Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Alışveriş Merkezlerinin Sosyal Ekonomik ve Kültürel Yönleri Cüneyt Kaya Lütfiye Söyü Merve Cavlak 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Alışveriş Merkezlerinin Sosyal Ekonomik ve Kültürel Yönleri Cüneyt Kaya Lütfiye Söyü Merve Cavlak 1."— Sunum transkripti:

1 Alışveriş Merkezlerinin Sosyal Ekonomik ve Kültürel Yönleri Cüneyt Kaya Lütfiye Söyü Merve Cavlak 1

2 Tarihsel Olarak  Eski Roma’da M.Ö. 2. yüzyılda, çok katlı mimarisi ve onlarca dükkândan oluşan kapasitesiyle; içinde meyveden çiçeklere, canlı balıklardan Uzakdoğu’nun ender bulunan ürünlerine kadar birçok malın satıldığı Trajan pazarları, bilinen ilk ‘planlı’ alışveriş mekânlarıdır, günümüzün çok katlı, geniş alanlı, çok sayıda dükkânı, bünyesinde bulunduran alışveriş merkezleri gibi… 2

3  Avrupa ticarette ‘ortaçağını’ yaşarken, Osmanlı ve Selçuklu’ daki hanlar, kapalı çarşılar, bedestenler, arastalar bu mekânlara örnek olarak gösterilebilir. Hatta bazılarına göre, İstanbul’un Kapalıçarşı’sı en eski, en büyük, tamamen kapalı ilk alışveriş mekânıdır… 3

4 Tarihi ‘alışveriş merkez’lerimiz… 4

5  Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere gibi gelişmiş ülkelerin alışveriş merkezleri ile tanışıklıkları elli yıldan fazladır. Ancak Türkiye için alışveriş merkezlerinin geçmişi yaklaşık otuz yıllık bir sürece dayanmaktadır. 5

6 6

7  Türkiye’nin ilk alışveriş merkezi olan Galleria’nın 1988’de açılmasından günümüze kadar geçen bu süreç Türkiye’nin yalnızca metropol kentleri değil küçük kentlerini de alışveriş merkezleri ve beraberinde getirdiği tüketim kültürü ile tanıştırmıştır. 7

8 AVM’ler sosyal davranışların gelişmesine katkıda bulunur  Alışveriş eylemi; eğlence, sosyalleşme, yeme-içme gibi farklı ama birbiriyle ilişkili eylemlerle bütünleştirilerek yeni merkezlerin genel kurgusunu oluşturur. Toplumun günlük hayatta alışveriş dışındaki faaliyetlerini de gösterebileceği sosyal platolar olduklarını söyleyebiliriz. 8

9  Günümüzde günlük hayatın kesiştiği kamusal alanlar olan AVM’ler sosyal etkileşimin, eğlence eylemlerinin yapıldığı, alışveriş eyleminin çeşitlendiği mekanlar olarak hayatımızda önemli bir yer tutmaktadır. 9

10  Alışveriş merkezleri sundukları temiz, güvenli, hava koşullarından arındırılmış iklimlendirilmiş çevresiyle insanlara serbest zaman ve eğlence aktiviteleri de sunmaktadırlar.  Kentlerin kamusal kullanımında alışık olduğumuz sinema, konser, çocuk oyun alanları gibi aktivite alanlarını da bünyelerine eklemektedirler. 10

11 11

12  Alışveriş merkezlerine yalnızca ticari aktivite için değil, sinema, tiyatro, konser ve benzeri diğer aktiviteler için gidilmesi, alışveriş merkezlerinin bu bağlamda sosyalleşme aracı olarak kullanılmaları, bu mekânların kamusal mekân olarak yorumlanmasına zemin hazırlamaktadır. 12

13 13

14  AVM’ler bir tür sosyal görev üstlenerek, bu yerlerdeki davranışları, aktiviteleri, insanların beraber ya da ayrı durmalarını sağlar.  Bu nedenle, bir yerde sosyal mantık olabilmesi için; o yerin insanların günlük yaşayışlarını kapsaması, sosyal ilişkilerini şekillendirmesi ve formunda toplumun ve kültürün izlerini taşıması gerekir. Çevresel anlamda AVM, sosyal işleyişte önemli bir yere sahiptir. 14

15  Hipermarketlerin devreye girmesi,  Sinemaların iki-üç perdeden çift sayılı perdelere çıkması,  Çocuk giyim ve eğlence ile karışık çocuk eğitimine yönelik aktiviteler,  Büyük akvaryumlar,  Açık ve kapalı AVM’ler,  Otel veya konutu içeren şehir merkezi yaklaşımları,  ‘Outlet’ler hep müşteri için cazibe merkezi olma arayışlarıdır. 15

16 16

17 Türkiye AVM Yatırımları Gelişimi Faaliyette Olan AVM Adedi TOBB Türkiye Perakendecilik Meclisi Sektör Raporu ( Aralık 2012) ‘dan 17

18  Kronolojik açıdan değerlendirmede 1995 yılında 12, 2006 yılında 117, 2014 Mart ayında 328 olan AVM sayısının 2014 yılı sonunda 328, 2015'te 432, 2016'da ise 449'a ulaşacağı belirtiliyor. 18

19  EVA Gayrimenkul ve Akademetre‘ nin AVM araştırmasına göre 2006 yılında Türkiye genelinde kiralanabilir AVM alanı m2 iken, bu oran 2010 yılında m2, 2014 Mart ayında m2, 2014 sonu itibariyle m2, 2015'te m2, 2016 yılında ise m2'ye yükseliyor. 19

20  Araştırmaya göre 2009 yılında 20.6 milyar TL olan Türkiye AVM sektörü cirosunun, 2014 yılında 73 milyar TL, 2016 yılında ise 95.1 milyar TL'ye ulaşacağı kaydediliyor. Buna bağlı olarak 2014 yılında organize perakendeciliğin %11.8, 2015 yılında %15.1, 2016 yılında ise %13.2 oranında büyüme kaydedeceği belirtiliyor. 20

21 AVM’lerin Sosyal Ekonomik ve Kültürel Açıdan Fayda ve Zararları  AVM’ler kısa süreli istihdamı artırmaktadır. Bu merkezler; temizlik, güvenlik, bakım ve onarım gibi konularda iş olanağı sağlanmaktadır(yaklaşık bin metrekarelik bir alışveriş merkezinin ortalama kişiye iş imkânı sağlamaktadır).  Yeni açılacak AVM’ler bölgelerindeki arsa fiyatlarını arttırabilmektedir ve yakın konumdaki ofis ve yaşam alanlarının değerini arttırmaktadır(kısa süreli de olsa). 21

22  Bu merkezlerde mağaza veya iş yerlerinde yapılan her satışın faturalı olması, ödemelerin genellikle kredi kartı ile yapılması sonucunda, fatura düzenleme zorunluluğundan dolayı bankalar ve finans kurumları kazançlı çıkmakta ve böylece para akışı da kayıt altına girmiş olmaktadır. 22

23  Sinema, konser, çocuk oyun alanları gibi aktivite alanlarını bünyelerine eklediklerinden yalnızca ticari aktivite için değil bunlar için de gidilmesi, alışveriş merkezlerinin bu bağlamda sosyalleşme aracı olarak kullanıldıklarını gösterir. Yani yeni bir sosyalleşme mekanıdır. 23

24 Ancak…  İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel’in ifadesiyle ‘’Kültürel miras açısından, önemli eserler bırakamadığımız bu dönemde AVM’ler de çıkar gruplarına hizmet etmekten başka bir rol üstlenmiyor.’’ 24

25  Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken ‘’…ekonominin kılcal damarları dediğimiz yaklaşık 60 çeşit işkolunda işletim süreci zarara uğrayarak kepenklerin bir bir kapandığını görüyoruz. Anadolu’da açılmış olan AVM’ler de malları bulundukları illerden karşılamadıkları için, kazandıkları nakit parayı da il dışına çıkarıyor. Bu durum küçük olan piyasanın daha da daralmasına ve ayakta kalmaya çalışan esnafın işini kaybetmesine neden oluyor.’’ 25

26  Şehir plancısı Erhan Demirdizen ‘’ tarihi kent merkezleri, AVM'lerin bu özellikleri karşısında direnemiyor. Fakat eski merkezini koruyabilen kentlerde insanlar günlük hayatlarında açık ve yeşil alanları daha yoğun kullanabiliyor. Oysa AVM'lerde bu aktiviteler minimuma iniyor.’’ 26

27 Kaynaklar ÇERÇİ, Serpil Ticaret Yapıları/Alışveriş Merkezleri Güney Mimarlık Dergisi 13. Sayı Dosya Konusu, Adana 2013 ÖZCAN, Burcu “Rasyonel Satın Alma” Ve “Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş” Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ Sosyal Bilimler Dergisi / Cilt: 9, Sayı: 2, Aralık 2007 ŞAHİN, Savaş Zafer, Alışveriş Merkezlerinin Evrimi Ve Geleceği Sürdürülebilir Bir Geleceğe Doğru, tarihinde verilen konferans metni İBİCİOĞLU, Hasan, Alışveriş Merkezleri: Demografik Etkenler ve Tüketici Tutumlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:10, Sayı:1, sf , 2005 ARSLAN, Tülin VURAL, Türkiye’deki Alışveriş Merkezleri İncelemelerine Eleştirel Bir Bakış: Yorumlar, Eleştiriler, Tartışmalar, Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2009 TEKEL, Ayşe, Alışveriş Merkezlerinin ‘Kamusal Mekân' Nitelikleri Üzerine Bir Değerlendirme: Ankara Panora Alışveriş Merkezi Örneği Türkiyat Araştırmaları Dergisi sf ,


"Alışveriş Merkezlerinin Sosyal Ekonomik ve Kültürel Yönleri Cüneyt Kaya Lütfiye Söyü Merve Cavlak 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları