Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1. KONU: ALKANLAR 1. ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar) Alkanların genel formülleri C n H 2n+2 ’dir. n; 1, 2, 3, 4, 5, 6 vb. tam sayılardır.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1. KONU: ALKANLAR 1. ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar) Alkanların genel formülleri C n H 2n+2 ’dir. n; 1, 2, 3, 4, 5, 6 vb. tam sayılardır."— Sunum transkripti:

1 1. KONU: ALKANLAR 1

2 ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar) Alkanların genel formülleri C n H 2n+2 ’dir. n; 1, 2, 3, 4, 5, 6 vb. tam sayılardır. 2

3 ALKANLARIN ADLANDIRILMALARI n = 1 CH 4 (Metan) n = 2 C 2 H 6 (Etan) n = 3 C 3 H 8 (Propan) n = 4 C 4 H 10 (Bütan) n = 5 C 5 H 12 (Pentan) n = 6 C 6 H 14 (Hekzan) n = 7 C 7 H 16 (Heptan) n = 8 C 8 H 18 (Oktan) 3

4 n = 9 C 9 H 20 (Nonan) n = 10 C 10 H 22 (Dekan) ALKİL Alkanlardan bir hidrojen çıktıktan sonra kalan gruba alkil denir. –R harfiyle gösterilir. Alkillerin genel formülü –C n H 2n+1 ’dir. ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI Alkanlardan –an eki kaldırılarak yerine –il eki getirilir. 4

5 ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI n = 1 –CH 3 (Metil) n = 2 –C 2 H 5 (Etil) n = 3 –C 3 H 7 (Propil) n = 4 –C 4 H 9 (Bütil) n = 5 –C 5 H 11 (Pentil) n = 6 –C 6 H 13 (Hekzil) n = 7 –C 7 H 15 (Heptil) n = 8 –C 8 H 17 (Oktil) 5

6 n = 9 –C 9 H 19 (Nonil) n = 10 –C 10 H 21 (Dekil) 6

7 Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği The International Union of Pure and Applied Chemistry 7

8 ALKANLARIN ADLANDIRILMASI Alkanların adlandırılması iki farklı şekilde olur: IUPAC Sistemine Göre Adlandırma (Sistematik Adlandırma) Özel Adlandırma 8

9 Alkanların IUPAC Sistemine Göre Adlandırılması (Sistematik Adlandırma) 1) Hidrokarbondaki en uzun C zinciri bulunarak dallanmanın yakın olduğu uçtan itibaren C atomlarına numara verilir. 2) En uzun karbon zincirine bağlanan alkil, atom ya da gruplar her iki uçtan eşit uzaklıkta ise alfabetik sıralamada adının ilk harfi önce gelen alkil, atom ya da grubun yakın olduğu uçtan numaralandırılır. 9

10 3) En uzun karbon zincirine bağlanan alkil, atom ya da grupların karbon numarası yazılarak kısa çizgi (tire) konulur. Sonra atom, grup ya da alkilin adı yazılır. 4) Aynı cins alkil, atom ya da grup; aynı veya farklı C atomuna bağlanmışsa ilgili C atomunun numarası (her bir bağlanan için ayrı ayrı olmak kaydı ile), arasında virgül olan rakamlar şeklinde yan yana yazılarak belirtilir. Rakamdan sonra da tire konup birden fazla olan bağlanan sayısı Grekçe rakamla belirtilir (di, tri, tetra, penta vb.). 10

11 5) Alkil, atom ya da gruplar baş harflerine göre alfabetik sırayla okunur. 6) En son en uzun C zincirindeki alkanın adı okunur. 7) Adlandırma tek bir kelime olarak yazılır. 8) İlk üç alkandan sonraki izomeri olan alkanlar şayet dallanmamışlarsa, adının başına “normal” ön eki getirilerek okunur. “Normal”, n– kısaltmasıyla da yazılabilir. 11

12 Alkanların Özel Adlandırma Kuralına Göre Adlandırılması İZO: En uzun zincirdeki ikinci karbona bir metil grubu bağlanmışsa izo ön eki kullanılır. NEO: En uzun zincirdeki ikinci karbona iki metil grubu bağlanmışsa neo ön eki kullanılır. 12

13 İZOMERİ Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı maddeler birbirinin izomeridir. İzomerlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirinden farklıdır. Örneğin; C 5 H 12 (pentan) bileşiğinin üç izomeri vardır. 13

14 PENTANIN İZOMERLERİ n–pentan (normalpentan) 2–metilbütan (izopentan) 2,2–dimetilpropan (neopentan) ALKİL GRUPLARININ İZOMERLERİ Alkil gruplarının da izomerisi vardır. Örneğin; propil alkilinin iki izomeri vardır. izopropil n–propil 14

15 ALKANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ 1)Doymuş hidrokarbonların ilk dört üyesi gaz, 5–17 karbonlular sıvı, 18 ve daha çok karbonlular katıdır. 2)Alkanlar suda çözünmezler. Organik çözücülerde çözünürler. 3)Renksiz, tatsız ve kokusuz yapıdadırlar. 4)Homolog sıra oluştururlar. Hidrokarbonlar arasında CH 2 kadar fark olmasına homologluk denir. 15

16 5)Molekülleri arasında Van der Waals bağları vardır. Moleküldeki karbon sayısı arttıkça molekülün kaynama noktası yükselir. Aynı sayıda karbon içeren alkanlarda dallanma arttıkça kaynama noktası düşer. 6)Hidrokarbonlar yakılırsa CO 2 ve H 2 O oluşur. 7)Doymuş hidrokarbonlar katılma tepkimesi vermezler. Ancak güneş ışığında halojenlerle yer değiştirme (sübstitüsyon) tepkimesi verirler. 16

17 ALKANLARIN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ 1) Würtz sentezi yoluyla 2) Grignard (Grinyar) bileşiklerinin hidrolizi yoluyla 3) Karboksilli asitlerin dekarboksilasyonu yoluyla 4) Doymamış hidrokarbonlardan 5) Metan gazının özel elde metotları 17

18 SİKLOALKANLAR Siklo ön eki aromatik hidrokarbonlar dışındaki halkalı hidrokarbonlar için kullanılır. Karbon zinciri halka şeklinde olan alkanlar sikloalkanlardır. Bu hidrokarbonların kapalı formülleri alkenlerin formüllerine benzer fakat kimyasal özellikleri doymuş hidrokarbonlarınkine benzer. 18

19 Sikloalkanların isimlendirilmesinde düz zincirli alkanların isimlendirilmesindeki kurallar geçerlidir, farklı olarak alkanın halkalı yapıda bulunduğunu ifade etmek için siklo ön eki kullanılır. 19

20 METAN GAZI PATLAMASI İstanbul’da 28 Nisan 1993 tarihinde Ümraniye Hekimbaşı çöplüğünde meydana gelen metan gazı patlaması neticesinde çöp yığınları çığ gibi kayarak yakınındaki evlerin üstünü kaplamıştır. Yangın meydana gelmiştir. 39 kişi ölmüştür. 20

21 METAN GAZI HANGİ GAZLARDA BULUNUR? Aşağıdaki gaz karışımlarının hepsi doğaldır ve % 90 ila % 99 arasında metan gazı içerirler: Doğal gaz Çöplük gazı Bataklık gazı Biyogaz 21

22 BERMUDA ŞEYTAN ÜÇGENİ 22 Deniz dibinde biriken fosiller ve çeşitli atıklardan zamanla çıkan metan gazı, deniz suyunun kimyasal karışımını etkileyerek deniz suyunun yoğunluğunu düşürmektedir. Yoğunluğu sıfıra yaklaşan suda gemi, yüzebilme özelliğini yitirmektedir. Bunun sonucunda da gemi metan gazının bulunduğu ve metan kuyusu adı verilen bölgeye doğru çekilmektedir. Kuyuya girer girmez de batmaktadır.

23 Bermuda Şeytan Üçgeni gibi gaz akımlarının şiddetli olduğu bölgelerde seyreden uçaklar da büyük tehlike sınırı içinde bulunmaktadır; çünkü su yüzeyine ulaşan metan gazı kabarcıkları atmosfere karışarak yukarıya doğru şiddetli bir metan gazı tüneli oluşturmaktadır. Bu tünele giren uçak da kontrolden çıkarak denize çakılmaktadır. 23

24 DOĞAL GAZ BORU HATLARI Rusya’dan Karadeniz’den Samsun’a gelen boru hattı Rusya’dan Trakya üzerinden Marmara denizinden Bursa’ya gelen boru hattı İran’dan gelen boru hattı 24

25 GEMİLERLE ALINAN PETROL VE DOĞAL GAZ Petrol gemilerle İskenderun, İzmir ve İzmit’e gelir. Brezilya, Venezuela vb. petrol çıkan her ülkeden alınabilir. Boru hattı ile gelen doğal gaz mevcudun % 95’idir. Doğal gazın % 5’i ise gemilerle Cezayir, Tunus vb. ülkelerden spot piyasadan boş gemi varsa alınır. 25

26 PETROL Petrolün günümüzde önemi büyüktür. İnsanlığa faydası çok büyük olan ve siyah altın olarak da adlandırılan petrol, zaman zaman insanoğluna korkulu rüyalar yaşatmıştır. Dileğimiz onun, sorumluluğunu bilen, hırsını yenen ve insanlığı ön planda tutan kimselerin elinde olmasıdır. 26

27 PETROLÜN OLUŞUMUNDA İKİ KURAM Geçmiş jeolojik çağlarda deniz olan yerlerdeki bitkilerden ve hayvanlardan oluşur. Bu petrol, günümüzde karalardan çıkarılan petroldür. Geçmiş jeolojik çağlarda da günümüzde de deniz olan yerlerdeki canlılardan oluşan petrol ise denizden çıkarılan petroldür. 27

28 PETROL RAFİNERİLERİNİN BULUNDUĞU YERLER BATMAN KIRIKKALE İZMİR ALİAĞA İZMİT 28

29 PETROLÜN GELMESİNDE İKİ YOL PETROL BORU HATTIYLA GEMİLERLE 29

30 PETROL BORU HATLARI KERKÜK–BATMAN–DİYARBAKIR–ADIYAMAN– YUMURTALIK BORU HATTI BAKÜ–TİFLİS–CEYHAN BORU HATTI (2006 YILINDA AÇILDI.) 2008 YILINDA İHALESİNİN YAPILMASI PLANLANAN SAMSUN–BAFRA–KAYSERİ– YUMURTALIK BORU HATTI: Samsun’a Rusya’dan gemilerle getirilecek olan petrol bu hatta verilecek. 30

31 RAZİ (864–925) Petrolün ilk defa damıtılması ve günümüzdeki adı olan nafta ismiyle kullanılmaya başlanması Razi’nin buluşudur. 31

32 KÖMÜRÜN OLUŞUMU Ağaçların yapısında bulunan selüloz ve lignin başta olmak üzere protein, reçine, terpen, flavonoit, alkaloit, sterol, tanin gibi maddeler milyonlarca senede kömür hâline gelir. 32

33 ASFALTİT Petrolün katısıdır. Petrol ile kömür arası bir maddedir. Halk arasında katı petrol olarak bilinir. Şırnak’ta bulunur. Senelerce kömür diye satılmıştır. 33

34 ASFALT (Hem sıvı hem de katı asfalta, asfalt denir.) SIVI ASFALT: Ham petrolün ağır ürününün (dip ürün) viskozitesi daha yoğun hâle getirilmişidir. Rafinerilerde asfalt üniteleri vardır. Bu ünitelerde dip ürün prosesten geçerek farklı asfaltlar elde edilir. KATI ASFALT: Sıvı asfalta kum, çakıl ilavesiyle elde edilen yollara serilen asfalt olarak bilinen üründür. 34

35 ZİFT ve KATRAN (Her ikisi de petrol kaynaklı değildir, kömür kaynaklıdır.) KATRAN: Kömürün damıtma ürünüdür. ZİFT: Katranın damıtılması esnasında damıtılmayan çökelektir. 35

36 ANTRASEN ve NAFTALİN Antrasen: Maden kömürü katranının son damıtma ürünüdür. Naftalin: Katranın fraksiyonlu destilasyonu ile elde edilir. 36


"1. KONU: ALKANLAR 1. ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar) Alkanların genel formülleri C n H 2n+2 ’dir. n; 1, 2, 3, 4, 5, 6 vb. tam sayılardır." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları