Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Dr. Fatma ERSOY.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Dr. Fatma ERSOY."— Sunum transkripti:

1 KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Dr. Fatma ERSOY

2 Tarihçe Tarihte bilinen ilk kan transfüzyonu Oxford’tan Richard Lower yapmıştır. 1665’te bir köpeğin karotis arterinden diğerinin juguler venine direkt olarak yapılmış. Lower ve J.Baptıst Denis 1667’de koyundan insana kan transfüzyonu yapmışlar, hastaların ölmesi üzerine transfüzyon tarihine 150 yıllık ara verilmiş yılında ABO kan grupları, daha sonra Rh sistemi keşfedildi.

3 Kan Ürünlerinin Depolanması Acid-Fosfat-Dextroz (APD) gün Sitrat-Fosfat-Dextroz (CPD)---21 gün CPDA-1 ( glukoz oranı arttırılmış)-35 gün AS-1 ( Adsol),AS-3 (Nutrisel), 42 gün AS-5(Optisol) SAG-M(Salin-Adenin-Glukoz-Mannitol)-42 gün Heparin saat

4 TAM KAN Hem eritrosit hem de plazma hacminin birlikte azaldığı kanamalarda kullanılır. Eritrosit,plazma proteinleri,stabil pıhtılaşma faktörleri içerir. 24 saatten daha kısa süre beklemiş kana ‘ TAZE TAM KAN ‘denir. Tam kan sterilize edilemediği için verici tarama yöntemleri ile her zaman belirlenemeyen,plazmaya veya hücreye ilişkili MO. ile enfeksiyon riski taşır Tam kan trasfüzyonu en önemli endikasyonu; hipovolemik şoka neden olacak kadar kan kayıpları

5 ERİTROSİT SÜSPANSİYONU Plazması alınarak eritrositten zengin hale getirilmiş kana denir. Htc :% 65-70, volüm 300 ml’dir. 1 Ü ES -> Htc’ i % 3 arttırır. Akut kanamalarda kaybedilen volüm total kan volümünün % 20’sinden fazla ( ml/70 kg) ise kristaloid ve kolloidlerle birlikte ES de verilmelidir.

6 Eritrosit süspansiyonu endikasyonları Hemolotik anemiler Aplastik ve refrakter anemiler KBY ve kr.enfeksiyon anemileri Lösemi, lenfoma Talasemi, orak hücreli anemi

7 YIKANMIŞ ERİTROSİT SÜSPANSİYONU Kanın plazmasında bulunan ve pek çok allerjik ve anaflaktik transfüzyon reaksiyonundan sorumlu proteinlerden uzaklaştırılmıştır. * otoimmun hemolitik anemiler * paroksismal nokturnal hemoglobinüri * lökosit ve plazma proteinlerine bağlı reaks. * transplantasyon yapılacak hastalarda, endikedir

8 Dondurulmuş eritrositler Soğuk etkisi ile yıkımı önlemek için % 20’lik gliserol içinde sıvı azot yardımıyla C’de 2.5 dk’da dondurulur. Nadir bulunan kan gruplarının fazla miktardaki acil ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hazırlanır. Saklama süresi yaklaşık 10 yıldır.

9 Lökositten fakir eritrosit süspansiyonu Lökositler febril atakların en sık sebebidir. Daha evvel transfüzyon ve gebeliklere maruz kalan alıcıda, lökosit ve trombositlere karşı antikor gelişmesi nedeniyle, Nonhemolitik febril reaksiyonları önlemek, alloimmünizasyonu önlemek veya geciktirmek, CMV enfeksiyonu geçişini azaltmak amacıyla kullanılır.

10 Trombosit süspansiyonu RANDOM Volüm: ml Tromb: 5,5 x Trom artışı: / mm3 Tedavi dozu: 4-6 Ü (erişkinlerde) 1Ü/ 10 kg (çocuklarda) AFEREZ Volüm: ml Tromb: 240 x Tromb arışı: / mm3 Tedavi dozu: 1 Ü (genellikle yeterli)

11 Trombosit transfüzyonu endikasyonları Tromb: /mm3->Spontan hemoraji riski (+) cerrahi veya invaziv girişimlerde > kanama riski dikkate alınmalıdır > > nadiren endikedir

12 Taze donmuş plazma (TDP) İçerisinde tüm koagülasyon faktörleri, globulin ve albumin bulunur. < 20 0 C’de 5 yıla kadar saklanabilir. F-8 en labil faktördür, yine de aktivitesi 24 saatte % 50’nin üstünde kalır.

13 TDP endikasyonları Kumadin benzeri antikoagülan ilaçların etkisini antagonize etmek APTZ ve PZ’nin beraber uzadığı durumlar TTP AT-3 replasmanı Birden fazla koagülasyon faktörünün eksik oluğu durumlarda

14 Kriyopresipitat TDP eritildikten sonra santrifüj edildiğinde dipte kalan çökeltidir. 80 Ü F mg fibrinojen Normalin %50’si kadar VWF Normalin % 25’ i kadar F-13 Fibronektin, içerir.

15 Diğer ürünler Faktör-8 konsantresi Faktör-11 konsantresi Antitrombin-3 Human albumini Granülosit süspansiyonu

16 Kabul Edilebilir Minimal Hb Düzeyleri İntravasküler volümün kristaloidlerle ya da kolloidlerle sağlanması ve kritik Hb düzeyine kadar ES verilmemesi görüşü son zamanlarda savunulmaktadır. Organ disfonksiyonu olmadan tolere edilebilen minimal Hb düzeylerine ;Kritik Hb, denmektedir.

17 Kabul Edilebilir Minimal Hb Düzeyleri İlk yıllarda kritik Hb düzeyi < 7 gr/dl olarak belirtilmiş. Son yayınlarda kritik Hb düzeyi < 6 gr/dl olarak belirtilmiş. Ancak bu Hb düzeyinde hastanın hemodinamisi stabil ve O2 sunumunun bozulduğuna ait bir bulgu yoksa transfüzyon yapılmayabilir.

18 Oksijenizasyonun tehlikede olduğunun belirtileri 1- Normovolemi ve optimal anestezi derinliğine rağmen hipotansiyon ve taşikardi gözlenmesi 2- O2 ekstraksiyonunun %50’den fazla artışı 3- Mixt venöz O2 basıncının ( PvO2) ; <25 mmHg olması 4- O2 tüketiminin %50’den düşük olması

19 Allojenik Kan Transfüzyonu Alternatifleri Preoperatif Otolog Kan alınması (PAD) Preoperatif Eritropoietin kullanımı Akut Normovolemik Hemodilüsyon (ANH) İntraoperatif Hücre Korunması ve Retransfüzyon Farmakolojik tedavi Anestezi Teknikleri Normovoleminin sağlanması Optimal sıvı ted ve koagülasyonun devamının sağlanması Hiperoksik Ventilasyon Hipotansif Anestezi Cerrahi Teknikler Kabul Edilebilen Minimal Hb Değeri

20 Preoperatif Otolog Kan Alınması (PAD) Alınan kan 35 gün saklanabilir Donasyon haftalık ya da 4 günlük intervallerle yapılır. Faydası, allojenik kan transfüzyonu ihtiyacının azalması. Anemi ve şiddetli kardiyak hastalarda kontrendikedir. Kullanılmayan kan ünite oranının yüksekliği ve allojenik kanın enfektivitesindeki belirgin azalma nedeniyle sadece viral enfeksiyonların transmisyonunu engelleyen bir model olarak düşünülmüştür.

21 Preoperatif Eritropoietin Kullanımı EPO, 5-30 günlük aralarla preop. olarak iv veya sc IU/kg uygulanmaktadır. Rölatif olarak pahalıdır ve allojenik kan transfüzyonunu azaltır. HT ve trombotik olaylar gibi yan etkiler uzun süre tedavi alan son dönem renal hastalarda gözlenir. Kardiak cerrahiye gidecek yüksek yüksek riskli hastalarda PAD kontrendike iken EPO, allojenik kan trans’unu % arasında azaltır.

22 Akut Normovolemik Hemodilüsyon (ANH) Preop. anestezi indüksiyonundan hemen önce veya sonra kan alınması aynı anda kolloid veya kristaloid solüsyonların verilmesini içeren bir uygulamadır. Bu yöntemde Htc’te düşme ve kan viskozitesinin azalması dokulara oksijen dağılımını arttırır ve doku perfüzyonunu iyileştirir. Hemodilüsyon sırasında toplanan kan,labil plazma koagülsayon faktörleri, plateletler, ve eritrositleri içerir ve major kanama durumlarında retransfüze edilebilir.

23 Akut Normovolemik Hemodilüsyon (ANH) Perop. kan trans’na ihtiyacı % oranında azaltır. Kan operasyon odsında alındığı için yazışma hatalarını ve trans’a bağlı potasiyel yan etkileri minimale indirir. Depolamaya bağlı biyokimyasal değişikliklere uğramaz ve 2-3 DPG düzeyleri de değişmediğinden O2-Hb disosiasyon eğrisini etkilemez. Oda sıcaklığında trombosit fonks’u korur ve hipotermi görülmez. Kanın Htc’i düşük olduğu için kaybedilen eritrosit sayısı azalır.

24 Akut Normovolemik Hemodilüsyon (ANH) Kanın yerine asellüler sıvı verilmesi arterial O2 içeriğinin azalmasına rağmen O2 sunumunu etkilemez. Volüm replasmanı kolloid ile 1:1 oranında, kristaloidlerle 1:3 oranında yapılır.

25 ANH kontrendikasyonları 1-Anemi (Hb 11gr/gl ve Htc % 33 olması) 2-KAH ve ciddi hipertansiyon 3-Düşük Plt veya düşük konsantrasyonda koagülasyon proteinlerinin olması ve hiperfibrinolizis 4-Hipervolemi 5-KC sirozu, renal disfonksiyon 6-Ciddi restriktif ve obstrüktif AC hastalığı

26 Diğer yöntemler Farmakolojik tedavi; Profilaktik Aprotinin, Epsilon aminokaproik asid, Tranexamik asid,kardiak cerrahide kan trans’u azaltır. Anestezi Teknikleri; Normoterminin sağlanması, koagülasyonun devamını sağlayacak şekilde optimal sıvı replasmanının yapılması, hiperoksik ventilasyon ve hipotansif anestezi,kan transfüzyonunu azaltmada katkıda bulunurlar.

27 Transfüzyon risk ve komplikasyonları 1-İmmünolojik ; * febril reaksiyon * anaflaktoid reaksiyon * hemolitik reaksiyon * TRALI 2- Enfeksiyöz; * adi kontaminasyonlar * hepatit * HIV * sifiliz * sıtma * diğer ( EBV, CMV)

28 İmmünolojik komplikasyon Anaflaktoid reaksiyon Protein uyuşmazlığına dayanır Hastada antikorlar vardır ve transfüzyonla allerjen verilir Hastada allerjen vardır ve transfüzyonla antikor verilmiştir

29 İmmünolojik komplikasyon Anaflaktoid reaksiyon Olayın şiddetine göre; 1-Deri belirtileri: döküntü, kaşıntı, ürtiker, titreme, ateş 2-Hemodinamik belirtiler: taşikardi, hipotansiyon, bronkospazm, şok, dolaşım arresti 3 -Diğer: hematüri, hemoglobinüri, diffüz kanama

30 İmmünolojik reaksiyonlara genel tedavi prensipleri Hafif deri belirtileri; transfüzyon kesilir Ağır ürtiker; antihistaminikler kortikosteroidler Dolaşım ve solunum belirtilerine; havayolu dilüe adrenalin iv. yüksek doz kortikosteroid + antihistaminikler

31 İmmünolojik komplikasyon Hemolitik reaksiyon Ağır hemolitik reaksiyonda % 90’ı ABO’daki hatalardan kaynaklanır Özellikle O grubuna A, B veya AB grubu verilirse

32 Hemolitik reaksiyonda olaylar zinciri antijen- antikor reaksiyonu Trombositler,kompleman,sempatik sistem aktivasyonu Seratonin,bradikinin,histamin,katekolaminler,serbestl eşir Damar içi pıhtılaşma ve fibrinolizisi aktive edici ajanlar salınır DİC Mikrotrombüsler, ve vazokostrüksiyon Böbrekte iskemi ve nekroz

33 İmmünolojik komplikasyon Hemolitik reaksiyon Belirtiler; *bel ağrısı,nefes darlığı,sıcaklık hissi,bulantı *soğuk terleme,ateş,titreme,taşikardi,hipotansiyon,idrar ve gaita inkontinansı,kanama diyatezi Çoğu zaman anestezi sırasında bu bunların çoğu farkedilmez * Beklenmeyen ve izah edilemeyen kanama * Hipotansiyon * hematüri

34 Hemolitik reaksiyonda tedavi Damaryolu yerinde bırakılır Kan torbası ve set incelemeye gider Cross-match tekrarı için kan alınır Dolaşım stabilizasyonu Haptoglobulin Forse diürez ( ozmotik,furosemid) DİC profilaksisi ( heparinizasyon) İdrar alkalileştirilir Gerekirse hemodiyaliz,exchange transfüzyon Yüksek doz kortikosteroidler

35 İmmünolojik komplikasyon TRALI Granülosit ve HLA antikorları sebep olur, donör kanı ile iletilen bu maddelere hastanın lökositleri reaksiyon verir Transfüzyona bağlı ölümlerde ABO uyumsuzluğuna bağlı hemolitik reaksiyondan sonra 2. sırayı alır. ARDS’ye benzer ancak daha selimdir.

36 İmmünolojik komplikasyon TRALI Alıcı granülositleri donör kanındaki antikorlar bağlar ve olay aktive edilir Sonuçta; * adhezyon molekülleri ekspresyonu * AC’lerde alveolar ve damar endoteli arasındaki interstisyel dokuya granülositler transmigrasyonu * sitokinler,proteazlar,O2 radikalleri deşarj olur * kapiller duvar hasarı ve hiperpermeabilite durumu ortaya çıkar * akciğer ödemi gelişir

37 İmmünolojik komplikasyon TRALI ‘de tedavi Transfüzyon kesilir Olguların %72’sinde intübasyon Dolaşım stabilizasyonu için katekolaminler Akciğer ödemi için diüretikler İnvaziv monitörizasyon

38 İmmünolojik komplikasyon DIC Transfüzyona bağlı metabolik komplikasyonlarda biridir Dilüsyona bağlı Parçalanmış lökosit ve trombositlerden açığa çıkan pıhtılaşmayı ve fibrinolizisi aktive edici maddeler

39 Saklanan kanda oluşan değişikler PH düşer ( asidoz) Serum potasyumu artar ( mEq/L) Labil pıhtılaşma faktörleri inaktifleşir ( F5, F8 ) 2-3 DPG enzim seviyesi azalır Amonyak miktarı artar Lökosit ve trombositler parçalanır Hemoliz nedeniyle sağlam eritrositler azalır( 21 gün sonra %78-80’i sağlam kalır)

40 Transfüzyon risk ve komplikasyonları 3 -Metabolik ; *hemoliz *asidoz *hipokalsemi *hiperkalemi *hipomagnezemi *hipotermi *hepatik ensefal.(amonyak) *mikroagregatlar *demir yüklenmesi *sitrat intoksikasyonu * DIC

41 Transfüzyon risk ve komplikasyonları 4 -Diğer; Hava embolisi Kalp yetmezliği

42 TEŞEKKÜRLER


"KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Dr. Fatma ERSOY." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları