Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE BÜYÜK SU YAPILARI İLE SULU TARIM ALANLARININ İKLİM DEĞİŞİMİNE ETKİLERİ Hazırlayanlar Zir. Yük.Müh. BURAK ŞEN DMİ Araştırma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE BÜYÜK SU YAPILARI İLE SULU TARIM ALANLARININ İKLİM DEĞİŞİMİNE ETKİLERİ Hazırlayanlar Zir. Yük.Müh. BURAK ŞEN DMİ Araştırma."— Sunum transkripti:

1 GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE BÜYÜK SU YAPILARI İLE SULU TARIM ALANLARININ İKLİM DEĞİŞİMİNE ETKİLERİ Hazırlayanlar Zir. Yük.Müh. BURAK ŞEN DMİ Araştırma Şube Müdürlüğü ve Doç.Dr. SEVİLAY TOPÇU Ç. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

2 İklim : Hava (kısa süreli atmosfer koşulları ve süreçleri) olaylarının, atmosferik süreçlerin ve iklim elemanlarının değişkenlikleri, uç oluşumları ve ortalama değerleri gibi uzun süreli istatistiklerle karakterize edilen bir sentezdir. İklim Değişimi : Nedeni ne olursa olsun iklim koşullarındaki uzun süreli ve yavaş gelişen, büyük ölçekli (küresel) değişikliklerdir ve önemli yerel etkileri vardır. İDÇS de ise “Karşılaştırılabilir bir zaman döneminde gözlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan yada dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan insan etkinlikleri sonucunda iklimde oluşan bir değişiklik” olarak tanımlanmaktadır.

3 İklim Değişimine Etki Eden Faktörler 1-Doğal Nedenler a) Volkanlar vb. etkiler a) Volkanlar vb. etkiler 2-Yapay Nedenler a) Sera gazlarındaki artış a) Sera gazlarındaki artış b) Aerosollerin miktarındaki artış b) Aerosollerin miktarındaki artış c) Ozon tabakasındaki değişim c) Ozon tabakasındaki değişim d) Kentleşme d) Kentleşme e) Yüzey koşullarında değişme e) Yüzey koşullarında değişme

4

5 Sera gazları iklim sistemi içinde vazgeçilmez bir yere sahiptir. Güneşten gelen kısa dalga boylu radyasyon atmosferi geçerek yeryüzüne ulaşır. Yer tarafından tutulan güneş radyasyonu daha sonra uzun dalga boylu yer radyasyonu olarak atmosfere bırakılır. Bırakılan uzun dalga boylu radyasyonun bir bölümü atmosferde bulunan gazlar (sera gazları) tarafından tutulur ve tekrar bırakılır. RADYASYON DENGESİ

6 Atmosferin yapısında var olan bu gazlar başta su buharı olmak üzere karbondioksit, metan, diazot monoksit, ozon ve aerosollerdir. Atmosferin ısınmasında başlıca etkiye sahip olan doğal sera gazlarının bulunmaması durumunda yeryüzünün sıcaklığının bugüne göre ~30 °C daha soğuk olacağı hesaplanmıştır. Bunun yanı sıra atmosferde çeşitli insan kaynaklı nedenlerle miktarı artan bu gazlar yeryüzünün sıcaklığında belirgin artmalara neden olmaktadır. RADYASYON DENGESİ

7 ÇALIŞMA ALANI

8 Toplam 22 baraj, 19 HES 1.7 million ha, 7495 MW, 27 milyar kWh Fırat Havzası 1.Karakaya Bar./HES 2.Aşağı Fırat 3.Sınır Fırat 4.Suruc – Baziki 5.Adiyaman – Kahta 6.Adiyaman – Göksu – Araban 7.Gaziantep Dicle Havzası 1.Dicle - Kralkızı 2.Batman 3.Batman - Silvan 4.Garzan 5.Ilısu 6.Cizre GAP TOPRAK VE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME PROJELERİ

9 HİDROELEKTRİK ENERJİ PROJELERİ Santral Kurulu Güçleri 2003 SONU İTİBARİYLE TOPLAM ELEKTRİK GETİRİSİ 12,7 milyar ABD Doları 5463 MW % MW % MW %19 50 MW % 0.7 TOPLAM : 7495 MW İşletme İnşaat İhaleye hazır Kalan

10 GAP SULAMA PROJELERİ İhaleye hazır 24% İnşaat 10% İşletme 13% Kalan 55% ha ha ha ha BÜYÜK PROJE : ha, MÜNFERİT : ha, TOPLAM : ha 2003 SONU İTİBARİYLE

11 BARAJ VE HES'LERDE HEDEFLER VE GERÇEKLEŞMELER SulamalarSulama Alanı (ha) 1. Hancağız Barajı ve Sulaması Şanlıurfa-Harran Ovaları (kısmi) Hacıhıdır Barajı ve Sulaması Derik-Dumluca Silvan 1. ve 2. Kısım Nusaybin Silopi Nerdüş Akçakale Yeraltı Suları Ceylanpınar Yeraltı Suları Devegeçidi Barajı ve Sulaması Suruç Yeraltı Sulaması Çınar-Göksu water Garzan-Kozluk Adıyaman-Çamgazi (kısmi)1000 Toplam

12

13 Çizelge 1. Çalışma alanı istasyon bilgileri İstasyonNoEnlemBoylamYükseklikP1P2TarihEtkilenme Adıyaman N3817E Evet Akçakale N3857E Evet Batman N4107E Evet Birecik N3759E Evet Ceylanpınar N4003E Evet Diyarbakır N4012E Evet Ergani N3946E Evet Gaziantep N3727E Hayır Kilis N3707E Evet Malatya N3819E Evet Mardin N4044E Hayır Nusaybin N4113E Evet Siirt N4157E Hayır Siverek N3919E Evet Şanlıurfa N3846E Evet P1: max,min,ort sıcaklıklar gözlem süresi, P2: nem gözlem süresi

14 Verilerin Analizinde Kullanılan Testler 1- Parametrik Yöntemler a) Student T Testi b) En Küçük Kareler Doğrusal Regresyon Testi 2- Parametrik Olmayan Yöntemler a) Kruskal Wallis Homojenlik Sınaması c) Wald-Wolfowitz Dizisel İlişki Sınaması b) Kendal Sıra Korelasyon Testi

15 Çizelge 2. Günlük Oransal Nemin Yıllık Ortalama Değerlerinin Analiz Sonuçları NEMKnRS_tW-WK-W İstasyonlarZ ththththb ThThThTh x 2 -x 1 znk X k _ort X k _var Adıyaman 2,85 ** 3,1459 ** ,0315 ** 4,6 3,67 ** ,24 ** 10,32 Akçakale 2,26 * 2,6423 * ,0096 3,65 2,90 ** ,96 ** 12,12 * Batman0,46-0, , ,26 3,99 ** ,26 * 3,47 Birecik Ceylanpınar 1,03 ** 1, , ,62 4,07 ** ,74 ** 5,88 Diyarbakır 1,72 * 2,4126 * ,0109 ** 3,43 4,16 ** ,7417,04 Ergani 2,79 ** 2,4457 * , ,76 3,66 ** 36621,22**10,58 Gaziantep1,141, ,0334 ** 4,57 4,73 ** ,17 ** 11,75 Kilis-0,92-0, , ,19 4,13 ** 4089,1112,29 Malatya0,120, ,0014 * 0,23 4,91 ** ,90** 21,08 * Mardin -2,51 ** -2, ,0093 * -2,3 4,43 ** ,60 ** 8,56 Nusaybin-2,32-2, , ,63 2,34 * ,61 ** 10,16 Siirt0,710, ,0190 2,38 4,35 ** ,26 ** 8,09 Siverek 3,69 ** 4,3725 ** ,0434 ** 5,96 4,12 ** 366 6,80 ** 16,85 Şanlıurfa 4,29 ** 4,6180 ** ,0466 ** 5,74 4,24 ** ,53 ** 20,40 ** Kn, Z: Kendal Sıra Korelasyon testi ve Test istatistiği; R, t h, b: En Küçük Kareler Basit Doğrusal Regresyon Analizi ile sonucunda elde edilen X katsayısının anlamlılığı için Student t sınaması istatistiği ve fonksiyon eğim katsayısı; S_t, T h : Student t testi, Test istatistiği; WW, z: Wald-Wolfowitz testi, Test istatistiği; K-W, n, k, ort, var, X k : Kruskal-Wallis Testi, gözlem süresi (yıl); alt dönem sayısı; ortalama; varyans ve Kruskal-Wallis test istatistiği (*) 0.05 düzeyinde anlamlı; (**) 0.01 düzeyinde anlamlı.

16 Şekil 3. Yıllık Ortalama Nem Eş Fark Eğrileri Haritası (%2.0)

17 ORANSAL NEM trend ADIYAMAN AKÇAKALE BATMAN CEYLANPINAR ERGANİ GAZİANTEP KİLİS MALATYA MARDİN NUSAYBİN SİİRT SİVEREK ŞANLIURFA IRAK SURIYE 100 km 0 km N DİYARBAKIR

18 ORTKnRS_tW-WK-W İstasyonlarZ ththththb ThThThTh x 2 -x 1 znk X k _ort X k _var Adıyaman1,481, ,0463 0,15 4,18 ** 3665,993,24 Akçakale1,351, ,0845 0,23 3,79 ** 3066,981,59 Batman 4,04 ** 4,4207 ** ,1654 ** 0,90 4,06 ** 35712,378,80 Birecik1,310, ,0542 0,36 4,17 ** 3668,205,28 Ceylanpınar-0,84-1, ,0012 0,01 4,49 ** ,67 * 1,95 Diyarbakır-0,19-0, , ,22 5,50 ** ,317,58 Ergani 3,01 ** 2,9764 ** ,1217 0,32 4,04 ** 3667,697,63 Gaziantep 2,85 ** 3,0722 ** ,1451 ** 0,68 5,13 ** ,22 * 9,11 Kilis1,481, ,0693 0,25 4,33 ** 6486,034,25 Malatya 1,70 * 1, ,0266 0,22 5,24 ** 7074,503,36 Mardin1,050, ,0118 * 0,11 5,12 ** ,0515,32 Nusaybin-0,300, ,0338 * -0,12 4,00 ** 3577,506,47 Siirt 1,91 * 1, ,0479 0,34 4,83 ** 5496,738,60 Siverek 1,66 * 1, ,0626 ** 0,32 4,08 ** 3664,472,94 Şanlıurfa0,46-0, ,0699 ** 0,32 5,37 ** 64810,814,65 Kn, Z: Kendal Sıra Korelasyon testi ve Test istatistiği; R, t h, b: En Küçük Kareler Basit Doğrusal Regresyon Analizi ile sonucunda elde edilen X katsayısının anlamlılığı için Student t sınaması istatistiği ve fonksiyon eğim katsayısı; S_t, T h : Student t testi, Test istatistiği; WW, z: Wald-Wolfowitz testi, Test istatistiği; K-W, n, k, ort, var, X k : Kruskal- Wallis Testi, gözlem süresi (yıl); alt dönem sayısı; ortalama; varyans ve Kruskal-Wallis test istatistiği Çizelge 3. Günlük ortalama sıcaklıklarının yıllık ortalama değerlerinin analiz sonuçları (*) 0.05 düzeyinde anlamlı; (**) 0.01 düzeyinde anlamlı

19 Şekil 4. Ortalama sıcaklık eş fark eğrileri haritası (0.25 °C)

20 T ORT trend ADIYAMAN AKÇAKALE BATMAN BİRECİK ERGANİ GAZİANTEP KİLİS MALATYA SİİRT SİVEREK ŞANLIURFA IRAK SURIYE 100 km 0 km N NUSAYBİN DİYARBAKIR MARDİN CEYLANPINAR

21 MAXKnRS_tW-WK-W İstasyonlarZ ththththb ThThThTh x 2 -x 1 znk X k _ort X k _var Adıyaman 2,33 ** 2,7292 ** ,1644 * 0,82 4,17 ** ,39 * 7,22 Akçakale-0,34-0, , ,05 3,77 ** 3063,341,76 Batman 1,69 * 1, , ,15 4,16 ** 3577,435,13 Birecik 2,45 ** 1, ,0810 0,72 4,13 ** 3669,055,18 Ceylanpınar-0,85-1, , ,16 4,51 ** 4275,601,15 Diyarbakır-0,10-0, , ,19 5,59 ** ,828,94 Ergani 3,68 ** 4,0851 ** ,1325 0,64 4,07 ** ,38 * 7,58 Gaziantep 4,03 ** 4,4659 ** ,1283 ** 0,81 5,26 ** ,64*8,49 Kilis 2,62 ** 3,6027 ** ,0197 0,46 5,12 ** ,71 ** 30,46 ** Malatya 2,34 ** 2,8180 ** ,0477 0,56 5,44 ** 7079,402,78 Mardin 2,29 * 2,4468 * ,0325 0,43 5,15 ** ,02 * 13,05 Nusaybin1,000, ,0065 0,03 4,01 ** 3573,598,42 Siirt1,161, ,0107 0,09 4,93 ** 5495,012,71 Siverek 1,70 * 1, ,0836 0,56 4,12 ** 366 5,53 * 4,50 Şanlıurfa0,15-0, ,0820 0,46 5,46 ** 6489,639,92 Kn, Z: Kendal Sıra Korelasyon testi ve Test istatistiği; R, t h, b: En Küçük Kareler Basit Doğrusal Regresyon Analizi ile sonucunda elde edilen X katsayısının anlamlılığı için Student t sınaması istatistiği ve fonksiyon eğim katsayısı; S_t, T h : Student t testi, Test istatistiği; WW, z: Wald-Wolfowitz testi, Test istatistiği; K-W, n, k, ort, var, X k : Kruskal- Wallis Testi, gözlem süresi (yıl); alt dönem sayısı; ortalama; varyans ve Kruskal-Wallis test istatistiği Çizelge 4. Günlük Maksimum sıcaklıklarının yıllık ortalama değerlerinin analiz sonuçları (*) 0.05 düzeyinde anlamlı; (**) 0.01 düzeyinde anlamlı

22 Şekil 5. Maksimum sıcaklık eş fark eğrileri haritası (0.25 °C)

23 T MAX trend ADIYAMAN AKÇAKALE BATMAN BİRECİK CEYLANPINAR ERGANİ GAZİANTEP KİLİS MALATYA MARDİN NUSAYBİN SİİRT SİVEREK ŞANLIURFA IRAK SURIYE 100 km 0 km N DİYARBAKIR

24 MİNKnRS_tW-WK-W İstasyonlarZ ththththb ThThThTh x 2 -x 1 znk X k _ort X k _var Adıyaman1,211, ,0237 0,08 4,11 ** 3669,785,17 Akçakale 2,26 * -1, , ,64 3,70 ** 3068,236,19 Batman 5,09 ** 7,1641 ** ,2589 ** 1,74 2,78 ** 35723,18**10,00 Birecik0,110, ,0439 0,21 3,98 ** 3666,835,01 Ceylanpınar 1,90 ** 2,3755 * ,0473 0,63 5,50**427 15,16 * 12,82 * Diyarbakır 0,43 ** 0, , ,09 3,47 ** ,74 ** 15,45 Ergani 2,59 ** 2,7077 * , ,71 3,89 ** 3666,974,74 Gaziantep 3,45 ** 3,8042 ** ,1886 ** 0,93 4,26 ** ,90 ** 16,80 Kilis 3,38 ** 2,8015 ** ,0894 ** 0,79 4,75 ** 64826,04**6,48 Malatya 2,66 ** 2,7174 ** ,0191 0,18 3,17 ** 70711,778,80 Mardin1,551, ,0894 0,28 4,84 ** ,8213,11 Nusaybin-1,56-1, , ,33 3,96 ** ,26 ** 6,94 Siirt 3,88 ** 3,8832 ** ,0989 * 0,75 4,13 ** ,83 * 8,31 Siverek 2,16 * 1, ,0823 0,39 3,94 ** 3668,671,48 Şanlıurfa 4,20 ** 4,5196 ** ,2226 ** 0,87 4,99 ** ,72 ** 7,75 Kn, Z: Kendal Sıra Korelasyon testi ve Test istatistiği; R, t h, b: En Küçük Kareler Basit Doğrusal Regresyon Analizi ile sonucunda elde edilen X katsayısının anlamlılığı için Student t sınaması istatistiği ve fonksiyon eğim katsayısı; S_t, T h : Student t testi, Test istatistiği; WW, z: Wald-Wolfowitz testi, Test istatistiği; K-W, n, k, ort, var, X k : Kruskal-Wallis Testi, gözlem süresi (yıl); alt dönem sayısı; ortalama; varyans ve Kruskal-Wallis test istatistiği Çizelge 5. Günlük minimum sıcaklıklarının yıllık ortalama değerlerinin analiz sonuçları (*) 0.05 düzeyinde anlamlı; (**) 0.01 düzeyinde anlamlı.

25 Şekil 6. Minimum sıcaklık eş fark eğrileri haritası (0.25 °C)

26 T MİN trend ADIYAMAN AKÇAKALE BATMAN BİRECİK CEYLANPINAR ERGANİ GAZİANTEP KİLİS MALATYA MARDİN NUSAYBİN SİİRT SİVEREK ŞANLIURFA IRAK SURIYE 100 km 0 km N DİYARBAKIR

27 SONUÇLAR Büyük su yapıları ve sulanan alanlara yakın istasyonlarda gözlenen yıllık ortalama sıcaklıklar ile yıllık ortalama maksimum sıcaklıklarda düşme tespit edilmiştir. Yıllık ortalama minimum sıcaklıklarda gözlenen artış, büyük su yapıları ve sulu tarımın etkisiyle belirginleşmektedir. Büyük su yapılarının su yüzeyleri ile sulanan alanlardan oluşan buharlaşma nedeniyle bu alanlara yakın istasyonlarda gözlenen yıllık ortalama oransal nem değerlerinde artış saptanmıştır.

28 İLGİNİZE TEŞEKKÜR EDERİM.


"GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE BÜYÜK SU YAPILARI İLE SULU TARIM ALANLARININ İKLİM DEĞİŞİMİNE ETKİLERİ Hazırlayanlar Zir. Yük.Müh. BURAK ŞEN DMİ Araştırma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları