Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr. Metin Akbulut. Giriş:  Inflamasyon hasara karşı vaskülarize dokunun dinamik yanıtıdır  Koruyucu bir yanıttır  Hasar bölgesine koruma ve iyileştirme.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr. Metin Akbulut. Giriş:  Inflamasyon hasara karşı vaskülarize dokunun dinamik yanıtıdır  Koruyucu bir yanıttır  Hasar bölgesine koruma ve iyileştirme."— Sunum transkripti:

1 Dr. Metin Akbulut

2 Giriş:  Inflamasyon hasara karşı vaskülarize dokunun dinamik yanıtıdır  Koruyucu bir yanıttır  Hasar bölgesine koruma ve iyileştirme mekanizmalarını getirir

3

4 Tarihsel Süreç  Cornelius Celsus (M.S. 1 yy.) –Yangıdaki dört kardinal belirti –Rubor kızarıklık –Calor sıcaklık –Tumor şişlik –Dolor ağrı Sıcaklık Kızarıklık Şişlik Ağrı Fonk. kaybı

5  John Hunter (1793) –İskoçyalı cerrah –Yangı hastalık değil, organizma için yararlı bir reaksiyon

6  Virchow –Fonksiyon kaybı (functio laesa) (5.belirti)

7  Julius Cohnheim ( ) –Yangıdaki mikroskobik özellikler –Vazodilatasyon –Kan akımındaki değişiklikler –Ödem –Lökosit göçü

8  Elie Metchnikoff –Fagositoz

9  Paul Ehrlich –Fagositoz –Antikor

10  Thomas Lewis –Yangısal mediatörler (histamin)

11 Zedelenmeye Yanıt: Akut ve Kronik İnflamasyon  İnflamatuvar yanıtın komponentleri  Akut inflamasyondaki solubl mediyatörler  Akut inflamasyon  Kronik inflamasyon  İnflamasyonun sistemik etkileri

12 İnflamasyonun komponentleri BAŞLANGIÇEnfeksiyonlar Kontamine yara Pnömoni Akut hepatit Zedelenmeler SONUÇ Steril yara Doku yanıtı Uyaranların temizlenmesi İnfarkt Hastalığın durması Asbestoz/silika Sütürler/implantlar Ya da Toksik nekroz Hastalığın progresyonu Toksik nekroz Hastalığın progresyonu Yabancı cisim

13 İnflamasyonun komponentleri  Bağ doku hücreleri: Mast hücreleri, makrofajlar, fibroblastlar  Bağ doku matriksi: Elastik lifler, kollagen lifler, proteoglikanlar  Damarlar: Bazal membrana oturmuş endotel hücreleri ve içindeki nötrofil, bazofil, eozinofil, trombosit, monosit ve lenfositler  Çözünebilir proteinler: Kompleman, pıhtılaşma zinciri, kinin sistemi

14 İnflamasyon nedir ?  İnflamasyon – Ölü hücre ve dokuları hasarlı ortamdan uzaklaştırmak ve hasar verici etkeni ortadan kaldırmaya yarayan koruyucu bir yanıttır –İnflamasyon  parankim hücre rejenerasyonu  skar dokusu gelişimi ile karakterli tamir süreçleri ile yakından ilişkilidir

15  Akut –Dk -günler –Sıvı ve protein çıkışı ile karakterli –Nötrofiller (Polimorf nüveli lökositler)  Kronik – haftalar- yıllar –Lenfosit ve makrofajlar- Mononükleer hücreler İnflamasyon EKSUDA

16 Akut inflamasyon  Hasara karşı ani ve erken yanıttır  Amaç? Nötrofilleri hasarlı bölgeye en erken şekilde göndermektir  Üç önemli komponenti vardır: 1)Kan akımında lokal artışa neden olan vasküler çap değişiklikleri (Vazodilatasyon) 2)Mikrovasküler yapılarda plazma proteinlerinin dolaşımdan ayrılmalarına olanak veren yapısal değişiklikler (Endoteliyal permeabilite artışı) 3)Lökositlerin mikrosirkülasyondan göç etmesi ve incinme bölgesinde toplanması (Nötrofillerin ekstravazasyonu)

17 İnflamatuvar yanıtın komponentleri Fizyoloji:  Solubl mediyatörlerin salınımı  Vazodilatasyon  Artmış kan akımı  Sıvının ekstravazasyonu  Hücre göçü (kemotaksis)  Hücre metabolizmasında artış Semptomlar:  Calor (ısı)  Rubor (kızarıklık)  Tumor (şişlik)  Dolor (ağrı)

18 Akut inflamasyonun 5 klasik lokal işareti –Sıcaklık artışı –Kızarıklık –Şişlik –Ağrı –Fonksiyon kaybı –Calor –Rubor –Tumor –Dolor –Functio laesa

19 Akut inflamasyonun 5 klasik lokal işareti  Lokal bulgulardan sorumlu olan komponentler –Sıcaklık artışı - vazodilatasyon –Kızarıklık - vazodilatasyon –Şişlik – vasküler geçirgenlik –Ağrı – mediatörlerin salınımı/PNL’ler –Fonksiyon kaybı - mediatörlerin salınımı/PNL’ler

20 Vasküler değişiklikler Bilinmeli  Vazodilatasyon ( kısa süreli vazokonstrüksiyon )  Proteinden zengin sıvının eksüdasyonu  Kan akımında staz  Marginasyon  Emigrasyon/Transmigrasyon

21 Akut İnflamasyon

22

23

24

25 Vasküler permeabilite  Vazodilatasyon, artmış kan akımı  Artmış intravasküler hidrostatik basınç  Transüda – kan plazmasının ultrafiltratı (az protein) –Kısa süreli ve geçicidir –Akut İnflamasyon EKSÜDA  Artmış vasküler permeabilite

26 Vasküler permeabilite  Eksüda - (bol protein ve nötrofiller) –Eksüda akut inflamasyonun karakteristik sıvısıdır  İntravasküler osmotik basınç azalır  İnterstisyel sıvının osmotik basıncı artar  Su ve iyonlar damar dışına çıkar ÖDEM

27 Endoteliyal hücreler daha geçirgen ?  Endoteliyal hücre kontraksiyonu  Junktional retraksiyon  Direkt endoteliyal hasar  Lökosit bağımlı endoteliyal hasar  Artmış sıvı transitozu

28

29

30 Lökosit ekstravazasyonu 3 kademeli bir olaydır: 1.Damar duvarına yaklaşma (marginasyon), yuvarlanma (rolling), yapışma (adezyon) 2.Endotel hücreleri arasından damar dışına çıkış (transmigrasyon, diapedez) 3.Reaksiyon alanına göç (kemotaksis)

31

32

33 UYARAN kemotaksis marginasyonyuvarlanmaadezyontransmigrasyon selektinler İntegrinler / immunoglobulinler

34 Marginasyon  Normal kan akımında – kırmızı ve beyaz kan hücreleri damarın ortasında yer alır  Hücreden fakir plazma endotele doğru akım gösterir  Kan akımı yavaşlayınca, beyaz kan hücreleri endotel boyunca birikir  Bu “Marginasyon”

35 Nötrofil Marginasyon

36 Yuvarlanma  Selektinler geçici olarak reseptörlere bağlanır  Nötrofiller yapışır ya da yuvarlanırlar

37 Yuvarlanma

38 Sıkı adhezyon

39 Transmigrasyon

40

41 Kemotaksis  Kimyasal bir uyaranı takip ederek hasarlı bölgeye hareket etme –Kemotaktik faktörler  Kompleman komponentleri  Araşidonik asit metabolitleri (AA)  Solubl bakteriyel ürünler  Kemokinler

42 Lökosit Aktivasyonu  Kemokinler aynı zamanda nötrofilleri de aktive eder –AA metabolit üretimi –Lizozomal enzimlerin degranulasyonu ve sekresyonu –Oksidatif hasar –Adhezyon moleküllerinin modulasyonu

43 Fagositoz & Degranulasyon  Fagositoz (yut ve parçala) –Tutun –İçine al –Öldür  Degranulasyon ve oksijen radikalleri ile yutulmuş parça yok edilir.

44

45

46

47 İnflamasyonun Kimyasal Mediatörleri  Plazma kökenli –Dolaşımdaki prekürsörler –Aktive edilmesi gerekenler  Hücre kökenli –Hücre içinde depolanan –Sentez edilen de novo

48

49

50 Vazoaktif Aminler  Histamin –Mast hücreleri, bazofiller ve trombositlerde bulunur –Bir uyarana yanıt olarak salınır –Arterioler dilatasyon ve venüler endoteliyal kontraksiyon yapar  interendoteliyal hücre bağlantıları genişler ve damar geçirenliği artmış olur

51 Vazoaktif Aminler  Serotonin –Vazoaktif etkileri histamin ile benzer –Trombositlerde bulunur –Trombositlerin çökmesi ile salınır

52 Çok sayıda etkileri var

53

54 Doku Hasarı Kemotaktik Faktörler (c5a) Akut İnflamasyon İnflamatuar Hücrelerin toplanması Vazoaktif Mediatörler (histamin) PNL’ler Kronik İnflamasyon Mononükleer Artmış Vasküler Permeabilite Ödem İnflamatuar mediatörlerin üretimi

55 Akut İnflamasyonun Sonrası  İyileşme  Fibrozis (Skar)  Abse Formasyonu –Abse = ‘duvarla çevrili püy birikimi’  Kronik inflamasyon ilerleme

56 AKUT İNFLAMASYON NASIL SONLANIR? Doku hasarı veya nekroz Doku hasarı Erken nötralize Doku hasarı orta Erken nötralize Doku hasarı minimal Erken nötralize değil Doku hasarı mevcut Rezolusyon Onarım Kronik iltihap Akut iltihap Apse oluşumu

57

58 Yangının sistemik etkileri  Ateş  Vücut ısısı 1-4° C artar  Vücut ısısının artışı lökositlerin bakterileri yok edişini artırır  Ateş oluşumu –Endokrin ve metabolik  C-reaktif protein  Serum amiloid A  Serum amiloid P –Otonom sistem

59 Yangının sistemik etkileri  Lökositoz ( /ml) –Lökomoid reaksiyon ( /ml) –Nötrofili (bakteriyel enfeksiyonların çoğu nötrofiliye neden olur) –Lenfositoz (enfeksiyöz mononukleoz, kızamıkçık, kabakulak –Eozinofili (saman nezlesi, astım, parazitik enfeksiyonlar) –Lökopeni (virus, rickettsia, protozoa, salmonella, immun sistemi düşkünlerde, ileri evre kanser olgularında)

60 Kronik İnflamasyon Dr. Metin Akbulut

61 İNFLAMASYONUN GENEL ÖZELLİKLERİ   İnflamatuar yanıt tamir süreci ile iç içedir   Tamir inflamasyonun erken evrelerinde başlar ve genellikle zedeleyici ajan tamamen nötralize edilince sonlanır.   İnflamasyon temelde koruyucu bir süreçtir   Ancak bazen tamir olayı ile birlikte konakçıya zarar verebilir

62 İNFLAMASYONUN GENEL ÖZELLİKLERİ   İnflamatuar yanıt iki ana bileşenden oluşur:   Vasküler reaksiyon   Hücresel reaksiyon   Akut ve kronik olarak ikiye ayrılır

63 İNFLAMASYONUN GENEL ÖZELLİKLERİ   Akut inflamasyon:   Hızlı başlar (saniye- dakika)   Kısa sürer   Dakikalar, birkaç saat veya bir iki günde sonlanır   Temel karekteristiği: -plazma proteinleri ve sıvının eksudasyonu (ödem) -lökositlerin özellikle de nötrofillerin göçüdür   Kronik inflamasyon:   Uzun sürer   Histolojik olarak, lenfosit ve makrofajların varlığı   Kan damarlarında proliferasyon   Fibrozis   Doku nekrozu ile ilişkilidir

64 İNFLAMASYONUN GENEL ÖZELLİKLERİ   İnflamasyon etken ortadan kalktığında ve salgılanan mediatörler tükendiğinde sona erer   Ayrıca konağı aşırı hasara karşı koruyan ve yanıtı kontrol eden aktif anti-inflamatuar mekanizmalar da vardır

65 KRONİK İNFLAMASYON   Doku hasarı-akut iltihap-eksuda-eksuda organizasyonu- granülasyon dokusu-fibröz skar   Devamlı hasar-daha fazla doku nekrozu-organizasyon ve tamir birarada-bağışık yanıt aktivasyonu-lenfosit göçü   Uzun süren (haftalar, aylar) aktif inflamasyon ve doku yıkımı ile eşzamanlı tamir olaylarının görüldüğü bir süreçtir   Akut inflamasyon sonrası görülebileceği gibi daha çok sinsi gidişli, düşük dereceli, için için ilerleyen asemptomatik bir yanıttır

66

67 Tanım  Hafta/ay gibi bir süreç boyunca devam eden  Doku yıkımı ve yapımının birlikte görüldüğü bir inflamasyon.

68 Kronik inflamasyon  Akut inflamasyonu izleyebilir  Asemptomatik uzun bir sürecin ardından direkt kronik inflamasyon şeklinde görülebilir.

69 MORFOLOJİK ÖZELLİKLER   Mononükleer hücrelerin infiltrasyonu: makrofaj, lenfositler ve plazma hücreleri   Doku yıkımı: persistan ajanın varlığı ya da inflamatuar hücreler indükler   Hasarlanan dokuların yerini alan bağ doku ile iyileşme: küçük kan damarlarının proliferasyonu (anjiogenezis) ve özellikle fibrozis, kollajenöz skar oluşumu

70 Kr. İnflamasyonda rol oynayan hücreler  Makrofajlar  Lenfositler  Plazma hücreleri  Mast hücreleri  Eozinofiller  Nötrofiller

71 KRONİK İNFLAMASYONUN HÜCRELERİ- MAKROFAJLAR   Mononükleer fagositer sistemin bir parçasıdır   MNF kemik iliği kökenli kan monositleri ve doku makrofajlarını içerir   Doku makrofajları genellikle bağ doku içinde dağılmıştır   Organlarda özel adlar alır: monosit, kupfer hücresi, sinüs histiyositi, alveoler makrofaj, mikroglia, osteoklast

72 KRONİK İNFLAMASYONUN HÜCRELERİ- MAKROFAJLAR   Kemik iliğinde stem cell-kanda monosit-dokuda makrofaj-aktif makrofaj   Kan monositlerinin yarı ömrü 1 gün   Doku makrofajlarının yaşam süresi birkaç ay, yıl   Kemik iliğinden dokuya gelişim süreci çeşitli büyüme faktörleri, sitokinler, adezyon molekülleri, hücre-hücre etkileşimleri ile olur

73 KRONİK İNFLAMASYONUN HÜCRELERİ- MAKROFAJLAR   Akut inflamasyonun en erken döneminde monositler ekstravasküler dokuya göç etmeye başlar   İnflamasyonun 48. saatinde ise baskın hücre tipidir   Monosit ekstravazasyonu: -Adezyon molekülleri ve -Kemotaktik kimyasal mediatörlere yanıt olarak gerçekleşir   Ekstravasküler dokulara çıktığında daha büyük fagositer hücrelere: makrofajlara dönüşürler

74 KRONİK İNFLAMASYONUN HÜCRELERİ- MAKROFAJ   Makrofajlar aktivasyonu: -Duyarlanmış T lenfositler, -NK hücrelerden salınan sitokinler (IFN-γ), -Bakteriyel endotoksinler -Diğer kimyasal mediatörler -Fibronektin gibi ekstrasellüler matriks proteinleri   Aktive olan makrofajın boyutu büyür, lizozomal enzimleri artar   Metabolizması daha aktif olur, fagositoz kabiliyeti ve mikropları öldürme yeteneği artar

75

76

77 KRONİK İNFLAMASYONUN HÜCRELERİ- MAKROFAJLAR   Biolojik olarak aktif çok çeşitli ürünler salgılar, eğer kontrol edilmezse kronik inflamasyon için karekteristik doku yıkımı ve fibrozise yol açar   Makrofaj ürünleri: -Reaktif oksijen ve nitrojen intermediates:hücrelere toksik -Proteazlar:ekstrasellüler matrikse toksik -Sitokinler, kemotaktik faktörler:diğer hücreleri çağırır -Büyüme faktörleri:fibroblast proliferasyonu, kollagen depolanması, anjiogenezis   Eğer inflamasyon kısa sürerse, irritan elimine edilirse makrofajlar giderek kaybolur

78 Makrofaj ürünleri  Doku için toksik ürünler: Oksijen ve NO türevleri  Ekstreselüler matriks yıkım ürünleri: proteinaz  Fibroblast proliferasyonu, kollagen birikimi ve anjiogenezisi kolaylaştıran faktörler: büyüme faktörleri

79 Aktive makrofajlar  Daha büyük boyuttadırlar, lizozomal enzimler, büyüme faktörleri, sitokinler, reaktif oksijen ürünleri içerirler.  Daha çok fagosite etme kabiliyetindedirler.  Aktivasyon sinyalleri: IFN-gama, bakteriyel endotoksinler, diğer kimyasal mediatörler, fibronektin

80 Kr. inf.da makrofajların ortamda uzun kalma nedenleri  Dolaşımdan adezyon molekülleri ve kemotaktik faktörlerle sürekli monosit ortama çekilir.  Makrofajların lokal proliferasyonu artar  Makrofaj hareketsizleştiren faktörler (ör: MIF, oksidize lipidler)

81 Makrofajlar  Mikroglia  Kupfer hücreleri  Alveoler makrofajlar  Osteoklastlar  Sinüs histiyositler

82

83 KRONİK İNFLAMASYON ETKENLERİ   İnatçı enfeksiyonlar   Potansiyel olarak toksik endojen veya egzojen ajanlara uzamış maruziyet   Otoimmünite

84 KRONİK İNFLAMASYON ETKENLERİ Persistan enfeksiyonlar:   Mikobakterium tüberkülozis, Treponema pallidum, bazı viruslar, fungus ve parazitler   Bu ajanların toksisitesi düşüktür   Geç tip hipersensitivite yanıtı oluştururlar   İnflamatuar yanıt bazen özel bir doku yanıtı olan granülomatöz reaksiyon şeklinde olur

85 KRONİK İNFLAMASYON ETKENLERİ Potansiyel olarak toksik endojen veya ekzojen ajanlara uzamış maruziyet   Silikozis-Silikaya uzun süre maruz kalanlarda gelişen inflamatuar akciğer hastalığı   Ateroskleroz-Endojen toksik plazma lipid bileşenleri arter duvarlarını etkileyerek kronik inflamatuar yanıt oluşturur

86 KRONİK İNFLAMASYON ETKENLERİ Otoimmünite   Bazı durumlarda immün reaksiyon bireylerin kendi dokularına karşı gelişebilir ve otoimmün hastalıkları oluşturur   Bu hastalıklarda otoantijenlere karşı oluşan immün yanıt kronik doku hasarı ve inflamasyon oluşturur   Romatoid artrit ve lupus eritematozus immün reaksiyonların rol oynadığı kronik inflamatuar hastalıklardır

87 İnflamasyonun morfolojik paternleri  Seröz inflamasyon  Fibrinöz inflamasyon  Süpüratif veya pürülan inflamasyon  Nekrotizan inflamasyon  Ülser  Abse  Granülomatöz inflamasyon

88

89

90

91

92

93 Granulomatöz yangı  Kronik yangının bir türüdür.  Epitelioid görünümlü aktive makrofaj kümeleşmesi ile karakterlidir.  Ör: Tüberkülozis, lepra, sifiliz, kedi tırmığı hastalığı, sarkoidozis, silikozis, beriliyozis, mikotik enfeksiyonlar; His. Kaps, kripto. neofor., sütür, protez çevresi ybc cisim re.

94

95 Epitelioid hücreler  Özelleşmiş şekilli aktive makrofajlardır.  Soluk sitoplazmalı, nükleol belirginliği gösteren, sitoplazmik hücre kenarları çok net olmayan hücrelerdir.,  E.M: Düz E.R sayısı artmıştır.  Lizozomal enzim üretimi artmıştır  Fagositik aktiviteleri azalmıştır

96 Tüberküloza bağlı kr. yangı  Granülomatöz bir yangıdır.  Langhans tipi dev hüc. İçeren granülom yapıları vardır.  Kazeifikasyon nekrozu tipiktir.  Granülomlar farklı boylarda ve konfluent kümeler halindedirler.

97


"Dr. Metin Akbulut. Giriş:  Inflamasyon hasara karşı vaskülarize dokunun dinamik yanıtıdır  Koruyucu bir yanıttır  Hasar bölgesine koruma ve iyileştirme." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları