Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 TÜRKİYE’NİN SU GÜNDEMİ Su Yönetimi ve AB Su Politikaları ÖZDEN BİLEN 16 ARALIK 2008.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 TÜRKİYE’NİN SU GÜNDEMİ Su Yönetimi ve AB Su Politikaları ÖZDEN BİLEN 16 ARALIK 2008."— Sunum transkripti:

1 1 TÜRKİYE’NİN SU GÜNDEMİ Su Yönetimi ve AB Su Politikaları ÖZDEN BİLEN 16 ARALIK 2008

2 2 SUNUM İÇERİĞİ Bölüm 1 : Temel Kavramlar Bölüm 1 : Temel Kavramlar Bölüm 2 : Su Yönetişimi ve Küreselleşme Bölüm 2 : Su Yönetişimi ve Küreselleşme Bölüm 3 : Su Zengini ve Fakiri Tartışması Bölüm 3 : Su Zengini ve Fakiri Tartışması Bölüm 4 : Su ve Çevresel Göstergeler Bölüm 4 : Su ve Çevresel Göstergeler Bölüm 5 : Kuraklık ve Kuraklık Yönetimi Bölüm 5 : Kuraklık ve Kuraklık Yönetimi Bölüm 6 : AB Su Politikalarının Evrimi Bölüm 6 : AB Su Politikalarının Evrimi Bölüm 7 : AB Su Çerçeve Yönergesi Bölüm 7 : AB Su Çerçeve Yönergesi Bölüm 8 : AB Su Çerçeve Yönergesine İlişkin Tartışmalar Bölüm 8 : AB Su Çerçeve Yönergesine İlişkin Tartışmalar Bölüm 9 : Su Çerçeve Yönergesinin Uygulanması Bölüm 9 : Su Çerçeve Yönergesinin Uygulanması Bölüm 10 : AB Ülkeleri Arasında Sınıraşan Su İlişkileri Bölüm 10 : AB Ülkeleri Arasında Sınıraşan Su İlişkileri Bölüm 11 : AB’nin Sınıraşan Su Politikaları ve Türkiye Bölüm 11 : AB’nin Sınıraşan Su Politikaları ve Türkiye Bölüm 12 : Türkiye’de AB Su Mevzuatına Uyum Çalışmaları Bölüm 12 : Türkiye’de AB Su Mevzuatına Uyum Çalışmaları Bölüm 13 : Su Sektöründe Kurumsal Yapılanma Bölüm 13 : Su Sektöründe Kurumsal Yapılanma

3 3 Bölüm 1 : Temel Kavramlar Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Yönetimi NEDİR? Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Yönetimi NEDİR? –Su Kaynaklarının Geliştirilmesi; Fiziksel yapılar ile mühendislik ilkeleri doğrultusunda kaynakların değerlendirilmesi. –Su Kaynaklarının Yönetimi; Yasal ve kurumsal yapı içinde sosyal, çevresel ve ekonomik ihtiyaçların karşılanması için politik kararları standartları su tahsisi, su hakları ekonomik düzenlemeler gibi unsurları kapsar. –Su Yönetimi kaynak geliştirmesini de kapsayabilir!

4 4 Bölüm 1 : Temel Kavramlar (Devam) Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Yönetimi NASIL YAPILMALIDIR? Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Yönetimi NASIL YAPILMALIDIR? –Yönetim Ölçeği ne olabilir? Havza mı? Havza mı? İdari Teşkilatlanma mı? İdari Teşkilatlanma mı? –Havza yönetimi düşünüldüğü gibi yeni bir kavram değildir. 1950lerden beri uygulanmaktadır. –Havza yönetimine itirazlar vardır. (AB öncesi İsveç örneği) –Klasik havza yönetiminin 3 aşaması; Etüd/Araştırma – Planlama – Uygulama Etüd/Araştırma – Planlama – Uygulama –Klasik havza yönetimine karşı eleştiriler; Su arzının ön plana alınması, Su arzının ön plana alınması, Eko sistemlerin korunmasına yeterli önem vermemesi, Eko sistemlerin korunmasına yeterli önem vermemesi, Su bedelinin tüm maliyet unsurlarını içermemesi, Su bedelinin tüm maliyet unsurlarını içermemesi, Katılımcı olmaması, Katılımcı olmaması, –Alternatif yaklaşım : Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi (Integrated Water Resources Management) Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi, Hayati önemi haiz ekosistemlerin sürdürülebilirliğinden ödün vermeden, eşitlik ilkesi esas alınarak, ekonomik ve sosyal refahın en üst düzeye çıkarılması için su, toprak ve ilgili kaynakların eşgüdüm içerisinde geliştirilmesi ve yönetiminin teşvik edilmesi dir (Küresel Su Ortaklığı, 2000) Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi, Hayati önemi haiz ekosistemlerin sürdürülebilirliğinden ödün vermeden, eşitlik ilkesi esas alınarak, ekonomik ve sosyal refahın en üst düzeye çıkarılması için su, toprak ve ilgili kaynakların eşgüdüm içerisinde geliştirilmesi ve yönetiminin teşvik edilmesi dir (Küresel Su Ortaklığı, 2000) Integrated Water Resouces Management is a process which promotes the coordinated development and management of water, land and related resources, in order to maximize the resulted economic and social welfare in an equitable manner without compromising the sustainability of vital ecosystems Integrated Water Resouces Management is a process which promotes the coordinated development and management of water, land and related resources, in order to maximize the resulted economic and social welfare in an equitable manner without compromising the sustainability of vital ecosystems –Alternatif yaklaşıma karşı eleştiriler; Karmaşık, soyut, hayata geçirilmesi güç, amaç mı araç mı ? Karmaşık, soyut, hayata geçirilmesi güç, amaç mı araç mı ? –AB Su Çerçeve Yönergesi Bütüncül Su Kaynakları Yönetimini hayata geçirmek için bir metodoloji ortaya koymaktadır.

5 5 Tablo-1.1: Klasik ve Bütüncül Su Kaynakları Yönetiminin Karşılaştırılması ÖlçütlerKlasik Su Kaynakları Yönetimi Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi Su arz güvenliğiYüksek öncelikli ve karar vermede temel bir unsur Arz ve talep yönetimi karar vermede eşit ağırlıklı unsurlar Planlamayı yönlendiren değerlendirme yöntemi En az maliyetle arz güvenliğinin en üst düzeye çıkarılması Maliyet ve risk yönetimi ile birlikte çevre koruma Ekosistemlerin ve çevre kalitesinin korunması Havza kaynaklarının planlamasında kısıt Havza planlamasının amacı Su tarifelerinin rolüYatırım giderlerinin geri ödenmesi aracı Su tüketimini miktarsal olarak yönlendiren araç VerimlilikTesislerin işletilmesi aşamasında bir su tasarruf aracı olarak kabul edilir. Çeşitli seçenekler arasında karar verirken, artan verimlilikle sağlanan tasarruf su kaynağı olarak değerlendirilir

6 6 Maliyet unsurları ve yatırım verimliliği Doğrudan yatırım ve işletme giderleri ile sınırlandırılmış olup, projelerin dışsal maliyet unsurları dikkate alınmaz. Çevresel maliyetlerin içselleştirilmesi ve yatırım giderlerinin bir unsuru olarak değerlendirilir. Risk ve belirsizlik unsurları Risklerden kurtulmak veya risk düzeyini düşürmek amaçtır. Riskler analiz edilmeli ve yönetilmelidir Kurumsal yapılanma modeli Hiyerarşik merkezi yönetim Ademi merkezi ve katılımcı yönetim

7 7 Bölüm 2 : Su Yönetişimi ve Küreselleşme Yönetişim (Governance) = Birlikte Yönetim Yönetişim (Governance) = Birlikte Yönetim Küresel Ölçekte Yönetişim Küresel Ölçekte Yönetişim –İklim Değişikliği Ülkeleri Birbirine bağlıyor, –Su Kirliliği Küresel Bir Olgu (deniz kirliliği), –Sanal Su Ticareti (Virtual Water Trading), –Suyun Sosyal ve Ekonomik Değeri, –Sınır Aşan Sular Dünya Su Konseyi (WWC)/Politikalar ve Küresel Su Ortaklığı (GWP,1996)/Stratejiler Dünya Su Konseyi (WWC)/Politikalar ve Küresel Su Ortaklığı (GWP,1996)/Stratejiler Dünya Su Forumları (1997 Marakeş, 2000 Lahey, 2003 Kyoto, 2006 Meksika, 2009 İstanbul) Dünya Su Forumları (1997 Marakeş, 2000 Lahey, 2003 Kyoto, 2006 Meksika, 2009 İstanbul) Muhafazakar ve Neoliberal Su Gündemleri Muhafazakar ve Neoliberal Su Gündemleri –UNDP Raporu (2006) –BM Bin Yıl Hedefi (2000) –Tartışmalar

8 8 Tablo-2.1: Özel Sektör Katılım Modelleri Kamu Sektörü Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Varlık Satışı ile Özelleştirme Hizmet Sözleşmesi Yönetim Sözleşmesi Kiralama İmtiyaz Sözleşmesi Yap İşlet Devret (YİD) Varlık Mülkiyeti KamuKamuKamuKamuKamu Kamu/Özel Sektör Özel Sektör Sermaye Yatırımı KamuKamuKamuKamu Özel Sektör Ticari Risk KamuKamuKamu Kamu/ Özel Sektör Özel Sektör İşletme ve Bakım Kamu Kamu/Özel Sektör Özel Sektör Sözleşme Süresi Süresiz 1–2 yıl 3–5 yıl 8–15 yıl 25–30 yıl 20–30 yıl Süresiz

9 9 Bölüm 3 : Su Zengini ve Fakiri Tartışması Kişi başına yıllık ortalama su miktarı ne ölçüde doğru bir yaklaşım? Kişi başına yıllık ortalama su miktarı ne ölçüde doğru bir yaklaşım? Çeşitli Göstergeler Çeşitli Göstergeler Sınıflandırma Su miktarı (m 3 /kişi/yıl) Su baskısı yok >1700 Su baskısının başlaması 1700–1000 Yoğun su baskısı 1000–500 Yoğun su sorunlarının yaşanması <500 Tablo-3.1: Falkenmark GöstergesiSınıflandırma Su miktarı (m 3 /kişi/yıl) Olağanüstü az  Çok az – Az – Vasat – Vasat üstü – Yüksek – Çok yüksek  Tablo-3.2: Shiklomanov Göstergesi Dünya ölçeğinde bilgi bankaları (EUROSTAT, AQUASTAT vb.) Dünya ölçeğinde bilgi bankaları (EUROSTAT, AQUASTAT vb.) Su Çevriminin ana unsurları : Yağış, yüzeysel sular, YAS ve buharlaşma-terleme

10 10 Tablo-3.3: AB ve ASTB Ülkeleri ile Türkiye’nin Su Kaynakları (milyar m 3 ) ÜlkelerYağışGerçek Buharlaşma - terleme İç AkımDış AkımDeniz ve Komşu Ülkelere Boşalım Toplam Su Kaynağı Belçika Çek Cum Danimarka : Almanya: Estonya Yunanistan :72.00 İspanya Fransa İtalya Kıbrıs Letonya Lituanya Luksenburg (e) Macaristan Malta : Hollanda

11 11 Avusturya Polonya Portekiz Slovenya Slovakya Finlandiya İsveç : İngiltere : İrlanda:::::46.76 Bulgaristan:: Romanya Türkiye Norveç:: İsviçre İzlanda :

12 12 Tablo-3.4: Eurostat ve FAO Verilerinin Karşılaştırılması ÜlkelerFarklı Kuruluşlara Göre Su Kaynakları (km 3 ) Eurostat/NewCronos 1 FAO/Aquastat 2 Toplam su kaynağıKullanılabilir su kaynağı Avusturya Belçika Çek Cumhuriyeti Danimarka Estonya Finlandiya Fransa (%49.01) Almanya Yunanistan (%39.10) Macaristan İrlanda İtalya (%64.3) Letonya Lituanya

13 13 Tablo-3.5: AB Üyesi Ülkeler ile Türkiye’de Kişi Başına Yıllık Ortalama Su ( )

14 14 Tablo-3.5 (DEVAM)

15 15 Şekil-3.1: Türkiye ve AB Üyesi Ülkelerde Kişi Başına Ortalama Yıllık Su Miktarı (2005 Yılı)

16 16 Bölüm 4 : Su ve Çevresel Göstergeler AÇA (EEA) 37 adet temel çevresel gösterge var; AÇA (EEA) 37 adet temel çevresel gösterge var; –Su konulu çevresel göstergeler, Tatlı Su Kaynaklarının kullanımı (CSI–018) Tatlı Su Kaynaklarının kullanımı (CSI–018) Nehirlerde Oksijen Tüketen Maddeler (CSI–019): Organik maddeler ve amonyum yoğunluğu Nehirlerde Oksijen Tüketen Maddeler (CSI–019): Organik maddeler ve amonyum yoğunluğu Tatlı Sulardaki Besin Maddeleri (CSI–020): Nitrat ve fosfor yoğunluğu Tatlı Sulardaki Besin Maddeleri (CSI–020): Nitrat ve fosfor yoğunluğu Kıyı ve Deniz Sularında Besin Maddeleri (CSI–021): Nitrat ve fosfor Kıyı ve Deniz Sularında Besin Maddeleri (CSI–021): Nitrat ve fosfor Yüzme Suları Kalitesi (CSI–022): Yüzme suyu yönergesine uyum Yüzme Suları Kalitesi (CSI–022): Yüzme suyu yönergesine uyum Kıyı ve Deniz Sularında Klorofil Miktarı (CSI–023) Kıyı ve Deniz Sularında Klorofil Miktarı (CSI–023) Kentsel Atık Su Arıtımı (CSI–024): Arıtma tesisleri ile hizmet verilen nüfus yüzdesi Kentsel Atık Su Arıtımı (CSI–024): Arıtma tesisleri ile hizmet verilen nüfus yüzdesi

17 17 Tablo-4.1: Türkiye ve AB Üyesi Ülkelerde Su Kullanım Göstergesi (1990, 2002)

18 18 Tablo-4.2: Sulama Alanları (hektar) Ülkeler Çek Cumhuriyeti Estonya----- Macaristan Letonya----- Lituanya----- Polonya Slovakya Slovenya Bulgaristan Romanya Eski Doğu Bloğu AB’de Sektörel Su Kullanımı

19 19 Tablo-4.3: İşletmede Olan Büyük Barajlar (AB üyesi Akdeniz ülkeleri ve Türkiye) ÜlkeYüzölçümü (km 2 )Büyük baraj sayısıkm 2 /baraj  İspanya Fransa İtalya Portekiz Yunanistan Türkiye

20 20 Bölüm 5 : Kuraklık ve Kuraklık Yönetimi Kuraklık NEDİR? Kuraklık NEDİR? –BM Çölleşme Anlaşmasına göre “yağışların kaydedilen normal düzeylerin önemli ölçüde altına düşmesi sonucu toprak kaynağının üretim yeteneğini etkileyen ve ciddi hidrolojik dengesizliklere yol açan doğal olay “ Kuraklık türleri; Kuraklık türleri; –Meteorolojik, –Tarımsal, –Hidrolojik Türkiye’de Kuraklık Türkiye’de Kuraklık –1874 ve 1927/1928/1929 kuraklıkları tarihi kuraklık Kuraklık Yönetimi : Gediz vaka çalışması Kuraklık Yönetimi : Gediz vaka çalışması

21 21 Şekil-5.1: Türkiye Yıllık Yağış Dağılımı (1970–2007) Türkiye genelinde , , , , kurak yıllar. Ortalama 6 yılda bir “orta”, 18 yılda bir şiddetli kuraklık yaşanmış (DMİ). Dünya Meteoroloji Örgütü kuraklık riski taşıyan 76 ülke arasında sayıyor.

22 22 Şekil-5.2: Ankara Şehri Su İhtiyacının Karşılanması

23 Su güvenliği toplum ve ekonomi üzerinde pozitif bir etkiyi haiz Su toplum ve ekonomi üzerinde negatif bir etkiyi haiz Suyun büyüme üzerinde etkisi Su güvenliği sağlanmış bölge Geçiş düzlemi + Su güvenliği temin edilmemiş bölge _ A Simgesi: Minimum düzeyde alt yapı ve kurumsal yapılanma ihtiyacı Alt-yapı ve kurumsal yapılanma yatırım miktarı A Su güvenliği toplum ve ekonomi üzerinde pozitif bir etkiyi haiz Su toplum ve ekonomi üzerinde negatif bir etkiyi haiz Şekil-5.3: Su Güvenliği ve S-Eğrisi Belirli noktaya kadar su güvenliği için büyük yatırımlara ihtiyaç var. Bu noktadan Sonra nispeten düşük yatırımlar ve su tasarrufu ile su güvenliği artırılabiliyor. (CSIS, 2005)

24 24 Afrika Asya (Çin dahil) Kuzey Amerika Avrupa Güney Amerika Türkiye 0% 20% 40% 60% 80% 100% Şekil-5.4: Kıtalara Göre Geliştirilmiş Hidroelektrik Enerji Potansiyeli

25 25 Şekil-5.5: Bazı Ülkelerde Kişi Başına Depolanan Su Hacmi

26 26 Bölüm 6 : AB Su Politikalarının Evrimi 1.Dönem ( ) 1.Dönem ( ) –Suların kullanım amaçlarına göre yönergeler çıkarıldı (içme suyu amaçlı, yüzme amaçlı, kabuklu deniz canlıları amaçlı …) –3 adet Çevre Eylem Planına göre yönlendirme yapıldı –Bilin oluşturma ve şeffaflığın sağlanması dönemi 2.Dönem ( ) 2.Dönem ( ) –Tek Avrupa Senedi (1987) ile Çevre bağımsız politika alanı olarak benimsendi –Çevre Bakanlarının 1988 Frankfurt Toplantısında Çevre Eylem Planının uygulanmasındaki başarısızlıklar saptandı –Tarımsal kirlenme ile ilgili “Nitrat Yönergesi” ile “Kentsel Atık Suların Arıtılması Yönergesi” uygulamaya konuldu –Yönergelerin getirdiği yüksek maliyetlerin AB Fonlarında karşılanmasına karar verildi 3.Dönem ( ) 3.Dönem ( ) –1993 yılında Maastricht Anlaşması ile “Ulusal, bölgesel veya yerel düzeyde AB organlarınca ele alınmaları uygun olmayan konuların üye ülkelere devri” ilkesi (Yetki İkamesi) benimsendi –“Yetki İkamesi İlkesinin” açık olmaması yasal düzenlemelerin denetlenmesinin AB organları eliyle mi yerel koşulları dikkate alan çok merkezli bir yönetim anlayışı tartışmaları yoğunlaşıyor, –Su Çerçeve Yönergesi üzerinde çalışmalar başlatılıyor ve sonuçlandırılıyor

27 27 Bölüm 7 : AB Su Çerçeve Yönergesi Su Çerçeve Yönergesi İçme Suyu Amaçlı Kullanılacak Yüzeysel Sular Yönergesi Arıtma Çamuru Yönergesi Yeraltı Suları Yönergesi Tehlikeli Maddeler Yönergesi Nitrat Yönergesi Tatlısu Balıkları Yönergesi Kentsel Atıksu Arıtımı Yönergesi Deniz Kabukluları Yönergesi İçme Suyu Örnekleme ve Analiz Yönergesi Yüzme Suyu Yönergesi İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönergesi Şekil-7.1: SÇY ile Bağlantılı Diğer Yönergeler Kullanım amaçları değil suyun kendisi odak

28 28 Amaçlar : Amaçlar : –Ekosistemlerin devamlılığı ve korunması, sürdürülebilir kullanım, tehlikeli bazı kirleticilerin kademeli olarak kaldırılması, YAS’ın kirliliğinin önlenmesi, su kullanımının fiyatlandırılmasında çevresel maliyetlerin dikkate alınması Havza ve Havza Bölgeleri Temelli Kurumsal Yapılanma Havza ve Havza Bölgeleri Temelli Kurumsal Yapılanma Amaçlara ulaşımda Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi Amaçlara ulaşımda Bütüncül Su Kaynakları Yönetimi SÇY’nin getirdiği yenilikler ; SÇY’nin getirdiği yenilikler ; –Su ortamları kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmamış, yüzeysel sular ; nehirler, doğal göller, geçiş zonları, kıyı suları olarak tasnif edilmiştir. Ayrıca YAS ve büyük ölçüde değişime uğramış su ortamları (heavily modified water bodies) sınıflandırması yapılmıştır –Sular morfolojik özelliklerine göre (yükselti, jeoloji, hız vs.) tipleştirilmiştir. –Mevcut durum ekolojik olarak çok iyi (high) – iyi (good) – vasat (moderate) – kötü (bad) şeklinde tanımlanmıştır –Kimyasal yönden iyi – kötü şeklinde tanımlanmıştır –Bütün suların iyi duruma ulaştırılması hedeflenmiştir –Alıcı su ortam kalitesi ve emisyon eşik değerleri müşterek ele alınmış –“Full-cost pricing” benimsenmiştir

29 29 Gelecekteki su kalitesine ait beklentiler Çevresel amaç Önlemler paketi Fark Analizi 6-yıllık dönemler Şekil 7.2- Fark Analizinin Kavramsal Açıklaması

30 30 Ekolojik kalite oranı (EQR) = İyi kalite Vasat kalite Kötü kalite Vasat altı kalite Yüksek kalite Az Orta 1 Sapma Kalite durumu Yok, veya çok az 0 Gözlenen biyolojik parametre değeri Referans biyolojik değer Şekil Ekolojik Kalite Ölçeği

31 31 Şekil 7.4- Su Ortamlarının Kalite Haritası

32 32 Bölüm 8 : AB Su Çerçeve Yönergesine İlişkin Tartışmalar Tartışmaların 2 boyutu var; Tartışmaların 2 boyutu var; –Su Kullanıcıları ; Avrupa Çevre Bürosu ve diğer çevre grupları, Endüstri, Tarım Sektörü, Ulusal ve Yerel Yönetimler –Farklı politika alanları ; Suyun Fiyatlandırılması, Su Miktar ve Kalite Yönetimi, Zararlı Maddeler, Uygulama Takvimi, Hukuki Bağlayıcılık

33 33 AB Parlamentosu AB Komisyonu AB Bakanlar Konseyi AB Organları Üye Devlet Hükümetleri Ulusal baskı grupları (STK) Avrupa düzeyinde uluslar arası STK’lar Bilim adamları ve teknokrat platformları Ulusal düzey Avrupa düzeyi Şekil 8.1 – AB Su Politikalarında Etkin Aktörler

34 34 Bölüm 9 : Su Çerçeve Yönergesinin Uygulanması Nehir havzalarında mevcut durumun tespiti Nehir havzalarında mevcut durumun tespiti Farklı “su ortamları”[1] için çevresel amaçların saptanması Farklı “su ortamları”[1] için çevresel amaçların saptanması[1] Her “su ortamı” için izleme programlarının hazırlanması Her “su ortamı” için izleme programlarının hazırlanması Su ortamlarının mevcut durumu ile Yönerge’nin hedefleri arasındaki farklılaşmanın analizi Su ortamlarının mevcut durumu ile Yönerge’nin hedefleri arasındaki farklılaşmanın analizi Alınması gereken önlemlerin programlanması Alınması gereken önlemlerin programlanması Nehir havzası yönetim planı raporlarının düzenlenmesi Nehir havzası yönetim planı raporlarının düzenlenmesi Kamuoyunun bilgilendirilmesi ve danışma Kamuoyunun bilgilendirilmesi ve danışma Önlemlerin uygulamaya konulması Önlemlerin uygulamaya konulması Planın ve alınan önlemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi Planın ve alınan önlemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi [1] “Su ortamı” terimi, Yönerge’nin İngilizce metninde yer alan “water body” yerine kullanılmıştır. [1] “Su ortamı” terimi, Yönerge’nin İngilizce metninde yer alan “water body” yerine kullanılmıştır. [1]

35 35 Bölüm 10 : AB Ülkeleri Arasında Sınıraşan Su İlişkileri İspanya - Portekiz İspanya - Portekiz

36 36 Sınıraşan nehirlerSulama alanıBaraj sayısıDepolama hacmi (milyar m 3 ) Minho Lima (Limia)---20,17 Douro (Duero) ,0 Tajo (Tagus) ,0 Guadiana ,9 Toplam ,83 Tablo Sınıraşan Nehirler ve İspanya’daki Tesisler 1998 İşbirliği Anlaşması; Sınıraşan ortak nehir havzalarının yönetiminde işbirliğine ilişkin olarak Anlaşma’da yer alan temel kavram, karşılıklı olarak egemenlik haklarına saygı göstererek, her Devlet’in kendi sınırları içinde kalan havza topraklarında suların yönetiminde işbirliği yapılması olup, suların bölüştürülmesi veya müştereken yönetilmesi değildir. Böylece, ortak havza sularının iyi duruma getirilmesi ve korunması için her Devlet’in sınırları içinde kalan su kaynaklarının geliştirilmesi ve kullanılması bağımsız olarak yönetilecek, Anlaşma’da öngörülen mekanizmalar aracılığı ile eşgüdüm sağlanacaktır. Komşu halklar arasında iyi ilişkiler kurulması ilkesinden hareketle, [Eşgüdümün kapsamı] su yönetimi önlemlerinin etkinliğine bağlı olarak ortaya çıkabilecek sınıraşan etkilerle kısıtlanmıştır. Bu anahtar kavram, Su Çerçeve Yönetmeliği, Helsinki ve Espoo Sözleşmeleri ile tam uyumludur….[1] Sınıraşan ortak nehir havzalarının yönetiminde işbirliğine ilişkin olarak Anlaşma’da yer alan temel kavram, karşılıklı olarak egemenlik haklarına saygı göstererek, her Devlet’in kendi sınırları içinde kalan havza topraklarında suların yönetiminde işbirliği yapılması olup, suların bölüştürülmesi veya müştereken yönetilmesi değildir. Böylece, ortak havza sularının iyi duruma getirilmesi ve korunması için her Devlet’in sınırları içinde kalan su kaynaklarının geliştirilmesi ve kullanılması bağımsız olarak yönetilecek, Anlaşma’da öngörülen mekanizmalar aracılığı ile eşgüdüm sağlanacaktır. Komşu halklar arasında iyi ilişkiler kurulması ilkesinden hareketle, [Eşgüdümün kapsamı] su yönetimi önlemlerinin etkinliğine bağlı olarak ortaya çıkabilecek sınıraşan etkilerle kısıtlanmıştır. Bu anahtar kavram, Su Çerçeve Yönetmeliği, Helsinki ve Espoo Sözleşmeleri ile tam uyumludur….[1][1] [1] Henriques; A.G. (1999):‘The Portuguese-Spanish Convention on Shared River Basins’, International Workshop on River Basin Management, October 1999 Proceedings, The Hague p.193. [1] Henriques; A.G. (1999):‘The Portuguese-Spanish Convention on Shared River Basins’, International Workshop on River Basin Management, October 1999 Proceedings, The Hague p.193. [1]

37 37 Tablo-10.2: Hidrolojik Plan Yatırımları ( ) Faaliyetler Yatırımlar ( milyon Avro) Sulama yöntemlerinin modernleştirilmesi 6.150,43 Kentsel su temini 2.815,06 Hidrolik düzenleme (barajlar, vs) 2.718,85 Kanalizasyon ve arıtma 2.605,46 Ormanların restorasyonu 1.859,57 Nehir yataklarının restorasyonu ve taşkın koruma 1.433,98 Su kalitesi kontrol programları 1.260,05 Ebro Nehri’nden su iletilmesi 4.207,08 TOPLAM23.050,49

38 38 İspanya – Portekiz Arasındaki Sınıraşan Su İlişkilerine Ait Temel Sonuçlar Ülkeler arasında işbirliği ve güven ortamı mevcutsa yukarı kıyıdaş ülkedeki tesisler aşağı kıyıdaş ülkeler için tehdit değil su arz-güvenliği sağlayan bir unsurdur. Ülkeler arasında işbirliği ve güven ortamı mevcutsa yukarı kıyıdaş ülkedeki tesisler aşağı kıyıdaş ülkeler için tehdit değil su arz-güvenliği sağlayan bir unsurdur. Dış müdahalelere kapalı işbirliği anlayışı başarıda büyük rol oynar. Dış müdahalelere kapalı işbirliği anlayışı başarıda büyük rol oynar. Ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınma düzeyi birbirine yakın ise yani simetrik bir tablo mevcutsa işbirliği artar. Ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınma düzeyi birbirine yakın ise yani simetrik bir tablo mevcutsa işbirliği artar. Su tahsisi yerine su yönetiminde işbirliği daha kolaydır. Su tahsisi yerine su yönetiminde işbirliği daha kolaydır. Su kalitesinin yönetiminde işbirliği, uzlaşma arayışlarının başlangıç noktası olmalıdır. Bu konuda işbirliği taraf ülkelere eşdeğer fayda sağlayabilir. Taraflar kazanır toplam pozitiftir. Su kalitesinin yönetiminde işbirliği, uzlaşma arayışlarının başlangıç noktası olmalıdır. Bu konuda işbirliği taraf ülkelere eşdeğer fayda sağlayabilir. Taraflar kazanır toplam pozitiftir.

39 39 Bölüm 11 : AB’nin Sınıraşan Su Politikaları ve Türkiye SÇY’nin yaklaşımı SÇY’nin yaklaşımı –“Uluslararaı havza” terimi (3.) ve (13.) madde “International River Basin District” BM Sözleşmesinde “uluslar arası su yolu (water course)” kullanılmıştır. –AB, BM Sözleşmesine taraf değil ancak atıfta bulunuyor İlerleme Raporları ve diğer belgeler (Katılım Ortaklığı) İlerleme Raporları ve diğer belgeler (Katılım Ortaklığı) Uluslar arası sözleşmeler (AB taraf) Uluslar arası sözleşmeler (AB taraf) –Helsinki : Sınıraşan Su Yolları ve Uluslar arası Göllerin Korunması ve Kullanılması –Espoo : Sınıraşan Boyutta Çevresel Etki Değerlendirilmesi –Aarhus : Çevresel Konularda Bilgiye Erişim, Karar Alma Sürecine Halk Katılımı ve Yargıya Başvuru)

40 40 Tablo-12.1:-Su Sektörü Uyum Takvimi AB Mevzuatının Adı Yönerge Numarası ve Değişiklikler Türk MevzuatıYürürlük tarihi 1Kentsel Atıksu Arıtımı Yönergesi 91/271/EECKentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği İnsani Tüketim Amaçlı Suların Kalitesi Hakkında Konsey Yönergesi 98/83/ECİnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik İçme Suyu Elde Edilmesi Amaçlanan Yüzey Sularında Aranan Kalite Hakkında Yönerge 75/440/EECİçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik İçme Suyu Elde Edilmesi Amaçlanan Yerüstü Sularının Ölçüm Metodları, Örnekleme ve Analizi Hakkında Yönerge 79/859/EECİçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik Tarımsal Kaynaklardan Gelen Nitratların Sularda Sebep Olduğu Nitrat Kirliliğinin Önlenmesi Yönergesi 91/676/EECTarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği Bölüm 12 : Türkiye’de AB Su Mevzuatına Uyum Çalışmaları

41 41 6Bazı Tehlikeli Maddelerin Su Ortamlarına Deşarjlarının Yarattığı Kirliliğe Dair Yönerge ve Yan Yönergeler 76/464/EECTehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği Yüzme Sularının Kalitesine Dair Yönerge 76/160/EECYüzme Suyu Kalitesi Yönetmeliği Arıtma Çamurunun Tarımda Kullanılması Halinde Çevrenin ve Özellikle Toprağın Korunması Hakkında Yönerge 86/278/EECToprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Yeraltı Sularının Bazı Tehlikeli Maddelerin Neden Olduğu Kirlenmeye Karşı Korunması Hakkında Yönerge 80/68/ EECTeknik çalışmalar devam etmektedir Balık Yaşamını Korumaya Yönelik Tatlı Su Kalitesine Dair Yönerge 78/659/EECTeknik çalışmalar devam etmektedir Deniz Kabukluları Ortamlarının Kalitesinin Korunmasına Dair Yönerge 79/923/EECTeknik çalışmalar devam etmektedir.? 12Su Çerçeve Yönergesi2000/60/EECAB’nin su politikalarına ilişkin temel belgesi olan Çerçeve Yönerge’nin uygulanmasına ait kurumsal kapasite geliştirme projesinin 2009 yılında tamamlanması hedeflenmiştir. Bu proje çıktıları uyum çalışmalarını destekleyecektir. ?

42 42 Tablo-12.2: Yüksek Maliyetli Çevre Yatırımlarının Sektörel Dağılımı SEKTÖRLER YATIRIM İHTİYACI (Milyon YTL) 1 (Milyon Avro) Oran (%) Su sektörü Katı atık yönetimi Endüstriyel kirlilik kontrolü Hava ve Doğa koruma sektörleri Genel toplam

43 YÖNERGELER TOPL AM MALİY ET 1 Kentsel Atık Su Arıtımı Nitrat Kirliliği Su Çerçeve Yönergesi İçme Suyu Tehlikeli Maddeler Yüzme Suyu Kalitesi TOPLAM MALİYET Tablo 12.3-Su Sektöründe Yönergelere Göre Yatırım İhtiyacı (2007–2023)

44 44 Şekil-12.1: Yüksek Maliyetli Su Sektörü Yatırımları

45 45 Bölüm 13 : Su Sektöründe Kurumsal Yapılanma Kurumsal yapılanma türleri Kurumsal yapılanma türleri Kurumsal yapılanmada değişim ve uyum Kurumsal yapılanmada değişim ve uyum

46 Ya tır ım ge tir ile ri Altyapı Yatırımları Yönetim Yatırımları 1.Grup 2. Grup 3.Grup Gelişmekte Gelişmiş 1.Grup Ülkeler 2.Grup Ülkeler3.Grup Ülkeler Altyapı yatırımları çok az olduğundan karmaşık yönetim yatırımlarının getirisi düşüktür. Asgari düzeyde altyapı geliştirilmesine ağırlık verilmelidir. Bütün ülkeyi kapsayan yeterli düzeyde arıtma tesisleri, modern sulama sistemleri ve yeterli sayıda baraj tesisi olmaması nedeniyle karmaşık yönetim sistemleri kurulması için uygun olmayan bir ortam bulunmaktadır. Pragmatik yönetim sistemleri ve alt yapı ihtiyaçlarının birlikte ele alınması gerekir. Altyapı sorunları çözülmüştür. Bütüncül yönetim uygulamalarının geliştirilmesine odaklanılmalıdır. Çok düşük gelir düzeyli ülkeler: Etopya, Kenya Mozambik Orta-gelir düzeyi: Güney Afrika, Hindistan Gelişmiş ülkeler: Hollanda, ABD, Japonya Şekil 13.1-Kalkınma Düzeyine Göre Su Altyapısı ve Yönetim Yatırımları Yatırım Getirileri


"1 TÜRKİYE’NİN SU GÜNDEMİ Su Yönetimi ve AB Su Politikaları ÖZDEN BİLEN 16 ARALIK 2008." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları