Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ENERJİDE KAMUSAL YAKLAŞIM Emel EMRE Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ENERJİDE KAMUSAL YAKLAŞIM Emel EMRE Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası."— Sunum transkripti:

1 ENERJİDE KAMUSAL YAKLAŞIM Emel EMRE Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası

2 Ulusal Kalkınma Yılları 1900’lerin başında yabancı girişimcilerin ülkeye girmesi ile oldu 1900’lerin başında yabancı girişimcilerin ülkeye girmesi ile oldu Cumhuriyetin ilk yıllarında İstanbul,Tarsus ve Adapazarında elektrik vardı Cumhuriyetin ilk yıllarında İstanbul,Tarsus ve Adapazarında elektrik vardı Kişi başı elektrik enerjisi üretimi 5 kWh Kişi başı elektrik enerjisi üretimi 5 kWh Toplam enerji kurulu gücü 32.8 MWh Toplam enerji kurulu gücü 32.8 MWh 1930 yılında elinde imtiyaz olan yerli ve yabancı şirketlerin ve özel kişilerin sayısı 70’e ulaştı 1930 yılında elinde imtiyaz olan yerli ve yabancı şirketlerin ve özel kişilerin sayısı 70’e ulaştı

3 1930 yıllar da planlı kalkınmaya geçildi 1930 yıllar da planlı kalkınmaya geçildi I. Ve II. Beş Yıllık Sanayi Planlarında yabancı şirketlerin imtiyazları kaldırıldı. I. Ve II. Beş Yıllık Sanayi Planlarında yabancı şirketlerin imtiyazları kaldırıldı. Yurtiçi kaynaklarla devletin kendi olanaklarını kullanmasına vurgu yapıldı Yurtiçi kaynaklarla devletin kendi olanaklarını kullanmasına vurgu yapıldı Sektör kamu işletmelerinin inisiyatifine bırakıldı Sektör kamu işletmelerinin inisiyatifine bırakıldı 1935 yılında Etibank ve 2819 sayılı yasa ile Elektrik İşleri Etüt İdaresi kuruldu 1935 yılında Etibank ve 2819 sayılı yasa ile Elektrik İşleri Etüt İdaresi kuruldu EİE’ye kuruluş kanunu ile “Ülkemizde mevcut su kuvvetleri ve diğer enerji kaynaklarını araştırarak elektrik üretimine en uygun olanları saptama” görevi verilmiştir EİE’ye kuruluş kanunu ile “Ülkemizde mevcut su kuvvetleri ve diğer enerji kaynaklarını araştırarak elektrik üretimine en uygun olanları saptama” görevi verilmiştir

4 1950’li yıllarda İller Bankası ve 6200 sayılı yasa ile Devlet Su İşleri (DSİ) kurulmuştur 1950’li yıllarda İller Bankası ve 6200 sayılı yasa ile Devlet Su İşleri (DSİ) kurulmuştur DSİ görevleri arasında “yerüstü ve yeraltı sularının tek ve çok amaçlı kullanımı” ile yükümlü kılınmıştır DSİ görevleri arasında “yerüstü ve yeraltı sularının tek ve çok amaçlı kullanımı” ile yükümlü kılınmıştır DSİ, barajların, hidroelektrik santrallerin planlanması, projelendirilmesi, inşa edilmesi ve işletilmesinden sorumlu kılınmıştır DSİ, barajların, hidroelektrik santrallerin planlanması, projelendirilmesi, inşa edilmesi ve işletilmesinden sorumlu kılınmıştır Bu yıllarda DSİ, EİE, İller Bankası ve Etibank kuruluşlarıyla birlikte sektörde çok başlılık meydana gelmiştir Bu yıllarda DSİ, EİE, İller Bankası ve Etibank kuruluşlarıyla birlikte sektörde çok başlılık meydana gelmiştir

5 1963 yılında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı kuruldu 1963 yılında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı kuruldu 1970 yılında TEK’in kurulması ile elektrik enerjisi üretim ve iletiminde merkezi kamusal bir yapı kurulmuş oldu 1970 yılında TEK’in kurulması ile elektrik enerjisi üretim ve iletiminde merkezi kamusal bir yapı kurulmuş oldu 1982 yılında çıkarılan bir yasa ile üretim ve iletim dışında elektrik dağıtım hizmetlerinin de Belediyelerden alınarak TEK’e devredilmiştir 1982 yılında çıkarılan bir yasa ile üretim ve iletim dışında elektrik dağıtım hizmetlerinin de Belediyelerden alınarak TEK’e devredilmiştir arasında kurulu güç ikiye katlanarak 2235MW’tan 5119 MW’a, elektrik tüketimi 8.6 milyar KWH’tan 23 milyar kWh’a, elektriklenmiş köy oranı yüzde 7’lerden yüzde 62’ye ulaştı arasında kurulu güç ikiye katlanarak 2235MW’tan 5119 MW’a, elektrik tüketimi 8.6 milyar KWH’tan 23 milyar kWh’a, elektriklenmiş köy oranı yüzde 7’lerden yüzde 62’ye ulaştı

6 Enerjide Yeni Liberal Politikalar 1980’li yıllarda kamu elektrik yatırımlarına ayırdığı payı azaltıldı 1980’li yıllarda kamu elektrik yatırımlarına ayırdığı payı azaltıldı 4 Aralık 1984 tarihli ve 3096 sayılı “TEK dışındaki kuruluşların Elektrik Üretimi,İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun” yürürlüğe girdi. 4 Aralık 1984 tarihli ve 3096 sayılı “TEK dışındaki kuruluşların Elektrik Üretimi,İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun” yürürlüğe girdi. Böylece sektörde YİD ve İHD modelleri uygulamaya konuldu Böylece sektörde YİD ve İHD modelleri uygulamaya konuldu

7 YİD Modeli Yerli ve yabancı sermaye şirketlerinin projeyi dizayn etmesi Yerli ve yabancı sermaye şirketlerinin projeyi dizayn etmesi Gerekli tüm finansmanı sağlayarak tesisi inşa etmesi Gerekli tüm finansmanı sağlayarak tesisi inşa etmesi En az borçlarını ve öz sermayesini geri ödemeye yeterli bir süre boyunca tesisi işletmesi En az borçlarını ve öz sermayesini geri ödemeye yeterli bir süre boyunca tesisi işletmesi Ürettiği enerjiyi tüm masraflarını karşılayacak ve makul bir kar payı içerecek tarife üzerinden satın alacak kuruluşa satması Ürettiği enerjiyi tüm masraflarını karşılayacak ve makul bir kar payı içerecek tarife üzerinden satın alacak kuruluşa satması Yetki dönemi sonunda tesisleri bedelsiz olarak devlete veya devletin belirleyeceği bir kuruluşa devretmesi Yetki dönemi sonunda tesisleri bedelsiz olarak devlete veya devletin belirleyeceği bir kuruluşa devretmesi

8 1993 yılında 513 sayılı KHK ile TEK, TEAŞ ve TEDAŞ olarak ikiye bölünmüştür yılında 513 sayılı KHK ile TEK, TEAŞ ve TEDAŞ olarak ikiye bölünmüştür. TEDAŞ satışına yönelik olarak dağıtım şirketlerine ayrılmış TEDAŞ satışına yönelik olarak dağıtım şirketlerine ayrılmış 1994 yılında 3996 sayılı kanun kabul edilmiştir 1994 yılında 3996 sayılı kanun kabul edilmiştir Bu kanunun amacı YID modelinin uygulama alanını genişletmektir Bu kanunun amacı YID modelinin uygulama alanını genişletmektir 19 Temmuz 1997 tarih ve 4283 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle Yap-İşlet (Yİ) modeli uygulamaya konuldu 19 Temmuz 1997 tarih ve 4283 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle Yap-İşlet (Yİ) modeli uygulamaya konuldu

9 Anayasa’nın 47, 125 ve 155 maddelerini değiştiren yasa ile Danıştay denetimi görüş bildirmeye indirgenmiş ve “Uluslararası Tahkim”in önü açılmıştır Anayasa’nın 47, 125 ve 155 maddelerini değiştiren yasa ile Danıştay denetimi görüş bildirmeye indirgenmiş ve “Uluslararası Tahkim”in önü açılmıştır 2001 yılında TEAŞ’ın “Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ)”, “Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ)”, ve “Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi (TETAŞ)” olarak üçe ayrıldı 2001 yılında TEAŞ’ın “Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ)”, “Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ)”, ve “Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi (TETAŞ)” olarak üçe ayrıldı 3 Mart 2001 tarihinde 4628 sayılı ‘Elektrik Piyasası Kanunu’ kabul edilmiştir 3 Mart 2001 tarihinde 4628 sayılı ‘Elektrik Piyasası Kanunu’ kabul edilmiştir

10 Elektrik Piyasası Kanunu Amacı özel hukuka tabi ve rekabetin hakim olduğu bir enerji piyasası yaratmaktı Amacı özel hukuka tabi ve rekabetin hakim olduğu bir enerji piyasası yaratmaktı Kanun elektrik,üretilmesi,iletimi,dağıtımı,toptan ve perakende satışı, ithalatı ve ihracatı konularında ve ilgili kuruluşlarda hak ve yükümlülükleri düzenledi Kanun elektrik,üretilmesi,iletimi,dağıtımı,toptan ve perakende satışı, ithalatı ve ihracatı konularında ve ilgili kuruluşlarda hak ve yükümlülükleri düzenledi Kanun ile “Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu” kurularak sektörde kamu hizmeti anlayışı terk edilerek tümüyle serbest piyasa faaliyetinin önü açılmıştır Kanun ile “Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu” kurularak sektörde kamu hizmeti anlayışı terk edilerek tümüyle serbest piyasa faaliyetinin önü açılmıştır

11 Ankara İlinin Genel Enerji Konumu 45 adet trafonun toplam kurulu gücü 3.442Mw 45 adet trafonun toplam kurulu gücü 3.442Mw Çekilen yük 2.430Mw Çekilen yük 2.430Mw Trafolar %70 oranında dolu Trafolar %70 oranında dolu Trafo merkezlerine enerji iletimini sağlayan1.287km.lik 380 kw,1.087km.lik 154 kw.lık enerji iletim hattı mevcuttur Trafo merkezlerine enerji iletimini sağlayan1.287km.lik 380 kw,1.087km.lik 154 kw.lık enerji iletim hattı mevcuttur Tüm trafo merkezleri 154 kw.lık ring oluşturmaktadır Tüm trafo merkezleri 154 kw.lık ring oluşturmaktadır

12 2005 Sonu İtibariyle OG/AG Havai/Yeraltı Hat, Trafo, Direk Sayısı ve Armatür Bilgileri Dağıtım Bölge No Şirket Adı / İl Müdürlüğü Tesisin Adı Tesis Cinsi Tesisin Teknik Özelliği TEDAŞ 3. Şahıslar BAŞKENT EDAŞ ANKARA HAT UZUNLUGU(Km) OG Havai Hat (km) 8.939, ,20 Yer altı Kablosu (km) 2.049,5040,40 Toplam (km) , ,60 AG Havai Hat (km) ,00151,10 Yer altı Kablosu (km) 1.583,206,60 Toplam (km) ,20157,70 TRAFO Adet Güç (MVA) 4.400, ,60 Fili Güç (MVA) 1.320,15130,00 Doluluk Oranı (%) 30,00%6,73% DİREK SAYISI (ADET) ARMATÜR ve LAMBA SAYISI (ADET)

13 İl genelinde; EÜAŞ’a ait 3 hidroelektrik santral (Sarıyar, Kesikköprü ve Yenice) İl genelinde; EÜAŞ’a ait 3 hidroelektrik santral (Sarıyar, Kesikköprü ve Yenice) İşletme hakkı devredilen bir termik santral (Çayırhan Park Termik) İşletme hakkı devredilen bir termik santral (Çayırhan Park Termik) Otoprodüktörlerine ait 6 santral ile 1 mobil santral Otoprodüktörlerine ait 6 santral ile 1 mobil santral Yap İşlet Projesi kapsamında halen test üretiminde olan ve henüz resmi kabulü yapılmayan 1 doğalgaz santralı bulunmaktadır Yap İşlet Projesi kapsamında halen test üretiminde olan ve henüz resmi kabulü yapılmayan 1 doğalgaz santralı bulunmaktadır

14 Resmi ve Özel Kuruluşlarca Üretilen Elektrik Enerjisi Miktarı (2003 ) Santral AdıKuruluşKurulu GüçÜretim (Bin Kwh) Hasan Polatkan (Sarıyar)EÜAŞ KesikköprüEÜAŞ YeniceEÜAŞ37, Park Termik (Çayırhan)İşl. Hak. Dev EsenboğaMobil

15 BelkaOtop.3, Bil EnerjiOtop OrsOtop.7, SamurOtop.7, Zorlu EnerjiOtop.50, Ankara ŞekerOtop.8, Baymina (Ankara Doğalgaz)Yİ Toplam

16 Abone Türlerine Göre Elektrik Tüketimi Abone CinsiElektrik Tüketim (Net) (Kwh) (2003) Meskenler Resmi Daireler Ticarethaneler Sanayiler Ücretli Aydınlatma Tarımsal Sulamalar Diğer Toplam

17 Ankara İlinin AG Arızaları Arıza SayısıKesinti Saatı 1999 Yılı , Yılı , Yılı , Yılı , Yılı , Yılı , Yılı ,49

18 Yatırımlar kısılmış, arızaların giderilmelerine yönelik yatırımlar bile yapılmamıştır Yatırımlar kısılmış, arızaların giderilmelerine yönelik yatırımlar bile yapılmamıştır Personel eksikliği belirli faaliyetleri engellemektedir Personel eksikliği belirli faaliyetleri engellemektedir Deneyimli personel siyasi baskı ile sürekli görevlerinden uzaklaştırılmaktadır Deneyimli personel siyasi baskı ile sürekli görevlerinden uzaklaştırılmaktadır Deneyimlerin aktarılamaması da çalışanların verimini düşürmektedir Deneyimlerin aktarılamaması da çalışanların verimini düşürmektedir

19 Elektrik Enerjisi Kamu Hizmetidir Enerji sektörü uzun vadeli,merkezi ve stratejik bir planlama gerektiren yapıdadır Enerji sektörü uzun vadeli,merkezi ve stratejik bir planlama gerektiren yapıdadır Elektrik santrallerinde öngörülen yatırımlar aksamaya uğramadan zamanında yapılmalıdır Elektrik santrallerinde öngörülen yatırımlar aksamaya uğramadan zamanında yapılmalıdır İletim ve dağıtımda da yatırımların planlı ve düzenli bir şekilde kamu eliyle yapılması zorunludur İletim ve dağıtımda da yatırımların planlı ve düzenli bir şekilde kamu eliyle yapılması zorunludur Elektrik enerjisi depo edilemezliği nedeni ile üretildiği anda tüketilmek zorundadır. Bu nedenle de ihtiyaç kadar üretilmesi gerekmektedir Elektrik enerjisi depo edilemezliği nedeni ile üretildiği anda tüketilmek zorundadır. Bu nedenle de ihtiyaç kadar üretilmesi gerekmektedir

20 Elektrik niteliği gereği doğal tekel konumundadır Elektrik niteliği gereği doğal tekel konumundadır Elektrik enerjisi sektörü üretim sürecinden dağıtım sürecine kadar, bir süreklilik ve bütünlük göstermeli, üretim,iletim ve dağıtım tesislerinin bir bütün halinde planlanması,yatırımların herbiri diğerine paralel yürütülüp zamanında bitirilmesi gerekmektedir Elektrik enerjisi sektörü üretim sürecinden dağıtım sürecine kadar, bir süreklilik ve bütünlük göstermeli, üretim,iletim ve dağıtım tesislerinin bir bütün halinde planlanması,yatırımların herbiri diğerine paralel yürütülüp zamanında bitirilmesi gerekmektedir Kısaca elektrik enerjisinde ‘ merkezi planlama’ zorunludur Kısaca elektrik enerjisinde ‘ merkezi planlama’ zorunludur Elektrik tüm yaşamsal faaliyetlerin yürütülmesinde kullanılan çok önemli bir maddi araçtır Elektrik tüm yaşamsal faaliyetlerin yürütülmesinde kullanılan çok önemli bir maddi araçtır Bu nedenle de elektrik enerjisinin üretimi,iletimi ve dağıtımı bir bütün olarak ‘kamu hizmeti’ niteliğindedir Bu nedenle de elektrik enerjisinin üretimi,iletimi ve dağıtımı bir bütün olarak ‘kamu hizmeti’ niteliğindedir

21 Anayasa Mahkemesi tarihli kararında elektrik hizmetlerinin kamu hizmeti olduğunu açıkca belirtmiştir Anayasa Mahkemesi tarihli kararında elektrik hizmetlerinin kamu hizmeti olduğunu açıkca belirtmiştir “Elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı ile ilgili etkinlikler kamu hizmetidir. Çünkü bu etkinlikler, kamu yararına dönük, toplumun ortak gereksinmesinin karşılanmasına yönelik, düzenli ve sürekli etkinliklerdir” “Elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı ile ilgili etkinlikler kamu hizmetidir. Çünkü bu etkinlikler, kamu yararına dönük, toplumun ortak gereksinmesinin karşılanmasına yönelik, düzenli ve sürekli etkinliklerdir”

22 Haklarımız Tüketicinin Elektriği Ucuz Kullanma Hakkı Vardır Tüketicinin Elektriği Ucuz Kullanma Hakkı Vardır Tüketicinin Elektriği Güvenli Olarak Kullanma Hakkı Vardır Tüketicinin Elektriği Güvenli Olarak Kullanma Hakkı Vardır a)Kesintisiz kullanma hakkı b)Kaliteli olarak kullanma hakkı Tüketicinin Bilgilenme Hakkı Vardır Tüketicinin Bilgilenme Hakkı Vardır

23 SONUÇ ELEKTRİK ENERJİSİNİN YAPISI GEREĞİ KAMU TEKELİNİ ZORUNLU KILMASI,DAĞITIMIN YAPISI GEREĞİ REKABETE UYGUN OLMAMASI,ELEKTRİK ENERJİSİNDE TİCARİ KARLILIK DEĞİL TOPLUMSAL YARARIN ÖNEMLİ OLMASI NEDENLERİ İLE ELEKTRİK SEKTÖRÜNDEKİ ÖZELLEŞTİRMELERİN DURDURULMASI GEREKMEKTEDİR


"ENERJİDE KAMUSAL YAKLAŞIM Emel EMRE Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları