Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül Psikoloji Yğksek Lisans Programı

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül Psikoloji Yğksek Lisans Programı"— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül Psikoloji Yğksek Lisans Programı
Ergenlik Beyin Gelişimi Duygusal Gelişim Soyal Gelişim Ahlaki Gelişim Yrd. Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül Hasan Kalyocu Ün. Psikoloji Yğksek Lisans Programı

2 Beyin gelişimi Ergenin davranışlarıyla ilgili olan beyinin iki farklı bölgesi gelişmeye devam etmektedir. Myelinleşme devam eder Budanma olur.

3 Sosyal faktörler/aile ve arkadaşlar Psikolojik faktörler
Beden İmajı Gelişimi Fizisel faktörler Sosyal faktörler/aile ve arkadaşlar Psikolojik faktörler Çevresel faktörler/medya

4 Duygusal Gelişim ERGEN Yaş Grubu Eğitimin sürekliliği
Ailenin tutumları Toplumsal kabul

5 Duyguları artar İstikrarsızdırlar
Duygusal dalgalanmalar; karşı cinse âşık olma, mahcûbiyet ve çekingenlik, aşırı hayâl kurma, tedirginlik ve huzursuzluk, yalnız kalma isteği, çalışmaya karşı isteksizlik çabuk heyecanlanma... Bulundukları yaş gruplarına, okula devam edip etmemelerine, ailenin geliştirdiği tutumlarına, ergenlerin sahip oldukları bireysel zekalarına ve çevreleri tarafından kabul edilme derecelerine göre değişiklik gösterdiği gösterilmiştir.

6 En çok gelecekle ilgili kaygılar taşırlar;
okula gidip- gidemeyecekleri ve istedikleri mesleği yapıp-yapamayacakları

7 Psikososyal Kurama Göre (Ericson);
Çalışkanlığa Karşı Aşağılık Duygusu (6-12 yaş) Kimlik Kazanmaya Karşı Kimlik Karmaşası (12-21 yaş)

8 Bireyin sosyalleşmesi ilk olarak ailede başlar.
Bu süreç çocukluk döneminde başlar ve ergenlik arkadaş grupları ekseninde hızla devam eder. Ergen için önemli gördüğü konularda ailesi, hâla bir başvuru kaynağı olmaya devam eder.

9 Bilişsel Gelişim Soyut düşünceden somut düşünceye geçiş olur.
Sorgulamak, araştırmak ve konuşmak ister. Hayatı, ilişkileri, inançları tartışır. Matematik ve fizik bile onun için daha anlaşılabilir hale gelmektedir. Mahremiyet önem kazanır. Kendini tanımak ister. İyi bir yaşam ister. Hedefleri oluşmaya başlamıştır, güç ve statü sahibi olmak önemlidir. Bu anlamda kendine modelle bulur.

10 Sınırları test etmek ister. Abartmayı sever.
Hata yaparak öğrenir. İtiraz etmek ister. Yaratıcı olmalı, yenilikçi olmalıdır. Teknolojiyi en iyi onlar kavramaktadır. Yaşamın anlamını bilmek isterler, sorgularlar. Kolay beğenmez, kolay tatmin olmazlar. Sorumluluk almak ister. Ailenin bir parçası olduğunu bilmek önemlidir.

11 Takdir edilmek ister. Özgüveninin gelişebilmesi için iyi yaptıklarını bilmelidir.
İlgi alanlarına özgürce yoğunlaşmak ister. Yeni pek çok merakı oluşur. Bazı ilgiler çok kısa sürebilir. Zaman zaman yalnız kalmak ister.

12 7-12 Yaş: Somut İşlemler Dönemi:
7-12 Yaş: Somut İşlemler Dönemi: *Sıralama, Sınıflandırma, Karşılaştırma işemleri yapabilirler *Nesneler arası değişmeyen ilişkileri, nesneleri görmeden mantık yolu ile kavrayabilirler *Zihinsel problem çözme yetenekleri başlar *Soyut kavramlar kullanılmaya başlansa bile içerikleri tam olarak bilinemez, somut örneklere dayalı çözümleri daha iyi anlarlar

13 Soyut İşlemler Dönemi: 12-
En üst bilişsel gelişim dönemidir. Sorun değişik şekillerde ele alınabilir. Genelleme, tümden gelim, tüme varım gibi zihinsel işlemler yapılmaya başlanır. Hipotezler kurularak doğrulukları kontrol edilebilir. Soyut kavramlar üzerinde fikir yürütülebilir. Düşünce ile oynama. Tartışmalara katılma, mantık oyunları oynama, sanatla uğraşma

14 Ahlak Gelişimi “Belli bir toplumun belli bir dönemde bireysel ve toplumsal davranış kurallarını belirleyen ve inceleyen bilim” (Hançerlioğlu, 1989) Neleri yapıp neleri yapmaması gerektiği konusunda bireyin kendi davranış ve eylemlerini belirleyen, her bireye özgü bir inanç ve değerler sistemi bulunmaktadır. Bu sistem gelişimsel bir süreç içinde ortaya çıkar.

15 Ahlaki Gelişimde Kuramlar:
Psikanalitik kuram: “süperego”nun gelişimi Davranışçı yaklaşım: Ödüllendirilen davranış devam ederken (doğru), hoş görülmeyenler yanlış olarak kabul edilir. Sosyal öğrenme yaklaşımı: model alma yoluyla kazanım.

16 Dewey’in ahlak gelişimi kuramı: bireyin eğitimi ile yakından ilgilidir. 3 evredir;
Gelenek öncesi düzey, biyolojik ve sosyal dürtülerle güdülen davranışları içerir Geleneksel düzey, grubun değerlerinin benimsendiği evredir Özerk düzey, akıl yürütmenin kullanılarak grubun standartlarının irdelendiği evredir.

17 Norman Bull’un kuramı; (1969) 4 evreden oluşur:
Bourcier’in kuramı: bireyin ahlaklılaşması, ait olduğu grubun içinde toplumsallaşması ve bütünleşmesidir. Norman Bull’un kuramı; (1969) 4 evreden oluşur: Kuralsızlık(anomy) Bağımlılık (heteronomy) Toplumsallık (socionomy) Bağımsızlık (autonomy)

18 Piaget; Bilişsel gelişime paralel ilerler. Birbirinden farklı nitelikler taşıyan ve hiyerarşik bir sıra izleyen dönemler içinde ortaya çıkar. Çocukların doğru ve yanlışla ilgili yargıları bilişsel gelişimine bağlı olarak, çevresiyle olan sosyal etkileşimi çerçevesinde değişiklik göstermektedir. Kuralların yorumlanış biçimleri de yaşlara göre değişiklik sergilemektedir

19 4-6 yaş; Ahlak Öncesi Dönem
Kendileri dışındaki bireyleri dikkate almada güçlükleri vardır. Nerdeyse kuralların varlığından dahi habersizdirler. Kuralları oyun etkinlikleri içinde diğer çocuklarla olan sosyal etkileşimi içerisinde öğrenirler.

20 6-10 yaş; Dışa Bağlı Dönem Ahlaki yargılar açısından başkalarına bağımlıdırlar. Yetişkinlerin kurallarını sorgulamadan kabul ederler. Her hal ve koşulda herkesin bu kurallara uyması gerekir. Kural dışı davranış, davranışın sonuçlarına bakarak değerlendirilir. Daha fazla fiziksel hasara yol açan suçlar daha kötüdür.

21 11- yaş; Özerk Dönem Koşulları dikkate alarak değerlendirme
yaparlar. Kuralları uygulayışları esneklik gösterir. Kendi yaptıkları değerlendirmeye uygun davranırlar. Yargılamada niyet belirleyicidir.

22 KOHLBERG’İN Ahklak Gelişim Kuramı
Ahlak gelişiminin bilişsel gelişime paralel olarak geliştiğini savunur. Kişinin içinde bulunduğu dönemi saptamak için çözüme varma yolunda gözlenen akıl yürütme süreci ile ilgilenir.

23 Ahlak gelişimini 3 büyük düzeyde ele almıştır.
Her düzey 2 aşamadan geçmektedir: Gelenek öncesi Düzey Geleneksel Düzey Gelenek Sonrası Düzey

24 1. Gelenek Öncesi Düzey (3-9 yaş):
1. evre: CEZA ve BOYUN EĞME Davranışın “iyi” ya da “kötu” olduğu, sonuçta ortaya çıkan zarara ve yetişkinin bunu nasıl değerlendireceğine bakarak belirlenir. Cezalandırılmayan davranıs “iyi”, cezalandırılan “kötu”dür. Kurallara yapılan davranışın doğruluğuna inanıldığı için değil, cezalandırılmamak için boyun eğilir. Ceza görmeyeceklerine inanırlarsa konulmuş kural ve yasaları çiğnemekte sakınca görmezler.

25 2. evre: BİREYSELCİLİK ve ÇIKARCILIK
Doğruyu yapma nedeni kendi gereksinim ve çıkarlarına hizmet etmektir. Kimi zaman kendilerinden başkalarının da gereksinmelerini dikkate alırlar. Ancak bu ilgi çıkarcı bir biçimde yapılır. Her şey karşılıklıdır. Kendi açısından yararlıysa doğru, zararlıysa yanlıştır. “Bana dokunmayan yılan bin yaşasın”, “Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez” ana fikri hakimdir.

26 2. Geleneksel Düzey (10-14 yaş):
3. Evre: İYİ ÇOCUK YÖNELİMİ Kendisinden beklenen davranıs her zaman doğrudur. Grubun beklentilerine uygun davranma eğilimindedirler. Karşısındakinin beklentisine uygun davranırsa sevgi ve takdir göreceği düşüncesindedir. Empatik düşünce ön plana çıkar. Birey başkalarının duygu ve düşüncelerini dikkate alarak dünyaya onların gözünden bakmaya çalışır.

27 4. evre: YASA VE KURAL EĞİLİMİ
Toplumsal kural ve yasalara uygun davranma ön plana çıkar. Amaç toplumsal düzenin korunmasıdır. Diğer bireylerin haklarına saygılı olma benimsenir.

28 Gelenek Ötesi Dönem (İlkeli Ahlak Dönemi)
5. evre: SOSYAL ANLAŞMA VE YASALARA UYMA EĞİLİMİ “Sosyal sözleşme” geçerlidir. Yasa ve kurallar gereklidir ancak toplum gereksinimlerini karşılamada yetersiz kalanlar değişmelidir. İnsan hakları gözetilerek konmuş kurallara uygun davranılır. Tüm insanların eşitliği, özgürlük gibi soyut kavramlar önem kazanır. Bu haklar çoğunluğun görüşüne ters düşse de korunmalıdır.

29 6. evre:EVRENSEL İLKELER DÖNEMİ
Yazılı kural ve yasalardan tamamen bağımsız kendi özerk ahlaki ilkeleri bireyin davranışlarına yön verir. Soyut evrensel üst düzey değerler temel alınır. Önkoşul olmaksızın insan yaşamı çok önemlidir. Genelde yasalara uygun davranılsa da insan yasa ve düzenin üzerindedir. Evrensel iyi ve güzele ulaşma hedeflenir. Kendi ilkelerine ters düşen yasalara karşı çıkma ve Yasalara uygun olmayan şekilde davranma görülebilir.

30 Bu evrede… Kendini olayda yer alan herkesin yerine (kendi dahil) koyarak isteklerini tartmak. Daha sonra olayda kimin yerinde olacağını bilmediği bir durumda yine aynı kararı verip vermeyeceğini düşünmek. Sonrasında da tersine çevrilebilir karar doğrultusunda davranmak. gelişir….

31 Ahlak gelişimi dönemlerin sırasına göre olur ve sıralama değişmez.
Çünkü, her dönemde bir önceki dönemde erişilenlerin bir sentezi yapılır ve ilerisine ulaşılır. Her birey 6. evreye çıkmayabilir. 10-16 yaş üzerinde 5 farklı toplumda, yaş üzerinde 2 farklı toplumda yapılan çalışmalar katılanların çoğunun 4. evrede kaldığını göstermiştir (Kağıçıbaşı, 1999).

32 Piaget’in bilişsel dönemleri Duyusal motor dönem (0-2) İşlem öncesi dönem (2-7) Somut işlemler dönemi(7-12) Soyut işlemler dönemi (12---) Kohlberg’in ahlak gelişimi ---- Gelenek öncesi düzey(3-9) Geleneksel düzey (9-14) Gelenek sonrası dönem(14--)

33 Piaget’in bilişsel dönemleri
Duyusal motor dönem (0-2) İşlem öncesi dönem (2-7) Somut işlemler dönemi(7-12) Soyut işlemler dönemi (12---) Kohlberg’in ahlak gelişimi ---- Gelenek öncesi düzey(3-9) Geleneksel düzey (9-14) Gelenek sonrası dönem(14--)

34 İyi örneklere ihtiyacı vardır.
Saygıya ihtiyacı vardır. Anlaşılmaya ihtiyacı vardır. Destek olunmaya ihtiyacı vardır. Cesaretlendirilmek ister sık sık. Yol gösterilmeye ihtiyaç duyar. Yeteneklerini denemek için fırsatlara ihtiyaç duyar

35 Sonuç olarak ERGENLİK…
“Sosyal-duygusal Sistem”in kolaylıkla uyarıldığı ve sosyal geri bildirimlere duyarlı bir dönemdir. “Bilişsel Kontrol Sistemi” hala olgunlaşmamıştır. İki sistem arasındaki bağlantıların hala olgunlaşmakta olduğu bir dönemdir. Ergenler, henüz olgunlaşmakta olan bireylerdir.


"Yrd. Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül Psikoloji Yğksek Lisans Programı" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları