Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tahir Öngür 08 Ekim 2013 TURÇEP. * Bunun için günde 8.000 ton; yılda 2,7 milyon ton cevher çıkarılıp işlenecek. * Belirtildiğine göre cevherdeki.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tahir Öngür 08 Ekim 2013 TURÇEP. * Bunun için günde 8.000 ton; yılda 2,7 milyon ton cevher çıkarılıp işlenecek. * Belirtildiğine göre cevherdeki."— Sunum transkripti:

1 Tahir Öngür 08 Ekim 2013 TURÇEP

2

3

4

5

6

7 * Bunun için günde ton; yılda 2,7 milyon ton cevher çıkarılıp işlenecek. * Belirtildiğine göre cevherdeki metallerin yaklaşık %70’i kazanılacak. * 20 aylık liç süresinde cevherdeki metalin %72’si alınabiliyor. %70 geri kazanım için tam 60 hafta sürekli liç yapılması gerekiyor. * Deneme üretiminde nikelin %78’inin ve kobaltın %82’sinin kazanıldığı belirtiliyor. * Raporda anlatıldığı gibi üç aşamalı 18 aylık bir liçle (77 ay), Nikelin yaklaşık %80-83’ünün alınabilmesi gerekir. Ama, yılda %1,13 tenörlü 2,5 milyon ton cevher işlenip ton nikel elde edilebiliyorsa bu oranın %66,9 olarak gerçekleşeceği anlaşılıyor.

8

9

10

11

12 AÇIK OCAK ŞEVLERİ 34° EĞİMLE DURMAZ KAYAR Bu şevler lateriti sıyrılmış, ayrışmış anakaya ve killi zeminlerde açılmış olacak. ÇED’de verilen haritaya göre çok sayıda fay var ve bunlar da yamaç duraylılığını denetleyecek. 150 m’yi aşan yükseklikli ve daha çok kohezyonuyla direnmeye çalışacak bir şevde 1 düşey/1,76 yatay şevin duraylı kalması pek olası görünmüyor. Bu önemli, çünkü ocaklardan ikisi aşağıdaki köylerden geçen bir vadinin üzerinde. Buradaki bir kayma mansap yönünde farklı, fakat olumsuz etkilere neden olabilir. DERKEN AÇI OLDU 39,9 DERECE!!!!!

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30 SU KAYNAKLARI NE OLACAK? İşletmede yılda 4,2 milyon m3 su kullanılacak. Bu su Gediz’den çekilecek ve bunun 2 milyon m3’ü asit fabrikasında kullanılacak. Yani sürekli olarak 135 lt/sn su tüketilecek. Ama yılın 4-5 ayı Gediz’de bu kadar su yok. ÇED Raporu’na göre kuru mevsimde bunun Gediz’e etkisi %3 olacakmış. Oysa ekindeki Hidroloji Raporu bunun tersini söylüyor. Üstelik, ÇED Raporu’nun ekindeki DSİ yazısında, yazın Gediz’den su verilemeyeceği belirtiliyor. Yaz’ın 4 ayında Gediz’den Su Çekilebilecek mi?

31 1995’te de, 2008’de de ABD’nde üretilen ve tüketilen sülfürik asit toplamının milyon ton olduğu mu; ENickel’in yalnızca Çaldağı’nda bunun %3,3’ünü kullanacağı mı; 2001’de bütün dünyada 165 milyon ton sülfürik asit kullanılmışken, bu değer 2007’de 190 milyon tonu aşmamış iken, ENickel’in yılda tek başına 1,2 milyon kullanacağı ve bütün dünya sülfürüik asit tüketiminin %0,5’inin Çaldağ’da kullanılacağı mı;; ENickel yılda ton kükürt getirip asit üretecek iken, ABD’nde bütün kükürt üretiminin yılda 10 milyon ton kadar olacağı, ENickel’in bütün ABD kükürt üretiminin %3’ünü tüketeceği mi; ABD USGS’in bu konudaki “Open-File Report 02–298”nde verilen aşağıdaki tabloya göre ABD’nde bir yılda madencilikte (çoğu kapalı tanklarda) tüketilen kükürtün toplamı ton iken ENickel’in bunun yarısını tek bir noktada kullanacağı mı; Bunun madencilikte (bakır cevherlerinin zenginleştirilmesinde) kullanılan bölümünün 2008’de yalnızca %7 olduğu (13 milyon ton) olduğu ve ENickel’in bütün dünyada cevher zenginleştirmede yılda tüketilen asitin 10’da 1’ini Çaldağı’nda tüketeceği mi YALAN!!!

32

33

34 * % 98 safiyetindeki konsantre sülfürik asidin kaynama noktası 337°C’dir. Ama, deniz seviyesindeki 1016 hPa basınç altında ve 25°C sıcaklıkta bu sülfürik asidin buhar basıncı 0.67 mbar değerindedir. Başka bir deyişle, sülfürik asit her derişimde ve sıcaklıkta buharlaşabilir. Tıpkı 100°C’de kaynayan suyun her sıcaklıkta buharlaşabildiği gibi… Aksi halde, örneğin +1°C’de çamaşır kurumazdı! Ya da, volkanik faaliyet bölgeleri dışında karaların ve okyanusların yüzeyinde sıcaklık hiç bir zaman 100°C’ye ulaşmadığı için buharlaşma olmaz, bulut oluşmaz, yağmur yağmazdı.

35 %5’lik asit-su çözeltisi 25°C’de (ekstrapolasyon değeri olarak) yaklaşık 35mbar’lık bir basınçla buharlaşmaktadır. Sıvının üzerinde yer alan bu düşük basınçlı buhar, rüzgarla silindiği sürece aynı basınç dengesini sağlamak üzere sıvı fazdan buhar oluşmaya devam edecektir (Wind-driven evaporation). Bu buharın içinde elbette %5’den daha az asit ve %95’den daha fazla su bulunur. Tıpkı %5 etil alkol içeren sulu çözeltiden yükselen buharın içinde %5’den daha fazla alkol, %95’den daha az su bulunması gibi... Şayet iki yada daha fazla sıvının oluşturduğu bir çözeltiden sadece kaynama noktası en düşük olan sıvı buharlaşsaydı, destilasyon kolonlarına ve rafinasyon tesislerine hiç gereksinim duyulmazdı. Herhangi bir sıcaklıkta suyun buhar basıncı arttıkça bu buharla birlikte sürüklenen sülfürik asit de artacaktır.

36 Oda sıcaklığında (25°C=298°K) 10 mbar değerini aşan buhar basıncına sahip bir madde, termodinamik bilimindeki tanımıyla “aktif buharlaşma” gösterir. Buradaki en ilginç nokta, asit seyreldikçe onun su ile birlikte atmosfere daha kolay taşınmasıdır. Başka bir deyişle, yığın liçi işleminde kullanılacak sülfürik asit çözeltisinin sadece %5’lik olması çevresel tehdidi azaltmaz. Su buharı ile havaya taşınan mikronize veya mikron-altı boyuttaki asit zerrecikleri günlerce, hatta aylarca askıda kalarak “asit sisi” denilen ve kontrolü mümkün olmayan bu fizikokimyasal olaya yol açar.

37 Asit sisinin sıcaklıktan da bağımsız olarak çok daha etkin ve tehlikeli şekilde ortaya çıkmasına neden olan en önemli etken asit- katı reaksiyonundan (seyreltik sülfürik asit ile katı cevherin temasından) gaz çıkmasıdır. Çaldağ’da olacak olan tam da budur: cevher yığınlarının içinde varolduğu bilinen karbonatlı mineraller (kalker, siderit, manyezit, dolomit vb.) asitle temas eder etmez köpürerek karbon dioksit salıverirler. Yığının gözeneklerinden atmosfere ulaşan karbon dioksit gazı, en azından temas ettiği asitli çözelti ile “nemlenmiş” olarak çıkacaktır.

38

39 15 yıl boyunca m 3 karbon dioksit atmosfere çıkarken bu yolculuğu asla tek başına yapmaz. Tıpkı kapağı açılmış bir gazoz şişesinden çıkan karbon dioksit gazının gazoz damlacıklarını sis halinde şişeden dışarıya sürüklemesi gibi, saatte m 3 debi ile çözeltiyi terk eden karbon dioksit habbeleri çözeltinin hemen yüzeyinde kabarcık patlamasına bağlı olarak iri zerreli, yoğun ve ardı arkası gelmeyen bir asit sisinin oluşmasına yol açar. Saatte 7,5 ton kok kömürü yanmasına eşdeğer miktardaki bu karbon dioksit gazı, çok daha ince ve çok daha tehlikeli mikronize asit damlacıklarını büyük bir hızla kilometrelerce öteye iletecektir.

40 Benzer şekilde, çözünmeyen anodlarla yapılan elektroliz işlemlerinde anoddan çıkan oksijen gazının elektrolit çözeltisi yüzeyinde kabarcık patlaması nedeniyle elektrolizhane ortamına yaydığı asit sisi, kuvvetli aspirasyon yapılmadığı takdirde orada bulunan kişileri kısa zamanda öldürecek niteliktedir. Örneğin yılda ton çinko üreten büyük bir elektroliz fabrikasında asit sisi taşıyıcı anod gazı (burada: oksijen) miktarı m 3 civarındadır. Çaldağ’da asit sisine neden olacak gazın (burada: karbon dioksit) yıllık hacmi ise bundan yüz kat daha fazladır. Elektrolizhanelerde oluşan asit sisi kuvvetli fanlarla gaz yıkama kulelerine çekilip orada nötralize edilebilmektedir. Peki ya Çaldağ Nikel İşletmesinde açık havaya salınan gazların havaya yayacağı asit sisi nasıl yakalanıp da etkisiz hale getirilecek?

41 * Doğrudan buharlaşma, gaz oluşumu ve kabarcık patlaması yoluyla birim zamanda ne kadar asidin aerosol halinde atmosfere çıkacağı, ancak büyük çaplı deneylerle ölçülebilir. Miktarları belirleyebilecek teorik formüller mevcut değildir. Ancak, sülfürik asitin reaksiyon gazları eliyle nasıl aeresola dönüştürüldüğüne tanık olmak için havalandırılması geçici olarak durdurulmuş bir elektrolizhaneyi ziyaret etmek veya sülfürik asit ile yığın liçi yapılmış yerlerin ne hale geldiğini görmek için Lefke’ye gitmek yeter.

42 Anlaşılacağı üzere, “seyreltilmiş sülfürik asitten su buharlaşır; asit buharlaşmaz” gibi bilim dışı iddialarla Gediz Vadisi korunamaz. Ayrıca asit sisi şirket uzmanlarının ileri sürdükleri gibi, sadece S0 3 gazından oluşmaz. SO 2 gazından da, ince partikül halinde havaya karışmış asit zerreciklerinden de oluşur. Daha ötesi, asit sisi sadece sülfürik asidi ilgilendiren bir kavram da değildir. Elektrolizhanelerde nitrik asit sisi, kromik asit sisi, sülfürik asit sisi oluştuğu gibi karbon tetraklorür, bor triklorür, silisyum tetraklorür gazlarının hava nemi ile teması sonucunda da asit sisi oluşur. Asit hem buharlaşma yoluyla, hem de gazlarla taşınmak suretiyle atmosfere dağılır ve emisyon kaynağından yüzlerce kilometre öteye sürüklenip iklimsel koşullara bağlı olarak kırağı, çiğ, yağmur, kar, rüzgâr vb. etkenlerle binlerce hektar alandaki toprağa, suya, yaprağa, çiçeğe, canlıların tenine ve solunum organlarına konar.

43

44 Tesislerin kurulacağı alan ise 1,36 km2 kaplayacak. Pasa döküm alanı da 1,6 km2‘yi kapsayacak. İki büyük atık dağı oluşacak. Her yıl 10,8 milyon ton pasa, ekonomik olmayan kaya çıkarılıp bir yere yığılacak. Bu, işletme sonunda 151 milyon tonluk, 101 milyon m3’lük bir yığın olacak. Kabarınca 130 milyon m3. Yalnızca %33’ü açık ocağa geri doldurulacak. Şevi 3(Yatay)/1(Düşey) olacak! Liçte kullanılan proses havuzları m3 hacimli olacak. Liç %5 H2SO4 derişimli, g/l derişimli suyla yapılacak. 45x512 m’lik alana 5 m yüksekliğinde yanyana dizilecek 32 adet yığında liç yapılacak. İşletme sonunda bu yıığınların yüksekliği en çok 40 m ve kaplayacağı toplam alan da 90 ha olacak. (=1440 mx 512 m x 40 m). Yığınların tabanında 30 cm kil astar ve (dikkat, yalnızca) 1,5 mm’lik yaygı olacak. Liç yığınlarının bir sırası tamamlandığında altındaki geçirimsiz yaygı, üzerindeki çakıl tabakası, borular, vb yerinde kalacak ve üste yeni bir liç yığını yerleştirilecek. Bu 8 kat olacak. Sonunda alttaki yaygılar ve kil tabakaları bozulup yırtılmayacak mı?

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63 YAPILACAK ÇOK ŞEY OLACAK


"Tahir Öngür 08 Ekim 2013 TURÇEP. * Bunun için günde 8.000 ton; yılda 2,7 milyon ton cevher çıkarılıp işlenecek. * Belirtildiğine göre cevherdeki." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları