Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SOLUNUM SİSTEMİ UYGULAMALARI Gülbanu ZENC İ R- 2013.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SOLUNUM SİSTEMİ UYGULAMALARI Gülbanu ZENC İ R- 2013."— Sunum transkripti:

1 SOLUNUM SİSTEMİ UYGULAMALARI Gülbanu ZENC İ R- 2013

2 Siyanoz: Kanda O 2 azlığı veya CO 2 fazlalığı nedeniyle yada bazı ilaçların etkisiyle deri ve mukozaların mavimsi mor renk almasıdır (Hipoksinin gecikmiş belirtisidir) – Merkezi siyanoz; dilin, yumuşak damağın, konjuktivalar (göz akı) mavimsi mor renk alması – Periferal siyanoz; ekstremiteler, tırnak yatakları ve kulak memesinin mavimsi mor renk alması 1

3 ORAL AİRWAY 2 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

4 ORAL AİRWAY Orofarenkse dilin kaçması sonucu trakeanın tıkanmasını önleyen en basit suni hava yoludur Oral airway; dişlerden orofarenkse uzanarak, dilin normal pozisyonda kalmasını sağlar 3 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

5 ORAL AİRWAY Ani solunum durmalarında, havayolu açıklığını ve ventilasyonu sağlamak amacıyla kullanılır Plastikten yapılmıştır Hastanın posterior farenksine yerleştirilir Bilinçsiz hastalarda, dilin arkaya doğru kayarak, solunum yolunu kapamasını engellemek amacıyla uygulanır Acil durumlarda-kısa süreli uygulanan araçlardır 4 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

6 ORAL AİRWAY Hastanın vücut yapısına uygun büyüklükte airway kullanılmalıdır Oral airway büyüklüğü, ağız kenarından kulak altındaki çene açısına kadar olan uzunluk ölçülerek belirlenir Airway küçükse dil normal pozisyonda tutulamaz, airway büyükse epiglota doğru dilin üzerine bası uygular ve hava yolunu tıkar 5 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

7 ORAL AİRWAY Malzemeler Uygun büyüklükte airway Bebek ve çocuklar için: 1-2 numara Yetişkinler için: 4-6 numara Tek kullanımlık eldiven Kağıt havlu 6 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

8 ORAL AİRWAY İşlem Basamakları 1. Ellerini yıka 2. Hastanın şuuru kapalı olsa bile uygulama hakkında bilgi ver 3. Malzemeler için uygun ve temiz bir alan seç ve kolay ulaşabileceğin biçimde yerleştir 4. Yatak etrafına perde / paravan çek 5. Hastaya supine pozisyonu ver ve başını hiperekstansiyona getir. Takma dişler varsa; mutlaka çıkarımalıdır 6. Eldiven giy 7 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

9 ORAL AİRWAY 7. Airway kılıfını aç 8. Hastanın ağzını açmak için cros-parmak metodunu kullan 9. Hastanın dili farenksi tıkıyor ise; kağıt havlu ile dili dışarı çek 10. Airwayin eğimli kısmı alına doğru olacak şekilde ağız içine yerleştir 11. Farenks duvarına gelir gelmez, airwayi ağız içinde ters döndür ve airway kenarlarının hastanın dudakları dışına tam olarak yerleşmesini sağla 8 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

10 ORAL AİRWAY 12. Airway yerleştirildikten sonra, kusma ihtimaline karşı hastaya lateral pozisyon ver 13. Malzemeyi ortamdan uzaklaştır 14. Uygulama zamanını, airway numarasını, müköz membranın durumunu, gözlemlerini ve uygulamayı kayıt et *** Hastada öğürme refleksi olursa; airway hemen çıkarılmalıdır. Yaşamı tehdit eden bir komplikasyondur 9 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

11 Airway kıvrımlı kısmı yukarıda olacak şekilde tutularak, ağız içine yerleştirilir Airway orofarenkse ulaştığı zaman, kıvrımlı kısmı 90° ters çevrilerek ilerletilir 10 ORAL AİRWAY

12 11 ORAL AİRWAY

13 12 ORAL AİRWAY

14 13 ENDOTRAKEAL TÜP

15 Amacı; Mekanik ventilasyonu sağlamak Üst solunum yolu tıkanıklığını gidermek Aspirasyonu engellemek Sekresyonları temizlemek Tüpler ortalama 14 gün hastada, takılı kalabilir, daha uzun süreli uygulamalarda trakeostomi uygulanır Amacı; Mekanik ventilasyonu sağlamak Üst solunum yolu tıkanıklığını gidermek Aspirasyonu engellemek Sekresyonları temizlemek Tüpler ortalama 14 gün hastada, takılı kalabilir, daha uzun süreli uygulamalarda trakeostomi uygulanır 14 ENDOTRAKEAL TÜP

16 15 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

17 ENDOTRAKEAL TÜP Suni hava yolu varlığı enfeksiyon ve hava yollarının yaralanması riskini arttırır Nazokomiyal enfeksiyonları engellemek için suni hava yollarının steril teknikle takılıp, asepsi ilkelerine uygun olarak bakımının yapılması gerekir 16 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

18 ENDOTRAKEAL TÜP Derin Trakeal Aspirasyon; Vakum sağlayan bir araçla hastanın balgamının dışarı çekilmesi işlemidir 17 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

19 TRAKEOTOMİ - TRAKEOSTOMİ 18 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Stoma, bir iç organ dışa doğru ağızlaştırıldığında bu deliğe verilen addır Trakeostomi; trakeaya açılan kalıcı delik Stoma, bir iç organ dışa doğru ağızlaştırıldığında bu deliğe verilen addır Trakeostomi; trakeaya açılan kalıcı delik

20 TRAKEOTOMİ - TRAKEOSTOMİ Trakeotomi; hava yolunun sağlanması amacıyla trakea ön duvarında cerrahi bir açıklık meydana getirme işlemi Trakeostomi; trakeadaki ostiumun cilde(kalıcı delik açılması)ağızlaştırılmasına denir Trakeotomi; hava yolunun sağlanması amacıyla trakea ön duvarında cerrahi bir açıklık meydana getirme işlemi Trakeostomi; trakeadaki ostiumun cilde(kalıcı delik açılması)ağızlaştırılmasına denir 19 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

21 TRAKEOTOMİ - TRAKEOSTOMİ Trakeostomi tüpü; Cerrahi olarak oluşturulan trakeal açıklığa yerleştirilen tüpe verilen isim Trakeostomi tüpü; Cerrahi olarak oluşturulan trakeal açıklığa yerleştirilen tüpe verilen isim 20 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

22 21 TRAKEOTOMİ

23 Dekanülasyon; Trakeotomi açılmasını gerektiren durum ortadan kalktıktan sonra trakeotominin kapatılması işlemidir Dekanülasyon; Trakeotomi açılmasını gerektiren durum ortadan kalktıktan sonra trakeotominin kapatılması işlemidir 22 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

24 23 TRAKEOTOMİ

25 Trakeotomi Açılma Endikasyonları 1.Boğaza yabancı cisim kaçması 2.Boğazda aşırı şişmeye (ödeme) yol açan enfeksiyonlar 3.Anaflaktik reaksiyonlar (böcek sokması,ilaçlar) 4.Çamaşır suyu, tarım ilacı, tuz ruhu gibi yakıcı maddelerle SUİCİDE (intihar) girişimleri 5.Tümörler (larenks, dil kökü, özefagus başı, trakea, tiroid ) 24 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

26 Trakeotomi Açılma Endikasyonları 6.Ses tellerinin çift taraflı felç olma durumu (vokal kord paralizisi) 7.Doğuştan olan boyun anormallikleri 8.Larinks travmaları 9.Yüz ve boyun yanıkları 10.Koma 11.Bazı beyin hastalıkları, travmaları ve ameliyatları 25 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

27 Trakeostomi Açılma Endikasyonları 1. Bazı larenks kanserleri (tümörleri) 2. Bazı özefagus (yemek borusu) başı tümörler i Trakeostomi Açılma Endikasyonları 1. Bazı larenks kanserleri (tümörleri) 2. Bazı özefagus (yemek borusu) başı tümörler i 26 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

28 **Trakeotominin Komplikasyonları Sık görülen komplikasyonlar İstemsiz olarak kanül çıkması Kanül tıkanması Enfeksiyon **Trakeotominin Komplikasyonları Sık görülen komplikasyonlar İstemsiz olarak kanül çıkması Kanül tıkanması Enfeksiyon 27 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

29 Diğer Komplikasyonlar; – Hava yolu tıkanıklığı – Bu bölgenin etrafında oluşan darlıklar – Trakeo-özefagial fistül (soluk borusu ile yemek borusu arasında normal olmayan bir açıklık/bağlantı oluşması) Diğer Komplikasyonlar; – Hava yolu tıkanıklığı – Bu bölgenin etrafında oluşan darlıklar – Trakeo-özefagial fistül (soluk borusu ile yemek borusu arasında normal olmayan bir açıklık/bağlantı oluşması) 28 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

30 Trakeostomi açıldıktan sonra hasta yalnız bırakılmamalıdır Hastada boğulma hissi ve panik olabilir Trakeostomi açıldıktan sonra hasta yalnız bırakılmamalıdır Hastada boğulma hissi ve panik olabilir 29 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

31 30 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Kanül stomaya yerleştirilir o Kanüller iki çeşittir o Gümüş kanül o Plastik (disposybl) kanül o Gümüş kanüller üç bölümden oluşur: 1.İç kanül 2.Dış kanül 3.Mandren (obtüratör)

32 31 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Dış kanül, trakeostomi deliğini açık tutmak için stomaya sokulur Dış kanülün her iki yanında, boynun çevresine dolanan bantları bağlamak için delikler vardır. Bu bantlar trakeostomi kanülünün kazayla çıkmasını önler. Dış kanül kesinlikle çıkarılmaz Dış kanül, trakeostomi deliğini açık tutmak için stomaya sokulur Dış kanülün her iki yanında, boynun çevresine dolanan bantları bağlamak için delikler vardır. Bu bantlar trakeostomi kanülünün kazayla çıkmasını önler. Dış kanül kesinlikle çıkarılmaz

33 32 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR İç kanül temizlenmek için kolayca çıkarılabilir. İç kanülün çıkarılıp temizlenmesi hemşirenin sorumluluğundadır İç kanül temizlenmek için kolayca çıkarılabilir. İç kanülün çıkarılıp temizlenmesi hemşirenin sorumluluğundadır

34 33 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Plastik kanüller o Tek parçadır o Kanüllerin alt kısmında şişirilebilen cuff=kaf=balon vardır Kafın şişirilmesiyle, trakeal duvar ile kanül arasındaki bölge kapanır (hava sızıntısı ve yabancı cisimlerin tarkeaya kaçması önlenir) Cuff, enjektöre hava çekilip bu havanın verilmesiyle şişirilir (cuff yırtık ve delik olma ihtimali nedeni ile önceden kontrol edilmelidir) Plastik kanüller o Tek parçadır o Kanüllerin alt kısmında şişirilebilen cuff=kaf=balon vardır Kafın şişirilmesiyle, trakeal duvar ile kanül arasındaki bölge kapanır (hava sızıntısı ve yabancı cisimlerin tarkeaya kaçması önlenir) Cuff, enjektöre hava çekilip bu havanın verilmesiyle şişirilir (cuff yırtık ve delik olma ihtimali nedeni ile önceden kontrol edilmelidir)

35 34 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Cuff 8 saatte bir dk.’a süre ile indirilmelidir Bu dönemde kanülün istemsiz çıkması olasığı için hastanın yanına bulunulmalı Cuff 8 saatte bir dk.’a süre ile indirilmelidir Bu dönemde kanülün istemsiz çıkması olasığı için hastanın yanına bulunulmalı

36 35 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR * Cuff’un fazla şişirilmesine ya da uzun süre şişirilmiş olarak bırakılmasına bağlı olarak gelişebilecek komplikasyonlar  Trakea-özefagial fistül  Trakeal stenoz  Trakeal arter hasarı  Trakeal ödem  Mukoz membranın nekrozu * Cuff’un fazla şişirilmesine ya da uzun süre şişirilmiş olarak bırakılmasına bağlı olarak gelişebilecek komplikasyonlar  Trakea-özefagial fistül  Trakeal stenoz  Trakeal arter hasarı  Trakeal ödem  Mukoz membranın nekrozu

37 36 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR YaşKanül NoKatater No 1-12 ay1 numara yaş2 numara yaş 3 numara yaş4 numara yaş ↑5 ve ↑17-18 Trakeostomi Kanülleri Hacimleri

38 37 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR ENDOTRAKEAL TÜP VE TRAKEOSTOMİ BAKIMI ENDOTRAKEAL TÜP VE TRAKEOSTOMİ BAKIMI

39 Araç-Gereçler Aspiratör Aspiratör basıncı; yetişkin; mmHg, çocuk; mmHg, yeni- doğan; mmHg Aspirasyon katateriUygun boyda Steril nelaton sonda Çocuk no; Yetişkin no; Nazal ya da oral airway Temiz havlu ya da kağıt örtü İki paket pamuk uçlu steril swap 38 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

40 Araç-Gereçler %0,9’luk sodyum klorür (NaCl) steril Hidrojen peroksit (%3) ve küvet gümüş kanülde kullanılmaz NaHCO 3 solüsyonu ve küvet kirli gümüş trakeostomi tüpü için Steril ve non- steril eldiven (pudrasız) Çam ağacı ya da küçük Y adaptör Bant ve trakeotomi bağı Steril spanç Enjektör Cuff’ı şişirmek için 39 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

41 TRAKEOSTOMİ BAKIMI İŞLEM BASAMAKLARI 40

42 İşlem öncesinde hasta aspire edilebilir Aspirasyon işleminde giyilen eldivenler çıkarılır ve atılır İşlem öncesinde hasta aspire edilebilir Aspirasyon işleminde giyilen eldivenler çıkarılır ve atılır 41

43 Trakeostomi bakımını gerektiren semptom ve bulgular gözlenir a) Kirli/gevşek bağ ya da pansuman b) Sabit olmayan tüp c) Aşırı sekresyon Trakeostomi bakımını gerektiren semptom ve bulgular gözlenir a) Kirli/gevşek bağ ya da pansuman b) Sabit olmayan tüp c) Aşırı sekresyon 42

44 Malzemeler hazırlanır a) İki paket pamuk uçlu swap açılır ve bir paketinin üstüne steril %0.9’luk sodyum klorür (NaCl), diğerine de hidrojen peroksit dökülür b) Steril trakeotomi seti açılır c) Set içindeki steril kap açılır ve içine 2 cm kadar hidrojen peroksit konulur d) Küçük steril fırçaların paketi açılır ve steril kabın içine aseptik tekniklere uyularak konur e) Uygun uzunlukta bant kesilir ve kuru bir yere konur Malzemeler hazırlanır a) İki paket pamuk uçlu swap açılır ve bir paketinin üstüne steril %0.9’luk sodyum klorür (NaCl), diğerine de hidrojen peroksit dökülür b) Steril trakeotomi seti açılır c) Set içindeki steril kap açılır ve içine 2 cm kadar hidrojen peroksit konulur d) Küçük steril fırçaların paketi açılır ve steril kabın içine aseptik tekniklere uyularak konur e) Uygun uzunlukta bant kesilir ve kuru bir yere konur 43

45 Trakeostomi tüp tespit bağı hazırlanır Kesilen bağın uzunluğu bir burun deliğinden diğer burun deliğine başı arkadan çevreleyecek uzunluktan 15 cm fazla olmalıdır Yetişkinlerde yaklaşık cm Trakeostomi tüp tespit bağı hazırlanır Kesilen bağın uzunluğu bir burun deliğinden diğer burun deliğine başı arkadan çevreleyecek uzunluktan 15 cm fazla olmalıdır Yetişkinlerde yaklaşık cm 44

46 Steril eldivenler giyilir İşlemin her basamağın da eller mutlaka steril tekniğe uygun olmalıdır Oksijen kaynağı çıkarılır Eğer birey işlem boyunca oksijenden mahrum kalacaksa oksijen kaynağı trakeostominin yanına gevşek şekilde bırakılır Steril eldivenler giyilir İşlemin her basamağın da eller mutlaka steril tekniğe uygun olmalıdır Oksijen kaynağı çıkarılır Eğer birey işlem boyunca oksijenden mahrum kalacaksa oksijen kaynağı trakeostominin yanına gevşek şekilde bırakılır 45

47 Eğer tek kullanımlık olmayan iç kanül kullanılıyorsa; a) Yalnızca tüpün dış kısmına dokunularak dominant olmayan elle iç kanül çıkarılır. Hidrojen peroksitli kabın içine konur b) İç kanülün iç ve dış kısmı hızlı bir şekilde küçük steril fırça ile sekresyonlardan temizlenir. Bu esnada T şeklindeki tüp yardımı ile hastaya oksijen verilebilir. Ama T tüp kesinlikle trakeostomi tüpünün iç kısmına temas etmemelidir Eğer tek kullanımlık olmayan iç kanül kullanılıyorsa; a) Yalnızca tüpün dış kısmına dokunularak dominant olmayan elle iç kanül çıkarılır. Hidrojen peroksitli kabın içine konur b) İç kanülün iç ve dış kısmı hızlı bir şekilde küçük steril fırça ile sekresyonlardan temizlenir. Bu esnada T şeklindeki tüp yardımı ile hastaya oksijen verilebilir. Ama T tüp kesinlikle trakeostomi tüpünün iç kısmına temas etmemelidir 46

48 c) İç kanül hidrojen peroksitli sudan çıkarılarak %0.9’luk sodyum klorür (NaCl) olan kapta iyice durulanır. d) İç kanül tekrar yerine konulur ve güvenliği sağlanır Eğer hasta oksijen alıyor ise tekrar oksijen kaynağına bağlanır c) İç kanül hidrojen peroksitli sudan çıkarılarak %0.9’luk sodyum klorür (NaCl) olan kapta iyice durulanır. d) İç kanül tekrar yerine konulur ve güvenliği sağlanır Eğer hasta oksijen alıyor ise tekrar oksijen kaynağına bağlanır 47

49 Eğer tek kullanımlık iç kanül kullanılıyorsa; a) Kanül steril paketinden çıkarılır b) Tüpün yalnızca dış kısmına dokunularak eski iç kanül çıkarılır ve yerine yenisi takılır. Kanül iç pozisyona yerleştirilince kilitlenir c) Kirli olan kanül uygun şekilde imha edilir ve hasta tekrar oksijen kaynağına bağlanır Eğer tek kullanımlık iç kanül kullanılıyorsa; a) Kanül steril paketinden çıkarılır b) Tüpün yalnızca dış kısmına dokunularak eski iç kanül çıkarılır ve yerine yenisi takılır. Kanül iç pozisyona yerleştirilince kilitlenir c) Kirli olan kanül uygun şekilde imha edilir ve hasta tekrar oksijen kaynağına bağlanır 48

50 Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır 49

51 Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır 50

52 Trakeostomi tüpü hareket ettirilmeden kirli bağ kesilir a) Yeni bağ bireyin boynuna iki kez dolanacak uzunlukta kesilir. Yetişkin bir bireyde yaklaşık cm. bağın uçları köşegen kesilir b) Bağ ilk önce bir taraftan geçirilerek bağlanır daha sonra diğer taraftan geçirilerek bağlanır. Her iki tarafında iyice bağlandığı kontrol edilir. Bağ uygun sıkılıkta olmalıdır. Bağ ile boyun arasında bir parmak girecek kadar gevşeklik bırakılmalıdır Trakeostomi tüpü hareket ettirilmeden kirli bağ kesilir a) Yeni bağ bireyin boynuna iki kez dolanacak uzunlukta kesilir. Yetişkin bir bireyde yaklaşık cm. bağın uçları köşegen kesilir b) Bağ ilk önce bir taraftan geçirilerek bağlanır daha sonra diğer taraftan geçirilerek bağlanır. Her iki tarafında iyice bağlandığı kontrol edilir. Bağ uygun sıkılıkta olmalıdır. Bağ ile boyun arasında bir parmak girecek kadar gevşeklik bırakılmalıdır 51

53 Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır Trakeotomi kanülü altındaki kirli spanç kaldırılır 4 *4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa hidrojen peroksit dökülür. Hem kanülün dış yüzeyi hem de stoma dairesel hareketlerle temizlenir % 0.9’luk sodyum klorür (NaCl) 4*4 cm’lik spanc’a ya da pamuk uçlu swapa dökülür. Deri yüzeyi ve trakeostomi tüpü hidrojen peroksitten arındırılır Daha sonra kuru bir spanç ile bölge kurulanır 52

54 Ortasından yarıya kadar kesilen 4*4 cm’lik spanç kanülün alt kısmına aynı şekilde yerleştirilir  Hastaya rahat bir pozisyon verilir ve solunumu değerlendirilir  Eldivenler çıkarılır ve eller yıkanır  İşlem öncesi ve sonrası solunum değerlendirilerek karşılaştırılır  Tüpün derinliği ve pozisyonu kontrol edilir  Ağız çevresindeki deri, ağız mukozası, trakeostomi stoması, basınç ve irritasyon belirtileri açısından değerlendirilmelidir Ortasından yarıya kadar kesilen 4*4 cm’lik spanç kanülün alt kısmına aynı şekilde yerleştirilir  Hastaya rahat bir pozisyon verilir ve solunumu değerlendirilir  Eldivenler çıkarılır ve eller yıkanır  İşlem öncesi ve sonrası solunum değerlendirilerek karşılaştırılır  Tüpün derinliği ve pozisyonu kontrol edilir  Ağız çevresindeki deri, ağız mukozası, trakeostomi stoması, basınç ve irritasyon belirtileri açısından değerlendirilmelidir 53

55 54 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

56 55 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

57 56 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

58 57 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

59 58 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

60 59 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

61 60 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

62 61 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

63 62 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

64 63 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

65 64 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

66 65 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

67 66 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

68 67 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

69 68 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

70 69 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

71 70 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

72 71 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

73 72 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

74 73

75 74

76 75

77 76

78 77

79 78

80 79

81 80

82 81

83 Endotrakeal Tüp Bakımı 82

84 Endotrakeal Tüp Bakımı İşlem Basamakları 83 1.Pulmoner değerlendirme yapılır a) Akciğer sesleri dinlenir b) Hava yolu ve çevresindeki dokuların gücü ve durumu değerlendirilir c) Tüpün tipi ve numarası, tüpün hareketi ve cuff’ın numarası not edilir 2. Bireye ve ailesine işlem açıklanır

85 Endotrakeal Tüp Bakımı İşlem Basamakları Uygun pozisyon verilir. Hastalar genellikle sırt üstü yatmayı tercih eder 4. Hastanın göğsüne bir havlu yerleştirilir 5. Eller yıkanır

86 Endotrakeal Tüp Bakımı 85 III. Endotrakeal tüp aspirsayonu a) Bireye endotrakeal tüpü ısırmaması ve diliyle hareket ettirmemesi, çekip çıkarmaması konusunda talimat verilir. Bandın çıkarılması rahatsızlık verebilir b) Aspiratör, orofarengeal aspirasyon için hazırlanır

87 86 IV. Bant hazırlanır Kesilen bandın uzunluğu bir burun deliğinden diğer burun deliğine başı arkadan çevreleyecek uzunluktan 15 cm fazla olmalıdır a) Yetişkinlerde yaklaşık cm b) Yatak yanındaki masanın kenarına yapıştırıcı kısmı üste gelecek şekilde serilir c) 8-16 cm bant kesilir ve daha önceden serilen cm’lik bandın ortasına gelecek şekilde yapıştırılır. Böylece bu kısım boynun arkasına gelerek kılların yapışmaması sağlanır

88 V. Tüp hareket etmesin diye eldiven giyinmiş bir yardımcı endotrakeal tüpü sağlam bir şekilde tutar Tüpün tespit edildiği bağ dikkatlice kesilerek çıkarılır a) Bireyin yüzünden bant dikkatlice çıkarılır, eğer bandın çıkarılması güç oluyorsa yapıştırıcı çıkarıcısı veya suyla ıslatılarak çıkarılır ve yakınızdaki uygun bir kaba konulur b) Yüzün sol tarafında kalan yapıştırıcı, yapıştırıcı çıkaran madde ile temizlenir 87

89 c ) Oral airway ve oral airway’i ısırmasını önleyen blok varsa çıkarılır d) 4x4 cm’lik spanç ya da ağız temizleme aplikatörü ve ağız yıkama solüsyonuyla endotrakeal tüpün karşısındaki dişler, diş etleri ve ağız temizlenir Gerekli ise orofaringeal aspirasyon yapılır 88

90 e) Endotrekeal tüpün ne kadarının dudaklarının dışında kaldığı cm cinsinde not edilir Bir yardımcıyla endotrekeal tüp ağzın diğer tarafına ya da ortasına kaydırılır bu işlem çok dikkatli yapılmalıdır Çünkü tüpün derinliği değişmemelidir 89

91 f) “d” basamağındaki gibi ağzın diğer tarafının temizliği tekrarlanır g) Yüz ve boyun sabunlu suyla temizlenir, durulanır ve kurulanır. Gerekliyse erkek hastalar traş edilir h) Antiseptik solüsyon dökülmüş 2x2 cm’lik spanç kullanılarak oral ya da nazal endotrekeal tüpün değdiği noktalarsilinir ve kuruması beklenir Kulaklar kontrol edilir 90

92 i)Boyun bağı ile endotrakeal tüpün ağız kenarına gelen kısmına düğüm atılır ve bağın geriye kalan kısımı boynun arkasından geçirelerek tekrar ağız kenarına getirilerek düğümlenir Bağın fazla olan kısmı makas ile fazlalık bırakmadan kesilir 91

93 j) Tüpün olduğu taraftaki yüze bant, önce bandın bir kısmı kulaktan buruna (nazal endotrakeal tüp) ya da ağzın kenarına (oral endotrakeal tüp) tespit edilir Bandın geriye kalan kısmı uzunlamasına ikiye kesilir, kesilen parçalardan biri üst dudağa (oral endotrakeal tüp) ya da burnunun üstüne (nazal endotrakeal tüp) yapıştırılır. Diğer parça tüpün etrafına sarılır 92

94 k) Tüp tespit işleminden sonra tüpü bırakır I)Oral airway ılık sabunlu suyla yıkanır ve iyice durulanır. Eğer oral airway’in içinde kurumuş sekreyonlar (kurut) varsa; bunların çıkarılmasına hidrojen peroksit yardım edebilir Hidrojen peroksitle yapılan bu işlemden sonra oral airway bol suyla durulanır m) Bilinçsiz hastalarda oral airway, dil orofarenksi tıkamayacak şekilde takılır 93

95 94

96 95

97 96

98 97

99 98

100 99

101 100

102 ASPİRASYON Solunum sistemi sekresyonlarının, negatif basınçla çalışan bir vakum cihazı ile dışarı alınması işlemi Yapay hava desteğine ihtiyaç duyan hastaların bakımında kullanılan invaziv bir işlemdir Sekresyonları uzaklaştırarak hastanın daha rahat solunum yapması sağlanır 101 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

103 Aspirasyonun uygun yapılmadığı durumlarda gelişen *komplikasyonlar; 102 HipoksemiKardiak aritmi BradikardiKardiak arrest TaşikardiAtelektazi HipotansiyonBronkospazm HipertansiyonTrakeobronşial hasar İntrakranial basınçta artma

104 103 ASPİRASYON 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Hasta solunum yollarındaki sekresyonu öksürme yoluyla atamıyorsa, hava yollarını temizlemek için aspirasyon teknikleri kullanılır Aspirasyon yapan alete “aspiratör” denir Aspiratörün ucuna özel kataterler takılarak aspirasyon işlemi uygulanır

105 104 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Aspirasyonda Kullanılan Yollara Göre Orofarenjeal ve nazofarenjeal aspirasyon Trakeal aspirasyon qrotrakeal ve nazotrakeal aspirasyon Suni havayollarının (entübaston tüpü/ trakeostomi) aspirasyonu

106 Aspirasyon 1- Açık sistem 2- Kapalı sistem olarak iki şekilde uygulanır – Açık sistem aspirasyonda işlem sırasında hasta mekanik ventilatörden ayrılır ve aspirasyon bitiminde tekrar ventilatöre bağlanır – Hasta mekanik ventilatöre bağlı değilse doğrudan aspirasyon kateteri ile işlem gerçekleştirilir 105 ASPİRASYON 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR

107 106 ASPİRASYON 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR İşlem sırasında mikroorganizmaların akciğerlere girmesini önlemek için steril teknik kullanılmalıdır Orofarengeal ve nazofarengeal aspirasyon için temiz teknik kullanılması önerilir Trakeal aspirasyon için steril teknik kullanılması önerilir Ancak nozokomiyal enfeksiyonları önlemek için tüm uygulamalarda steril teknik uygulanmalıdır

108 107 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR Orofarengeal / Nazofarengeal Aspirasyon Malzemeler Nelaton sonda Steril serum fizyolojik (%0.9’luk NaCl) Steril kap (Steril salin koymak için) Aspiratör Tek kullanımlık eldiven Havlu Kağıt havlu Böbrek küvet

109 108 İşlem Basamakları 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 1. Ellerini yıka 2. Hastaya uygulama hakkında bilgi ver 3. İşlem için hastadan izin al 4. Malzemeler için uygun ve temiz bir alan seç ve kolay ulaşabileceğin biçimde yerleştir 5. Yatak etrafına perde / paravan çek 6. Hastayı oturt / semifowler pozisyonu ver orofarengeal aspirasyon için, hastanın başını yana çevir. Hasta bilinçsiz ise, lateral pozisyon ver 7. Göğüs / yastık üzerine havluyu yerleştir

110 109 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 8. Aspiratörün basınç ayarını yap; erişkin: mmHg, çocuklar için: mmHg, yenidoğan için: mmHg 9. Steril %0.9’luk NaCl’ü steril kap içine boşalt 10. İç kısmının sterilliğini koruyarak sondanın dış kılıfını aç 11. Eldiven giy 12. Aktif ele sondanın kalın ucunu, pasif ele sakşın aletinin ucunu alarak, sterilliği bozmadan sonda ile aspiratör bağlantısını yap 13. Aspiratörü çalıştırarak, az miktarda steril su aspire et Aleti tekrar kapat

111 110 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 14. Hasta bilinçli ise; ağzı altına böbrek küveti yerleştir ve hastanın bir eli ile tutmasını iste. Diğer eline katlanmış kağıt havluyu ver 15. Sondanın cm’lik bölümünü, steril suda eriyen kayganlaştırıcı / %0.9’luk NaCl solüsyonu ile yağla 16. Sondayı rahatça tutabileceğin biçimde eline al

112 111 Sonda nazofarenjial olarak takılacak ise; 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 17. Belirlenen burun deliğinden, önce burun tabanına paralel, daha sonra aşağıya ve ileriye doğru it, dirençle karşılaşırsan hemen işlemi durdur 17. a. Hastadan ağzını açmasını iste, sonda ucunun uvula arkasında görünüp- görünmediğini belirle

113 112 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 17. Hastanın ağzını tam olarak aç / açmasını iste 17. a. Sondayı dile paralel olarak ve uvulaya değmeyecek şekilde ileri ve aşağıya doğru ilerle *** Sonda ilerletilirken, öksürme refleksi uyarılır Öksürme refleksi uyarıldığında, sondanın ilerletilmesi durdurulmalıdır Sonda oral/nazotrakeal olarak takılacak ise; işlem basamakları aynen uygulanır. Ancak sonda ucu trakeaya kadar uzatılmamalıdır Sonda tam olarak yerleştirilmeden aspiratör çalıştırılmamalıdır

114 113 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 18. Aspiratörü çalıştır. Bu arada sondayı parmaklar arasında yavaşça döndür *** Aspirasyon işlemi saniyeden daha uzun sürmemelidir. Her defasında işlem 3 kereden fazla tekrarlanmamalıdır İşlem boyunca hastanın solunumu izlenmelidir 19. Yavaşça sondayı geri çek 20. Aspiratörü kapat

115 114 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 21. Hastanın kısa bir süre dinlendikten sonra, solunum sıkıntısı yoksa; derin nefes alarak öksürmesini iste *** Eğer hasta fazla miktarda sekresyon çıkarıyor / balgamlı öksürük mevcut ise, sonda içinden steril su geçir. Sonra işlemi tekrar et 22. Hastanın akciğer seslerini dinle, solunum sayısını ve tipini değerlendir 23. Gerekirse; hastaya ağız bakımı ver

116 115 2) TEDAVİ AMACI İLE YAPILAN UYGULAMALAR 24. Hastaya rahat ettiği bir pozisyon ver 25. Kontamine malzemeyi ortamdan uzaklaştır 26. Eldivenlerini çıkar. Ellerini yıka / antibakteriyel solüsyon ile ellerini temizle 27. Uygulamayı, gözlemlerini ve anormal bulguları kaydet. Kayıtta, sekresyonun miktarı ve niteliği, hastanın tepkileri yer almalıdır

117 116 Aspirasyon

118

119

120

121

122

123

124

125

126 Nazofarengeal aspirasyon; 125

127 Nazofarengeal aspirasyon; 126

128 Nazofarengeal aspirasyon ; 127

129 Nazofarengeal aspirasyon ; 128

130 Nazofarengeal aspirasyon ; 129

131 Nazotrakeal aspirasyon için; Kateter burundan trakeaya doğru itilir Bu arada hastanın nefes almasına izin verilir (kateter; yetişkinlerde 16-20cm, çocuklarda 14-20cm, bebeklerde 8-14cm ilerletilmelidir) Kateter takılırken hastaya nefes alması söylenir, aksi takdirde kateter özafagusa ilerleyebilir 130

132 Nazotrakeal aspirasyon için; Nazotrakeal aspirasyonda, aspirasyon uygulanan bronşa göre hastaya pozisyon verilir *Sol ana bronşu aspire ederken hastaya başını sağa çevirmesi, sağ ana bronş aspire ederken hastaya başını sola çevirmesi söylenir Aspirasyon 10sn süresince ve kateter parmaklar arasında hareket ettirilerek uygulanır Aspirasyon işleminden sonra kateter içine distile su çekilerek sekresyonlar temizlenir 131

133 Nazotrakeal aspirasyon için; Kateter bağlantılı tüplerinden ayrılır ve eldivenlerle beraber çöpe atılır Hastanın göğsü üzerindeki havlu alınır Gerekiyorsa oksijen akış hızı eski haline getirilir Hastanın yaşam bulguları ölçülür Hastaya rahat nefes alıp almadığı ve tıkanma olup olmadığı sorulur Aspirasyon işleminin zamanı, aspire edilen sekresyonun rengi, miktarı ve hastanın işleme tepkisi kayıt edilir 132

134 133 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar I. VERİ TOPLAMA Hasta kabulü: Hastanın öyküsünün alınması ve oryantasyonunun sağlanması X Fiziksel değerlendirme Yaşam bulgularının alınması ( vücut sıcaklığı, nabız, kan basıncı, solunum) X

135 134 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar Tanı işlemleri/Örnek alma Balgam örneği alınması X Bronkoskopi uygulamasına yardım edilmesi X

136 135 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar Solunum Yönetimi Aspirasyonu önleme girişimleri X Buhar tedavisiX Endotrakeal entübasyonX Endotrakeal ekstübasyonX Ekspire edilen karbondioksit konsantrasyonunun (solunum sonu CO2 = end tidal CO2) izlenmesi XXX

137 136 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar Solunum Yönetimi Göğüs fizyoterapisi XXX Göğüs tüpü takılmasına yardımX Göğüs tüpü olan hastanın bakımıXXX Göğüs tüpü çıkarılmasına yardımX Hava yolu aspirasyonu (oral, nazal, trakeal aspirasyon) X Airway yerleştirme ve sabitlemeXX Mekanik ventilasyon uygulanan hastanın bakımı (invaziv) XX

138 137 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar Solunum Yönetimi Mekanik ventilasyon uygulanan hastanın bakımı (noninvaziv) XX Mekanik ventilatörden ayırmaXX Oksijen tedavisi (maske, nazal kanül)*X Öksürmeyi geliştirme (derin nefes alma ve öksürme egzersizleri yaptırma) XXX Postüral drenaj*XX Spontan solunumun desteklenmesi için yapılan egzersizler XX Torasentez işlemine katılımX

139 138 Hemşirelik GirişimiHemşirelik kararı ile uygulanır Hekim kararı ile uygulanır Hekim ile birlikte yapar Solunum Yönetimi Torasentez uygulanan hastanın bakımıX Trakeotomi işlemine katılımX Trakeotomi kanülünün çıkarılması/değiştirilmesi işlemine katılım XX Ventilatör devrelerinin değiştirilmesiXX Yapay hava yolu olan hastanın bakımı: Trakeostomi, endotrakeal tüp, larenjeyal maske X

140 Video adres ve konu başlıkları Erişim adresi: Bilgiler: urunler&id=91&tip=1&konu_baslik=Elektronik%20Kayn aklarhttp://www.geminiltd.com.tr/icerik.asp?konu= urunler&id=91&tip=1&konu_baslik=Elektronik%20Kayn aklar Sunum: NursingSKILLS.ziphttp://www.geminiltd.com.tr/dosyalar/Mosbys NursingSKILLS.zip – İnsertion of nasotracheal catheter – Positions for postural drainage – İnsertion of artificial oral airway – Tracheostomy care – Chest tube placement – Applying nasal cannula or oxygen mask 139

141 KAYNAKLAR 1.Ay F.A.(2011)Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar Ve Beceriler, Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul 2.Birol L.,Akdemir N., Bedük T.,(1997) İç Hastalıkları Hemşireliği, Vehbi Koç Vakfı Yayınları, Ankara 3.Erdil F., Elbaş N.(2001) Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği, 4. Baskı, Aydoğdu Ofset, Ankara 4.http://helitam.npage.de/get_file.php?id= &vnr=993147http://helitam.npage.de/get_file.php?id= &vnr= Karalezli A. (2007), Arter Kan Gazları, Turkish Medical Journal, 1: Savaş R., PET/BT Nedir,Endikasyonları Nelerdir? Erişim Tarihi: http://www.kbb.gazi.edu.tr/trakeotomi.htm Erişim Tarihi: http://www.kbb.gazi.edu.tr/trakeotomi.htm 8.Uğraş G.A.,(2011) “Açık ve kapalı endotrakeal aspirasyonunun intrakraniyal basınç ve serebral perfüzyon basıncı üzerine etkisi”, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi 140


"SOLUNUM SİSTEMİ UYGULAMALARI Gülbanu ZENC İ R- 2013." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları