Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 / 74 “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe”

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 / 74 “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe”"— Sunum transkripti:

1 1 / 74 “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe” ] İstanbul, 25 Ocak 2011 (10:00 – 16:00) PROGRAM AÇIŞ KONUŞMASI DURMUŞ YILMAZ (Teyit edilecek) TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI BAŞKANI BİRİNCİ OTURUM OTURUM BAŞKANI PROF. DR. HALÛK KABAALİOĞLU İKV BAŞKANI, YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DEKANI PROF. DR. LOUKAS TSOUKALIS AVRUPA VE DIŞ POLİTİKA İÇİN HELENİK VAKFI (ELIAMEP) BAŞKANI, ATİNA ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİ JEAN MONNET PROFESÖRÜ, AVRUPA KOLEJİ KONUK ÖĞRETİM ÜYESİ, YUNANİSTAN BAŞBAKANI AB ESKİ DANIŞMANI PROF. DR. REFİK ERZAN BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ, EKONOMİ VE EKONOMETRİ MERKEZİ DİREKTÖRÜ PROF. DR. FABIAN AMTENBRINK ROTTERDAM ERASMUS ÜNİVERSİTESİ AB HUKUKU KÜRSÜSÜ BAŞKANI PROF. DR. ORAL ERDOĞAN İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ ULUSLAR ARASI FİNANS PROGRAMI SORU CEVAP ÖĞLE YEMEĞİ

2 2 / 74 “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe” ] İstanbul, 25 Ocak 2011 (10:00 – 16:00) İKİNCİ OTURUM OTURUM BAŞKANI YAVUZ CANEVİ TÜRKİYE EKONOMİ BANKASI YÖNETİM KURULU BAŞKANI İKV YÖNETİM KURULU ÜYESİ, T. C. MERKEZ BANKASI ESKİ BAŞKANI SÜREYYA SERDENGEÇTİ TÜRKİYE EKONOMİ POLİTİKALARI ARAŞTIRMA VAKFI (TEPAV) İSTİKRAR ENSTİTÜSÜ KURUCU DİREKTÖRÜ, T. C. MERKEZ BANKASI ESKİ BAŞKANI, TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ KIDEMLİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ PROF. FRANCESCO PAOLO MONGELLI AVRUPA MERKEZ BANKASI PARA POLİTİKASI MÜDÜRLÜĞÜ KIDEMLİ DANIŞMANI, FRANKFURT JOHANN WOLFGANG GOETHE UNİVERSİTESİ FAHRİ PROFESÖRÜ PROF. DR. AYKUT KİBRİTÇİOĞLU ANKARA ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ, İKTİSADİ GELİŞME VE ULUSLARARASI İKTİSAT ANABİLİM DALI BAŞKANI SORU-CEVAP ________________________________________________________ Toplantı Yeri : TOBB İstanbul Hizmet Binası, Konferans Salonu Talatpaşa Cad. TOBB Plaza No: 3 Levent İstanbul İKV Duyurusu:

3 3 / 74 Avro’nun Geleceğinin AB’nin Geleceği Üzerindeki (Olası) Etkileri [ Possible Effects of the Euro’s Future on the EU’s Future ] Prof. Dr. Aykut Kibritçioğlu Bu sunuş; İKV’nin günü İstanbul’da düzenlediği “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” adlı seminerde yapılmıştır. TOBB Plaza, İstanbul, 25 Ocak 2011 (15:00 – 15:30) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Anabilim Dalı Başkanı

4 4 / 74 Avrupa’daki (geçmişi en azından 1950’lere dek uzanan) “siyasi birlik” oluşturmaya yönelik bütünleşme süreci planlı, çok uzun, dinamik / değişgen, çok aşamalı, çok boyutlu ve giderek daha fazla sayıda ülkeyi ilgilendirmeye başlayan siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel bir ortak projenin ürünü olarak görülmelidir yıllarında nihai biçimi verilen AB parasal birliği, bu politik birlik sürecinin önemli temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Ancak, AB’de parasal birlik sağlanarak “tek para”ya (Avro) geçilmiş olması, daha 1990’ların başlarından itibaren çeşitli eleştirilere uğramıştır ve çok ciddi bir küresel ekonomik kriz ortamında, yıllarında, 4-5 Avro bölgesi ülkesinde peş peşe patlak veren dış borç ve bankacılık krizleri, parasal birliğin ve dolayısıyla neredeyse AB’nin varlığını/geleceğini bile tehdit eder hale gelmiştir. AB’nin geleceğiyle ilgili güçlenen kuşkular, gerçekte daha çok politik etkenlere, tercihlere ve gelişmelere bağlıdır ve bu nedenle AB’nin geleceği aslında kolayca öngörülemez. Ama yine de, bu sunumda, AB’de ekonomik ve parasal birlikte meydana gelen söz konusu çatlakların AB’nin geleceğini niçin ve ne ölçüde tehdit ettiği farklı açılar ve farklı senaryolar bağlamında bir iktisatçı gözüyle tartışılacaktır. Sunumun Özeti

5 5 / 74 Sunuş Planı Plan of the Presentation

6 6 / 74 1)AB’deki Ekonomik ve Parasal Birliğin Avrupa’daki Uzun Ekonomik ve Politik Bütünleşme Süreci İçindeki Yeri 2)AB Ekonomik ve Parasal Birliğinin ve Avro’ya Geçilmesinin Kuramsal Arka-Planı ve Gerekçeleri 3)AB’de Parasal Birlik ve “Tek Para”ya (Avro) Geçiş 4)Avro Alanı Borç Krizinin Ortaya Çıktığı Çalkantılı Küresel Ortam 5)AB Ekonomik Entegrasyonu Sürecinde Avro Alanı Borç Krizinin Kökenleri 6)Avro Alanının (AA16) Temel Makroekonomik Büyüklükleri ( ): PIIGS’in Göreli Durumu 7)Avro Alanı İçin Hayatta Kalma Stratejileri: Kısa ve Uzun Vadeli Politika Önlemleri? 8)Sonuç Düşünceleri 9)Kaynakça ve Yararlı İnternet Bağlantıları Sunuş Planı

7 7 / 74 AB’deki Ekonomik ve Parasal Birliğin Avrupa’daki Uzun Ekonomik ve Politik Bütünleşme Süreci İçindeki Yeri The Role of the EU’s Economic and Monetary Union within the Long Economic and Political Integration Process in Europe 1

8 8 / 74 Ekonomik Bütünleşme (EB) Ekonomik bütünleşme; uluslararası mal, hizmet ve faktör hareketlerinin önündeki ticaret engellerinin, yalnızca bütünleşmenin tarafı olan ülkeler arasında belirli bir ayrımcılık kuralına göre azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelir.

9 9 / 74 Ekonomik Bütünleşme Derece ve Türlerinin Karşılaştırması

10 10 / 74 Tanım, Özellik ve Örnekler: Ekonomik Birlik economic union Ekonomik birlik; üyeler arasındaki mal, hizmet ve faktör ticaretlerinin serbestliği ve ortak dış ticaret politikası dışında, ekonomik kurumların birleştirilmesi ve para ve maliye politikalarının uyumlu- laştırılmasını da kapsar. Örnek: AB Tek Pazarı (Single Market), 1992

11 11 / 74 Tanım, Özellik ve Örnekler: Parasal Birlik monetary union Parasal birlik; bir ekonomik birliğe üye olan ülkelerin ortak bir para birimine geçmesiyle oluşur. Önkoşulu; sabit kurlar, yani ortak para politikası ve uyumlu maliye politikasıdır. Örnek: AB, Maastrich Ölçütleri Işığında Euro’ya Geçiş,

12 12 / 74 Tanım, Özellik ve Örnekler: Tam Ekonomik Bütünleşme full economic integration Tam ekonomik bütünleşme; bir ekonomik ve parasal birliği oluşturmuş bir ülke grubunun, bütün iktisat politikası otorite ve uygulamalarını merkezîleştirmesi durumunda gerçekleşmiş demektir. Örnek: ABD

13 13 / 74 Tanım, Özellik ve Örnekler: Siyasal Birlik political union Siyasal birlik; genelde, tam ekonomik bütünleşmeyi gerçekleştirmiş bir ülke grubunun, bir federal yapı çerçevesinde, bütün politikaların bütün üyeleri etkile- yeceği bir biçimde ve merkezî olarak belirlendiği bir “tek ülke” haline dönüş- mesiyle kurulmuş olur. Örnek: ABD

14 14 / 74 Avrupa’daki (geçmişi en azından 1950’lere dek uzanan) “siyasi birlik” oluşturmaya yönelik bütünleşme süreci  planlı,  çok uzun,  dinamik / değişgen,  çok aşamalı,  çok boyutlu ve  giderek daha fazla sayıda ülkeyi ilgilendiren siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel bir ortak projenin ürünü olarak görülmelidir. Avrupa’daki Bütünleşme Sürecinin Temel Karakteristikleri

15 15 / 74

16 16 / 74

17 17 / 74

18 18 / 74

19 19 / 74

20 20 / 74  AB ülkelerinin bütünleşmesi, 60 yıldan uzun bir süreye yayılmıştır.  Ekonomik bütünleşme süreci, hem çok aşamalı hem de eşanlı gerçekleşmiştir.  Tam ekonomik bütünleşme ve siyasi birlik aşamalarının daha kaç yıl / onyıl süreceği ise oldukça belirsizdir.  Bu belirsizlik; hem mevcut üyelerin kendi arasındaki bütünleşmenin sürmek/derinleşmek zorunda oluşundan, hem de AB’nin “hâlâ” genişlemekte oluşundan da kaynaklanmaktadır.

21 21 / 74Kaynak: Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler ( )

22 22 / 74Kaynak: AB’nin Mevcut Ülke Bileşimi ve Ekonomik İlişkileri

23 23 / 74 AB Ekonomik ve Parasal Birliğinin ve Avro’ya Geçilmesinin Kuramsal Arka-Planı ve Gerekçeleri Theoretical Background and Origins of the EU’s Economic and Monetary Union and the Introduction of the Euro 2

24 24 / 74 “Optimum Para Alanı” (OPA) Kuramı  OPA, tek/ortak para birimine sahip olmanın “en iyi” (optimal) çözüm olduğu bir bölgedir.  OPA teorisi, bir ülke ekonomisinin bir para birliğine üye olması için gereken ve istenen koşullar ve karakteristiklerle ilgilenir ( Mundell, 1961, McKinnon, 1963 ve Kenen, 1969 ).  Optimallik, ekonomiler arasındaki entegrasyonun derecesine (mal ve hizmet tcaretindeki serbestlik, faktör hareketliliği, vb.) bağlı olarak değişir.  Bir para birliği oluşturmanın maliyetleri ve faydaları vardır.  Asimetrik şoklar bir para birliğinde sorunlar yaratabilir.  Bir para birliğinin OPA olup olmadığı ile ilgili çeşitli ölçütler geliştirilmiştir.  Literatür hakkında ek bilgi: Mongelli (2002).

25 25 / 74  İşlem maliyetlerinde düşüş  Döviz kuru riskinin ortadan kalkması  Rekabet artışının yükselttiği etkililik (efficiency)  Üye ülkelerin finans piyasaları arasındaki bütünleşmenin artması ve yatırım etkililiğinde artış  Ortak merkez bankasının bağımsızlığı sayesinde enflasyonun disiplin altına alınması (fiyat istikrarı)  Sisteme girip sistemde kalabilmek için malî disiplinin sağlanmasının şart koşulması  Birliği oluşturacak ülkelerin ulusal paralarını rezerv olarak bulundurma zorunluluğunun ortadan kalkması “Tek Para”nın Yararları

26 26 / 74  Sabit kur sisteminin varlığı; asimetrik şoklar varken, döviz kuru ayarlamalarını bir politika aracı olarak kullanabilme şansını ortadan kaldırır.  Ülkeler kendi başlarına, ülkeye-özgü şoklara karşı bağımsız para politikası uygulayamazlar.  Eğer şunlar geçerliyse, söz konusu ekonomik birlik “optimal bir para bölgesi” (optimal currency area) haline gelemez:  Asimetrik veya ülkeye-özgü şokların varolma olasılığı.  İşgücü hareketliliğinin sınırlı olması.  İşgücü piyasasında yapısal katılıklar bulunması.  Parasal bağımsızlığın bulunmaması durumunda, maliye politikası bir istikrar aracı olarak çok sınırlı bir kullanıma sahiptir.  Bölgesel/ulusal şoklara karşı malî yeniden-dağıtımı sağlayacak bir sistem mevcut değildir. “Tek Para”nın Zararları

27 27 / 74 “Optimum Para Alanı” Ölçütlerine Göre AA Optimal Bir Para Alanı mıdır?  İşgücü hareketliliği ( Mundell )  Ürün çeşitlenmesi ( Kenen )  Ticarete Açıklık ( McKinnon )  Malî Transfer veya Malî Birlik ( Kenen )  Tercihlerin Türdeşliği Ölçütü  Kader Birlikteliği (Dayanışma) Ölçütü Krugman (2011a, 2011b)

28 28 / 74 İktisatçıların “Avro” Hakkındaki Kuşkuları [1]  Ottmar Issing (2010): “EMU in the end was a political decision. Economists around the world were more or less skeptical. Their fundamental concern was an obvious lack of flexibility in the economies of potential member states, and as a consequence, in the future monetary union. For example, on February 9, 1998, 155 German academic economists published an open letter entitled “The Euro Is Coming Too Early” — the main reason being the lack of flexibility in labor markets (and insufficient progress in consolidating public finances). And it was in the first weeks after the establishment of the ECB when I received a letter by Milton Friedman saying, ‘Dear Otmar, congratulations on an impossible job. You know I am convinced, monetary union in Europe is doomed to fail.’ ” Ottmar Issing  Barry Eichengreen (2008): “The financial crisis has breathed new life into hoary arguments about the demise of the euro. They invoke Milton Friedman, who warned in 1998 that Europe’s commitment to the euro would be tested in the first serious economic downturn. That serious downturn is upon us. […] What neither Professor Friedman nor anyone else anticipated in 1998 was that the first serious downturn following the advent of the euro would coincide with the mother of all financial crises. Runs by panicked investors have required central banks to undertake unprecedented lender-of- last operations. Extensive loan losses have required expensive bank recapitalization operations. There have been predictions that governments stretched to the limit by the financial crisis might respond by abandoning the euro.” Barry Eichengreen

29 29 / 74 İktisatçıların “Avro” Hakkındaki Kuşkuları [2]  Jean-Jacques Rosa ( [1998] 1999): “The creation of the European single currency as Europe’s worst mistake since the deflationary policy of the 1920s, which turned the 1929 stock market crash into a decade of tragedy. […] The idea of a single currency and Very Great State belong in the domain of administrative Utopia.” Jean-Jacques Rosa  Barry Eichengreen ( [2007] 2010): “The possibility of the breakup of the euro area was already being mooted, even before the single currency existed. [see Garber (1998) and Scott (1998).] These scenarios were then lent new life five or six years on, when appreciation of the euro against the dollar and problems of slow growth in various member states led politicians to blame the European Central Bank (ECB) for disappointing economic performance.” Barry Eichengreen

30 30 / 74 AB’de Parasal Birlik ve “Tek Para”ya (Avro) Geçiş EU’s Monetary Union and the Introduction of a Single Currency (Euro) 3

31 31 / 74  : Avrupa Para Sistemi (EMS) ve Avrupa Para Birimi (ECU)  : APS’nin birinci aşaması başladı  – : Maastricht Antlaşması ve yürürlüğe girişi [ Maastricht Yakınlaşma Ölçütleri = enflasyon, bütçe açığı, dış borç, faiz haddi ve döviz kur değişimi ile ilgili ölçütler ]  : APS’nin ikinci aşaması başladı  1997: Enflasyondan kaçınmak için Maastricht Antlaşması’yla getirilen malî yakınlaşma ölçütlerinin sağlanması ve ekonomik ve parasal birliğin istikrarının temini ve istikrarı için İstikrar ve Büyüme Paktı (SGP) Anlaşması imzalandı  : Avrupa Merkez Bankası kuruldu  : APS’nin 3. aşaması (11 AB ülkesinde Avro’nun yürürlüğe girmesi) [ Avro Alanı = Avusturya, Belçika, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz ve İspanya ]  : Avrupa Konseyi, istihdamı artırmak ve rekabetçi bir bilgi toplumuna geçişi sağlamak amacıyla 10 yıllık yeni bir birlik stratejisi (Lizbon Stratejisi) oluşturdu Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [1] Kaynak: Baldwin & Wyplosz (2004) ve

32 32 / 74  : Yunanistan Avro Alanı’na katıldı  : Avro banknotları ve madeni paraları dolaşıma çıktı  Mart 2005: İstikrar ve Büyüme Paktı’nda (SGP) reform ve değişiklikler  : Slovenya Avro Alanı’na katıldı  : Kıbrıs ve Malta Avro Alanı’na katıldı  : ABD’deki finansal kriz açıkça küresel bir nitelik kazandı  : Slovakya Avro Alanı’na katıldı  : 2000 tarihli Lizbon Stratejisi’nin devamı olarak Avrupa 2020 Hedefleri kabul edildi ve 16 AA ülkesi Yunanistan’a açıkları konusunda yardım amaçlı bir plan konusunda destek kararı aldı  : AA devlet ve hükümet başkanları Avro’yu savunmak için daha derin bir malî konsolidasyon, daha güçlü ekonomik koordinasyon ve bütçe denetimi konusunda anlaştılar  : Avrupa Finansal İstikrar Kolaylığı/Fonu (European Financial Stability Facility, oluşturuldu Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [2] Kaynak: Baldwin & Wyplosz (2004) ve

33 33 / 74  : Akıllı, sürdürülebilir ve kapsamlı iktisadi büyümenin sağlanması ve rekabet gücü ve üretkenliğin artırılması için 10 yıllık Avrupa 2020 Stratejisi kabul edildi  : Avrupa Konseyi, Avro Alanı’nın güçlendirilmesini ve ilgili ülke ekonomilerinin krizlere daha dayanıklı hale getirilmesini tartıştı  2010 sonları: İstikrar ve Büyüme Paktı’nın bazı kurallarıyla ilgili olarak maliye politikalarının koordinasyonunun güçlendirilmesine yönelik tasarılar görüşülmeye başladı (Trichet ve diğerleri)  : AB, Avro’nun istikrarının korunmasına yardımcı olmak üzere İrlanda ekonomisini desteklemeyi kararlaştırdı  : Estonya’nın Avro Alanı’na katıldı Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [3] İtibariyle Avro Alanı’nı Oluşturan 17 Ülke

34 34 / 74 Avro Alanı Borç Krizinin Ortaya Çıktığı Çalkantılı Küresel Ortam Euro Zone’s Debt Crisis and the Volatile Global Economic Environment 4

35 35 / 74 ABD’deki Finansal ve AB’deki Borç Krizlerinin Küresel Etki(leşim)leri ( ) ABD’de Başlayan Konut & Finans Piyasası Krizi ( ) Gelişmiş Ekonomilerdeki Ekonomik Kriz ( ) Ulusal Hükümetlerin “Yetersiz” Denetim ve Düzenlemeleri (1970’lerden İtibaren) Finansal Firmaların Aşırı Risk-Alma Tercihleri (Özellikle 1990’lardan İtibaren) Ulusal Hükümetlerin “Kötü” İktisat Politikaları (Özellikle 2000’lerde) Finansal Akımlar Gelişmekte Olan Ekonomilerde Görece Zayıf Etkilenme ( ) Avro Alanı Krizi ( ) [ Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve İtalya ] ABD’de İşsizlik Artışı ve Resesyon ( ) Mal & Hizmet Ticareti Mal & Hizmet Ticareti Finansal Akımlar Avro’ya Geçiş ( ) [ 18 AB ülkesinden 12 tanesi: Avro Bölgesi ] AB’nin Ekonomik ve Politik Geleceği ? Ulusal Para & Kur Politikalarının Olanaksızlığı Kötü Maliye Politikaları ve Aşırı Dış Borçlanma Yetersiz İktisadi Büyüme

36 36 / 74 ABD ve AB’deki Ekonomik Krizlerin Dünyaya (Olası) Yayılma Kanalları  Uluslararası finansal akımlar (zehirli/toxic varlıklar).  Uluslararası kredi kanalı.  Küresel likiditedeki daralma nedeniyle yerli bankaların ve şirketlerin yaşadığı dış finansman güçlükleri.  Mevduat bankalarının yurtiçi kredilerindeki daralma.  Yabancı ülkelerin kriz nedeniyle üçüncü bir ülkenin mal ve hizmet ihracatına olan talebindeki azalmalar.  Tüketici ve yatırımcıların ilgili ekonomiye olan güvenindeki azalma ve belirsizlikler de, bu kanallardan üçüncü ülke ekonomilerine “bulaşan” olumsuz etkileri güçlendirebilir(di).

37 37 / 74 AB Ekonomik Entegrasyonu Sürecinde Avro Alanı Borç Krizinin Kökenleri The Origins of the Euro Zone’s Debt Crisis in the EU’s Economic Integration Process 5

38 38 / 74 “After the Greek and Irish crises and the spread of financial contagion to Portugal, Spain, and possibly even Italy, the eurozone is now in a serious crisis. […] The crisis started with too much private debt and leverage, which became public debt and deficits as crisis and recession triggered fiscal deterioration and private losses were mostly socialized via bailouts of financial systems. Then, distressed sovereigns that had already lost market access – Greece and Ireland – were bailed out by the International Monetary Fund and the European Union.” Nouriel Roubini’ye (16 Aralık 2010) Göre Avro Krizinin Kısa Gelişim Hikayesi Kaynak:

39 39 / 74 AB’de “Ekonomik ve Parasal Birlik”ten (EMU) “Tam Ekonomik Bütünleşme”ye (FEI) Geçişte Sorunlar Lizbon Stratejisi (Lisbon Strategy, ) Avro’ya Geçiş (Euro, ) [ Parasal Birlik ] İstikrar ve Büyüme Paktı (SGP, ) [ Malî Politika Uyumu ] Ekonomik ve Parasal Birlik [ Economic and Monetary Union, ? ] Ulusal Para ve Kur Politikalarından Vazgeçilmesi : Bütçe Açıklarında Azalma : Malî Gevşeme : İBP Reformu ve Önleyici Tedbir Değişiklikleri : Malî Disiplinde Artış Tam Ekonomik Entegrasyon [ Full Economic Integration, ? ] Malî Birlik (Fiscal Union, ?) [ Malîye Politikası Tekliği ] : Büyümede Zayıflama Siyasi Birlik [ Political Union, ? ] Nihai Hedef Avrupa 2020 Stratejisi (Europe 2020 Strategy, ) Yetersiz İktisadi Büyüme ve İstihdam Artışı ARA SONUÇLAR: (1) Avro’nun “yaşaması” siyasî birlik hedefi için çok önemli. (2) Malî birlik daha fazla geciktirilmemeli. (3) İstihdam artışı ve sürdürülebilir bir iktisadi büyüme patikasına girmek, dış borçların geri ödenebilmesi için de zorunlu. Sağlıksız bir EPB AB’nin Ekonomik ve Politik Geleceği ?

40 40 / Ülkeden Oluşan Avro Alanı’ndaki (AA) Borç Krizinin ( ) Başlıca Sebepleri Küresel Ekonomik Kriz ( ) Avro Bölgesi Krizi ( ) [ Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve İtalya ] Yetersiz İktisadi Büyüme & İstihdam Artışları Bazı AA Ülkelerinde Bankacılık & Konut Sektörü Problemleri Düşük/ Yetersiz Rekabet Gücü Gevşek Malî Disiplin ve Geciken “Malî Birlik” Sorunlu “Parasal Birlik” Ekonomik Aktörlerin “Aşırı-Risk” Üstlenmeleri ve Aşırı Dış Borçlanma Çıkış?

41 41 / 74 Avro Alanının (AA16) Temel Makroekonomik Büyüklükleri ( ): PIIGS’in Göreli Durumu Main Macroeconomic Indicators of the Euro Zone ( ): Relative Position of PIIGS PIIGS = Portekiz + İrlanda + İtalya + Yunanistan + İspanya 6

42 42 / 74 Avro Alanının Genişlemesi ( ) Kaynak: Eurostat & AB internet sitesi, AK’nin hesaplamaları. EU’s Total Population EZ’s Total Population EZ’s Share on EU’s Total Population

43 43 / 74 1 Avro’nun ABD Doları Karşısındaki Değeri Kaynak: TCMB-EVDS, AK’nin hesaplamaları.

44 44 / 74 Avro Alanında (EZ16) Enflasyon Oranları (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [PCPIPCH ], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

45 45 / 74 AA16’da Genel Hükümet Net Borcu / GSYH (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [GGXWDN_NGDP], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

46 46 / 74 AA16’daki Genel Hükümetlerin Bütçe Faz. / GSYH (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [GGXCNL_NGDP], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

47 47 / 74 Avro Alanında (EZ16) Uzun Vadeli Faiz Hadleri (%) Kaynak: Eurostat [tec00097 & tec00036], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

48 48 / 74 Avro Alanında (EZ16) Reel GSYH Artışları (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [NGDP_RPCH], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

49 49 / 74 Avro Alanında (EZ16) İşsizlik Oranları (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [LUR], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

50 50 / 74 Avro Alanında (EZ16) Kişi Başına Reel GSYH ($) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [PPPPC], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

51 51 / 74 Avro Alanında (EZ16) Cari Hesap / GSYH (%) Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [BCA_NGDPD], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.

52 52 / 74 Kaynak: IMF, WEO, Ekim AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları. Endeksler, önceki sekiz slayttaki değişkenlerin (faiz haddi hariç) ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmıştır. AA Makroekonomik Performans Endeksleri ( )

53 53 / 74 Ifo Euro Bölgesi Ekonomik İklim Endeksi (Ifo Euro Area Economic Climate Index, WECI, ) Kaynak: Yeni Bir Kriz Kapıda mı?

54 54 / 74 Ifo Ekonomik İklim Endeksi: Seçilmiş AA Ülkeleri ( ) Kaynak:

55 55 / 74 Ifo Konjonktür Saati: Avro Bölgesi (2002-I – 2010-IV ) Kaynak:

56 56 / 74 New York Times: “Europe’s Web of Debt” (May 1, 2010) Kaynak:

57 57 / 74 Avro Alanı ve PIIGS’in Dış Borç Stokları Kaynak: World Bank, Quarterly External Debt Statistics / SDDS, AK’nin hesaplamaları Gross External Debt Position = General Government + Monetary Authorities + Banks + Other Sectors + Direct investment (Intercompany lending)

58 58 / 74 Der Spiegel: “Avro Alanı’nın Sorunlu Çocukları” (5/7/2010) Kaynak:

59 59 / 74 Yunanistan’ın Vadesi Gelecek Borçları ( milyar Avro, ) Kaynak:

60 60 / 74 İtalya’nın Vadesi Gelecek Borçları ( milyar Avro, ) Kaynak:

61 61 / 74 İspanya’nın Vadesi Gelecek Borçları ( milyar Avro, ) Kaynak:

62 62 / 74 Portekiz’in Vadesi Gelecek Borçları ( milyar Avro, ) Kaynak:

63 63 / 74 İrlanda’nın Vadesi Gelecek Borçları ( milyar Avro, ) Kaynak:

64 64 / 74 “Kaba” İstatistiksel Karşılaştırmaların Genel Sonucu  16 Avro Alanı (AA16 veya EZ16) ülkesinin arasında PIIGS ülkelerinin yıllarındaki makroekonomik performansları AA16 ortalamasından genelde daha kötü.  PIIGS ülkelerinin makroekonomik performansları Avro’ya geçilmesinden önce de ( ) genelde pek iyi “değilmiş”.  Bu bakımdan, “AB’de, Avro Alanı’yla ilgili olası sorunlar geçmişte ya fark edilmemiş, ya da görmezlikten gelinmiş”, gibi gözüküyor.  Avro Alanı’nın genel performansı açısından Almanya’nın makroekonomik başarısı çok önemli. Ama…  Özellikle PIIGS ülkelerinin dış borçlarının geri ödenme ve tutarları bütün AA ve AB ülkeleri için büyük bir tehdit oluşturuyor.

65 65 / 74 Avro Alanı İçin Hayatta Kalma Stratejileri: Kısa ve Uzun Vadeli Politika Önlemleri? Survival Strategies for the Euro Zone: Short-Run and Long-Run Policy Measures? 7

66 66 / 74 İki ülkeli - iki dönemli bir modelde, başlangıçtaki borç stoku “0” ve döviz kurları “esnek”ken: CAB t +NCM t = 0 => CAB t = -NCM t CAB t+1 +NCM t+1 = 0 => CAB t+1 = -NCM t+1 CAB t +NCM t = -(CAB t+1 +NCM t+1 ) -NCM t = NCM t+1 veya CAB t = NCM t+1 t döneminde CAB açığı veren bir ülke, t+1 döneminde CAB fazlası vererek ilk dönemki borçlarını kapatmak zorundadır. Biriken dış borçlarını tasfiye etmek isteyen bir ülke, CAB açıkları veren bir ülke konumundan CAB fazlası veren bir ülke konumuna geçebilmek için ciddi yapısal uyum politikaları uygulamak zorunda kalabilir. Bu süreçte, üretim ve rekabet gücü artışı sağlayabilmek hayati bir önem taşır. Ödemeler Dengesi: Dinamik Bir Bakış

67 67 / 74 Avro Alanı İçin “Krizden Çıkış Politikası Seçenekleri” veya Senaryolar Politika Seçenekleri [ Policy Alternatives ] Avro Alanı Ülkeleri (PIIGS) [ Euro Zone Countries ] AA-dışı Kriz Ülkeleri [ Non-EZ Crisis Countries ] Kurtarma Planı [ Bailout ] 2010 Yunanistan [ 2010 Greece ] Devalüasyon [ Devaluation ] AA’nın terk edilmesi! [ Leaving the Euro Zone! ] Baltık Ülkeleri [ Estonia, Lithuania & Latvia] Bazı zayıf AA üyeleri AA’yı terk edebilir. (?) İzlanda [ Iceland ] Borç Yeniden Yapılandırması [ Debt Restructuring ] The Economist (15-21 Jan. 2011) Malî Entegrasyon [ Fiscal/Transfer Union ] ? (Krugman, Juncker-Tremonti, Bordo, …) Okuma önerileri: Krugman (2011a, 2011b), Boone ve diğ. (2008), Cavallo & Cottani (2010), Roubini (2010), Johnson (2010) ve Eichengreen (2010), … Seçenekleri sunmak ve olası etkilerini analiz etmek iktisatçıların işi. Ama tercih, AB’li politika yapıcıların!

68 68 / 74 Sonuç Düşünceleri Concluding Remarks 8

69 69 / 74 Sonuç Düşünceleri [1]  Ekonomik aktörlerin “aşırı-risk alma” ve “aşırı borçlanma” tercihleri son 800 yılda yaşanan finansal krizlerin hemen hepsinde temel sebep durumundadır. (İpucu: Kindleberger, 1989, & Reinhart & Rogoff, 2009)  Krizler “kader” değildir. Ülkelerin/hükümetlerin seçim şansları vardır. Eğer hatalı tercihler yapar, yanlış politikalar tasarlayıp uygularlarsa, krizler kaçınılmaz olur. (İpucu: Beattie, 2009)

70 70 / 74 Sonuç Düşünceleri [2]  AB için geleceğe dönük temel politika araç ve hedefleri?  Kısa Vadede: PIIGS ülkelerinden acilen gerek duyanların dış borçlarının yeniden yapılandırılması (debt restructuring): Karşı görüşler?  Uzun Vadede: “Malî birlik”e (fiscal union) yönelik olarak hızlı bir malî entegrasyon süreci (Araç: İstikrar ve Büyüme Paktı?)  Sürdürülebilir bir iktisadi büyüme patikası (Araç: Avrupa 2020 Stratejisi?)  AB firmalarının uluslararası rekabet gücünün artırılması (Araç: Vergi Reformu?)  AB vatandaşları arasındaki “dayanışma” (kader birlikteliği) duygularının güçlendirilmesi  Ekonomik aktörlerin (özellikle finans piyasalarındaki) aşırı-risk alma davranışlarına karşı düzenlemeler (!)  AB politikacıları ve yöneticilerinin siyasi kararlılık ve becerisi

71 71 / 74 Kaynakça & Yararlı İnternet Bağlantıları References & Useful Internet Links 9

72 72 / 74  Angeloni, I., M. Flad ve F. P. Mongelli (2005): Economic and Monetary Integration of the New Member States: Helping to Chart the Route. Frankfurt: ECB Occasional Paper Series, No. 36.  Baldwin, R. ve C. Wyplosz (2004): The Economics of European Integration. Berkshire: McGraw Hill.  Beattle, A. (2009): False Economy: A Surprising Economic History of the World. New York, NY: Riverhead Books.  Boone, P., S. Johnson ve J. Kwak (2008): “Start by Saving the Euro”, The Guardian, 24 Ekim.  Cavallo, D. ve J. Cottani (2010): “Making fiscal consolidation work in Greece, Portugal, And Spain: Some lessons from Argentina”, VoxEU.org,  Eichengreen, B. (2008): “The Crisis of the Euro”. Berkeley, CA: manuscript.manuscript  Eichengreen, B. ( [2007] 2010): “The Breakup of the Euro Area”, in: A. Alesina & F. Giavazzi, Europe and the Euro, Chicago & London: Uni. of Chicago Press & NBER, s  Johnson, S. (2010): “Why Can’t Europe Avoid Another Crisis? Why Can’t the US?” /12/30/why-cant-europe-avoid-another-crisis-why-cant-the-u-s/#more-8449  Kindleberger, C. P. ( [1978] 2000): Manias, Panics and Crashes: A History of Financial Crises. Wiley, 5. edisyon.  Krugman, P. (2011a): “Can Europe Be Saved?”, The New York Times, 12 Ocak.  Krugman, P. (2011b): “Kenen, Mundell, and Europe”, The New York Times, 14 Ocak.  Mongelli, F. P. (2002): New Views on the Optimum Currency. Area Theory: What is EMU telling us? European Central Bank Working. Paper No  Reinhart, C. M. ve K. S. Rogoff (2009): This Time is Different: Eight Centuries of Financial Folly. Princeton & Oxford: Princeton UP.  Roubini, N. (2010): “A Survival Strategy for the Eurozone”, syndicate.org/commentary/roubini33/English  Savaş, V. F. (1999): Çağımızın Deneyi Euro. Ankara: Siyasal Kitabevi.  The Economist (2011): “The Euro Area: Time for Plan B”, 15 Ocak. Kaynakça

73 73 / 74  OECD’s “EU Country Web Page”  BBC News: “In graphics: Eurozone in crisis”  Der Spiegel: “The Euro Crisis in Figures”  Euro Crisis: an independent news resource on the Euro Debt Crisis and the Euro Crisis  The Economist: “Is it time for European debt restructuring?”  TCMB: Euro Bölgesi İzleme Raporları (aylık, ) Yararlı İnternet Bağlantıları

74 74 / 74

75 75 / 74 The Economist,

76 76 / 74 OECD Bileşik Öncü Göstergeler (CLI) Endeksi: Seçilmiş Ülkeler, Ocak 1970 – Aralık 2009 Veri Kaynağı: 1. Petrol Krizi (73-74) 2. Petrol Krizi (78-80) Meksika 1995 Krizi Asya: Krizi Türkiye: 1994 Krizi Türkiye: Krizi Küresel Kriz 2. Körfez Krizi Borsa Krizi (Kara Pazartesi) 1. Körfez Krizi Rusya: 1998 Krizi Japonya: Kayıp 90’lar Japonya: Balonu Türkiye: Krizi L. Amerika (1982) Krizi Tasarruf-Kredi Krizi AB: DKM Krizi İsveç: Bankacılık Krizi

77 77 / 74 OECD Bileşik Öncü Göstergeler (CLI) Endeksi: Seçilmiş Ülkeler, Ocak 1970 – Temmuz 2010 Veri Kaynağı: OECD Bileşik Öncü Göstergeler Endeksinin yüz değerinin üzerindeyken artış göstermesi “büyüme”; yüz değerinin üzerindeyken düşüş göstermesi “gerileme”; yüz değerinin altındayken artış göstermesi “toparlanma” ve yüz değerinin altındayken düşüş göstermesi “durgunluk” beklendiği anlamına gelmektedir.

78 78 / 74 Dünya Ekonomik Forumu ( ): 2010 Küresel Risk Raporu [1] Kaynak:

79 79 / 74 Dünya Ekonomik Forumu ( ): 2011 Küresel Risk Raporu [2] Kaynak:


"1 / 74 “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe”" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları