızı, hiperemik, hipertrofik papilla, atrofik (kas veya dokularda volüm azalması, erime), papilla Di ş ler Eksik, diş yüzeyi aşınmış, lekeli Gözler Canlılık yok, enfeksiyon (konjoktivit vb), kaşıntı Boyun Lenf nodlarında ve troidde büyüme

40 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Beslenmenin bozulması durumunda bulgular Tırnaklar Zayıf, kolay kırılır Bacaklar, ayaklar Kuvvetsizlik, ayak bileklerinde ödem İ skelet Göğüste deformite, diafragmada içe doğru çökme ve sırtta kamburluk

41 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Yutma Güçlü ğ ü: Yutma güçlü ğ ü (besinlerin a ğ ızdan mideye hareket etmesindeki zorluk) bireyde beslenmeyi olumsuz etkiler Yutma güçlü ğ ü %75-80 oranında nörolojik hastalıklara ba ğ lı olarak ortaya çıkar

42 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Yutma güçlü ğ ü;  A spirasyon pnömonisi  D ehidratasyon  M alnütrisyon önemli bir sorundur Mortalite (ölüm oranı) ve morbiditeyi ( hastalık oranı) artırır

43 BESLENMEDE F İ Z İ K MUAYENE BULGULARI Hem ş ire y utma güçlü ğ ü olan bireyde neleri de ğ erlendirilmeli ? Yeme i ş lemine ba ş lamadan önce; - dil, dudak hareketleri, a ğ zı kapatma - öksürme, bo ğ ulma hissi - ses kalitesinde de ğ i ş me - kusma varlı ğ ı

44 HEM Şİ REL İ K TANILARI Beslenmeyle İ lgili Hem ş irelik Tanıları Kendini beslemede yetersizlik Beslenme yetersizli ğ i riski Aspirasyon riski Yutma bozuklu ğ u Konstipasyon Diyare Bilgi eksikli ğ i

45 HEM Şİ REL İ K TANILARI Beslenmeyle İ lgili Hem ş irelik Tanıları Beden gereksiniminden az beslenme Beden gereksiniminden fazla beslenme Sıvı volüm eksikl ğ i riski Aktivite intoleransı riski Aktivite intoleransı Fiziksel harekette bozulma Duygusal algılamanın bozulması

46 PLANLAMA Bireyin bilgileri farklı veri kaynaklarından toplanır, analiz edilir, bireyin ihtiyaçlarına yönelik bireyselle ş tirilmi ş bakım planı hazırlanır Planlama a ş amasında, bireyin var olan di ğ er problemleri de gözönüne alınmalıdır

47 PLANLAMA  Beklenen Sonuçlar  Önceliklerin Belirlenmesi  Riskli bireylerin saptanması  Kilo de ğ i ş imleri yerine öncelikli olarak gıda alımının iyile ş tirilmesi  Operasyon öncesi gıda alımının iyile ş tirilmesi  A ğ rı kontrolü sonrası beslenmenin öncelikli ele alınması  Di ğ er sa ğ lık personelleri ile ortak bakım planlama (i ş birli ğ i)

48 UYGULAMA o Sa ğ lı ğ ın İ yile ş tirilmesine Yönelik beslenme o Akut Dönemde Beslenme o Kronik Dönemde Beslenme o İş tahsız ve Yeme Güçlü ğ ü Olan Bireyin Beslenmesi o Bireyin A ğ ız Yoluyla Beslenmesi

49 UYGULAMA o Sa ğ lı ğ ın İ yile ş tirilmesine Yönelik Beslenme  Sa ğ lıklı beslenmeyi ya ş am tarzı haline getirmek (ayaktan ve yatan hasta birimlerinde bireyin beslenme durumunun tanılanması)  Obesitenin önlenmesi  Bireyle beraber aileye beslenme e ğ itim deste ğ inin sa ğ lanması

50 UYGULAMA o Sa ğ lı ğ ın İ yile ş tirilmesine Yönelik Beslenme  Beslenme e ğ itiminde ö ğ ün planlamasında birey ve ailenin tercih ve ekonomisinin gözönüne alınması (protein ihtiyacı için kuru fasülye, ye ş il mercimek, kuru baklagiller) et yerine  Besin kısıtlamasında; o Besinin hazırlanmasında alternatif yöntemlerin seçilmesi (ya ğ da kızartma yerine ha ş lama veya ızgara) o Tuz yerine tat için baharatlar kullanma

51 UYGULAMA  Planların haftalık yapılması uyumu kolayla ş tırır  Alı ş veri ş in aç yapılmaması

52 UYGULAMA Akut Dönemde Beslenme Akut dönemde hastaneye yatırılan bireylerde hastanede olmayla ilişkili sorunlar görülebilir Bu durum yatış süresinin uzamasına ve hastalığın olumsuz yöne gidişine neden olabilir

53 UYGULAMA Bireyin beslenmesinin nelerden etkilendiği saptanmalı uygun planlama yapılamalı Hastanede Besin Alımını Etkileyen Faktörler  Yetersiz besin alımı  Fiziksel güçsüzlük  Cerrahi girişim uygulanması  Metabolik bozukluklar  Radyoterapi, kemoterapi uygulanması

54 UYGULAMA Birey 4-7 günden fazla daha sürede beslenemiyorsa ve sadece standart IV sıvı alıyorsa beslenme riski ta ş ır ve bu durum yakından de ğ erlendirilmelidir

55 UYGULAMA o Kronik Dönemde Beslenme Kronik durumlar bireyin ba ğ ı ş ıklık sistemini ve beslenmesini etkiler - Besin de ğ eri yüksek gıdalar alınmalıdır - A ğ ızdan alamayan bireyler için özel beslenme uygulanmalıdır

56 UYGULAMA İş tahsız ve Yeme Güçlü ğ ü Olan Bireyin Beslenmesi İştahsızlık; yemek yeme isteğinin azalması veya olmaması İş tahsızlık Nedenleri: o Tat alma duyusunun bozulması o Sindirim sistemi hastalıkları o İştahı etkileyen diğer sistem hastalıkları o Sosyo-ekonomik durum o Stres

57 UYGULAMA İş tahın Etkilendi ğ i Olumsuz Durumlar o Yutma güçlü ğ ü o Anoreksi o A ğ ızda a ğ rı o Bulantı-kusma o Erken tokluk İştahsız ve Yeme Güçlüğü Olan Bireyin Beslenmesi

58 UYGULAMA İş tahsız ve Yeme Güçlü ğ ü Olan Bireyin Beslenmesi o Ortam ko ş ulları Beslenme için ortam ko ş ullarının uygun hale getirilmesi o Çevrenin kokulardan arındırılması o Ho ş olmayan tatların yok edilmesi için a ğ ız bakımının yapılması o Rahatın sa ğ lanması

59 UYGULAMA İş tahsız ve Yeme Güçlü ğ ü Olan Bireyin Beslenmesi o Uygulanan tedaviler o insülin, troid hormonları vb. o antifungal ajanlar (tat almayı etkiler) o Psikotropik tedavile r (tat almayı etkiler, bulantıya neden olur)

60 Besin alımını etkileyen nedenler ve öneriler Besin alımını etkileyen nedenlerBeslenme için öneriler Anoreksi Küçük öğünler ve atıştırmalık besinler vermek Yiyeceklerin görüntüsünün iştah açıcı olmasının sağlanması Öğünlerin enerji içeriğinin artırılması (teryağ, kaymak, krema, peynir) İştah açıcı besinlerin kullanımı Hastanın tercih ettiği besinleri almasını sağlama Öğünler arası besleyici içecekler verme

61 Besin alımını etkileyen nedenler ve öneriler Besin alımını etkileyen nedenler Beslenme için öneriler A ğ ızda a ğ rı Yumuşak ve rahat yenen besinler verme Sert ve kuru yiyeceklerden kaçınma Asitli meyve(narenciye) sularından kaçınma Tuz ve baharatlı yiyecekler vermeme Yemek sıcaklıklarının ayarlanması

62 Besin alımını etkileyen nedenler ve öneriler Besin alımını etkileyen nedenler Beslenme için öneriler Disfaji (yutma güçlü ğ ü) Yumuşak gıdalar verme Yutulabilir olması için göze hitap eden besin hazırlığı Öğünler arası besleyici içecekler verme

63 Besin alımını etkileyen nedenler ve öneriler Besin alımını etkileyen nedenler Beslenme için öneriler Bulantı ve kusma Daha az koku yaydığı için soğuk gıdaları tercih etme Bireyi yemek kokularından uzak tutma Gazlı ve glikoz içeren içeren yiyeceklerden az miktarda içilmesi Zencefilli içecekler önerilmesi

64 UYGULAMA Besin alımını etkileyen nedenler ve öneriler Besin alımını etkileyen nedenler Beslenme için öneriler Erken tokluk Küçük ve sık öğün verilmesi Gastrik boşalmayı geçiktiren yüksek yağlı yiyeceklerden kaçınma Yemek esnasında fazla miktarda içecek alımından kaçınma

65 UYGULAMA Bireyin A ğ ız Yoluyla Beslenmesi Beslenmesini bağımsız olarak yerine getiremeyen birey için; o bağımsızlığının korunması o bireyselliğinin korunması o bireysel risklerinin değerlendirilmesi önemlidir

66 Ağızdan Beslenecek Olan Bireylerde Riskler o Uyanıklık düzeyinin yeterli olmaması o Öksürme ve öğürme refleksinin yetersiz olması o Tükrük kontrolünün yetersiz olması o Tükrüğü hiç yutamama

67 UYGULAMA Hem ş irelik Giri ş imleri o Hastayı yemek öncesi 30dk dinlendirme (enerji kontrolü için) o Hastanın dik (90°) oturmasını sa ğ lama (aspirasyonu önleme)

68 UYGULAMA Hem ş irelik Giri ş imleri o Tek taraflı güçsüzlük durumunda yiyece ğ i a ğ zında güçlü olan tarafa koymasını sa ğ lama o Bireyin tolere edece ğ i yumu ş ak ve sıvı gıdaları tercih etme

69 UYGULAMA o Görme engelli bireyler için, tabaktaki besinlerin yönünü saat yönünde tarif etme (köfte 3 yönünde, domates 6 yönününde vb) o Motor becerileri yeterli olmayan bireylerin beslenmesinin hem ş ire tarafından sa ğ lanması o Geni ş tutamaklı tabak sa ğ lama o Sıvı gıdalar için pipet kullanma

70 ASP İ RASYON R İ SK İ N İ N TANILANMASI İŞ LEM BASAMAKLARI Beslenmenin içeriğini tanılayın Aspirasyon riski olan bireyi tanılayın (öksürük, farinjiyal birikinti, yutma sonrası seste değişim) Yutma güçlüğü olan bireyi gözlemleyin, kendi beslenmesini yapmasını sağlayın (farklı yoğunlukta yiyecek yiyebilme ve yorgunluk durumu) Farklı yapıdaki yiyecek ve gıdaları çiğneme-yutma zorluklarını gözlemleyin Yutma güçlüğü bulgu ve semptomları konusunda hekimi bilgilendirin

71 ASP İ RASYON R İ SK İ N İ N TANILANMASI İŞLEM BASAMAKLARI Yutma güçlüğüne ait bilgileri dosyaya kaydedin Yemek esnasında bireyi neden gözlemlediğiniz konusunda bilgilendirin El hijyenini uygulayın Bireyin yatağını yükseltin (90°) ve hafifçe öne doğru eğilmesini sağlayın Işık kaynağı (kalemi) ve dil basacağı (abeslang) ile ağız içindeki gıda birikimlerini kontrol edin Yoğunluğu az olan besinlerin içine kıvamı arttıran gıdalar (ekmek) ekleyin

72 ASP İ RASYON R İ SK İ N İ N TANILANMASI İŞLEM BASAMAKLARI Yarım veya bir çay kaşığı gıdayı, çay kaşığını ağza veya dile dokundurarak ağzın etkilenmemiş bölgesine yerleştirin Eli nazikçe boğaza yerleştirerek yutma yutma eylemini elle muayane edin (Farenks temizliği için çoğu kez iki kere yutmak gerekir) Beslerken hastaya sözlü yönlendirmelerde bulunun ve olumlu destek verin (Ağzını aç, gıdayı ağzında hisset, gıdayı çiğne ve tadını al, dilini damağına kaldır, yutmayı düşün, ağzını kapat ve yut, tekrar yut, hava yolunu temizlemek için öksür)

73 ASP İ RASYON R İ SK İ N İ N TANILANMASI İŞLEM BASAMAKLARI Öksürme, tıkanma, öğürme, tükrük salgısını gözlemleyerek, gerekirse hava yolunu açın Acele vaya zorla beslenmeyi önlemek için yemek saatinde gerekli dinlenme süresi verin Yemek sonrası en az 30dk boyunca dik oturmasını sağlayın El hijyeni ve ağız bakımı uygulamasına yardım edin Yemek tepsisini uygun bir yere kaldırın ve kendi el hijyeninizi sağlayın

74 ASP İ RASYON R İ SK İ N İ N TANILANMASI DEĞERLENDİRME Farklı tip ve yoğunlukta gıdaları sindirme yeteneğini Bireyin yiyecek ve içecek alımını Kilo alımını (her hafta aynı zamanda aynı tartı ile tartma) Öğün sonrası ağız boşluğunu değerlendirme (gıda birikimi)

75 BEKLENMEYEN SONUÇLAR Birey öksürür, öğürür, “boğazıma takılan birşey var” şeklinde şikayet ederse ağzında gıda birikintileri vardır Birey bazı yoğunluktaki gıdaları rededer Kilo kaybı görülebilir Kayıt ve Rapor Etme

76 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM İŞLEM BASAMAĞI Birey öksürür, öğürür, “boğazıma takılan birşey var” şeklinde şikayet ederse ağzında gıda birikintileri vardır Birey bazı yoğunluktaki gıdaları rededer Kilo kaybı görülebilir Kayıt ve rapor etme

77 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM Malzemeler Hijyen için gerekli malzemeler (el ve a ğ ız için) Yemek malzemeleri Yemek tepsisi içinde tabak, bardak, çatal, ka ş ık, bıçak, pipet, peçete)

78 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM İş lem Basama ğ ı Bireyin a ğ ızdan beslenme durumunu tanılayın Kendi kendine beslenebilme durumu Sindirim sisteminin fonksiyonu Tolere edebileceği besin türü Bireyin yutma yeteneği, iştahı, sevdiği yiyeceklerin belirlenmesi Yiyecek allerjilerinin tanılanması

79 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM İş lem Basama ğ ı İş lemi bireye açıklayın Odanın yemek yemeğe uygunluğunu değerlendirin Ellerinizi yıkayın Uygun pozisyon verin (yatak içinde veya sandalyede) Bireyi hazırlayın ve göğsüne havlu yerleştirin Yemeğin hangi sıra ile yenmek istediği bireye sorun

80 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM İş lem Basama ğ ı Yiyeceklerin sıcaklı ğ ının uygun olmasını sa ğ layın Yiyecekleri küçük parçalara ayırın ve tamamen çiğnemesini sağlayın (çiğneme güçşüğü varsa güçlü tarafa yerleştir) Tolere edebileceği sıvı ve yumuşak gıdaları tercih edin Beslenme süresince çiğneme ve yutma fonksiyonunu değerlendirin Yutma durumuna uygun beslenme hızını ayarlayın

81 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM İş lem Basama ğ ı Öksürme, tıkanma belirtileri varsa, yiyece ğ i hemen çıkarın Sakıncası yoksa bireyin isteğine uygun sıvı verin Görme engeli durumunda; tepsideki besinlerin konumu ve yönü hakkında bilgi verin, besinlerin sürekli olarak aynı şekilde hazırlanmasını sağlayın Bireyle ilişki kurarak beslenme ile ilgili bilgi eksikliği için eğitim verin İşlem sonrası bireyin hijyen gereksinimini karşılayın ve rahatlığını sağlayın

82 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM DE Ğ ERLEND İ RME Bireyin; beslenme durumu yutma yeteneği diyete toleransı günlük ve haftalık kilo takibi beslenmeye katılım durumu

83 B İ REY İ N A Ğ IZDAN BESLENMES İ NE YARDIM * BEKLENMEYEN SONUÇLAR Aspirasyon geli ş mesi Bireyin beslenmeyi reddetmesi Kayıt ve Rapor Etme Türü, miktarı, toleransı, katılımı

84 ENTERAL BESLENME Bireyin ihtiyacı olan besin ö ğ elerinin özel hazır beslenme solüsyonları ile sindirim kanalı yolu ile verilmesi

85

86 ENTERAL BESLENME Bireyin ihtiyacı olan besin ö ğ elerinin özel hazır beslenme solüsyonları ile sindirim kanalı yolu ile verilmesi

87 ENTERAL BESLENME NEDENLER İ Protein-kalori maln ü trisyonu  5 gündür ağızdan beslenemyen hastalar veya günlük 7-10 gün yetersiz beslenen hastalar Merkezi sinir sistemi(MSS)  hastalıkları Koma, serbrovasküler olay (SVO) Gastrointestinal sistem Hastalıkları  (G İ S) Crohn hast, malabsorbsiyon, kısa bağırsak sendromu, ağır akut pankreatit, kronik pankreatit Psikiyatrik  bozukluklar Ağır depresyon, anoreksiya nevroza Kemoterapi ve radyoterapi sırasında destek

88 Enteral beslenmede amaç; malnü t risyon ve metabolik durumun düzelmesini destekleyerek, morbidite ve mortaliteyi azaltmak Bu nedenle beslenmede mümkün oldu ğ unca en do ğ al yol olan oral-enteral yol ile beslenme sa ğ lanmalıdır

89 Enteral Beslenmenin Kullanılmaması G ereken Durumlar  Engellenemeyen kusma  Mekanik bağırsak obstrüksiyonu (tıkanıklık)  Paralitik ileus  Ciddi enterit (bağırsak mukozasının iltihabı) ve peritonit  Ciddi diyare (ishal)  Üst GİS kanaması  Malabsorbsiyon (mide-bağırsak besin maddelerinin emilimindeki bozukluk)

90 Üst gastrointestinal sistemin çalı ş madı ğ ı durumlarda Total Parenteral Beslenme- (Nutrition) (TPN) uygulanmalıdır TPN: İ htiyaç duyulan besinlerin damar yolu ile verilmesi

91 Enteral Beslenmenin TPN’ye Üstünlükleri 1. Gastrointestinal mukozal atrofiyi önleme 2. Ba ğ ı ş ıklık sisteminin devamlılı ğ ını sa ğ lama 3. Sindirim sistemi florasını koruma ve bakteriyel translokasyonu azaltma 4. İ ntestinal pH dengesini düzeltme 5. Enfeksiyon ve organ yetmezli ğ ini azaltma 6. Ucuz maliyet 7. Kolay uygulama tekni ğ i

92 E nteral B eslenme 1. Kısa süreli enteral beslenme; enteral beslenmenin 4 hf’dan daha kısa süre için planlanması 2. Uzun süreli enteral beslenme; enteral beslenmenin 6 hf’dan daha uzun süre için planlanması

93 1. Kısa süreli enteral beslenme İ ki yöntemle uygulanır I. Naso-orogastrik II. Naso-oro-jejunal

94 I. Naso-orogastrik beslenme Burundan veya a ğ ızdan bir tüpün mideye yer leş tirilerek beslenme i ş leminin sa ğ lanması Nasogastrik (NG) yöntemle hipertonik, volümü fazla olan besinler hızlı verilebilir

95 Kullanım süreleri ve yapılarına göre NG Tüpler

96

97 * NG Beslenmenin Uygulanmaması Gereken Durumlar

98 1. Kısa süreli enteral beslenme II. Naso-oro-jejunal beslenme Burundan veya a ğ ızdan bir tüpün inceba ğ ırsa ğ ın üst kısmına yerle ş tirilerek beslenmenin sa ğ lanması

99 II. Naso-oro-jejunal beslenme - Gastrik tümör, gastrik bo ş almada ge c ikme olan hastalarda kullanılır - Aspirasyon riski daha azdır - Gastrik dumping sendromu geli ş me riski yüksektir Dumping Sendromu: Besinin mideden geçmeden inceba ğ ırsa ğ a gelmesi ile distansiyon ve hipoglisemik reaksiyon görülmesi

100 Nasojejunal Beslemede Kullanılan Tüpler Esnek, uzun uç kısmı spiral ş eklinde olan poliüretan veya silikon tüpler Tüplerin içerisinde klavuz tel vardır

101 Uzun süreli enteral beslenme ( 6 hf’dan uzun) Beslenme 6 haftadan daha uzun sürecekse enterostom i yoluyla beslenmenin sağ lanmasıdır Enterostomi tüpünün perkütan endoskopik yöntemle mideye yerle ş tirilmesine P erkütan E ndoskopik G astrostomi (PEG) deni r

102 Uzun süreli enteral beslenme ( 6 hf’dan uzun) Poliüretan ve silikon tüpler kullanılır Tüpün yerinde kalmasını sa ğ layan internal ve External tüpler vardır

103 Uzun süreli enteral beslenme ( 6 hf’dan uzun)

104 Uzun süreli enteral beslenme (4 hf’dan uzun)

105 *Perkütan Edoskopik Gastrostomi (PEG) Komplikasyonları -NG uygulamasına göre daha az olmakla beraber; aspirasyon, irritasyon, ülserasyon, kanama, tüpün yerinden çıkması, tıkanması -Enfeksiyon, perforasyon, kanama, tüpün giri ş yerinden sızıntı, gastroözefagial reflü, yaygın granülasyon dokusu

106

107 PEG/J: Hastaya ait bazı nedenler (kusma, aspirasyon, reflü, mide çıkışında darlık) yüzünden PEG tüpünden jejunal uzatma ile tüpün jejunuma yerleştirilmesi PEJ: Doğrudan perkütan endoskopik jejunostomi uygulaması

108 Enteral Beslenme Solüsyonlarının Uygulanması Kateterler aracılı ğ ı (nasoenterik, gastrostomi, jejunostomi) ile beslenme solüsyonları verilir Solüsyon seçiminde kriterler: - Hastanın ya ş ı, kilosu, cinsiyeti, hastalı ğ ının ciddiyeti, vücut ısısı, ve yaralanma - Bireyin tanısı (sistem hst, hipermetabolik hst.) - Sindirim ve emilim (ya ğ ve protein vb. içerik ayarlanır)

109 Enteral Beslenme Solüsyonlarının Uygulanması Solüsyon seçiminde kriterler: - Solüsyonların osmolaritesi (5-7 gün oral almamı ş sa önce seyreltik daha sonra konsantrasyon kademeli artırılmalı) - Maliyet

110 Beslenme Solüsyonlarının Özellikleri Solüsyon seçiminde kriterler: 1. Polimerik solüsyonlar: Düşük Na, K, yüksek protein içerir, sindirim ve emilim kapasitesi iyi olan bireylerde kullanılır 2. Elemental solüsyonlar: Aminoasit ve düşük oranda yağ içerir

111 Beslenme Solüsyonlarının Özellikleri Solüsyon seçiminde kriterler: 3. Özelleştirilmiş solüsyonlar: böbrek, solunum, karaciğer, yetersizliği, diyabet, hipermetabolik durumlar ve bağışıklık sisteminde sorun olan bireylerde kullanılır

112 Enteral Solüsyonlarının Uygulanma Hızı Bireyin durumuna göre belirlenir * Ba ş langıçta kontrollü ve yava ş olarak verilmelidir * Genellikle enteral beslenme 2-3 günde tolere edilir * Solüsyonlar su ile bula ş ma riski nedeni ile seyreltilmemelidir

113 Enteral Solüsyonlarının Uygulanma Hızı 1) Devamlı beslenme; - Daha az komplikasyon görülür - İ nfüzyon(izotonik) hızı kademeli olarak artırılmalı (20ml/saat  ml/saat) - Normal ritime uyum için; saat infüzyon saat dinlenme periodları. Jejunal beslenme içinba ş langıç hızı 10ml/saat olmalı - Bulantı- kusma, kramp veya ishal durumunda beslenme hızı ve konsantrasyon azaltılmalı

114 Devamlı beslenme

115 Enteral Solüsyonlarının Uygulanma Hızı 2) Enjektörle bolus veya aralıklı beslenme; - İ zotonik ile ba ş lanır - Pompa yoksa, 3-5 kez/G beslenir - Jejunal uygulamada kesinlikle kullanılmaz - Akı ş hızı 240ml/30 dk geçmeme ve enjektörle verilmelidir

116 Enteral Solüsyonlarının Uygulanma Hızı - Enjektörün pozisyonu 45 derece yüksekte tutularak kendili ğ inden akması sa ğ lanmalı

117 Enteral Solüsyonlarının Uygulanma Hızı 2) Enjektörle bolus veya aralıklı beslenme; - Ba ş langıçta 100ml bolüs verilir, giderek artırılır - Devamlı beslenmeye göre diyere daha sık görülür - Bolusla beslemeye ba ş lamadan önce bireyin mide kapasitesi ve bo ş alma durumu de ğ erlendirilmeli

118 Enjektörle bolus veya aralıklı beslenme

119 Enteral BeslenmeninKomplikasyonları Bulantı- kusma, ishal, konstipasyon (Bireyin durumu düzelinceye kadar beslenme hızı azaltılmalı) Metabolik Komplikasyonlar  Dehidratasyon (sıvı yetersizli ğ i)  Hiperglisemi( ş eker yüksekli ğ i)  Elektrolit bozuklu ğ u  Vitamin ve eser element eksikli ğ i

120 Komplikasyonların Önlenmesinde Hem ş irelik Giri ş imleri  Sıvı takibinin yapılması  Elektrolit de ğ erlerinin yakından izlenmesi  Kan ş ekerinin izlenmesi (4X1) ve normal sınırlarda tutulması (80-120mg/dl, ençok 150 mg/dl)

121 Enteral Tüple Beslemede Tüple İ li ş kili PEG- PEG/J Komplikasyonlar  Tüpün yer de ğ i ş tirilmesi  Tüpün tıkanması  Tüpün yanlı ş yerle ş tirilmesi  Nasofareks komplikasyonları  Aspirasyon  İ ntestinal kanal perforasyonları

122 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Pulmoner aspirasyon Olası Neden: Besinlerin geri gelmesi, tüpün ucunun yanlı ş yerde olması, ö ğ ürme refleksinin olmaması, mide bo ş almasında gecikme Beslenme süresince ve 2 saat sonraya dek ba ş 30-45° yüksekte olmalı Tüp yeri kontrol edilmeli, gerekirse tekrar takılmalı Ö ğ ürme refleksi de ğ erlendirilmeli, aspirasyon için önlem alınmalı ve bu süreçte yarı oturur pozisyon korunmalı

123 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon / Olası Neden Giri ş imler Pulmoner aspirasyon Mide içeri ğ i(gastrik volüm) 200ml’den fazla olursa midenin geç bo ş aldı ğ ı görülür Gastrik rezidüel volüm aralıklı beslenmede her beslenme öncesinde, devamlı beslenmede ise ba ş langıçta 2 sa atte sonra 4-8 saatte izlenmeli

124 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Diyare Olası Neden: Hipertonik besinler, ilaçlar, antibiyotik tedavisi, bakteri bula ş ması, yetersiz emilim Devamlı beslenme tercih edilmeli, solusyon hızı azaltılmalı ve izotonikler verilmeli Diyareye neden olabilecek antibiyotik varlı ğ ı de ğ erlendirilmeli, gerekirse de ğ i ş tirilmeli Beslenme sıvıları en fazla 4 saat asılı kalmalı, torba ve ve set 24h’te de ğ i ş tirilmeli

125 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon / Olası Neden Giri ş imler Diyare Açılmı ş desinler buzdolabında saklanmalı, 24 saat içinde tüketilmeli, bu sürede kullanılmazsa atılmalı İş lemler esnasında aseptik tekni ğ e uyulmalı Laktoz intoleransı de ğ erlendirlmeli Ya ğ oranı dü ş ük solüsyonlar verilmeli

126 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Konstipasyon Olası Neden: Tüpten verilen ilaçların tüpü tıkaması, tüpün içinde kalan partiküllerin yapı ş ması İ laç verilmeden önce ve sonra 30ml su ile yıkama yapılmalı Sıvı alımı artırılır, beslenme süresince 30-35ml/kg/G su verilmeli

127 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Abdominal distansiyon, bulantı- kusma Olası Neden: Hipertonik besinler, sol. Verili ş hızının fazla olması, laktoz intoleransı, G İ S tıkanıklık, ya ğ intoleransı, solüs. so ğ uk olması Hastanın durumuna uygun izotonik sol. verilmeli Devamlı beslenmede verili ş hızı hastanın durumuna göre ayarlanmalı Aralıklı damla damla beslenmede her bir ö ğ ün 30-60dk (en az 20-30dk) verilmeli

128 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon / Olası Neden Giri ş imler Abdominal distansiyon, bulantı-kusma Beslenme süresince ve iki saat sonrasında hastanın ba ş ı 30-45° yüksekte tutulmalı Laktoz içermeyen beslenme sol. verilmeli Beslenmeye ara verilmeli, neden ara ş tırılmalı Ya ğ içeri ğ i dü ş ük beslenme sol. Verilmeli Sol. Oda ısısında verilmeli

129 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Sıvı yüklenmesi ve elektrolit dengesizli ğ i Olası Neden: Hepatik, kardiyak, renal yetersizlik, a ş ırı sıvı ifüzyonu Aldı ğ ı-çıkardı ğ ı sıvı takibi (AÇT) ve günlük kilo takibi yapılmalı Elektolit de ğ erleri takip edilmeli Sıvı içeri ğ i az olan yüksek kalorili beslenme sol. tercih edilmeli

130 Enteral Beslenme İ le İ li ş kili Komplikasyonlar ve Giri ş imler Komplikasyon/ Olası Neden Giri ş imler Hiperglisemi Olası Neden: Diyabetes mellitus(DM) öyküsü, metabolik stres, ilaçlar, KH içeri ğ i yüksek beslenmeye ba ğ lı endojen insülinin yetersiz olması Karbonhidrat (KH) oranı dü ş ük beslenme sol. Verilmeli Hekim istemine ba ğ lı insülin uygulanmalı

131 a.Kan ş ekeri ölçme ve izleme Parmaktan alınan bir damla kapiller kan ile, test stripleri kullanılarak, elektronik ta ş ınabilir araçlar aracılı ğ ıyla kolayca yapılır Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar

132 a.Kan ş ekeri ölçme ve izleme Parmaktan alınan bir damla kapiller kan ile, test stripleri kullanılarak, elektronik ta ş ınabilir araçlar aracılı ğ ıyla kolayca yapılır Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar

133 a.Kan ş ekeri ölçme ve izleme Normal kan ş ekeri de ğ eri mg/dl’dir Hipoglisemi; kan ş ekeri de ğ eri mg/dl  Hiperglisemi; kan ş ekeri de ğ eri mg /dl 

134 İş lemin avantajı; Sonucun hemen ö ğ renilmesi ve sonuca göre acil müdahalenin hemen ba ş latılması İş lemin dezavantajı; İ nvazif bir i ş lem olması ve kan ile bula ş an hastalıklar açısından risk olu ş turması Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar

135 Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar

136 Kan ş ekeri ölçüm i ş leminde; Aseptik teknik kullanılarak uygulanmalı Kan ile bula ş an hastalıklar için gerekli önlemler alınmalı Cilt temizli ğ inde alkol kullanılmalı Kan ş ekeri ölçümü için so ğ uk, morarmı ş, ş i ş mi ş alanlar seçilmemeli Kan ş ekeri sürekli ölçülüyorsa, travmayı en aza indirmek için rotasyon uygulanmalı

137 Kan Ş ekeri Ölçüm Nedenleri ?  DM’li hastalarda kan ş ekeri de ğ erini izleme, kontrol etme ve de ğ erlendirme  Pankreas ve di ğ er hormonal hastalıkların neden oldu ğ u hipo-hipergliseminin primer tanılamasına yardım etme Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar

138 Kan Ş ekeri Ölçüm Nedenleri ?  DM ve neonatal hipoglisemi taramaları  Hastaların insülin tedavilerini belirleyebilme  Parenteral tedavi alan hastaları izleme  Diabetik koma ile non-diabetik komayı ayırt etme

139  Steril lanset veya i ğ ne ucu  Pamuk  Alkol  Kan test stribi  Tek kullaımlık eldiven  Tepsi  Keskin uç kutusu  Kirli kabı  Glukometre Sindirim Sistemi Uygulamaları/ 1) Tanı amacıyla yapılan uygulamalar UYGULAMA 1: Kan şekeri ölçme

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

151

152

153

154

155

156

157


"Beslenme; Y a ş amın sürdürülmesi, sa ğ lı ğ ın korunması, iyile ş tirilmesi ve geli ş tirilmesi, ya ş am kalitesinin artırılması için besinlerin kullanılması." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları