Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BİLGİSAYAR PROGRAMLARINA YÖNELİK İHLALLERİN (FSEK kapsamında) SORUŞTURULMASI M.Nevhan Akyıldız İzmir Cumhuriyet Savcısı (İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BİLGİSAYAR PROGRAMLARINA YÖNELİK İHLALLERİN (FSEK kapsamında) SORUŞTURULMASI M.Nevhan Akyıldız İzmir Cumhuriyet Savcısı (İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından."— Sunum transkripti:

1 BİLGİSAYAR PROGRAMLARINA YÖNELİK İHLALLERİN (FSEK kapsamında) SORUŞTURULMASI M.Nevhan Akyıldız İzmir Cumhuriyet Savcısı (İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından düzenlenen BİLGİSAYAR PROGRAMLARI SEMİNERİ sunumu) Bilgi Üniversitesi 02 Mayıs 2009 İstanbul

2 A)GİRİŞ: A)GİRİŞ: Kamuoyu bilinci oluşturulamadığından sokak ihlalleri azalmasına rağmen telif hakkı korsanlığı farklı yöntemlerle sürmektedir. Kamuoyu bilinci oluşturulamadığından sokak ihlalleri azalmasına rağmen telif hakkı korsanlığı farklı yöntemlerle sürmektedir. CD-DVD satan işyerleri fiziki korsan materyal bulundurmak yerine internetten indirerek veya kopyalama yoluyla bilgisayar veya harici belleklerde arşivledikleri eserleri çoğaltarak satmakta ve kiralamaktadırlar.Bu durum telif hakkı korsanlığı ile mücadele de yeni yöntemleri gerekli kılmaktadır. Polis teşkilatı eğitim çalışmaları, uzmanlaşmanın sağlanması ile Ankara,İstanbul ve İzmir’de yaptıkları çalışmalarla görünür telif hakkı korsanlığını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. Yüzlerce şüpheli yakalanmış, binlerce korsan materyal elde edilmiş, sık değişen yasalara rağmen bir çok suç faili cezasını infaz etmiştir. Polis teşkilatı eğitim çalışmaları, uzmanlaşmanın sağlanması ile Ankara,İstanbul ve İzmir’de yaptıkları çalışmalarla görünür telif hakkı korsanlığını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. Yüzlerce şüpheli yakalanmış, binlerce korsan materyal elde edilmiş, sık değişen yasalara rağmen bir çok suç faili cezasını infaz etmiştir. Başarılı çalışmalara rağmen FSEK 5728 sayılı yasa ile değiştirilmesine rağmen ilgili yönetmeliğin çıkarılmaması çelişkili uygulamalara neden olduğu gibi, elde ettiği korsan ürünleri sırtında taşımak, adli emanette yer olmadığından ve muhafaza için yer gösterilmediğinden ne yapacağını şaşıran kolluk görevlilerinin gördükleri suça kendiliğinden müdahale etmesi, bu konuda istekli olmaları beklenemez. Birçok sorunun kısa sürede çözüldüğü ülkemizde idari tedbirlerle bu sorunun bir türlü giderilememesi anlaşılmazdır. Adalet Bakanlığı mevzuat ve uzman mahkemeler ve savcılık bürolarını oluşturarak adli yapılanma ile ilgili görevlerini yerine getirmiştir.

3 Yıllardır korsan ve taklitçilikle mücadele eden bir ülkede yaşıyoruz. Yıllardır korsan ve taklitçilikle mücadele eden bir ülkede yaşıyoruz. Bilgisayar programlarının nasıl korunacağını tartışırken suçun internet ortamına kaymasına yönelik tedbirlerin alınmasında geç kalınmamalıdır. Almanya film ve müzik eserlerinin izinsiz olarak bireysel indirenlerin 2 yıla kadar, ticari amaçla indirenlerin 5 yıla kadar hapisle cezalandırılmasını öngören yasa ile yeni suç yöntemlerini önlemek yoluna gitmiştir. Ülkemizinde kendiliğinden bilgisayar programları dahil olmak üzere bandrol korumasının yarattığı rüzgar ile yetinmeyerek internet erişimi ile telif hakkı korsanlığının önlenmesine yönelik tedbirleri alması gerekmektedir.

4 Bazı üniversitelerin bildikleri halde öğrencilere sağladıkları hızlı internet erişimine kısıtlama koymayarak yasadışı film indirmeye olanak sağlamalarını anlamak mümkün değildir. Bazı üniversitelerin bildikleri halde öğrencilere sağladıkları hızlı internet erişimine kısıtlama koymayarak yasadışı film indirmeye olanak sağlamalarını anlamak mümkün değildir sayılı yasa ile internet erişimi düzenlenirken fikri haklar kapsam dışı bırakılmıştır. FSEK.nu değiştiren 5728 sayılı yasada internet erişimi ihlallerine ilişkin yeni ve etkin tedbir ve cezalara yer verilmemiştir. Hiç kuşkusuz bu tedbirlerin haber alma, bilgilenme ve iletişim özgürlüklerini kısıtlayıcı olmamasına özen gösterilmelidir sayılı yasa ile internet erişimi düzenlenirken fikri haklar kapsam dışı bırakılmıştır. FSEK.nu değiştiren 5728 sayılı yasada internet erişimi ihlallerine ilişkin yeni ve etkin tedbir ve cezalara yer verilmemiştir. Hiç kuşkusuz bu tedbirlerin haber alma, bilgilenme ve iletişim özgürlüklerini kısıtlayıcı olmamasına özen gösterilmelidir. Türk yargısı ve akademisyenleri telif hakkı korsanlığını internet suçlarını kapsayacak şekilde yeniden tanımlayarak ülkemiz koşullarına uygun yeni hükümlerle bu konudaki eksikliği en iyi şekilde giderebilir. Bu bir anlamda geleceğe ve yeni gelişmelere hazır olmak anlamını taşıyacaktır.

5 Bilgisayar programları yönünden ülkemizdeki şirketlerin ürünleri için diğer ülkelerin aynı yaklaşımı sergilemeleri halinde oluşacak istihdam kaybı ve uluslar arası sorumluluklar dikkate alınmadan bilgisayar programlarına yönelik ihlallerin yaptırıma bağlanmasına karşı çıkan görüşlere, yüksek fiyatla satıldıklarına, tüketiciyi bağımlı kıldıklarına ilişkin görüşlere katılmak mümkün değildir. Bilgisayar programları yönünden ülkemizdeki şirketlerin ürünleri için diğer ülkelerin aynı yaklaşımı sergilemeleri halinde oluşacak istihdam kaybı ve uluslar arası sorumluluklar dikkate alınmadan bilgisayar programlarına yönelik ihlallerin yaptırıma bağlanmasına karşı çıkan görüşlere, yüksek fiyatla satıldıklarına, tüketiciyi bağımlı kıldıklarına ilişkin görüşlere katılmak mümkün değildir. Bilgisayar programları da eserdir ve diğer eserler gibi hukuki korumayı hak etmektedir. Ülkemizde üretilen bilgisayar programı sayısının her geçen gün arttığı ve bu eserlerin de aynı korumadan yararlanacakları gözardı edilmemelidir. Bilgisayar programları da eserdir ve diğer eserler gibi hukuki korumayı hak etmektedir. Ülkemizde üretilen bilgisayar programı sayısının her geçen gün arttığı ve bu eserlerin de aynı korumadan yararlanacakları gözardı edilmemelidir.

6 B)GENEL PRENSİPLER: -Bilgisayar programları FSEK.nda diğer eserler gibi cezai yaptırımlarla korunmuştur. 81. Madde( bandrol koruması-resen) 71. Madde(mali ve manevi hak ihlali- şikayet) 72. madde(koruyucu programları etkisiz kılmak-şikayet)

7 1-Kendiliğinden soruşturma FSEK Madde 81:Musiki ve sinema eserlerinin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınlara bandrol yapıştırılması zorunludur. Ayrıca, kolay kopyalanmaya müsait diğer eserlerin çoğaltılmış nüshalarına da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapıştırılması zorunludur. BUİEUHY Madde 7/2: Bilgisayar Oyunları ile Bilgisayar Programlarında ve Veri Tabanlarında Bandrol Kullanımı (Değişik madde: 06/11/ S.R.G. Yön/5. mad) (Değişik madde: 06/11/ S.R.G. Yön/5. mad) …. Hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerin talebi halinde bilgisayar programları ve veri tabanlarında da bandrol kullanılması zorunludur. Ancak, bilgisayar programlarına ve veri tabanlarına bandrol verilebilmesi için bu eserlerin kayıt ve tescilinin yapılmış olması gerekir. …. Hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerin talebi halinde bilgisayar programları ve veri tabanlarında da bandrol kullanılması zorunludur. Ancak, bilgisayar programlarına ve veri tabanlarına bandrol verilebilmesi için bu eserlerin kayıt ve tescilinin yapılmış olması gerekir.

8 -Yalnızca korsan bilgisayar programı satan sokak satıcılarına resen işlem yapılabilir mi? -Suç işlendiği sırada henüz şikayet yoktur. -Bandrol başvurusu yapılıp yapılmadığı belli değildir. -Orijinal ve bandrollü olmadığı için idari p.c. uygulanamaz. -PVSK ek md 6. maddesi gereğince kendiliğinden suçla karşılaşan polis şikayet yokken suça el koyabilir. -FSEK 75/2 md. göre hak sahibine haber verilebilir.Suç delilleri muhafaza edilmediği takdirde haber verme sonuçsuz kalacaktır. FSEK md. 75/2:Bu Kanunda yer alan soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar dolayısıyla başta Millî Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri olmak üzere ilgili gerçek ve tüzel kişiler tarafından, eser üzerinde manevi ve malî hak sahibi kişiler şikâyet haklarını kullanabilmelerini sağlamak amacıyla durumdan haberdar edilirler. -Hak sahibi şikayetçi olmazsa zoralım hükümleri yönünden değerlendirilir ve TCK 54/4 e göre zoralım uygulanabilir. -Hak sahibi şikayetçi olmazsa korsan ürün satan satıcının mağduriyetinden söz edilemez.

9 -İşyerlerinde veya evlerde tesadüfen görüldüğünde korsan bilgisayar programlarına el konulabilir mi? -Sokak satışlarına paralel işlem yapılabilir. -Yedek-kişisel kullanım iddiaları olayın özelliğine göre diğer deliller ile birlikte değerlendirilmelidir.

10 2-Şikayete bağlı suçlar - Genellikle mali hak iddiasına ilişkindir. -Delillerin eksiksiz toplanması müşteki-kolluk-savcı, beraatle biten davaların açılmaması ise şüpheli-kolluk-savcı işbirliğini gerektirir. -Hak sahipliğinin ispatı önemlidir ama çelişkili uygulamalara konu olmaktadır( orj. ürün ibrazı-internet çıktıları- diğer belgeler) -Şikayet dilekçelerinde olay anlatımı makul şüphe yönünden çok önemlidir. -Olay anlatımı, korsan ürün satın alma, suçla ilgili kişilerden alınan belgeler( kartvizit, satın alma belgesi, sipariş fişi vs), orijinal ürün ile desteklenmelidir. -Arama taleplerinde olay anlatımına göre işyerinde veya yalnızca bilgisayarda arama talebinde bulunulmasına karar verilmektedir.

11 -CMK.nun 134. maddesine göre bilgisayarda arama-kopya- çözüm kararını yalnızca hakim verebilir. Makul şüphenin ötesinde koşullar içerir. Şikayette; -CMK.nun 134. maddesine göre bilgisayarda arama-kopya- çözüm kararını yalnızca hakim verebilir. Makul şüphenin ötesinde koşullar içerir. Şikayette; -neden başka suretle delil elde etme imkanı olmadığı, -arama-kopya-çözüm yapılacak bilgisayarın kime ait olduğu ( delilleri) belirtilmelidir. Şüphelinin kullanmadığı (örn:müşterinin tamir amacıyla bıraktığı) bilgisayarlarda arama-kopya-çözüm yapılamaz. Şüpheliye ait olması gerekmez, ticari faaliyetinde kullanıyor olması yeterlidir. Şüphelinin kullanımında olma, ticari faaliyeti dikkate alınarak geniş yorumlanmalıdır. Şüphelinin kullanmadığı (örn:müşterinin tamir amacıyla bıraktığı) bilgisayarlarda arama-kopya-çözüm yapılamaz. Şüpheliye ait olması gerekmez, ticari faaliyetinde kullanıyor olması yeterlidir. Şüphelinin kullanımında olma, ticari faaliyeti dikkate alınarak geniş yorumlanmalıdır. Bilgisayar, bilgisayar programı ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına karar verilebileceği gibi, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına veya bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilebilir.

12 Şifre çözülememesi nedeniyle elkonulan bilgisayar kopya çıkarma veya kayıt çözme isteminden sonra cihazlar derhal iade edilir. Elkoyma işlemi yapılırsa sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesi gerekir. İstenirse yedeklemenin kopyası imza karşılığı şüpheliye veya vekiline verilir. Elkoyma yapılmadan da sistemdeki veriler tamamen veya kısmen kopyalanabilir.Bu veriler yazılı hale getirilerek imzalanır. Uygulamada verilerin kapasitesi nedeniyle yedeklemede sorun yaşanmaktadır. Bu nedenle ve şüphelinin ticari faaliyetine devam edebilmesi için mümkün olduğunca elkoyma işlemi yapılmadan arama- kayıtlardan kopya çıkarma veya kayıt çözme işlemi tercih edilmelidir. Uygulamada verilerin kapasitesi nedeniyle yedeklemede sorun yaşanmaktadır. Bu nedenle ve şüphelinin ticari faaliyetine devam edebilmesi için mümkün olduğunca elkoyma işlemi yapılmadan arama- kayıtlardan kopya çıkarma veya kayıt çözme işlemi tercih edilmelidir.

13 Arama, kopya çıkarma veya kayıt çözme işleminde ehil kolluk görevlisi, ekspertiz yada Cumhuriyet Başsavcılığının tayin edeceği bilirkişiden yararlanılabilir. Bilgisayar programlarıyla ilgili olarak çok sayıda başvuran Microsoft şirketi ile ilgili uygulamalarda kullanılan bilgisayar programının adı, yüklenme tarihi ve key numarasının belirlenmesi yeterlidir. Bu takdirde bilirkişi incelemesine gerek yoktur. Genellikle el koyma işlemi yapılmadan kayıt çıkarılması yeterli olacaktır.Kayıt işlemi yapanlar, hazır bulunanlar ve şüpheli, varsa vekili tarafından imzalanmalıdır. Müşteki vekili ve varsa beraberindeki uzman bu incelemeye yardımcı olmalıdır. Bilgisayara yüklenmiş-kullanılmış bilgisayar programı tespitinden sonra şüpheli lisans ancak geçerli lisans belgesinin aslını ibraz ederek suçtan kurtulabilir.

14 Şüpheliler tarafından ibraz edilen lisans belgelerinde sorun yaşanmaktadır: 3 tür lisans görülmektedir -Perakende satılan tekli lisans ve CD -Perakende satılan PC’ye gömülü lisans -Yetkili satıcıdan alınan 5 veya daha çok lisans Her üçünde de son kullanıcı lisans sözleşmesi hükümleri geçerlidir. Cumhuriyet Savcısı veya Hakim lisans belgeleri ile bilgiyi internet sitesinden öğrenebilir. Lisans sözleşmeleri teknik değil hukuki değerlendirme gerektiğinden ceza soruşturmasında bu konuda bilirkişiye başvurulmamalıdır. Ancak, müşteki şirketin tespit edilen bilgisayar programı, ibrazı gereken lisans ve şüpheli yada müdafii tarafından ibraz edilen lisans belgesi konusunda açıklama yapması delillerin eksiksiz toplanması, adli hataların önlenmesi, gereksiz yere dava açılmaması için son derece önemlidir.

15

16 3-K oruyucu programları etkisiz kılmak FSEK md 72- Bir bilgisayar programının hukuka aykırı olarak çoğaltılmasının önüne geçmek amacıyla oluşturulmuş ilave programları etkisiz kılmaya yönelik program veya teknik donanımları üreten, satışa arz eden, satan veya kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.” -Etkisiz kılmaya yönelik program veya teknik donanım yalnızca bu amaç için üretilmiş olmalıdır. Başka amaçla kullanılabiliyorsa kamu davasına konu olması mümkün görülmemektedir. -İlave program, teknik donanım gibi terimler tanımlanmadığı için uzman bilirkişi görüşü alınmalıdır. -Etkisiz kılmaya yönelik bilgisayar programının kişisel kullanım amacıyla bulundurulması, kişisel kullanım istisnasının gereği olduğu kabul edilse dahi etkisiz kılmaya yönelik teknik donanımın kişisel kullanım için bulundurulmasının cezalandırma kapsamı dışında bulundurulması anlaşılmazdır. -Etkisiz kılmaya yönelik program ve teknik donanımları kişisel amaçla kullanan kişiler tespit edilebilir. Üreten, satan, satışa sunan ve kişisel amaçla elinde bulunduranlara ulaşılması çok zor olmaktadır. Genellikle bir soruşturma sırasında kişisel kullanımda rastlandığında, nasıl ve kimden temin edildiğinin öğrenilmesi mümkün olabilir. Ancak, suç şikayete bağlı olduğundan bu araştırmanın yapılması etkisiz kılınmaya çalışılan bilgisayar programının hak sahibinin şikayeti gerekecektir.

17 4-Lisans belgeleri ile ilgili sorunlar: 1-Lisans belgesi ibrazı. Şüpheli kullanıldığı belirlenen bilgisayar programı için bir lisans belgesi ibraz ettiğinde, sözleşme dışına çıkılması( süresinin geçmesi, başka bilgisayara yükleme, birden fazla yedek kopya çoğaltma, yedek kopya ile başka bilgisayara yükleme, yükleme ve güncellemenin zamanında yapılmaması)eylemleri hukuki anlaşmazlık olarak değerlendirilebileceği gibi şüphelinin suç işleme kastının olmadığı kabul edilebilir. 2-Çoklu lisans belgeleri ibrazı İbraz edildiğinde tekli lisans uygulaması ve CD kadar açık değil. Hangi program ve kaç kez kullanım hakkı verildiği, süresi ile ilgili bilgiler genellikle olay yerinde sadece belgeye kabaca göz atma yetkisi olan kolluk görevlilerince kolayca anlaşılmalıdır.Aksi halde oluşacak şüphe şüpheli lehine değerlendirilecektir.

18 3-Yasal lisans belgesi olan bilgisayar programını, korsan bilgisayar programından bilgisayara yüklemek Şüphelinin suç işleme kastının olmadığı kabul edilebilir ( hak sahibinin izninin olduğu ve yükleme kaynağının önemli olmadığı, lisansının elinde olduğu gibi savunmalarla). Ancak aynı sürüm bilgisayar programı olmasına dikkat edilmektedir. 4-Şüphelinin yasal lisanslı programdan başka, müşteki şirketin diğer bilgisayar programlarını yüklemesi Eylem suç oluşturur.

19 5-Korsan program kullanan şüphelinin, müşteki şirketin diğer bilgisayar programlarının lisanslarını ibraz etmesi Eylem suç oluşturur. 6-Müşteki şirketin ibraz ettiği uzman raporlarının açık olmaması, uzmanlığın ve kimliğin belirtilmemesi, bu raporun bilirkişiler tarafından irdelenmemesi 7-Deneme sürümleri Bilgisayar ve kayıtlardaki incelemelerin dikkatli yapılması, deneme sürümü ise belirtilmesi gerekir. Süre veya yetki aşımı teknik önlemle engellenebildiğinden ve indirme sırasında sözleşme onayı alındığından suç oluşturmayacaktır.

20 5-Kişisel kullanımla ilgili sorunlar: Kurallar: -Kar amacı güdülmeden kişisel kullanım için çoğaltma mümkündür. -Çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı sebep olmadan zarar veremez. -1 adet yedekleme kopyası sözleşme ile önlenemez(FSEK md.38/3) Sözleşme ile daha fazla sayıda yedek kopya izni verilebilir. Sorunlar: 1-(Sözleşme ile) izin verilenden çok yedek kopya çıkarılması, 2-Yasal veya yedek kopyanın (ticari olmaksızın) ödünç verilmesi(Sözleşmeye aykırı olup olmama durumu)(FSEK MD.23-yayma) 3-Yasal veya yedek kopya ile şüpheliye ait başka bilgisayarlara yüklenme(Sözleşmeye aykırılık durumu) 4-Yasal veya yedek kopya ile başkasına ait bilgisayarlara yükleme(sözleşmeye aykırılık durumu) (yükleyen kişi yönünden) Soruşturmadaki uygulama: -Şüpheli savunmalarında yüklemenin hangi kaynaktan ve kim (şüpheli-işyeri çalışanı-servis yetkilisi vs) yapıldığı, açıklanmalıdır. İfade sözleşme örneği ve lisans belgesi aslı ile desteklenmelidir. -Olayla ilgili bilgisi olan diğer kişilerin de bilgi sahibi olarak ifadeleri alınmalıdır. Müşteki arkadaş veya işyeri çalışanı olabilir. -Müşteki şirket tarafından izin verilen kopya sayısı bildirilmeli, varsa sözleşme örneği ibraz edilmelidir. Tip sözleşme örneği de ibraz edilebilir. Kişisel kullanım savunmalarına karşı rapor sunulması ve açıklama yapılması soruşturmaya katkı sağlayacaktır. -Müşteki şirketin sunduğu belgelerden kaç kopya için izin verildiği açıkça anlaşılmalıdır.

21 6-Suç faillerinin belirlenmesi ile ilgili sorunlar: TCK.nun maddeleri gözetilir. 1-Şüphelinin açıkta satışta suçu işleyenin kendisi olmadığı ve satış yapmadığı savunmaları -Kolluk görevlileri kısa bir gözlemle suçu işleyeni ve satış yapıp yapmadığını tespit ederek tutanağa yazabilir. -Olay yerindeki Mobese ve işyerlerinin kamera görüntülerinden yararlanılabilir. -Satışı yapan kişinin satış anında çekilen fotoğrafı kolluk görevlisi tarafından onaylanıp imzalanarak dosyaya konulabilir. -Olay yerindeki bilgi sahiplerinin, satın alan kişilerin bilgi sahibi olarak ifadeleri alınabilir.

22 2-İşyerlerinde sorumlunun belirlenmesi: -Olay yerinde olan müşteri ve diğer kişilerin ilgilerinin saptanıp tutanağa yazılması ve ifadelerinin alınması -Kolluğun olaya ilk müdahale sırasındaki gözlemini ayrıntılı yazması -Yasal hakları hatırlatılan şüphelinin savunmaya ilişkin sözlerinin tutanağa yazılması -İşyeri ruhsatı ve diğer çalışma belgelerinin örneğinin temini -Şüphelinin ibraz edeceği sorumluluk belgeleri -Ticaret Sicil Memurluğu, Vergi Dairesi,belediye gibi kurumlardan elde edilecek belgeler -İşyerindeki arama ( denetim değil) sırasında kabaca göz atılan belgeler( özel belgeler de olabilir) -İşyerinin bulunduğu binanın yöneticisi, kapıcısı ve yakın dükkan komşularından işyerini işleten, çalışan ve devamlı bulunan kişiler ve yaptıkları iş ile ilgili alınacak bilgilerin tutanağa aktarılıp imzalanması ve ifadeleri -Ele geçen korsan materyalin bulunduğu ve konulduğu yer( kime ait olduğu konusunda)

23 5-Şikayet, uzlaşma, bilirkişi raporu ve iddianame ile ilgili sorunlar: Şikayet: -Olayın somutlaştırılmaması(olayı kim nerde ne zaman nasıl gördü) -Vekaletname ile ilgili eksiklikler -Hak sahipliği belgeleri veya orijinal örneğin sunulması Uzlaşma: -Vekaletnamede uzlaşma yetkisinin olmaması -Şüpheli, müdafi, katılan ve vekilinin uzlaşma değerlendirmelerinin yetersizliği: Delil durumu, geçerliliği, uzlaşma için zararın tazmini konusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı için (yalnızca maddi) zararın hakim tarafından basit araştırma ile belirlenebileceği ihtimalinin dikkate alınmaması(YCGK nun 03/02/2009 gün 2008/11-250, 2009/13 sayılı kararı) Bilirkişi raporları: -Teknik yönden açıklanan raporların anlaşılamaması -Raporların hukuki nitelendirme içermemesi gerektiği -Raporlarda lisans belgeleri ile ilgili değerlendirmelerin yetersiz olduğu -Katılan taraf ve şüphelinin ibraz edeceği uzman raporlarının bilirkişi raporunun doğru değerlendirilmesindeki isabete katkı sağlayacağı, hukuki yanılgıları önleyeceği, İddianame: -Sorumluluğun delilleriyle açıklanması -Eylemin delillerle ilişkilendirilerek açıklanması -Şüpheli savunmasının aksine delillerin belirtilmes

24 5-Kaynak kodu ile ilgili örnek soruşturma: İddia: -Şüpheli, müşteki şirkette 17 yıl çalışmış, yazılım müdürü ve şirket ortağı olduktan sonra 2002 yılında ayrılmıştır. -Müşteki şirket, 2005 yılında kendilerine ait muhasebe ile ilgili bilgisayar programının yazılımdan kopyalayarak oluşturduğu benzer yazılımı sattığını iddia etmiştir. -Şüpheli, suç konusu programın % 90’ını kendisinin yaptığını, kaynak kodlarının çok azının benzer olduğunu, aynı rutinlerin birçok bilgisayar programında kullanıldığını, savunmuştur. -Soruşturma sırasında alınan bilirkişi raporunda, müşteki şirket ile şüphelinin yazılımlarının aynı olmadığı, ancak şüphelinin müşteki şirketin yazılımını temel alarak ve yazılım kodlarının önemli bölümünü kopyalayarak benzer yazılım oluşturduğunu belirtmişlerdir. -İddianamede Av.Serhat Kaypakoğlu, Amerikan Temyiz Mahkemesi Kararı, Hardy, Yrd.Doç.Dr.Mustafa Aksu’nun yayınlarındaki görüşlerine yer verilerek, bilirkişilerin rutinlerin normal sayının üstünde olduğu görüşü nedeniyle şüphelinin müşteki şirkete ait yazılımdan müştekinin izni olmadan yararlanarak ürettiği çok benzer bilgisayar programını pazarladığı iddiasıyla 2006 yılında kamu davası açılmıştır.

25 Sorunlar: Bilirkişi raporları ve tarafların ibraz ettiği raporlar teknik bilgiler içermekle birlikte eylemin açıklığa kavuşturulması ve her iki yazılımın hangi ölçüde benzer olduğu, kaynak kodlarının hangi oranda kopyalandığı, benzer muhasebe programları için bu kodları kullanmanın zorunlu olup olmadığı konusunda tatmin edici olmadığından dava henüz sonuçlanmamıştır.  FSEK md. 38:Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların araişlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifası aşağıdaki şartların karşılanması halinde serbesttir: ..  3. Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.  Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin; ..  3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına,  İzin vermez.  Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz. -

26 Sorunlar: 1-Alınan raporlar; -kopyalamanın araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olup olmadığı, -kopyalamanın ifade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için yapılıp yapılmadığı, -hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale niteliğinde olup olmadığı, -Benzer bilgisayar programlarında aynı kaynak kodlarının kullanılmasında zorunluluk olup olmadığı, -Kaynak kodlarının hangi oranda alınmış olmasının kopyalama sayılması gerektiği, -Yalnızca kaynak kodlarının alınmasının bilgisayar programının aynen veya çok benzer şekilde çoğaltıldığının kabulüne yeterli olup olmadığı, arayüz diğer unsurlarının etkisi, sorularına tam ve vicdani kanaat oluşturacak cevaplar alınamadığından dava bitirilememiştir. Bu tür dosyalar için bilgisayar programı ve fikri haklar konusunda bilgili bilirkişilerden yararlanılmasını gerektirmektedir. sorularına tam ve vicdani kanaat oluşturacak cevaplar alınamadığından dava bitirilememiştir. Bu tür dosyalar için bilgisayar programı ve fikri haklar konusunda bilgili bilirkişilerden yararlanılmasını gerektirmektedir. 2-Mahkemenin yapılan bir teknik işlemin fikri hak ihlali olup olmadığını yıllarca tartıştığı dikkate alındığında, sanığın suç kastının da değerlendirilmesi gerekir. 3-Eylemin aynı zamanda haksız rekabet suçu ve hukuki anlaşmazlık yönlerinin dikkate alınması gerekecektir. -

27 6-İzinsiz çoğaltmada delil sorunları: Bilgisayar kayıtlarında yüklenmiş, çalıştırılmış, depolanmış ancak Silinmiş bilgisayar programı kayıtlarına rastlanması halinde çoğaltma hakkı ihlal edilmiş sayılmalımıdır? Bilgisayar programının deneme amacıyla veya müştekinin rızasıyla yüklendiği kullanılmadan herhangi bir nedenle (fiyatı, beğenilmemesi, yeterli olmaması vs) silindiği savunmaları nasıl delillendirilmelidir? Her olaya göre değişebilecek bu durumlarda soruşturma evresinde suç konusu bilgisayarın ( şüphelinin savunma olasılıkları dikkate alınarak ) eksiksiz incelenmesidir. Kolluk incelemesi yeterli görülmemelidir. Bilirkişinin uzman olmasına özen gösterilmelidir. Şüpheli de suç konusu bilgisayarı inceleterek uzmanından alacağı raporu delil olarak ibraz edebilir.


"BİLGİSAYAR PROGRAMLARINA YÖNELİK İHLALLERİN (FSEK kapsamında) SORUŞTURULMASI M.Nevhan Akyıldız İzmir Cumhuriyet Savcısı (İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları