Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞ HUKUKU. 2 Eğitimimizin Amacı İş hukukunun temel amaç ve ilkeleri, İSG alanında tarafların hak ve sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olmak ve Örnek.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞ HUKUKU. 2 Eğitimimizin Amacı İş hukukunun temel amaç ve ilkeleri, İSG alanında tarafların hak ve sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olmak ve Örnek."— Sunum transkripti:

1 İŞ HUKUKU

2 2 Eğitimimizin Amacı İş hukukunun temel amaç ve ilkeleri, İSG alanında tarafların hak ve sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olmak ve Örnek vakalarla pekiştirmek

3 İSG konusunda ulusal mevzuat, İşverenin İSG konusunda sorumlulukları, İşin düzenlenmesine ilişkin hükümler, Sosyal güvenlik alanında, iş güvenliği uzmanının ve tarafların sorumlulukları ile çalışanların hakları (sigortalılık, sağlık nedeniyle raporlu olunan günler, sağlık yardımları, maluliyet, emeklilik ve diğer yardımlar), Gerektiğinde hukuksal başvuru yöntemleri, İşveren ile sözleşme yapma ve sonlandırma, İş güvenliği uzmanının ve çalışanların istihdamı ile işten çıkarılmada ön görülen iş güvencesi ve tazminat sistemlerine ilişkin düzenlemeler, İSG hizmetlerinin organizasyonu ve yasal yetkililerin rolü hakkında sonuçlanmış yargı kararları ile örneklendirilerek bilgi sahibi olmak. Öğrenim Hedeflerimiz

4 4 Konu Başlıklarımız 1. İşçi, işveren, alt işveren, işveren vekili kavramları 2. İşverenin hak ve yükümlülükleri 3. İşverenin sorumluluğu 3.1. İşverenin sorumluluğunun hukuki dayanağı 3.2. İşverenin sorumluluğunun kapsamı ve bu sorumlulukta kusurun rolü 3.3. İşveren tarafından ödenecek tazminatlar Maddi-manevi tazminat Destekten yoksun kalma tazminatı Rücu tazminatı 3.4. İşverenin idari sorumluluğu 3.5. İşverenin cezai sorumluluğu

5 5 Konu Başlıklarımız 4. Çalışma sürelerine ilişkin hükümler 5. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin ceza yaptırımları 6. İşveren vekilinin sorumluluğu 7. İşçilerin hak ve yükümlülükleri 8. İş güvenliği uzmanlarının hak ve yükümlülükleri 9. İş güvencesine ilişkin genel esaslar 10. Sendikaların sorumluluğu Eğitim sorumluluğu İSG konularında toplu iş sözleşmelerinden yararlanılması

6 6 Konu Başlıklarımız 11. İş kazası ve meslek hastalıklarının hukuki yapısı 12. Bireysel iş hukuku açısından iş kazası ve meslek hastalığı Nedensellik bağı Meslek hastalıkları mevzuatı sayılı Kanun, Tespit İşlemleri Yönetmeliği, Yüksek Sağlık Kurulu Yönetmeliği 13. Sonuçlanmış yargı kararları

7 7 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları 4857 sayılı İş Kanunu (R.G. 10/6/ ) Madde 2’ ye göre Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

8 8 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.

9 9 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

10 10 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.

11 11 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları a) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait kadro veya pozisyonlara atanmaya, b) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait işyerlerinin kadro veya pozisyonlarında çalışanlar için toplu iş sözleşmesi, personel kanunları veya ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanmaya, hak kazanamazlar. Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir.

12 12 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz

13 13 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (R:G: 16/6/ ) Kanunu Madde 11’ e göre İşyeri, sigortalı sayılanların maddî olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerlerdir. Madde 12’ e göre ise 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine İşveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse, işveren vekilidir. Bu Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar.

14 14 1.İşçi, İşveren, Alt İşveren, İşveren Vekili Kavramları İşveren vekili ve 4857 sayılı İş Kanununda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan işveren, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.4857 sayılı İş Kanununda Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.

15 15 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri 2.1. İşverenlerin Hakları İş sağlığı ve güvenliği alanında işçilere getirilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, işverenler açısından bir takım haklar doğurur. Bunlardan ilki, bu yükümlülüklere aykırılığın iş kazası yada meslek hastalığına uğrayan işçi açısından müterafık kusur olarak değerlendirilmesidir. Aynı durum, kendi zarar görmese de diğer bir işçinin kazaya uğramasına sebep olan işçi için de geçerlidir. Bu durumda kusurlu işçi, işverenin zarar gören işçiye ödediği tazminatların bir kısmını kendisine rücu edebilmesine katlanmak zorunda kalacaktır.

16 16 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri İşçilerin yükümlülüklerine aykırı davranışlarının işverene sağladığı bir başka hak, disiplin cezası uygulamasıdır. İşveren, iş akdinde veya iç yönetmelikte dayanağı bulunmak koşuluyla önlemlere uymaktan kaçınan işçilere disiplin cezası uygulayabilir. Borçlar Kanunu madde 312’ ye göre “İşçi, taahüt ettiği şeyi ihtimam ile ifaya mecburdur. Kasıt veya ihmal ve dikkatsizlik ile iş sahibine iras ettiği zarardan mesuldur.”

17 17 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri 2.2. İşverenin Yükümlülükleri İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için her türlü önlemi almak İş sağlığı ve güvenliği önlemlerine Uyulup uyulmadığını denetlemek, Eğitim vermek ve bilgilendirmek İş sağlığı ve güvenliği alanında işyeri örgütlenmesini sağlamak

18 18 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri Madde 81’ e göre İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve işin tehlike sınıf ve derecesine göre;

19 19 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri a) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla, b) Bir veya birden fazla işyeri hekimi ile gereğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle, c) Sanayiden sayılan işlerde iş güvenliği uzmanı olan bir veya birden fazla mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle, yükümlüdürler. İşverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve bu maddeye dayanılarak çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile yerine getirebileceği gibi, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilir. Bu şekilde hizmet alınması işverenin sorumluklarını ortadan kaldırmaz.

20 20 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri İşyeri sağlık ve güvenlik biriminde görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve işverence görevlendirilecek diğer personelin nitelikleri, sayısı, işe alınmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma şartları, eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde kurulacak sağlık ve güvenlik birimleri ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin nitelikleri, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alınmasına ilişkin hususlar ile bu birimlerde bulunması gereken personel, araç, gereç ve teçhizat, görevlendirilecek personelin eğitim ve nitelikleri Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipleri Birliği ve Türk Mimar Mühendis Odaları Birliğinin görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

21 21 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere, üçüncü fıkrada öngörülen eğitimler aldırılmak suretiyle ve aslî görevleri kapsamında, çalışmakta oldukları kurum ve kuruluşların asıl işveren olarak çalıştırdıkları işçilerin işyeri hekimliği hizmetleri gördürülür. Bu kurum ve kuruluşların diğer personel için oluşturulmuş olan sağlık birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik birimi olarak da kullanılabilir sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (R:G: 16/6/ ) Kanunu Madde 11 İşveren, örneği kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, kuruma vermekle yükümlüdür.

22 22 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri Alt işveren, asıl işverenin işyerinde çalıştırdığı sigortalıları, işverenle aralarında yaptıkları sözleşmenin ibrazı kaydıyla, Kurumdan alacağı özel bir numara ile asıl işverenin kayıtlı olduğu dosyadan bildirir Madde 12 Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.

23 23 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri 2.3. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi ve Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Hakkındaki Yönetmelik Madde 5- İşverenin Yükümlülükleri (1) İşverenler, işyerlerinde, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamını sağlamak amacıyla; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini belirlemek, almak, uygulanmasını izlemek, denetlemek ve geliştirmek, iş kazası ve meslek hastalıklarını önlemek, işçilere ilkyardım ve acil müdahale ile önleyici ve koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerini vermekle yükümlüdür. (2) İşverenler, devamlı olarak en az 50 işçi çalıştırdıkları işyerlerinde bu hizmeti vermek için, işyeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla ve bir veya birden fazla işyeri hekimi ile gereğinde diğer personeli ve sanayiden sayılan işlerde bir veya birden fazla iş güvenliği uzmanını görevlendirmekle yükümlüdürler.

24 24 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri İşverenler, bu yükümlülüklerini, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin tamamını veya bir kısmını işyeri dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden alarak da yerine getirebilirler. (3) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesinden işveren sorumludur. Ortak sağlık ve güvenlik biriminden hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşçilerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluğunu etkilemez. (4) İşveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi personelinin işbirliği içinde çalışmalarını sağlar.

25 25 2. İşverenin Hak ve Yükümlülük leri (5) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorumlulukları çerçevesinde, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminin görevlerini yürütmesi için gerekli bilgileri bu birimlere aktarır. (6) İşveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimi personelinin işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmeti ile ilgili görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmesi hususunda gerekli kolaylığı sağlamak, planlama ve düzenleme yapılmasına imkan vermekle yükümlüdür. (7) İşveren, sağlık ve güvenlikle ilgili konularda işçilerin görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar. (8) İşveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev yapan personelin adı, soyadı, çalışma saatleri ile yetki ve sorumlulukları konusunda işçileri bilgilendirir.

26 26 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri (9) İşyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanının, noter tarafından onaylanmış bir deftere yazdıkları iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbir ve tavsiyelerinin yerine getirilmemesinin sonuçlarından işveren sorumludur. Bu defterin, istenmesi halinde, işyerini teftişe yetkili iş müfettişlerine gösterilmesi zorunludur. (10) İşveren, işyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanlarına bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine getirebilmeleri için, 31 ve 36 ncı maddelerde belirtilen sürelerden az olmamak kaydı ile yeterli çalışma süresini sağlar. (11) İşveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminin, başka bir işyerinden kendi işyerine çalışmak üzere gelen işçilerin sağlık bilgilerine ulaşabilmesini sağlar.

27 27 2. İşverenin Hak ve Yükümlülükleri (12) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı doğrultusunda, kayıt ve bildirim yükümlülüklerini işyeri sağlık ve güvenlik birimi veya ortak sağlık ve güvenlik birimi ile işbirliği içerisinde gerçekleştirir. (13) İşveren, işçilerin kişisel sağlık dosyalarını işten ayrılma tarihinden itibaren 10 yıl süreyle saklamak zorundadır. İşyeri ortam faktörlerinden kaynaklanan hastalıkların yükümlülük süresi bu süreyi aşan işyerlerinde, evrakların saklanması hastalıkların yükümlülük süresine göre uzar. İşçinin işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde, yeni işveren işçinin kişisel sağlık dosyasını ister, önceki işveren de dosyanın bir örneğini onaylayarak gönderir.

28 28 3. İşverenin Sorumluluğu 3.1. İşverenin Sorumluluğunun Hukuki Dayanağı sayılı kanun madde 76: İşverenin, genel sağlık sigortalısının ve üçüncü kişilerin sorumluluğu İşveren, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan genel sağlık sigortalısına sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ve 65 inci madde hükümlerine göre yapılacak masraflar Kurum tarafından karşılanır.65 inci madde Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, genel sağlık sigortalısının tedavi süresinin uzamasına veya malûl kalmasına veya malûllük derecesinin artmasına sebep olan işveren, Kurumun bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlüdür.

29 29 3. İşverenin Sorumluluğu Tedavinin sona erdiğine ve çalışılabilir durumda olduğuna dair Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından belge almaksızın başka işte çalışan genel sağlık sigortalısının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi masrafları ise kendisinden alınır. İş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderleri işverene tazmin ettirilir.

30 30 3. İşverenin Sorumluluğu İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Genel sağlık sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere kastı veya suç sayılır bir hareketi veya ilgili kanunlarla verilmiş bir görevi yapmaması ya da ihmali nedeniyle Kurumun sağlık hizmeti sağlamasına veya bu kişilerin tedavi süresinin uzamasına sebep olduğu mahkeme kararıyla tespit edilen üçüncü kişilere, Kurumun yaptığı sağlık hizmeti giderleri tazmin ettirilir.

31 İşverenin Sorumluluğunda Kusurun Rolü Sorumluluktan bahsedilebilmesi için, aynı zamanda bir zararın oluşması gerekmektedir. Olay sonucunda kazazede şikayet ederse ceza davası açılır. Birden çok kişinin yaralanması ile sonuçlanan davalarda şikayet olmasa bile C.Savcısı tarafından kamu davası açılır. Bilinçli taksir suçlarında da şikayet aranmaksızın dava açılır. 3. İşverenin Sorumluluğu

32 -Yargılama sulh ceza mahkemesinde yapılır Tck. 89. Md. Uyarınca 3-12 ay arasında hapis veya adli para cezası verir. -Duyu zayıflaması, kemik kırılması, çehrede sabit eser, konuşmada sürekli zorluk ve hayati tehlike geçirme halinde ceza yarı oranında arttırılır. -Bitkisel hayata girme veya sürekli hastalık, uzuv kaybı, çocuk yapma veya konuşma yeteneğini kaybetme, yüzde sürekli değişiklik yahut çocuk düşürme halinde ceza bir kat arttırılır. OLAY YARALANMA İLE SONUÇLANMIŞSA

33 Olay bir kişinin ölümü ile sonuçlanmışsa: Asliye ceza mahkemesi, TCK 85. Maddesi uyarınca 2-5 yıl arası hapis cezası, -Birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü yanında başka kişilerin yaralanması ile sonuçlanmışsa: Ağır ceza mahkemesi, TCK 85. Maddesi uyarınca 2-15 yıl arası hapis cezası verilir.

34 34 Kazalar sonucunda kimlerin hangi oranlarda kusurlu olduğu mahkeme safhasında bilirkişiler marifetiyle tespit edilir. Genel manada, meydana gelmiş olan zararlar; işçi işveren ve üçüncü şahıslar tarafından, kusurları oranında tazmin ettirilir. Ancak bir istisnai durum söz konusudur. Eğer Kaza, kaçınılmazlık sebebiyle meydana gelmiş ise, kaza ile ilgili herhangi bir kişinin veya kuruluşun kusuru bulunmuyor ise, bu zararın belli oranlarda işçi ve işveren tarafından çekilmesi gerekmektedir. İşverenin bu yükümlülüğüne kusursuz sorumluluk denmektedir. 3. İşverenin Sorumluluğu

35 İşveren Tarafından Ödenecek Tazminatlar Tazminat davaları, kişilerin veya kuruluşların uğradığı zararın tazmin edilmesini hedefler. Genel manada, meydana gelmiş olan zararlar; işçi işveren ve üçüncü şahıslar tarafından, kusurları oranında tazmin ettirilir. Eğer kaza, kaçınılmazlık sebebiyle meydana gelmiş ise, kaza ile ilgili herhangi bir kişinin veya kuruluşun kusuru bulunmuyor ise, bu zararın belli oranlarda işçi ve işveren tarafından çekilmesi gerekmektedir. İşverenin bu yükümlülüğüne kusursuz sorumluluk denmektedir. İş kazalarından dolayı tazminat davası, olayın meydana gelmesinden veya olayın fark edilmesinden itibaren 10 yıl içinde açılması gereklidir. Aksi halde zaman aşımına uğramış olur. 3. İşverenin Sorumluluğu

36 Maddi (İş görömezlik) tazminat Bu tazminat, kişinin uğramış olduğu gelir kaybı ve yıpranma sebebiyle ödenmesi gereken bir tazminattır. İş göremezlik tazminat hakkı, Borçlar Kanununun 46. Maddesi gereğince doğmaktadır Borçlar kanunu 46.Madde : “Mağdurun çalışma gücünü yitirmesinden yada iktisadi geleceğinin sarsılmasından doğan zararın tazmin edilmesi gerekir.” Amaç: işçinin çalışma gücünde meydana gelen eksilme nedeniyle uğradığı gelir kaybının giderilmesi 3. İşverenin Sorumluluğu

37 Çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği Çalışma gücü kaybının belirlenmesinde esas alınır. Bu yönetmelikte kazaya uğrayan her organın mesleğe ve yaşa göre çalışma gücünü hangi oranda azalttığı gösterilmiştir. İş Göremezlik tazminatını almak için ancak Kazaya uğrayan dava açabilir. Yakınları veya bir başkası dava açamaz. İş göremezlik tazminatının hesabında, kazazedenin yaşı, aldığı ücret ve maluliyet oranı etkilidir. Kazazedenin yaşına, aldığı ücrete ve maluliyet oranına göre alacağı tazminat hesap edilir. 3. İşverenin Sorumluluğu

38 Manevi tazminat Duyulan elem ve acı ruhsal dengenin bozulması, yaşama sevincinin azalması sebebiyle Borçlar Kanununun 47 maddesi gereğince verilen tazminattır Borçlar kanunu 47. Madde: “Hakim hususi halleri nazara alarak cismani zarara duçar olan kimseye, yahut adam öldüğü takdirde ölünün ailesine manevi zarar namıyla adalete muvafık tazminat verilmesine karar verebilir” Hususi haller; İşverenin kusurlu olması, tarafların karşılıklı iktisadi durumları, duyulan manevi acının derinliği, ağırlığı, şiddeti ve devam süresi 3. İşverenin Sorumluluğu

39 Manevi tazminatı etkileyen hususlar İşverenin kusurunun hafif veya ağır olması, İşçinin işverenle birlikte kusuru olması, Kusur işçide veya birlikte kusurda işçinin kusuru çok ağır, işverenin kusuru çok hafif ise dava ret edilebilir. Ölüm halinde borçlar kanunun 47. Maddesine rağmen Yargıtay’ a göre kan ve sıhri hısımlık şart değildir. Aile hukuku çevresindeki yakınlık değil duygusal yakınlık önemlidir. Dava bu maddede belirtilen hak dolaysıyla, kazazede veya ölümü durumunda ölünün yakınları tarafından (veya manevi zararını ispat edebilecek diğer kişiler tarafından) açılabilir. 3. İşverenin Sorumluluğu

40 40 Tazminat; Kazazede veya zararı ispat eden kişiye ödenir. Manevi tazminatın bölünmezliği sebebiyle bütünü için dava açılması gerekir, fazlaya ait hakkı saklı kalmak şartıyla dava açılamaz. Ancak bilahare zarar büyümüş ise bu kısım için yeniden dava açılabilir. Manevi tazminat miktarı: Zararın büyülüğüne, Mağdurun ekonomik durumuna ve İşverenin ekonomik durumuna göre Hakim tarafından takdir edilir. 3. İşverenin Sorumluluğu

41 Destekten yoksun kalma tazminatı İş kazası veya meslek hastalığı sonucunda kişinin ölmesi durumunda, bu kişi hayattayken destek verdiği kişilerin, bu desteklerini yitirmiş olmaları dolaysıyla, bunun tazmin edilmesi için açılan davalardır. “Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek gerekir” (Borçlar kanunu madde 45/2) İşveren işçinin ölümüyle,üçüncü kişilerin maddi desteklerini kaybetmeleri nedeniyle uğradıkları ve ilerde uğrayacakları zararları tazminle borçludur. Zarar verici olayın işverenin diğer bir işçisi ya da işçi niteliği taşımayan adamı tarafından meydana getirilmesi işverenin tazmin borcunu etkilemez. Tespit edilecek tazminat miktarı peşin ve toptan olarak hak sahibine ödenir. 3. İşverenin Sorumluluğu

42 Rücu tazminatı Bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda, meydana gelen maddi kayıplar, SGK tarafından karşılanır. SGK, yaptığı masrafları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 76. Maddesi gereğince olaydaki kusurları oranında İşverene, Üçüncü Şahıslara veya işçiye rücu edebilir. Bu sebeple, SGK, olayda kusurlu olan kişilerden tazmin etmek için rücuan alacak davası açar. 3. İşverenin Sorumluluğu

43 İşverenin İdari Sorumluluğu 4857 sayılı İş Kanunu Madde 79: İşin Durdurulması ve İşyerinin kapatılması Bir işyerinin tesis ve tertiplerinde, çalışma yöntem ve şekillerinde, makine ve cihazlarında işçilerin yaşamı için tehlikeli olan bir husus tespit edilirse, bu tehlike giderilinceye kadar işyerlerini iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlemeye yetkili iki müfettiş, bir işçi ve bir işveren temsilcisi ile Bölge Müdüründen oluşan beş kişilik bir komisyon kararıyla, tehlikenin niteliğine göre iş tamamen veya kısmen durdurulur veya işyeri kapatılır. Komisyona kıdemli iş müfettişi başkanlık eder. 3. İşverenin Sorumluluğu

44 44 Komisyonun çalışmaları ile ilgili sekretarya işleri bölge müdürlüğü tarafından yürütülür. Askeri işyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen işyerlerindeki komisyonun yapısı, çalışma şekil ve esasları Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir. Bu maddeye göre verilecek durdurma veya kapatma kararına karşı işverenin yerel iş mahkemesinde altı iş günü içinde itiraz etmek yetkisi vardır. İş mahkemesine itiraz, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararının uygulanmasını durdurmaz. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Kararlar kesindir. 3. İşverenin Sorumluluğu

45 45 Bir işyerinde çalışan işçilerin yaş, cinsiyet ve sağlık durumları böyle bir işyerinde çalışmalarına engel teşkil ediyorsa, bunlar da çalışmaktan alıkonulur. Yukarıdaki fıkralar gereğince işyerlerinde işçiler için tehlikeli olan tesis ve tertiplerin veya makine ve cihazların ne şekilde işletilmekten alıkonulacağı ve bunların ne şekilde yeniden işletilmelerine izin verilebileceği, işyerinin kapatılması ve açılması, işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verilinceye kadar acil hallerde alınacak önlemlere ilişkin hususlar ile komisyonda görev yapacak işçi ve işveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalışma şekil ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir. 3. İşverenin Sorumluluğu

46 46 Bir işyerinin kurulmasına ve işletilmesine izin verilmiş olması 78 inci maddede öngörülen yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına hiçbir zaman engel olamaz. Bu maddenin birinci fıkrası gereğince makine, tesisat ve tertibat veya işin durdurulması veya işyerinin kapatılması sebebiyle işsiz kalan işçilere işveren ücretlerini ödemeye veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermeye zorunludur. 3. İşverenin Sorumluluğu

47 İşverenin Cezai Sorumluluğu Olay sonucunda, işçinin 10 gün ve daha az işinden gücünden geri kalması (Rapor alması) durumunda, kazazede şikayet ederse ceza davası açılır. Kişinin işinden gücünden geri kalması (Rapor alması) 10 günden daha fazla olursa (Kamusal niteliği olan bir suç sayıldığından) şikayet olmasa bile C.Savcısı tarafından kamu davası açılır. Hukukta Cezai sorumluluk kusurlu davranışın sonucudur. Kusurlu davranış ise, kasıt ya da taksir sonucu ortaya çıkmaktadır Bu davalar neticesinde, kusurlular kusurları oranında hapis ve para cezaları ile cezalandırılırlar. Kazalar sonucunda kimlerin hangi oranlarda kusurlu olduğu mahkeme safhasında bilirkişiler marifetiyle tespit edilir. 3. İşverenin Sorumluluğu

48 Kasıt: Kişinin hukuka aykırı olarak, sonucu bilerek ve isteyerek hareket etmesidir Taksir: Taksirli suçlarda eyleminden doğacak sonucun önceden tahmin edilebilir, öngörülebilir olmasına karşın sonucun istenmemesi ama gerekli önlemlerin alınmamış olması söz konusudur. İş kazası sonucu yaralanma veya ölümde, sanıkların cezalandırılmasında; Olumsuz sonuca neden olan eylemin iradi olması, Sonucun öngörülebilir olması, Failin sonucu istememiş bulunması, Eylem ile sonuç arasında illiyet bağı olması, dikkate alınır. 3. İşverenin Sorumluluğu

49 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler sayılı İş Kanunu Madde 63: Çalışma süresi Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz.

50 50 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı ile sağlık bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

51 51 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.2. Madde 64: Telafi çalışması zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz. Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.

52 52 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.3. Madde 66: Çalışma Süresinden Sayılan Haller Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır: A) madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışılacak işlerde işçilerin kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler. B) işçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler. C) işçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.

53 53 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler D) işçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler. E) çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler. F) demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler. İşin niteliğinden doğmayıp da işveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla işyerine götürülüp getirilme esnasında araçlarda geçen süre çalışma süresinden sayılmaz.

54 54 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.4. Madde 67: Günlük Çalışmanın Başlama ve Bitiş Saatleri Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere duyurulur. İşin niteliğine göre işin başlama ve bitiş saatleri işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir.

55 55 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.5. Madde 68: Ara Dinlenmesi Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere; A) dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika, B) dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat, C) yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat, Ara dinlenmesi verilir. Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir. Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

56 56 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.6. Madde 69: Gece Süresi ve Gece Çalışmaları Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemdir. Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.

57 57 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez. Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir. Gece çalıştırılan işçiler en geç iki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler. İşçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları işveren tarafından karşılanır. Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, mümkünse gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.

58 58 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler İşveren gece postalarında çalıştırılacak işçilerin listelerini ve bu işçiler için işe başlamadan önce alınan ve periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını ilgili bölge müdürlüğüne vermekle yükümlüdür. Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir. Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onbir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

59 59 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.7. Madde 70: Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Genel olarak bir işyerinde belirli çalışma saatlerinden önce veya sonra gerekli olan hazırlama veya tamamlama yahut temizleme işlerinde çalışan işçiler için işin düzenlenmesi ile ilgili hükümlerden hangilerinin uygulanmayacağı yahut ne gibi değişik şartlar ve usullerle uygulanacağı çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

60 60 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.8. Madde 71: Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı) Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak, ondört yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler. Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekleri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolojik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır. Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.

61 61 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler Onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile onbeş yaşını tamamlamış, ancak onsekiz yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, ondört yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler ve çalışma koşulları çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, onbeş yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar artırılabilir. Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri yukarıda birinci fıkrada öngörülen süreleri aşamaz.

62 62 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler 4.9. Madde 72: Yer ve Su Altında Çalıştırma Yasağı Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde 18 yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır Madde 73: Gece Çalıştırma Yasağı Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır. Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar sağlık bakanlığının görüşü alınarak çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

63 63 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler Madde 74: Analık Halinde Çalışma ve Süt İzni Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.

64 64 4. Çalışma Sürelerine İlişkin Hükümler Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz. İsteği halinde kadın işçiye, onaltı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde onsekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

65 65 5. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Ceza Yaptırımları 5763 sayılı kanun ile 4857 sayılı kanunun 105’ inci maddesindeki Kanun ve yönetmeliklere uymama ile ilgili idari cezalarda değişiklik yapıldı Kanunun, a) 78 inci maddesinde öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere uymayan işveren veya işveren vekiline, alınmayan her iş sağlığı ve güvenliği önlemi için 224 TL, alınmayan önlemler için izleyen her ay aynı miktar, b) 86 ncı maddesi uyarınca işçilere doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için, 87 nci maddesi gereğince çocuklara doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumdaki her çocuk için 224 TL

66 66 5. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Ceza Yaptırımları c) 77 nci maddesine aykırı hareket eden, 78 inci maddesi gereği işletme belgesi almadan işyeri açan veya belgelendirilmesi gereken işler veya ürünler için belge almayan, 79 uncu maddesi gereğince faaliyeti durdurulan işi izin almadan devam ettiren veya kapatılan işyerlerini izinsiz açan, 80 inci maddesinde öngörülen iş sağlığı ve güvenliği kurullarının kurulması ve çalıştırılması ile ilgili hükümlere aykırı davranan, iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca alınan kararları uygulamayan, 81 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen, 88 ve 89 uncu maddelerinde öngörülen yönetmeliklerde gösterilen şartlara ve usullere uymayan işveren veya işveren vekiline 1145 TL

67 67 5. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Ceza Yaptırımları d) Bu Kanunun 85 inci maddesine aykırı olarak ağır ve tehlikeli işlerde onaltı yaşından küçükleri çalıştıran veya aynı maddede belirtilen yönetmelikte gösterilen yaş kayıtlarına aykırı işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline her işçi için 1145 TL, aynı maddenin birinci fıkrasında belirtilen mesleki eğitim almamış işçi çalıştıran işveren veya vekiline her işçi için 572 TL idari para cezası verilir.

68 68 6. İşveren Vekilinin Sorumluluğu 4857 sayılı İş Kanunu (R.G. 10/6/ ) Madde 2’ ye göre İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur. Bu kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

69 69 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri 7.1. İşçilerin Hakları İşçilere tanınan haklar Eğitim ve bilgilendirme, Katılım, Çalışmaktan kaçınma ve Fesih olmak üzere dört grupta toplanabilir.

70 70 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri 4857 sayılı İş kanunu Madde 83: İşçilerin Hakları İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği açısından işçinin sağlığını bozacak veya vücut bütünlüğünü tehlikeye sokacak yakın, acil ve hayati bir tehlike ile karşı karşıya kalan işçi, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul aynı gün acilen toplanarak kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar işçiye yazılı olarak bildirilir. İş sağlığı ve güvenliği kurulunun bulunmadığı işyerlerinde talep, işveren veya işveren vekiline yapılır. İşçi tespitin yapılmasını ve durumun yazılı olarak kendisine bildirilmesini isteyebilir.

71 71 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri İşveren veya vekili yazılı cevap vermek zorundadır. Kurulun işçinin talebi yönünde karar vermesi halinde işçi, gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. İşçinin çalışmaktan kaçındığı dönem içinde ücreti ve diğer hakları saklıdır. İş sağlığı ve güvenliği kurulunun kararına ve işçinin talebine rağmen gerekli tedbirin alınmadığı işyerlerinde işçiler altı iş günü içinde, bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendine uygun olarak belirli veya belirsiz süreli hizmet akitlerini derhal feshedebilir. Bu Kanunun 79 uncu maddesine göre işyerinde işin durdurulması veya işyerinin kapatılması halinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

72 72 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri 7.3. İşçilerin Yükümlülükleri İşçiler arasında yerleşen kötü alışkanlıklar Konunun ciddiye alınmaması, Önlemlerin sadece formalite olarak görülmesi ve İnsanımızı en tipik davranışı olan ihmal İşyerlerinde ciddi yaralanmalara ve ölümcül sonuçlara neden olmaktadır. İşverenin almakla yükümlü olduğu İSG tedbirlerine işçilerin de uyma zorunluluğu kanun yoluyla da olsa sağlanmalıdır sayılı İş kanunu Madde 77: İşverenin ve İşçilerin Yükümlülükleri İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

73 73 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri 7.4. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi ve Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Hakkındaki Yönetmelik Madde 6- İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri (1) İşçiler, işyerinde kendi sağlık ve güvenliğini etkileyebilecek noksanlık ve tehlikeleri, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise, işveren veya işveren vekiline bildirerek durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. (2) İşçiler, işverene karşı yükümlülükleri saklı kalmak şartıyla işyerinde sağlık ve güvenliğin korunması ve geliştirilmesi için; a) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminin yapacağı çalışmalara destek sağlamak, sağlık muayeneleri, bilgilendirme ve eğitim programlarına katılmak ve gerekli durumlarda işbirliği yapmakla,

74 74 7. İşçilerin Hak ve Yükümlülükleri b) Kendilerinin ve başkalarının sağlığı ve güvenliği açısından, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimi tarafından verilecek talimatlara uymakla yükümlüdürler. (3) İşçiler veya temsilcileri, iş sağlığı ve güvenliği konularına ilişkin çalışmalara katılırlar. (4) Sağlık gözetimi yapılacak işçi, sağlık gözetimi sırasında yürütülecek hizmetlerin amaç ve usulleri hususunda önceden haberdar edilir ve sağlık gözetimi sonucunda elde edilen verilerin kullanılması ile ilgili bilgilendirilir. (5) İşçiler veya temsilcileri, mesleki sağlıkla ilgili şüpheli bir durum mevcut olduğunda sağlık gözetimi isteme hakkına sahiptir.

75 75 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri 8.1. İSGBirimi ve OSG Birimleri Hakkındaki Yönetmelik Madde 37- İş Güvenliği Uzmanının Görevleri (1) İş güvenliği uzmanları, aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) İşyerinde, gece postaları da dahil olmak üzere çalışma ortamının gözetimini yapmak, b) İşyerinde yapılan çalışmaların, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene tavsiyelerde bulunmak,

76 76 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri c) İşyerindeki tehlikelerin belirlenmesi, risk analizinin ve risk değerlendirmesinin yapılması, tehlikelerin kaynağında yok edilmesine yönelik tedbirlere öncelik verilerek ortadan kaldırılması ve risklerin kontrol altına alınması için işçilerin veya temsilcilerinin görüşlerini de alarak gerekli çalışmaları planlamak, ölçüm, analiz ve kontrollerin yapılmasını sağlamak, alınacak sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve uygulamaların takibini yapmak, ç) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlamak ve uygulamaların takibini yapmak, d) İşyerinde kaza, yangın, doğal afetler gibi acil müdahale gerektiren durumlar için acil durum planının hazırlanmasını sağlamak ve uygulamaların takibini yapmak,

77 77 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri e) Yangın veya patlamaların önlenmesi için gerekli çalışmaları planlamak ve uygulamaların takibini yapmak, yangın veya patlama durumunda alınacak tedbirleri belirlemek, f) İş sağlığı ve güvenliği kuruluna katılarak çalışma ortamının gözetimi ile ilgili gerekli açıklamalarda bulunmak, danışmanlık yapmak ve kurulda alınan kararların uygulanmasını izlemek, g) İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak, gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak, ğ) İşyerinde meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı veya herhangi bir tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak düzeltici faaliyet planlarını yapmak ve uygulamaları takip etmek,

78 78 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri h) İşyerlerinin tasarımı, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve çalışma sırasında kullanılan maddeler de dahil olmak üzere işin planlanması ve organizasyonu konusunda tavsiyede bulunmak, ı) İşyerinde yeni bir bölüm veya sistem kurulacağı ya da yeni makine, tezgah ve cihaz alınacağı durumlarda inceleme ve araştırma yaparak sağlık ve güvenlik yönünden uygun seçim yapılması için işverene tavsiyelerde bulunmak, i) Kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularında işverene tavsiyelerde bulunmak,

79 79 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri j) İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak planlamak ve uygulamak, k) Yıllık çalışma planını işyeri hekimi ile işbirliği yaparak hazırlamak, l) İşyerindeki çalışma ortamının gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek ve Ek-3’te belirtilen örneğine uygun yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği yaparak hazırlamak, m) Birden fazla madde veya etkenin aynı anda işyerinde bulunmasından dolayı ortaya çıkabilecek tehlikeleri iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı doğrultusunda değerlendirmek, n) Yukarıda belirtilen görevleri ile ilgili gerekli kayıtların tutulmasını sağlamak.

80 80 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri 8.2. Madde 38- İş Güvenliği Uzmanının Yetkileri (1) İş güvenliği uzmanları; a) Bağımsız çalışma ilkesi uyarınca bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirirken, işveren tarafından hiçbir şekilde engellenemez, görevini yapmaktan alıkonulamaz, b) İşyerinde çalışanların hayatı ile ilgili yakın tehlike oluşturan bir husus tespit ettiğinde, işin geçici olarak durdurulması için derhal üst yönetimi bilgilendirir, c) Üretim planlamalarında karar alma sürecine katılır, ç) Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme, araştırma yapar ve çalışanlarla görüşür, d) Gerektiğinde konu ile ilgili kurum veya kuruluşlar ile işbirliği yapar.

81 81 8. İş Güvenliği Uzmanlarının Hak ve Yükümlülükleri 8.3. Madde 39- İş Güvenliği Uzmanının Yükümlülükleri (1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.

82 82 9. İş Güvencesine İlişkin Genel Esaslar sayılı İş Kanunu Madde 17: Süreli Fesih Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri; a) İşi 6 aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 2 hafta sonra, b) İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 4 hafta sonra, c) İşi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 6 hafta sonra,

83 83 9. İş Güvencesine İlişkin Genel Esaslar d) İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak 8 hafta sonra, feshedilmiş sayılır. Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz.

84 84 9. İş Güvencesine İlişkin Genel Esaslar 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir. Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

85 85 9. İş Güvencesine İlişkin Genel Esaslar Sayılı İş Kanunu Madde 59. Sözleşmenin Sona Ermesinde İzin Ücreti İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde 17 nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27 nci madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.

86 Sendikaların Sorumluluğu Eğitim Sorumluluğu Sendikalara düşen en önemli görev, iş sağlığı ve güvenliği bilincini üyelerine kazandırmaktır. Sadece üyeleriyle kalmayıp, tüm topluma yaymaya ve konunun öneminin herkesçe anlaşılmasını sağlamaya gayret etmelidir. Sendikalar bu bilinçlendirme faaliyetlerini, düzenleyecekleri eğitim organizasyonlarıyla yürütebilirler. Gerek işveren gerekse işçi sendikaları üyelerini kanunun geneli ve kendi sektörlerini ilgilendiren ayrıntıları konusunda özel periyodik eğitimlere tabi tutabilirler. Sendikalar kanuna göre, sendikaların gelirlerinin % 10’ unu üyelerinin eğitimine ayırmaları gerekmektedir.

87 Sendikaların Sorumluluğu İSG Konusunda Toplu İş Sözleşmelerinden Yararlanılması İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda yapılması gerekenleri ayrıntılı olarak toplu iş sözleşmelerine alabilirler. Bu konuda disiplin cezası gibi yeni yaptırımlar getirebilirler. Mevzuatın eksik kalan yerlerini telafi edici maddeler koyabilirler. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanına yeni yetkiler verilebilir. İşyeri sağlık ve güvenlik birimi kurma zorunluluğu olmayan işyerlerine bu yükümlülükleri getirebilirler. Böylece İSG konusunda işyerlerinde daha etkin faaliyet gösterebilecek bir yapı sağlanabilir.

88 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı İş Kazası Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Tarifi: Önceden planlanmamış, çoğu kez kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir olay Uluslararası Çalışma Örgütü(ILO) Tarifi: Belirli bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, beklenmeyen, önceden planlanmayan bir olay. Her iki tanımda da: İş kazası, beklenmeyen istenmeyen ve planlanmayan sonuçta insan ve eşyaya zarar veren bir olay olarak belirtilmiştir.

89 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Türk hukukunda, İş kazasının tanımı ne Borçlar Kanununda ne de İş Kanununda bulunmamaktadır. İş kazalarına sadece 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SGK) Kanununda rastlanmaktadır. Bu Kanunda, iş kazasının ne gibi “hal ve durumlarda” bir kazanın iş kazası sayılacağı, “yer ve zaman” koşullarıyla sınırlayarak belirtmektedir sayılı Kanunun 13. maddesine göre: İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması İşyerinde bulunduğu sırada, İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

90 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen yada ruhen özüre uğratan olaydır. İş kazası, birdenbire veya hiç değilse kısa bir zaman parçası içinde ortaya çıkan, kanunda belirtilen durumlarda meydana gelen ve sigortalıyı bedence veya ruhça zarara uğratan olaydır. Ancak, olayın istenilmeyen ve dıştan gelen bir etkenden kaynaklanması Kanunda öngörülmüş değildir.

91 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Ayrıca, İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde, (a) bendi5 inci madde (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde, (b) bendi (Mülga: 17/4/ /8 md.) (Değişik paragraf: 17/4/ /8 md.) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan yada taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

92 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.96 ncı madde İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

93 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı İş kazasının genel olarak tanımı konusunda dört görüş bulunmaktadır İş yapılırken veya işin yapılması dolayısıyla meydana gelen kaza iş kazasıdır. Bu görüş iş kazasını oldukça dar bir çerçeve içine sokmaktadır İşçinin, iş sözleşmesinin yerine getirilmesi amacıyla günlük yaşantısı içinde bulunduğu sırada meydana gelen kazaların tümü iş kazasıdır. Bu görüş, iş kazasının çerçevesini aşırı derecede genişletmektedir İşçinin, işverenin otoritesi altında bulunduğu süre içinde meydana gelen kazalar iş kazasıdır. İşverenin otoritesinin nerede başlayıp nerede bittiğinin tam olarak belirlenememesi bu görüşün zayıf noktasını oluşturmaktadır.

94 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Örneğin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi durumunda geçen boş zamanında, lokantada yemek yerken bir kazada ölmesi olayında, işverenin ne gibi otoritesinin veya emir ve talimatının bulunduğu sorusu akla gelecektir. Bu bakımdan “otorite” kıstasını çok mutlak anlamda anlamamak yerinde olacaktır. Kazaya uğranıldığı sırada görülmekte olan işin işverenin çıkarlarına hizmet ettiği hallerde sigortalının işverenin otoritesi altında bulunduğunu kabul etmek gerekir İşin yarattığı risklerin neden olduğu tüm kazalar iş kazasıdır. İş kazasını tanımlayan bu görüş ise, iş kazasını genel olarak en iyi tanımlayan görüş olduğu söylenebilir.

95 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Bir olayın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için dört unsurun gerçekleşmesi gerekir: Kazaya uğrayanın sigortalı olması, Kazalının hemen veya sonradan bedenen veya ruhen özüre uğramış olması, Sigortalının yer ve zaman itibariyle 5510/13. maddede sayılan hususlardan birine göre kazaya uğraması, Kazada nedensellik “illiyet” bağının bulunması,

96 İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Hukuki Yapısı Meslek Hastalığı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SGK) Kanunu Madde 14 Meslek hastalığının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir. Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi, Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.

97 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Nedensellik (İlliyet) Bağı Bir kazanın iş kazası sayılabilmesi için; Sigortalının gördüğü “iş” ile meydana gelen “kaza” olayı arasında, “Kaza” olayı ile “uğranılan özür” arasında uygun illiyet bağı bulunması gerekir. Çünkü, 5510 sayılı kanunun 13. maddesinin son fıkrası iş kazasını, sigortalıyı özüre uğratan olay biçiminde nitelendirmiş olması, nedensellik (illiyet) bağını iş kazasının bir unsuru konumuna sokmuştur.

98 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı O halde, bir kaza olayının sadece varlığı yeterli değildir; Olay ile sigortalının uğramış bulunduğu bedenen veya ruhen özür arasında bir ilişkinin bulunması; ya da, olayın“nedeni” ile “sonucu” arasında bir bağın varlığı gereklidir. Dolayısıyla işçinin geçirmiş olduğu her kaza, iş kazası sayılmaz. Bir olayın iş kazası olarak değerlendirilebilmesi illiyet bağının da bulunmasına bağlıdır. Yargıtay verdiği birçok kararında bu anlamda uygun illiyet bağının varlığını aramıştır.

99 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Özetle, illiyet bağı, en basit tanımıyla iş kazası ile, meydana gelen zarar arasındaki neden - sonuç ilişkisidir. Bu varsa olay iş kazasıdır. İş Kazası olayında illiyet bağı üç halde kesilebilir. Bunlar, 1. mücbir sebep, 2. zarar görenin kusuru ve 3. üçüncü kişinin kusurudur. Bunlardan herhangi biri ile iş kazası ile fiilin işlenmesi ve zarar arasındaki bağlantı kopar. Bu nedenle, iş kazasına uğrayanın zararından işveren sorumlu tutulamadığından, zararın tazmini de kendisinden istenemez.

100 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Hukuk kitaplarında en çok verilen örnek; Arabayla bir adama çarpılır, adam yaralanır, ambulansla hastaneye götürülür, bu sırada ambulans yine bir kaza yapar ve adam ölür. Adamın yaralanmasına sebep ilk kazayla, adamın ölümü arasındaki illiyet bağı kesilmiştir. ilk kazada adama çarpan kişi ölümden sorumlu tutulamaz. Ancak, ambulanstaki adamın ikinci kazayı yapmadan önce zaten ölmüş olduğu ispat edilirse, bu durumda illiyet bağı kesilmediğinden, ilk kazada adama çarpan kişi ölümden sorumlu tutulabilir

101 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Meslek Hastalıkları Mevzuatı Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (R.G. Tarihi: 16/06/2006 Sayısı: 26200) Amaç Madde 1- Bu Kanunun amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir Kapsam Madde 2- Bu Kanun; sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşları kapsar.

102 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması Madde 13- İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) (Değişik bend: 17/04/ S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) (Değişik bend: 17/04/ S.K./8.mad) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

103 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır. İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde, b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde, (Mülga madde: 17/04/ S.K./8.mad) (Değişik paragraf: 17/04/ S.K./8.mad) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur.

104 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir. İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

105 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Meslek hastalığının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması Madde 14- Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir. Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi, b) Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.

106 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Meslek hastalığı, işten ayrıldıktan sonra meydana çıkmış ve sigortalı olarak çalıştığı işten kaynaklanmış ise, sigortalının bu Kanunla sağlanan haklardan yararlanabilmesi için, eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır. Bu durumdaki kişiler, gerekli belgelerle Kuruma müracaat edebilirler. Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık Kurumun veya ilgilinin başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.

107 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Meslek hastalığının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; a) (a) bendi* ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından, sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenen veya bu durum kendisine bildirilen işveren tarafından, b) (b) bendi kapsamındaki sigortalı bakımından ise kendisi tarafından, bu durumun öğrenildiği günden başlayarak üç işgünü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya yazılı olarak bildirilen hususları kasten eksik ya da yanlış bildiren işverene veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıya, Kurumca bu durum için yapılmış bulunan masraflar ile ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri rücû edilir.

108 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli soruşturmalar, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla yaptırılabilir. Hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağı, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelikte belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

109 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği Amacı Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir Kapsam Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik; a) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların iş kazası ile meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hâllerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağına,

110 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı b) Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların işten ayrıldıktan en geç ne kadar süre sonra ortaya çıktığı takdirde o işten ileri gelmiş kabul edileceğine c) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların hangi hâllerde çalışma gücünün %60'ını yitirdiğine ç) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalıların hangi hâllerde çalışma gücünün en az %60'ını veya aynı kapsamdaki sigortalıların vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiğine, d) Sigortalıların hak sahibi veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının hangi hâllerde çalışma gücünün %60'ını yitirdiğine,

111 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı e) 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların özürlü çocuklarının hangi hâllerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacaklarına, f) 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların yaşlılık sigortası kapsamında çalışma gücü kaybı oranı tespitlerin g) 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların hangi hâllerde erken yaşlanmış sayılacaklarının tespitine, ğ) Çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesine, h) Malullük aylığı veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış sigortalılar ile çalışma gücünün en az %60'ını yitiren malul çocukların kontrol muayenelerine, ı) Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümünün iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olup olmadığının tespitine, ilişkin usul ve esasları kapsar.

112 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Yüksek Sağlık Kurulu Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 11/10/2008 Sayısı: 27021) Kurulun oluşumu Madde 4 - (1) Kurul; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur.

113 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı (2) En fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonların tespitinde, Kurulun oluşturulduğu tarihten önceki yıl sonu itibariyle Bakanlık kayıtlarında yer alan üye sayıları dikkate alınır. (3) Birinci fıkrada yer alan kurum ve kuruluşların hangi branşlarda uzman hekim görevlendireceği Kurum tarafından belirlenir. (4) Aynı usulle birden fazla Kurul oluşturmaya Bakanlık yetkilidir.

114 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı Kurulun Görevleri Madde 7 - (1) Kurulun görevleri aşağıda belirtilmiştir: a) Sigortalıların iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücü kaybı oranlarına ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı, b) Sigortalıların çalışma gücü kaybına ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı, c) Sürekli iş göremez veya malul durumdaki sigortalıların başka birisinin sürekli bakımına muhtaç olup olmadığına ilişkin Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı,

115 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı ç) Malul olduğunu iddia eden hak sahibi kimselerin çalışma gücü kaybı oranlarının tespitine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı, d) Vazife malullüğü işlemlerine ilişkin Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı, e) Kontrol muayenelerine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları üzerine Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak. f) Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında, 11/10/2008 tarihli ve sayılı Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını,

116 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı g) Kanunun 95 inci maddesine göre yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını, ğ) Kanunun 14 üncü maddesi ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yazılı hallerde yükümlülük süresi aşılmış olsa bile söz konusu hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını, 20 nci maddesinde yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceği, h) Sigortalıların erken yaşlanma hallerine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip,

117 Bireysel İş Hukuku Açısından İş Kazası ve Meslek Hastalığı ı) Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölen sigortalıların, ölümünün iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olup olmadığına dair Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını inceleyip karara bağlamak. i) Kurulun çalışma ve görevleri ile ilgili konularda verilen hizmetin daha iyi düzeye getirilmesi için Kuruma önerilerde bulunmak. j) Kanunla ve diğer mevzuatla Kurum Sağlık Kuruluna verilen görevler üzerine tanzim edilen kararlara yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak.

118 Sonuçlanmış Yargı Kararları Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada kazaya uğraması Örnek (1): Makina şefi ve yönetici olan sigortalının, işçilere gerekli talimatı verip kendisinin de ocağa doğru gittiği, ölüsünün, yaklaşık bir saat kadar sonra derede bulunduğu, ölümünün, başın alın bölgesine çekiçle vurulmuş iki darbenin sonucu beyin kanamasından öldüğü, ölmeden önce 25 metre uzaklıktaki dereye kadar yürüdüğü, otopsi raporunda üstün olasılığın, başka bir şahısça yapılmış olabileceği fenni kanı olarak tespit edilmiştir. Savcılık soruşturması, olayın intihar mı yoksa, cinayet mi olduğu konusuna açıklık getirememiştir. Varılan bu sonuca göre; sigortalının işyerinde iken, kendisini hemen veya sonradan beden veya ruhça arızaya uğratan bir olay, başkaca hiçbir koşul aranmaksızın Sosyal Sigortalar açısından iş kazası sayılacaktır. (Yargıtay 9.Hukuk Dairesi, 78/8413 E.)

119 Sonuçlanmış Yargı Kararları Örnek (2): Bir işyerinde yıkanma yerleri yani sigortalıların kişisel vücut temizliğinin yapıldığı yerlerin işyeri olarak kabul edildiğine göre, işverenin işyerinde çalışan ve geceleri de işyerinde kalan sigortalılar için özel yıkanma yerleri hazırlamadığı bu nedenle kazalı sigortalının zorunlu olarak işyerinde bulunan “dereye” girerek yıkandığı yeri işyeri eklentisi saymış ve derede meydana gelen olayı iş kazası saymıştır. (Yargıtay Genel Hukuk Kurulu, tarih ve 2005/10-444, 2005/449 sayılı kararı)

120 Sonuçlanmış Yargı Kararları Örnek(3): Karara konu olan olayda, davacılar murislerinin iş kazası sonucu öldüğünü öne sürerek kurumdan gelir bağlanmasını istemişler; İş mahkemesinin talebi reddetmesi üzerine de Yargıtay’a başvurmuşlardır. Yargıtay, murisin davalının işyerinde hizmet akdi ile çalıştığını, olayın işverenin temin ettiği otel tuvaletinde mesai saatleri içinde meydana geldiğini, SSK.5 ve SSK.11/A-a,b fıkralarına göre, kazanın işyerinde ve işin yürütümü sırasında meydana gelmiş olması karşısında, ayrıca illiyet bağının aranmasının gerekmediği sonucuna vararak mahkemenin kararını bozmuştur. (Yargıtay 10.Hukuk Dairesi, , 11128/16216)

121 Sonuçlanmış Yargı Kararları Sigortalının işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla kazaya uğraması Sigortalının işverenden aldığı talimat uyarınca, bir müşterinin evinde elektrik arızasını gidermeye çalışırken, elektrik akımına kapılarak ölmesi halinde iş kazası sayılacaktır. Belirtmek gerekir ki, 5510/13-b hükmü uygulanırken, sigortalının işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla hareket edip etmediğine dikkat edilmesi gerekir. Bunun dışında, nasıl işyerinde meydana gelen kazaların nedenleri üzerinde durulmuyorsa, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla işyerinin dışına çıkan işçi de, herhangi bir nedenle kazaya uğrarsa bu kazanın da iş kazası olarak nitelendirilmesi gerekir. (Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, , 6443/6691)

122 Sonuçlanmış Yargı Kararları Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda kazaya uğraması İşveren sigortalıyı görevle başka bir yere göndermiştir. İşçi yolda parkta arkadaşlarıyla oturup konuşurken bir bombanın patlaması sonucunda ölmüştür. Yargıtay’ın 10 HD., tarih ve 5024/5139 sayılı kararı ile “... olayın sigortalının görev ile başka bir yere gönderildiği zaman süreci içinde ortaya çıktığı kuşkusuz olduğuna göre, kazayı iş kazası sayılmasının yasal zorunluluk” olduğunu belirtmiştir. Yine aynı nedenle, malzeme almak üzere işverence toptancıya gönderilen sigortalının gerekli alış-verişi yaptıktan sonra yol üzerinde bulunan babasına ait dükkanda çay içerken silahlı saldırıya uğrayarak ölmesi de iş kazasıdır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, , 228/454)

123 Sonuçlanmış Yargı Kararları Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda kazaya uğraması İki saat emzirme (süt) izni verilen sigortalı, bu izin süresi içinde işyerine gelmek üzere yolda karşıdan karşıya geçerken davalının kullandığı motorlu taşıtın çarpması sonucu vefat etmiştir. İş Kanunu’nun 62. maddesine göre, “emzikli kadın işçilerin çocuklarına süt vermek için belirtilen süreler”, iş süresinden sayılır ve iş süresinden sayılan zaman içerisinde işyerine gelirken oluşan kaza da iş kazasıdır. Yargıtay HGK., , 328/652

124 Sonuçlanmış Yargı Kararları Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere götürülüp getirilmesi Yargıtay, işçilerin işverence sağlanan servis aracıyla iş elbisesi provası için Urfa’dan Silvan’a götürülürken yolda teröristlerce aracın durdurularak içindekilerin silahla taranması sonucu öldürülmesi olayını da haklı olarak iş kazası saymıştır. Ayrıca bu olayda, işverenden genel yol güvenliğinin sağlanmasının beklenemeyeceği açılarından işvereni olaydan sorumlu tutmamıştır. (Yargıtay 9HD., , 4294/7382)

125 Sonuçlanmış Yargı Kararları Nedensellik (İlliyet) Bağı Bir olayda, sigortalı işyerinde sıva yaparken iskeleden ayağı kayması sonucu düşmüş ve ayağında bir sıyrılma meydana gelmiştir. Bu olaydan 8 gün sonra bu kişi septisemi şoku nedeniyle böbrek yetmezliğinden ölmüştür. Yargıtay, ayaktaki sıyrık olayı ile septisemi hastalığı ve akut böbrek yetmezliği arasında uygun neden-sonuç bağı var ise, olay SSK.11/A hükmü çerçevesinde iş kazası sayılacağına karar vermiştir.


"İŞ HUKUKU. 2 Eğitimimizin Amacı İş hukukunun temel amaç ve ilkeleri, İSG alanında tarafların hak ve sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olmak ve Örnek." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları