Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YARA İYİLEŞMESİ VE YARA BAKIMI

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YARA İYİLEŞMESİ VE YARA BAKIMI"— Sunum transkripti:

1 YARA İYİLEŞMESİ VE YARA BAKIMI
İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB ve BBC Kliniği Dr. Duygu Gizem KARALİ Uzm. Dr. Meltem AKPINAR Eğitim Sorumlusu: Doç. Dr. Özgür Yiğit Laryngoscope Oct;111(10):

2 16.yy’da modern cerrahinin kurucusu kabul edilen Fransız cerrah Ambroise Pare: ‘yarayı kapattım, tanrı iyileştirir’ Laryngoscope Oct;111(10):

3 Tanım Yara : Canlı dokunun anatomik ve fonksiyonel devamlılığının, cerrahi veya travmatik olarak bozulmasıdır. . Laryngoscope Oct;111(10):

4 Tanım Yara iyileşmesi: Yaralanmaya yol açan travma ile başlayan, düzenli hücresel ve biyokimyasal olaylar sonucu dokuyu tekrar normal durumuna getirmeye çalışan, doku cevabıdır. Laryngoscope Oct;111(10):

5 Sınıflama İyileşme Süresine Göre Yaralar:
1.Akut Yara: İyileşme sürecinin düzenli ve sıralı ilerlemesi 2.Kronik Yara: İyileşme süresi boyunca anatomik ve fonksiyonel bütünlüğün sağlanamaması (Örnek: açık yaralar, bası yaraları) Laryngoscope Oct;111(10):

6 Sınıflama Kapatılma Şekillerine Göre Yaralar Üç tiptir;
Primer kapanma ‏ Sekonder kapanma ‏ Tersiyer kapanma (Gecikmiş primer kapanma) Laryngoscope Oct;111(10):

7 Primer (Birincil) Kapanma
Yaranın dikildikten sonra sorunsuz olarak iyileştiği, optimum yara iyileşmesi durumudur. Yaranın kenarları düzgün ve aynı hizada bulunmalı, yara temiz olmalı ve iyi pansuman yapılmış olmalıdır. Laryngoscope Oct;111(10):

8 Primer (Birincil) Kapanma
Belirgin inflamasyon yanıtı olmadan yaranın 4-6 günde süratli ve komplike olmadan kapanmasıyla sonuçlanır. Minimum skar dokusu Minimum fonksiyon kaybı Laryngoscope Oct;111(10):

9 Primer Kapanma Yarada doku kaybı yok. Yara kenarları yaklaşabiliyor.
Lokal enfeksiyon yok. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 9

10 Sekonder (Spontan) kapanma
İnfarktüs, iltihabi ülserasyon, abse oluşumu veya doku kaybının şiddetli olduğu durumlarda ekstrasellüler matriks birikimi ile skarlaşma ve yara kenarlarından aşırı granülasyon dokusu büyümesiyle oluşan iyileşme biçimine sekonder yara iyileşmesi denir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 10

11 Sekonder (İkincil) kapanma
Yaranın açık bırakılarak kendi kendine iyileştiği durumdur. Doku kaybı, hizası bozuk yara kenarları, enfeksiyon veya doku beslenmesinde yetersizlik Primer kapanmaya göre gecikmeli iyileşme olur. 2-3 haftada iyileşme tamamlanır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 11

12 Sekonder Kapanma İyileşme granülasyon dokusuyla olur.
Enfeksiyon riski yüksek Değişmez olarak fonksiyon görmeyen büyük bir skar dokusu gelişir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 12

13 Tersiyer (gecikmiş primer) Kapanma
Gecikmiş primer sütürasyon Sekonder yara iyileşmesine terk edilmiş yaralarda enfeksiyon tamamen temizlendikten sonra, yaranın tekrar tabakalar halinde kapatılmasıdır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 13

14 Tersiyer Kapanma Yara cerrahi esnasında veya cerrahiden sonra enfekte olmuştur. Bu hastalarda enfeksiyon bulguları gerileyene kadar yarayı sütürize edilmez. 4-6 gün sonra yaranın granülasyon dokusuyla kaplanması sonrasında yara sütürize edilir. Kötü iyileşme: İnsizyonel herni Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 14

15 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.

16 Yara İyileşmesinin Fazları
Ana öğesi hücre proliferasyonudur. Kompleks, dinamik biyokimyasal ve sitolojik olaylar zinciri Birbiri içine geçmiş 3 ana fazdan oluşuyor: 1. Hemostaz ve İnflamasyon (0-4 gün) :Preproliferasyon fazı 2. Proliferasyon (2-22 gün): İyileşme fazı veya fibroplazi fazı Granülasyon, Anjiogenezis, Epitelizasyon 3. Differansiasyon: Maturasyon fazı veya remodelling fazı Bu evrelerdeki herhangi bir yetersizlik veya uzama: yara iyileşmesindeki gecikme ve kronik yara oluşumu ile sonuçlanır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 16

17 Yara kontraksiyonu Miyofibroblastlardan salgılanan kontraktil bir protein-aktin Kesin mekanizma?? Laryngoscope Oct;111(10):

18 Yara İyileşmesi Laryngoscope Oct;111(10):

19 Yara İyileşmesinin Fazları
1. İnflamasyon fazı (0 – 4. gün) A) Erken dönem (hemostaz): Eksuda; kan, lenf ve fibrin pıhtısı içerir, yara kenarları yapışır. B) Geç dönem (fagositoz): Lökositler hasarlanmış dokuları ve bakterileri fagosite ederler. (Başlangıçta Nötrofiller daha sonra makrofajlar aktiftir)‏ Yaralanma anında başlar Kızarıklık, şişlik, sıcaklık, ağrı, fonksiyon kaybı Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 19

20 İnflamasyon Fazı Kan yara alanına dolar.
Arteriol ve kapillerde geçici vazokonstrüksiyon (3-5 dk sürer) Hasara uğramış endotel hücrelerine yapışan trombositler kapiller damarları tıkar (Trombosit agregasyonu) Fibrinojen fibrin haline geçerek yara üzerinde örtücü fonksiyonu olan pıhtı oluşur. Pıhtı retrakte olarak yara dudaklarını birbirine yaklaştırır ve dehidratasyonla kuruyarak yaranın dış ortamla ilişkisini keser. Kapiller düzeyde vazodilatasyon ve geçirgenlik artışı ile inflamasyon başlatılır. (Doku mast hücrelerinden salınan histamin ve serotonin aracılığı ile) Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 20

21 İnflamasyon Fazı 12-14 saat içerisinde lökositlerin, özellikle de nötrofillerin yaraya kemotaksi aracılı migrasyonu başlar. Ardından lenfosit ve makrofajlar gelerek proteazlar, vazoaktif peptidler, büyüme ve kemotaktik faktörler salınır. Fibroblast ve endotel hücrelerinin proliferasyonu uyarılır. Yara merkezindeki hipoksik ortamda neoangiogenez uyarılır. Yara bölgesinde hiperemi, ısı artışı ve ödem hakimdir. Azalmış enflamatuar yanıt = bozulmuş yara iyileşmesi anlamına gelmektedir. Ör:DM ,KS kullanımı Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 21

22 2. Proliferasyon fazı (2- 22. gün)
Yara İyileşmesinin Fazları 2. Proliferasyon fazı ( gün) Granülasyon Angiogenez Epitelizasyon Bu dönem yarada granulasyon dokusunun şekillenmesiyle karakterizedir Granülasyon dokusu fibroblastlar, inflamatuar hücreler, yeni kapiller damarlar, gevşek ekstrasellüler kollajen matriks, fibronektin ve hiyaluronik asit içerir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 22

23 Proliferasyon Fazı Yaklaşık 15-21 gün sürer.
Genç fibroblastlar ve endotelyal hücreler hakimdir. Kollajen, elastin, fibronektin, GAG, ve proteazlar salgılanır. Kollajen sentezi ve anjiogenez bu fazda esas etkili faktörlerdir. Kollajen üretimi 5. günden sonra maksimum olup, yaklaşık 3 hafta sürer. Cilt fibroblastları ve damar çevresindeki mezenkimal hücreler miyofibroblastlara dönüşür. Yaranın gerilme gücünde hızlı artış sağlanır. Bu çoğalmayı sağlayan uyarılar henüz tam nedeni bilinmeyen bir mekanizma ile etkisini kaybederek proliferasyon süreci azalarak bitmektedir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 23

24 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.

25 Anjiogenezis Yara yüzeyi rölatif olarak iskemiktir, oksijen ve besin transferi olmadan iyileşme gerçekleşemez. Anjiogenez yaralanmadan sonraki 4. günde başlar. Yaraya en yakın venlerin endotel hücrelerinden kapiller tomurcuklanma şeklinde anjiogenik stimulusa cevap olarak oluşur. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 25

26 Epitelizasyon Yara kenarına en yakın epidermisten (keratinosit) yaralanmayı takiben 24 saat içinde başlar, yaklaşık 48 saat içinde tamamlanır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 26

27 Yara İyileşmesinin Fazları
3. Diferansiyasyon fazı (Remodelling, gün)‏ Kollajen çapraz bağlarla şekillenir Sonuç olarak doku gerginliği daha da artar Asla orijinal gerginliğin %80’inden fazlasına ulaşmaz Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 27

28 Matürasyon ve Remodelizasyon
Temel özellik kollajen depolanması Klinik açıdan en önemli evre-kollajen kalitesi-yara gerimi Depolanmanın yanında yıkım da mevcuttur.-kollejenazlar ve bazı proteazlarla (Yapım ve yıkım dengededir) Laryngoscope Oct;111(10):

29 Onarılan dokunun vaskülaritesi ve hücreleri dereceli olarak azalır.
Maturasyon; 2 yıla kadar sürebilir. Yeni kollajen formlarıyla yaranın şekli değişir ve yaranın gerginliği artar. Onarılan dokunun vaskülaritesi ve hücreleri dereceli olarak azalır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 29

30 Matürasyon ve remodelizasyon
En önemli sonucu yara gerim kuvvetinin maksimuma ulaşması Dikkatli sütüre edilen yaralarda 1. haftanın sonunda sütürler alındığında yara direnci sağlam derinin yaklaşık % 10’u kadarken, bu oran 3 ayda ortalama % 70 – 80’e kadar ulaşmaktadır. Fasyalarda 50. günde %50, 1 .yılda % 80 e ulaşır. Laryngoscope Oct;111(10):

31 Yara Kontraksiyonu Doku kaybı olan ve sekonder iyileşmeye bırakılan yaralarda olur. Yaranın büyüklüğünü azaltır. Miyofibroblastlardan salgılanan kontraktil bir protein- aktin Yara çevresindeki dokunun merkeze hareketi ile 7.günde başlar 4 hafta sürer Laryngoscope Oct;111(10):

32 Yara iyileşmesinde rolü olduğu kabul edilen Büyüme Faktörleri:
TGF-β: Trombositlerde yüksek düzeyde bulunur. Matriks proteinlerinin sentezi, angiogenez ve makrofaj kemotaksisi PDGF: Trombositlerin alfa granüllerden çıkar. Fibroblast proliferasyonu matriks oluşumu ve konnektif doku olgunlaşması.Makrofajları ve granülositleri yara içine çeker. FGF: Makrofajlardan salınır. Angiogenez peptidi olarak bilinir. TNF-α: Makrofajlardan salınır. Anjiogenezde rol oynar. EGF:Trombosit ve endotelden çıkar.Epitelyal mitoz ve kemotaksisin etkili bir uyarıcısıdır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 32

33 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Lokal faktörler Sistemik faktörler Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 33

34 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Lokal Faktörler 1. Enfeksiyonlar (Nekrotik doku, aşırı sütür materyali, yaranın lokalizasyonu). 2. İskemi 3. Yabancı cisimler (sütür materyali) 4. Doku gerginliğinin fazla olması kronik venöz yetmezlik enfeksiyonlar ödem 5. Pansuman tekniği 6. Cerrahi teknik Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 34

35 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Enfeksiyonlar Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 35

36 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
İskemi Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 36

37 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Doku Gerginliğinin Artması   Kronik Venöz Yetmezlik Ödem - Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 37

38 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Sistemik Faktörler Yaş (doku elastikiyeti, kan akımı) Obezite (adipoz doku kanlanması, enfeksiyon) Malnutrisyon, dehidratasyon Protein (kan albumin düzeyi)‏ Vitamin A, C, D Kalsiyum, Çinko, Bakır Kan glikoz düzeyi (Lökosit fonksiyonlarını iyileştirir)‏ Sistemik maligniteler Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 38

39 Yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Eşlik eden sistemik hastalıklar: hemopoetik hastalıklar, üremi, karaciğer hastalıkları, diabetes mellitus, anemi, kollajenöz - vasküler hastalıklar Sigara kullanımı* Steroidler/ sitotoksik ilaçlar/ radyoterapi alımı Ağrı (vazokonstrüksiyon)‏ Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 39

40 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11. Becvarovski Z, Kartush JM
* Laryngoscope Oct;111(10): Becvarovski Z, Kartush JM. Smoking and tympanoplasty: implications for prognosis and the Middle Ear Risk Index (MERI). Laryngoscope Oct;111(10):

41 Yara iyileşmesinde sistemik faktörler
Diabetus mellitus İnsülin yetersizliği Azalmış enflamatuar yanıta bağlı olarak Bakteri kolonizasyonu Yara enfeksiyonu Kollejen sentez ve depolanmasında bozulma İleri evre DM da ateroskleroz ve mikroanjiopati Düşük yara beslenmesi Bozulmuş periferik doku perfüzyonu Laryngoscope Oct;111(10):

42 Yara iyileşmesinde etkili sistemik faktörler
Böbrek yetersizliği Üremi kaynaklı protein-kalori malnütrasyonu Hiperbilirübinemi Fibroblast proliferasyonunu bozar Sarılıklı hastalarda yara ayrılma riski 6 kat fazla (surg.clin.north.am 1997, ) Laryngoscope Oct;111(10):

43 Yara iyileşmesinde etkili sistemik faktörler
Beslenme yetersizliği Enflamasyonun inhibisyonu, kollejen sentezi ve fibroplazi inhibisyonu (In.schwartz SI 1999) Vitamin C :Kollajen hidroksilasyonu Vitamin A: Epitelizasyon Çinko: yara gerimini artırır(Acta Chır Scand 1990) Bakır,manganez,magnezyum,kalsiyum Laryngoscope Oct;111(10):

44 Yara iyileşmesinde etkili sistemik faktörler
Kortikosteroidler Enflamasyon evresinde etkili Hücre migrasyonu, proliferasyonu ve anjiogenez bozulması Sonuç: Yara gerilimi azalması Vitamin A verilmesi kısmen bu etkileri azaltır Laryngoscope Oct;111(10):

45 Yara iyileşmesinde etkili sistemik faktörler
NSAİİ: Yara kontraksiyonunu azaltır. Sitotoksik ajanlar Radyoterapi Yara iyileşmesinde en çok gecikme duyarlılığın en fazla olduğu proliferasyon evresindeki uygulamalarda olur. Ameliyat sonrası radyoterapi için en uygun zaman 3. hafta 8. haftadan uzun beklenildiğinde ise fibrozis ve striktür gelişim olasılığı artmaktadır. Laryngoscope Oct;111(10):

46 Yara İyileşmesi Komplikasyonları
Hematom Seroma Yara yeri enfeksiyonu Yara ayrılması ve evisserasyon Keloidler ve hipertrofik skarlar Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 46

47 Hematom Yarada kan ve koagülum toplanması sonucu oluşur. Morarma Ağrı
Şişlik Kan sızması Laryngoscope Oct;111(10):

48 Hematomlar iyileşmeyi geciktirir, insizyonel hernilere ve enfeksiyona neden olabilirler.
Tanı konulduğunda steril şartlarda yara açılır ve hematom boşaltılır, kanamaya neden olan damar bağlanarak hemostaz yapılır. Yara yeri tekrar drene edilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 48

49 Seroma Yarada seröanjioz sıvı birikmesidir.
Sıklıkla mastektomi gibi deri flebi kaldırılan veya lenf disseksiyonu yapılan girişimler sonrası oluşur. Seroma oluşumunu önlemek için kapalı emici drenler yerleştirilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 49

50 Palpasyonla fluktuasyon alınır.
Seroma cerrahi müdahaleden sonra insizyonun altında şişlik ve rahatsızlığa neden olur. Enfeksiyon veya hematom eklenirse kesi yerinde kızarıklık ve ısı artışı semptomlara eşlik eder. Palpasyonla fluktuasyon alınır. Bu bölgeye ponksiyon yapılırsa sıvı aspire edilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 50

51 Yara iyileşmesini geciktirdiği ve bakteri çoğalmasına uygun bir ortam oluşturduğu için drene edilmesi gerekir. 14-16 no iğne veya anjiyokateterle steril bir teknik kullanılarak aspirasyon ve basınçlı pansuman yapılmalıdır. Kronik seromalar periyodik aspirasyonlarla veya kapalı emici drenlerle tedavi edilebilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 51

52 Yara Yeri Enfeksiyonu Tüm enfeksiyonların % 38'i
En sık etken S. Aureus’tur Streptokok, psödomonas, proteus ve klebsielladır. Çevre, hasta ve cerrahi teknikle ilgili çok sayıda faktör etkili Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 52

53 Yara Yeri Enfeksiyonu İlk belirti ateş olup, daha sonra yarada ağrı, kızarıklık, sıcaklık artması, şişlik saptanır. Hastada taşikardi ve genel durumda bozulma ortaya çıkabilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 53

54 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.

55 Yara Yeri Enfeksiyonu Yara yeri enfeksiyonu
Mortalite ve morbidıtenin önemli nedenlerinden Yüzeyel ve derin olmak üzere iki çeşittir. Yaralar enfeksiyon olasılığına göre 4’e ayrılır. Laryngoscope Oct;111(10):

56 Cerrahi Yaraların Sınıflaması
Altta yatan hastalıklara bağımlı 28 to 70% Perfore appendisit İntraabdominal apseler, kolon perf Açık, beklemiş eski yara Travmatik (Devitalize doku)‏ Ameliyat alanı püylü, perfore organlar Kirli 20% Hazırlıksız barsak rezeksiyonu Açık, taze travmatik yaralar, Enfekte safra yolları ve GÜS’ den yoğun kontrol edilemeyen bulaşma, GİS’den major bulaşma Kontamine Gram (–)‏ Anaeroblar <10% Appendektomi (pü yok)‏ Gastrektomi Lapar. Kolesistektomi İçi boş organlara girilmiş fakat minimal kontaminasyon olmuş. İçi boş organlarda enfeksiyon yok Temiz- kontamine Staph A. 2% Mastektomi Fıtık ameliyatı Tiroidektomi Nontravmatik, nonenfekte İçi boş organlara girilmemiş (GİS, GÜS, Respiratuar sistem)‏ Temiz Olası mikroorganizma Enfeksiyon yüzdesi Örnek Tanım Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 56

57 Yara İyileşmesindeki Sorunlar
Yara yeri enfeksiyonu Profilaktik antibiyoterapi Olası etkene yönelik Düşük toksisite 1 sa önce IV 4 sa uzun cerrahilerde 2. doz uygulanmalı Postop 2 ila 3 doz verilebilir.24 saatten fazla uzatmak ise gereksiz. Enfeksiyon olasılığı yüksekse kullanım sürdürülebilir En uygun sefalosporinler Laryngoscope Oct;111(10):

58 Yara İyileşmesindeki Sorunlar
Yara yeri enfeksiyonu Enfeksiyon pürülan mı yoksa selülit tarzında mı? Sellülit tarzında, pürülan drenaj yoksa antibiyoterapi yeterli Pürülansa yara açılmalı, kültür, drenaj, serum fizyolojikle irrigasyon, pansuman Laryngoscope Oct;111(10):

59 Keloidler ve Hipertrofik Skarlar
Keloidler, derinin travmaya karşı aşırı doku reaksiyonu şeklinde gelişen yara bölgesi dışına doğru uzanan benign fibröz büyümelerdir. Hipertrofik skarlar ise yaranın oluştuğu bölgeye lokalizedir, yara yerinin dışına taşarsa keloid olarak tanımlanır. Normalde yaralanmadan 3-4 hafta sonra kollajen sentezi ve yıkımı eşitlenmesine rağmen, hipertrofik nedbe ve keloidde bu eşitlenme olmamakta ve sürekli bir kollajen birikimi meydana gelmektedir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 59

60 Cerrahi girişim ve yaralanmadan hemen sonra
Hipertrofik skarlar Cerrahi girişim ve yaralanmadan hemen sonra 1-2 yıl içerisinde gerileyebilir. Boyutlar yara sınırları içerisindedir. Uygun cerrahi ile düzelebilir. Keloidler Cerrahi girişim ve yaralanmadan belli bir süre sonra Çok nadiren geriler. Boyutlar yara sınırları dışına taşar Cerrahi ile daha kötü hale gelebilir. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 60

61 -Travma muhtemelen en önemlisi!
Etiyolojisi?? İmmün sistemin hücreleri tarafından üretilen büyüme faktörleri fibroblastları sürekli olarak aktive halde tutmakta ve kollajen sentezletmektedir. Hipertrofik skar ve keloid dokusunda yüksek miktarda TNF-α, TGF-β ve histamin -Travma muhtemelen en önemlisi! -Deri ve yara gerginliği keloid oluşumunda bir başka kritik faktördür. Sırtın üst bölgesi? Omuzlar? Kollar? Kulak memeleri? Çene? -Hormonal etkiler Keloidler sıklıkla pubertede oluşurlar ve özellikle hipertrofik skarlar menapozdan sonra geriler. Akromegalilerde ve gebelerde risk artmıştır. -Genetik yatkınlık : Siyah ırkda daha sık Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 61

62 Belirgin şekil bozukluğu Kaşıntı Ağrı
Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 62

63 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.

64 Hipertrofik skar ve keloid Cerrahi tedavi sonrası nüks oranı yüksek
Konservatif tedavi Kortikosteroid enjeksiyonu Baskılı pansuman Silikon jel İnterferon-2β, 5-florourasil, bleomisin ve imiquimod Laryngoscope Oct;111(10):

65 Altta yatan patolojik sorun tedavi edilmeli
Kronik yaralar Altta yatan patolojik sorun tedavi edilmeli Örn: diyabetik ülserler, dekübit ülserleri, venöz staz ülserleri Marjolin ülser Laryngoscope Oct;111(10):

66 Yara Bakımında Genel Prensipler
Kanama kontrolü Yara temizliği Yaranın detaylı muayenesi Kapatma yönteminin seçimi Ağrı kontrolü Tetanoz profilaksisi Antibiyotik profilaksisi Yara pansumanı Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 66

67 Öncelikle ABC (CAB)! Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.
67

68 Yara Pansumanında Genel Kurallar
1- Ellerin temiz olması ve steril eldiven kullanımı 2- Kullanılan aletlerin steril olması 3- Yara ve çevresinin yara merkezinden başlayarak etrafa doğru antiseptik solüsyon ile silinmesi 4- Gerektiğinde nekroze dokuların debride edilmesi Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 68

69 Yara Pansumanında Genel Kurallar
5- Steril gazlı bez veya cerrahi biyolojik örtüler ile kapatılması 6- Bölgenin dinlendirilmesi 7- Enfeksiyon profilaksisi 8- Yaranın her gün açılarak enfeksiyon, seroma, hematom açısından değerlendirilmesi Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 69

70 Yara Bakımı Yara pansumanı Bakteriyel kontaminasyonu azaltır.
Yarı geçirgen olmalıdır. Açık yarada nemliliği korumalıdır. Isı kaybının önüne geçmelidir. Ölü dokular uzaklaştırılmalıdır. Kolay ayrılabilmelidir. Ağrıyı azaltmalıdır. Laryngoscope Oct;111(10):

71 Pek çok antiseptik solüsyon geliştirilmiştir.
Lizol, tentürdiyot, Mersol, Rivanol kullanımı terkedilmiştir. Antiseptik solüsyonların mikrop ve insan hücresini ayırdetmeksizin zarar verdiği kanıtlanmıştır. İnsan hücresinin daha kolay zarar gördüğü gösterilmiştir. Özellikle açık ve enfekte yaraya antiseptik solüsyon kullanımının bilimsel bir dayanağı yoktur. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 71

72 Cerrahide başarı , bakterinin üreyeceği ortama yol açmadan yapılacak bir cerrahi ile mümkündür.
Var olan enfeksiyon ile mücadelede bakterinin ürediği ortamı organizmanın lehine döndürebildiğimiz ölçüde yara iyileşmesinde sonuca varırız. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 72

73 Sık Kullandığımız Antiseptikler
İyot türevleri Povidon İyot(%10’ luk solüsyon) Batticon, Betadine, Isosol, Poviod, Polyod Diguanidler Klorheksidin(%4’ lük solüsyon)‏ Hibisel, Klorheks, Klorheksol Diguanid+Amonyum Bileşiği Klorheksidin+Setrimid(%1.5+ %15)‏ Savlon, Savlex, Savanol,Setridif Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 73

74 Islak Pansuman Nemli emici pansuman
%0.9 luk NaCl solüsyonu (serum fizyolojik)‏ hidrofil özellikli steril gazlı bez steril eldiven Serum fizyolojik canlı dokuya zarar vermez Doku kuruluğunun önüne geçerek sekonder nekrozların oluşumunu engeller. Bakteri ve ürünleri gazlı bez tarafından emilir ve seyreltilir. Geç dönemde yara ödemini azaltarak daha iyi bir kan akımı sağlanır. Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 74

75 Cerrahi Biyolojik Örtüler
Biyosentetik transparan pansuman materyalleri Oksijen ve nemi geçirir, normal cilde yapışır. 7-10 gün değiştirilmeden kalabilir Opsite sprey- film>polyuretan film+adeziv madde Biobrane> Kollajen -silikon bialuminat Omiderm Laryngoscope Oct;111(10): Laryngoscope Oct;111(10): 75

76 Yara Bakımı Yara bakımında kullanılan yeni ürünler: Filmler (tegaderm)
Hidrokolloidler (duoderm, ultec) Hidrojeller (span jel, intrasite jel) Hidroaktifler (cutinova) Köpükler (allevyn, polymem) Pudra ve pastalar (duoderm granules) Kalsiyum aljinat (kallostat, sorbsan) Laryngoscope Oct;111(10):

77 Laryngoscope. 2001 Oct;111(10):1806-11.

78 Özet Cerrahinin farklı alanlarında mükemmel yara iyileşmesi farklı anlamlar taşır Hastanın arzusu ağrısız ve çabuk iyileşmedir. Tümünün başarılabilmesi için yara iyileşmesinin iyi öğrenilmesi ile mümkündür. Laryngoscope Oct;111(10):

79 TEŞEKKÜRLER Laryngoscope Oct;111(10):

80 Kaynaklar Basic science of wound healing, Enouch S., Leaper D. ,SURGERY 26:2 Yara Bakımı ve Tedavisi, Cerrahpaşa Tıp fakültesi, STEE Robbins Temel Patoloji Sabiston Textbook of Surgery Laryngoscope Oct;111(10):


"YARA İYİLEŞMESİ VE YARA BAKIMI" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları