Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Elektrik Piyasası ve Organize Sanayi Bölgeleri

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Elektrik Piyasası ve Organize Sanayi Bölgeleri"— Sunum transkripti:

1 Elektrik Piyasası ve Organize Sanayi Bölgeleri
İbrahim Etem ERTEN Enerji Uzmanı 4. OSB Enerji Zirvesi 30 Ekim 2010 Van

2 Türkiye Elektrik Piyasası OSB’ler
Sunum Planı Türkiye Elektrik Piyasası OSB’ler Yeni Organize Toptan Satış Piyasaları

3 Türkiye Enerji Sektörü “Temel Niteliği”
Hızlı talep artışı: Yatırım ihtiyacı ve fırsatlar Rekabetçi piyasaların rolü Yüksek ithalat bağımlılığı: Yerli ve yenilenebilir kaynakların geliştirilmesi fırsatı Kaynak çeşitliliği Enerji verimliliğini artırma potansiyeli: Yapısal dönüşüm ihtiyacı

4 Elektrik ve Doğal Gaz Sektörleri 2000 - 2007
“Dünyada en hızlı talep artışı yaşanan ikinci ülke” OECD Statistics

5 Ekonomik Büyüme - Elektrik Talebi
Geçen 40 yılda ortalama yıllık büyüme hızı %4,1 Aynı dönemde ortalama yıllık talep artış hızı %8,4 Talep Artış Hızının Büyüme Hızına Oranı (Esneklik): arası 1,4 arası 4,7 arası 1,6 arası 1,3 Arızi genişlemeler ve daralmalar çıkarıldığında esneklik katsayısı, literatüre uygun olarak azalıyor

6 Elektrik Tüketimi  ABD  Avustralya  İsviçre  Fransa  Rusya
 Almanya  İngiltere  Yunanistan  Çin

7 Elektrik Piyasası: Yapısı ve İşleyişi

8 Elektrik Kanununda Amaç
Elektrik Piyasası Kanunun Amaç Maddesine göre; Madde 1.- Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasıdır. Bu amaç maddesinden hareketle öncelikle piyasa ve rekabet kavramları üzerinde duracağız ve daha sonrada neden düzenleme gerektiği üzerinde duracağız.

9 Elektrik Sektörünün Şematik İşleyişi
ÜRETİM Santralı TRAFO TRAFO (TM) DAĞITIM TRAFO (DM) İLETİM PERAKENDE

10 Elektrik Piyasa Yapısı
Düzenlenen Faaliyetler İletim Dağıtım Rekabetçi Faaliyetler Perakende Satış Perakende Satış Piyasası Toptan Satış Piyasası Serbest Olmayan Tüketiciler Üretim Serbest Tüketiciler Serbest Tüketici Limiti Sıfırlandığında 10

11 Öngörülen Piyasa Yapısı
Kanunun amaç maddesinde; “rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması” ibaresi yer almıştır. Niçin tam rekabetçi piyasa yapısı?

12 Tekel ve Tam Rekabetçi Yapı Karşılaştırma - Tekel Kaybı
Tekel Etkisi Tüketici Faydası A+B+F A -B-F Üretici Faydası E+G+H B+E+H B-G Net Ekonomik Fayda A+B+E+ F+G+H A+B+E+H -F-G Fiyat Miktar Toplam Talep= Tekelci firma talep eğrisi A Tekel Fiyatı 9 Toplam Arz = Marjinal maliyet B F Tam Rekabet Fiyatı 5 Tam rekabet firma talep eğrisi Marjinal Gelir= Piyasa Fiyatı G 1000 Tam Rekabet üretim miktarı E H Tekelci firma Marjinal Gelir 600 Tekel üretim miktarı

13 Elektrik Piyasası Geçiş Süreçleri
TEK 1994 2001 TEDAŞ TEAŞ TETAŞ TEİAŞ EÜAŞ Dağıtım Dikey Entegrasyon Üretim, İletim, Ticaret Üretim Toptan Satış- Ticaret İletim 1970 13

14 Reformun Kilometretaşları
Mali Uzlaştırma Başlangıç Günü 1 Aralık 2003 Dengeleme ve Uzlaştırma 1 Ağustos 2006 Nihai DUY (Aşama 1) 1 Aralık 2009 (Aşama 2) 1 Mart 2011 ? (TASARLANAN) Here are the reform milestones that were outlined for the electricity market reform. The reform objectives outlined in the Electricity Market Law are to be realized through a four-stage implementation program. After the completion of an 18-month preparatory period, the new market was opened on Sep. 3, 2002 with the “Licensing Day,” when the submission of license applications by potential market participants commenced. The second stage of reform began on March 3, 2003 when the consumers whose electricity consumption is above nine million kWh and those who are directly connected to the transmission grid will have the right to choose their suppliers as eligible consumers. This date is referred to as “Eligible Consumers Day”. The following stage is the “Balancing and Settlement Day” when the balancing and settlement mechanism will operate in order to eliminate the short term supply and demand imbalances in the market. The balancing and settlement mechanism will initially be operated manually. The last stage shall be the “Market Day” when the balancing ad settlement mechanism will be fully functioning in parallel with considerable progress in the privatization process. In other words, the Market Day shall indicate the date when the new market model becomes fully operational. 14 14

15 Mevcut Piyasa Yapısı TETAŞ TEİAŞ Dağıtım ve Perakende Satış Şirketleri
ÖZEL ÜRETİCİ OTOPRODÜKTÖR EÜAŞ Yİ-YİD-İHD TETAŞ TOPTAN SATIŞ (ÖZEL) TEİAŞ (İletim- Piyasa ve Sistem işletmecisi) Dağıtım ve Perakende Satış Şirketleri (Özel ve Kamu) Serbest Olmayan Tüketici Serbest Tüketici İthalat İhracat 15

16 Serbest Tüketici Uygulaması
2009 yılında 480 MWh/yıl olan serbest tüketici limiti; tarihli EPD Kurul Kararı ile 100 MWh/yıl. 2009 yılı serbest tüketici uygulamasında teorik piyasa açıklık oranı % 49,2 olarak hesaplanmasına rağmen fiili açıklık oranı % 10,6. 2010 Yılı Piyasa açıklık oranı (Teorik): % 63,3 16

17 Piyasa Hakkında Genel Bilgi
Kurulu Güç (12/3/2010 itibariyle-MW) KURULUŞLAR (Üretim Tesissi) YENİLENEBİLİR+ ATIK TERMİK TOPLAM JEO- TERMAL HİDROLİK RÜZGAR GENEL KURULUŞLARIN KATKISI(%) EÜAŞ 8.690,9 11.677,9 20.368,8 45,3 EÜAŞ BAĞLI ORTAKLIKLARI 3.834,0 8,5 İŞLETME HAKKI DEVRİ 620,0 30,1 650,1 1,4 MOBİL ÜRETİM SANTRALLAR 262,7 0,6 YAP İŞLET 6.101,8 13,6 YAP İŞLET DEVRET 1.449,6 972,4 17,4 2.439,4 5,4 SERBEST ÜRETİM ŞİRKETLERİ 56,9 5.356,9 84,7 1.372,5 824,2 7.638,3 17,0 OTOPRODÜKTÖR 29,6 3.086,5 553,5 1,2 3.641,2 8,1 86,6 29.402,5 14.606,4 842,8 44.936,4 KAYNAKLARIN KURULU GÜCE KATKISI (%) 0,2 65,4 32,5 1,9 %100 17

18 Piyasa Hakkında Genel Bilgi
Birincil Kaynaklara Göre 2009 Yılı Üretimi (MWh)

19 Piyasa Hakkında Genel Bilgi
Kuruluşlara Göre 2009 Yılı Üretimi (MWh)

20 2009 YILI İTHALAT-İHRACAT- TÜKETİM VERİLERİ
(MWh) Üretim Gürcistan Nahçıvan Türkmenistan Toplam İthalat Irak Suriye Toplam İhracat Toplam Tüketim 20

21 OSB- 4628/ Önemli Adımlar 4/05/2006 tarihli 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu değişikliği ve 29/12/2006 tarihli “Organize Sanayi Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik” ile OSB’ler lisanslı piyasa aktörleri oldu. Türkiye’de 822 bin çalışanı olan 262 OSB‘nin kapasite kullanım oranı yaklaşık %70, EPDK’dan, OSB dağıtım lisansı alan 127 OSB bulunuyor. 21

22 4628 ve OSB’ler g) (Ek: 3/7/2005 – 5398/21. md.; Değişik: 10/5/ /2. md.) Organize Sanayi Bölgeleri: 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurulan organize sanayi bölgeleri tüzel kişilikleri, katılımcılarının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla; onaylı sınırlar içerisinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirket kurma şartı aranmaksızın Kurumdan lisans almak koşuluyla dağıtım ve/veya üretim faaliyetlerinde bulunur.

23 4628 ve OSB’ler Organize sanayi bölgeleri tüzel kişilikleri, katılımcılarının elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla tüketim miktarına bakılmaksızın serbest tüketici sayılır.

24 4628 ve OSB’ler Organize sanayi bölgesi katılımcılarından serbest tüketici limitini aşan tüketiciler, organize sanayi bölgesine dağıtım bedeli ödemek kaydıyla tedarikçisini seçme hakkına sahiptir.

25 4628 ve OSB’ler Organize sanayi bölgeleri sınırları içerisinde olup, bedelsiz olarak veya sembolik bedel ile TEDAŞ'a devredilen tesislerin mülkiyeti ve işletme hakları üç ay içinde aynı bedelle ilgili organize sanayi bölgesine devredilir.

26 OSB’lere Tavsiyeler Henüz Lisans almayan OSB’lerin Kuruma zamanında lisans başvurusunda bulunması, Dağıtım şirketlerinden OSB içindeki tüketicilerin abone devir işlemlerini geciktirmeden almaları, OSB Dağıtım bedeli önerilerini Yönetmelikte belirtilen son tarihten (Ekim ayı sonu) önce mutlaka EPDK’ya sunmaları, 4628 sayılı EP Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerini eksiksiz olarak yerine getirme konusunda gayret göstermeleri. 26

27 Dengeleme ve Uzlaştırma Piyasası

28 Yeni Organize Toptan Satış Piyasaları
Dengeleme ve Uzlaştırma Mekanizmasının Gelişimi 1. Mali Uzlaştırma Tebliği dönemi Aralık 2003 – Temmuz 2006 2. Geçici DUY ( G-DUY) dönemi: Ağustos 2006 – Kasım 2009 3. Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (N-DUY) dönemi: Aralık 2009 – Nakdi uygulama. 28

29 Fiyat Oluşumları G-DUY’da ortaya çıkan Sistem Marjinal Fiyatlarının N-DUY’da oluşan Sistem Gün Öncesi Fiyatları ile Karşılaştırılması (Nisan - Haziran 2010)

30 Tertiplenmiş Marjinal Fiyat Eğrileri Nisan – Haziran 2010
Fiyat Oluşumları Tertiplenmiş Marjinal Fiyat Eğrileri Nisan – Haziran 2010 (G-DUY ve N-DUY)

31 Kurulu Güç Gelişimi (2005-2010)

32 Hidrolik Kaynakların Elektrik Üretimindeki Paylarının Değişimi
2009 Hidrolik Elektrik Üretimin Payı 2010 Hidrolik Elektrik Üretimin Payı Değişim Yüzdesi Ocak % 14.55 % 24.07 % 65.43 Şubat % 12.97 % 27.47 % Mart % 16.96 % 31.28 % 84.43 Nisan % 22.55 % 34.00 % 50.78 Mayıs % 24.62 % 30.27 % 22.95 Haziran % 20.08 % 25.16 % 25.30

33 N-DUY’da Oluşan SGÖF ve SMF’lerin Karşılaştırılması
Fiyat Oluşumları N-DUY’da Oluşan SGÖF ve SMF’lerin Karşılaştırılması

34 N-DUY Tertiplenmiş Fiyat Eğrileri (SGÖF ve SMF)

35 1 Kodlu YAL Hacimleri ve Ortalama Birim Fiyatlar

36 1 Kodlu YAL Hacimleri ve Ortalama Birim Fiyatlar

37 SORULARINIZ Teşekkürler


"Elektrik Piyasası ve Organize Sanayi Bölgeleri" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları