Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 SANAYİ İŞLETMELERİNDE VERİMLİLİK ÖLÇME VE İZLEME.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 SANAYİ İŞLETMELERİNDE VERİMLİLİK ÖLÇME VE İZLEME."— Sunum transkripti:

1 1 SANAYİ İŞLETMELERİNDE VERİMLİLİK ÖLÇME VE İZLEME

2 2 Fatma GÜNTÜRKÜN Milli Prodüktivite Merkezi Bartın – 15 Kasım 2007

3 3 Milli Prodüktivite Merkezi 1998 GAZİANTEP Güneydoğu Anadolu Bölge Müd İZMİR Ege Bölge Müd TRABZON Karadeniz Bölge Müd İSTANBUL İstanbul Bölge Müd. Merkez ANKARA

4 4 Sunum Planı Verimlilik Verimlilik Ölçümünün Amacı RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli Tanımı Önemi Ölçümü

5 5 Verimliliğe Neden İhtiyaç Duyuldu? Toplayıcılık ve Avcılık Zamanı –İlkel Araçlar –Düşük Üretkenlik –Düşük Verimlilik İlkel Toplumlar –İş Bölümü –Daha gelişmiş araçlar

6 6 Nüfus Artışı Sınırlı Kaynaklar ve Artan Maliyet İlerleyen Teknikler, Toplumsal İş Bölümü ve Üretim Sanayinin Gelişimi, Tarımdan Ayrılması ve Kollara Bölünmesi Verimliliğe Neden İhtiyaç Duyuldu? Verimlilik teorisi ve pratiği ile giderek önemli bir kavram, olgu ve teknik olarak ortaya çıkmaya başladı.

7 7 Hızlı Küreselleşme Artan Rekabet Üretim ve Ticaretteki Büyüme Fırsatları Yeni Piyasa Şartları Sürekli Değişen Piyasa Ortamı Verimliliğe Neden İhtiyaç Duyuldu? Günümüzde ise

8 8 İşletmelerin rekabet güçlerini, –sundukları hizmetin veya ürünün kalitesi, –fiyatı –hızı –teknik üstünlüğü –farklılığı –müşteri memnuniyeti gibi unsurlar belirler. Buradan da görüleceği üzere; ulusal, sektörel veya firma bazında, rekabet gücünün en önemli unsurlarından biri verimliliktir. Günümüzde Verimlilik

9 9 Bir üretim ya da hizmet sisteminin ürettiği çıktı ile bu çıktıyı yaratmak için kullanılan girdi arasındaki ilişkidir. Verimliliğin Tanımı

10 10 Üretim süreci: Emek, malzeme, enerji, bilgi, zaman ve benzeri faktörlerden nasıl yararlanıldığını gösterir. Verimliliğin Tanımı

11 11 Ekonomistler ve Politikacılar: –Makro sistemler –Ulusal, bölgesel, sanayi düzeyinde verimlilik Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar İşletmeciler –İşletmenin toplam faktör verimliliği Mühendisler –Makinaların verimliliği –Yerleşim düzeni –İşlerin standardlara uygunluğu

12 12 Verimliliğin kapsamı artıyor! –Ekonomi dışındaki alanlarda kullanılması –Ülke gündemlerinde ön sıralarda yer alması Örneğin günümüzde kalite sağlanmadan elde edilen verimliliğin hiçbir anlamı bulunmamaktadır. Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar

13 13 Peter Drucker’e göre: En az çaba ile en çok çıktıyı verebilecek bütün üretim kaynakları arasındaki dengedir. Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar

14 14 Davis’e Göre: Tüketilen kaynaklarla elde edilen ürünlerde değişimdir. Eğer herhangi bir üretim birimi o birimde kullanılan malzeme, enerji, makine, işgücü ve yönetim kaynaklarının bileşiminden daha önceki dönemlere göre daha fazla ve daha iyi ürün elde etmişse verimliliği artmıştır demektir Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar

15 15 Japon Verimlilik Merkezine Göre: Verimlilik, gelişmeci bir düşünce ya da var olan her şeyde, özellikle insanda sürekli gelişimi hedefleyen bir düşüncedir. “Bugün dünden iyi yarın bugünden iyi olmalıdır”ı savunan bir inançtır. Ekonomik ve sosyal yaşamın sürekli değişen koşullara uyumlandırılmasıdır. Yeni teknikler ve yöntemleri uygulama çabasıdır. Örgütlerle birlikte insanların yaşamlarını biçimlendiren bir davranıştır. Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar

16 16 Verimlilik elde edilen ürün ve hizmetin kalitesini yükseltme, çevreyi ve doğal yapıyı koruma, çalışanlara en iyi yaşam ve çalışma koşullarını sağlama ve bu arada birim girdi başına üretim miktarını artırma çabaları ile birlikte düşünülmektedir. Verimliliğe Çeşitli Yaklaşımlar

17 17 O halde verimliliği –doğru ürün ve hizmetin, –doğru zamanda, –doğru miktarda, –en az maliyetle, –müşteri beklentilerine uygun olarak, –daha yüksek katma değer yaratacak biçimde, –insan kaynaklarını gözeterek, –çevreye zarar vermeden üretilmesi şeklinde ifade edebiliriz (Büyükkılıç,2001). Verimlilik Nedir?

18 18 Karlılık ile verimlilik aynı anlama gelir. Çalışanların performansını ve çalışma koşullarını geliştiren tekniklerdir. Bu teknikler çalışanları daha iyi ve daha çok çalışmaya özendirir. Maliyetleri düşürmek verimliliği artırır. Verimlilik yalnız üretime uygulanır. Kısmen verimlilik iyileştirme değerlidir. Verimlilik ile kalite aynı şeydir. Verimlilik Nedir? O Zaman Verimlilik Nedir Ne Değildir?

19 19 Çevre kirliliğine rağmen temiz üretim yapmamak verimlilik değildir. İnsan kaynaklarına gereken önemi vermemek verimlilik değildir. Üretimin artırılması verimliliğin artırılması demek değildir. Çalışanları koşturarak, robotlaştırarak çalıştırmak için kurnazca hazırlanan teknikler değildir. Verimlilik Nedir? O Zaman Verimlilik Nedir Ne Değildir?

20 20

21 21 VERİMLİLİĞİN ÖNEMİ MAKRO DÜZEYDE Ulusal Ekonominin İşleyişi Toplumun Refahı MİKRO DÜZEYDE İşletmelerin İşleyişi Yönetim Kararları Verimliliğin Önemi

22 22 İşletmelerde ve tüm ekonomide gözlenecek bir verimlilik düşüşü, –Karlılık ve rekabet olanaklarını olumsuz yönde etkiler. –Üreticiler kullandıkları kaynaklarla üretebileceklerinin daha altında üretim yapar, ve toplum da yaşamını olabileceğinden daha az olanaklarla sürdürür. Bu nedenledir ki verimlilik, toplumun her kesimini yakından ilgilendirmesi, her düzeyde takip edilip artırıcı önlemlerin alınması gereken bir konudur. Verimliliğin Önemi

23 23 İşletmelerde ve tüm ekonomide gözlenecek bir verimlilik artışı, –İşçiler daha iyi çalışma koşullarında, daha kısa çalışma süresinde daha çok ücret alır. –İşveren, yeni yatırım imkanları yaratacak kaynak sağlar. –Üretici, daha ucuz maliyetle daha yüksek kazanç elde eder. –Tüketici, daha ucuz ve bol mal bulma imkanına kavuşur. –Ülke, sağlıklı bir ekonomik büyüme ile hızla kalkınır. Verimliliğin Önemi

24 24 Verimliliğin Önemi 24 Milli Prodüktivite Merkezi Verimlilik düşüşü Yurt içi ve yurt dışı fiyatlar yükselir Birim maliyetler yükselir yükselir Rekabet gücü düşer düşer Sermaye ve insan kaynakları üzerinde negatif etki olur üzerinde negatif etki olur Kapasite kullanımı Kapasite kullanımıdüşer Yurtiçi ve dışı satışlarda durgunluk Kar düşer

25 25 Verimliliğin Önemi Verimlilik artışı Kapasite kullanımı yükselir yükselir Birim maliyetler düşer düşer Rekabet gücü ve karlılık yükselir Sermaye ve insan kaynakları üzerinde pozitif etki olur üzerinde pozitif etki olur Yatırımlar artar Yatırımlar artar Milli gelir, dolayısıyla Kişi başına gelir artar Tasarruf artar

26 26 İşletmelerde temel amaç verimliliği artırmaktır. Bunu başarabilmek için de “ürün tasarımı, üretim teknikleri, yönetim, örgütlenme, girdilerin niteliği ve kalitesi gibi pek çok araç üzerinde çalışma yapmaları ve olanaklar ölçüsünde; en iyi üretim tekniğini uygulamaları, en iyi yönetim biçimini seçmeleri, en iyi örgüt yapısını yerleştirebilmeleri, en iyi girdi bileşimini saptayabilmeleri gerekmektedir”(İnce, 2002). O halde ilk adım Verimlilik düzeyinin belirlenmesidir verimliliğin ölçülmesidir. Yani verimliliğin ölçülmesidir. Verimliliğin Ölçümü

27 27 Verimlilik artırma programlarının kavramsal temeli Sumanth’ın 1979 yılında ortaya attığı olarak ifade edilen sürekli bir işleyişe dayanmaktadır. Verimliliğin Ölçümü Verimlilik Geliştirme Verimlilik Ölçme Verimlilik Değerlendirme Verimlilik Planlama Verimlilik Döngüsü (Saatçioğlu,1994)

28 28 Bu aşamada, işletme yönetimlerine, yönetim işlevlerini yerine getirirken kullanacakları bilgiler üretilir. Bu bilgilerin etkili bir biçimde kullanılması gerekmektedir. Verimliliğin Ölçümü Verimlilik Geliştirme Verimlilik Ölçme Verimlilik Değerlendirme Verimlilik Planlama

29 29 Ölçüm sonuçlarını karşılaştırmalı olarak yorumlamak daha anlamlıdır. Verimliliğin Ölçümü Mikro Düzeyde: İşletmenin çeşitli bölümleri Rakip, benzer örgüt ya da birimlerle Makro Düzeyde: Sektörler ya da Ülkeler arasında karşılaştırma yapılabilir

30 30 Mikro düzeyde yapılacak karşılaştırmalar, –Zayıf noktaları belirleyerek yönetim stratejisi oluşturmak, –Verimliliği birimler düzeyinde kontrol etmek, –Faaliyetleri planlamak, –Çalışma yaşamını iyileştirmek ve işçi-işveren ilişkilerini geliştirmek, –Üretimin standart değeri ile birim üretim maliyetleri arasında ilişki kuracak bir bilgi akışını sağlamak –Gelişmiş ülkelerde örnekleri görüldüğü üzere ücretlerin belirlenmesinde kullanmak vb. (Yener, 2006) birçok fayda sağlamaktadır. Verimliliğin Ölçümü

31 31 Makro düzeyde yapılacak karşılaştırmalar, –sektör analizlerinde ve faaliyetlerin planlanmasında, –ekonomik gelişmenin ve buna bağlı politikaların izlenmesinde (Yener, 2006). Verimliliğin Ölçümü

32 32 Verimliliğin Ölçümü Değerlendirme Verimlilik ölçümünden sonra göstergeler karşılıklı olarak değerlendirilir. Değerlendirme sırasında verimliliğe ilişkin konulan hedef değerler kullanılır. Verimlilik Planlaması Orta ve uzun dönemlerde yeni hedeflerin konduğu verimlilik planlanması yapılır. Bu aşamada, “ölçümlerle sağlanan bilgiler kullanılarak, üretim kapasitesi, çıktı tahminleri, kaynak gereksinmeleri ve maliyet tahminleri yoluyla gerçekçi planların yapılması sağlanır” (Akal, 2000). Verimlilik Gelişmesi Uygulanacak olan teknikler yardımıyla işletme hedeflerine ulaşılmaya çalışılır.

33 33 Teknik Olarak: Üretilen mal ve hizmet miktarı ile bu mal ve hizmet miktarının üretilmesinde kullanılan girdiler arasındaki orandır. Verimlilik Oranları

34 34 Verimlilik Oranları VERİMLİLİK ORANI = ÇIKTI GİRDİ 34

35 35 ÇIKTI : –bir sistemde üretilen mal ve hizmetler GİRDİ : –Kullanılan ilk madde ve malzeme miktarı veya buna yapılan harcama, –işçi sayısı, işçilik saatleri veya ücretler, –makine sayısı, makine saatleri veya amortisman, –kullanılan enerji miktarı veya buna yapılan harcama vb. Verimlilik Oranları

36 36 KısmiÇokluToplamKısmi, Çoklu ve Toplam Faktör Verimliliği: FizikselParasalFiziksel ve Parasal Verimlilik Ölçüleri: OrtalamaMarjinalOrtalama ve Marjinal Verimlilik: Verimlilik Oranları

37 37 KısmiÇokluToplam Kısmi, Çoklu ve Toplam Faktör Verimliliği: Verimlilik Oranları Çıktı Tek faktör girdisi(İşgücü,sermaye,hammadde vb.) Çıktı Girdiler(İşgücü+sermaye vb.) Çıktı Tüm sistem girdileri(işgücü+sermaye+hammadde...) Kısmi faktör verimliliği Çoklu faktör verimliliği Toplam faktör verimliliği = = =

38 38 Hem çıktı hem de girdi için fiziki birimler kullanılır. En basit verimlilik oranlarıdır. Özellikle yüksek enflasyonun bulunduğu durumlarda; kapsamı, anlamı ve yorumu en tartışmasız olan verimlilik oranıdır. Dezavantajı: çıktı ve girdiler toplamının her zaman aynı fiziksel birimle ölçülememesidir. Verimlilik Oranları FizikselParasal Fiziksel ve Parasal Verimlilik Ölçüleri: Diğerinin dezavantajı bunda yoktur. Toplam faktör verimliliği parasal olarak hesaplanabilmektir. DİKKAT: Burada karşılaştırma yapabilmek için fiyatlar üzerindeki enflasyon etkisinin ortadan kaldırılması gereklidir.

39 39 Belirli bir dönem için verimlilik oranı, o dönemin toplam çıktısının kullanılan girdi toplamına oranlanması ile elde edilirse bu orana ortalama verimlilik denir. Yine aynı dönemde verimlilik oranı çıktıda görülen artış, girdide görülen artışa oranlanması ile elde edilirse bu orana marjinal verimlilik denir. Verimlilik Oranları OrtalamaMarjinal Ortalama ve Marjinal Verimlilik:

40 40 Çeşitli Verimlilik Ölçüm Modelleri RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli Wainai Modeli Alan Lawlor Modeli David J. Sumanth Modeli James R. Riggs Modeli

41 41 İşletme hedeflerini belirlemek İşletme amaçlarını gerçekleştirmek üzere planlar geliştirmek ve kontrol etmek Verimlilik ve verimlilik artırma konularında derli toplu bir bakış sağlamak Karar verme sürecinde çeşitli eylem rotaları, seçenekler geliştirmek üzere karlılığı, sermaye kullanımının etkiliğini ve yatırımın getirisini saptamak Çeşitli çıktı düzeyleri için yatırımın getirisini değerlendirmek Girdi kaynaklarının, sermayenin ve toplam verimliliğin gerçekleştirilebilecek düzeylerini belirlemek RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi

42 42 Verimliliği izlemek amacıyla normları tanımlamak, böylece verimlilik artışını teşvik etmek Belirlenen bir dönemde işletmenin karını/zararını ve diğer mali göstergelerini hızla ve kolayca saptamak Firmalar arası karşılaştırmalar yapmak Bir işletmedeki çeşitli faaliyetlere göre verimlilik ölçüleri geliştirmek RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi

43 43 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Hammadde ve malzeme Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler Amortisman Toplam ücretler ve maaşlar Diğer girdiler Kar HDSFHAÜMDGK Satışlar + Mamül ürün(Dönem sonu-Dönem başı) +Yarı mamül(Dönem sonu-Dönem başı) Sistem dönüştürme maliyeti Katma değer Faktör Maliyetleri ÇIKTI GİRDİ

44 44 Çıktıya dayalı verimlilik ölçüleri Çıktı / İlk Madde ve Malzeme Çıktı / İşçi Ücret ve Giderleri Çıktı / Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Çıktı / Diğer Girdiler Çıktı / Amortisman ve Tükenme Payları Çıktı / Toplam girdi maliyeti RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi

45 45 Katma Değere dayalı verimlilik ölçüleri Katma Değer / İlk madde ve Malzeme Katma Değer / Ücretler Katma Değer / Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Katma Değer / Amortisman Katma Değer / Çeşitli Girdiler Katma Değer / Toplam girdi maliyeti RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi

46 46 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Sistem dönüştürme maliyeti değişkenine göre verimlilik ölçüleri:  Çıktı / Sistem dönüştürme maliyeti  Katma değer / Sistem dönüştürme maliyeti

47 47 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Toplam Sermaye=Toplam Sermaye = Dönen Varlıklar Ortalaması + Maddi Duran Varlıklar Ortalaması – Yapılmakta olan Yatırımlar Sermaye Verimliliği=Sermaye Verimliliği = Yatırımın getirisi(%)=Yatırımın getirisi(%) = * 100 Çıktı Kullanılan Toplam Sermaye Kar Kullanılan Toplam Sermaye 47 Milli Prodüktivite Merkezi

48 48 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Benzetim örneği: Değişkenler İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim% İlk madde ve Malzeme ,50-10 İşçi Ücret ve Giderleri Dış. Sağlanan Fayda ve Hizmetler Diğer Girdiler Amortisman ve Tük.payları Toplam Girdi Maliyeti ,50-6,649

49 49 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Değişkenler İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim% Çıktı Katma Değer ,50336,674 Kullanılan Toplam Sermaye Sistem Dönüştürme Maliyeti Benzetim örneği:

50 50 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Oranlar İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim % Çıktı / Toplam Girdi Maliyeti 0,930,9970,0667,122 Katma Deger / Sistem Dönüstürme Maliyeti 0,2210,9640,743336,674 Katma Deger / Toplam Girdi Maliyeti 0,020,0920,073367,775 Çıktı / Sistem Dönüstürme Maliyeti 10, Benzetim örneği:toplam faktör verimliliği benzetim sonuçları

51 51 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Oranlar İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim % Çıktı / İlk Madde ve Malzeme1,3991,5550,15511,111 Çıktı / İsçi Ücret ve Giderleri22,5 00 Çıktı / Dışarıdan Sağ. Fayda ve Hizmetler7, Çıktı / Diğer Girdiler7, Çıktı / Amortisman19, Benzetim örneği:çıktıya göre kısmi faktör verimlilikleri

52 52 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Oranlar İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim% Katma Değer / İlk Madde ve Malzeme0,030,1440,114385,19 Katma Değer / İşçi Ücret ve Giderleri0,4782,0861,608336,67 Katma Değer / Dışarıdan Sağ. Fayda ve Hizmetler0,1540,670,517336,67 Katma Değer / Diğer Girdiler0,1690,7370,568336,67 Katma Değer / Amortisman0,4111,7931,382336,67 Benzetim örneği:katma değere göre kısmi faktör verimlilikleri

53 53 RAPMOD-Ramsay Verimlilik Modelleme Sistemi Oranlar İlk değer Benzetim Değişim miktarı Değişim% Sermaye Verimliligi = Çıktı / Kullanılan Toplam Sermaye 0,81 00 Yatırımın getirisi (%) = Kâr / Kullanılan Toplam Sermaye-6,071-0,285,79295,393 Kâr / Çıktı (%)-7,492-0,3457,14795,393 Benzetim örneği:

54 54 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli Güney Afrika Cumhuriyeti Ulusal Verimlilik Enstitüsünün himayesinde ve Basil van Loggerenberg’in önemli katkıları ile geliştirilmiş 1978 yılında Amerikan Verimlilik Merkezine sunulmuş, burada yeniden gözden geçirilip revize edilmiş Seminerler ile Amerikan firmalarına ulaştırılmış ve yaygın bir şekilde uygulanmaya başlanmış Önemi: –Verimlilik ve karlılık analizi olması –Karlılık değişimlerinin verimlilik değişimlerinden mi yoksa fiyat- maliyet hareketlerinden mi meydan geldiğini analiz etmesi

55 55 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli 2006 (I. dönem) Q 01 P 01 5 kg brokoli 3 YTL Q 02 P tane lahana 1 YTL V 0 =5*3+10*1= (II. dönem) Q 11 P kg brokoli 4 YTL Q 12 P 12 5 tane lahana 2 YTL V 1 =10*4+5*2=50 Q1Q1 Q0Q0 = 10*3+5*1 5*3+10*1 P1P1 P0P0 = 10*5+5*2 10*3+5*1 = = V1V1 V0V0 Q1Q1 Q1Q1 P1P1 P0P0 = * = * 50 Milli Prodüktivite Merkezi

56 56 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli APC temel eşitliği Tutar = Miktar x Ürün Birim Fiyatı (Satılan) (Satılan)    Kârlılık = Verimlilik x Maliyet Kurtarma    Tutar = Miktar x Girdi Birim Maliyeti (Kullanılan) (Kullanılan)

57 57 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli APC indeksleri: Baz-yıl Fiyat Ağırlıklandırma n  (Q 1i x Poi ) i = 1 = n  (Q oi x Poi ) i = 1

58 58 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli APC indeksleri: Cari-yıl Miktar Ağırlıklandırma: n  (Q1i x P1i ) i = 1 n  (Q 1i x Poi ) i = 1 P = Fiyat Q = Miktar 1 = Cari Yıl O = Baz Yıl i = 1,......n n= çıktı veya girdi sayısı Çıktı veya Girdi Fiyat Değişim Oranı =

59 59 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli APC performans oranları: Kârlılık = Verimlilikteki Değişim x Maliyet Kurtarma Oranındaki Değişim Çıktı Miktarındaki Değişim (Q1 / Qo) Verimlilik = Girdi Miktarındaki Değişim (Q1 / Qo) Çıktı Fiyatındaki Değişim (P1 / Po) Maliyet Kurtarma Oranı = Girdi Maliyetindeki Değişim (P1 / Po) 59 Milli Prodüktivite Merkezi

60 60 APC -Toplam Verimlilik Ölçüm Modeli Kârlılık Üzerindeki Parasal Etkiler Toplam Parasal Etki = [Çıktı Tutarındaki Değişim  Girdi Tutarındaki Değişim] x Baz Yılının Girdi Tutarı V1/V0 V1/V0 (Vo) Verimlilik Etkisi = [Çıktı Miktarındaki Değişim  Girdi Miktarındaki Değişim]xBaz Yılının Girdi Tutarı Q1/Q0 Q1/Q0 (Vo) Kârlılık üzerindeki Fiyat Artışlarından Kaynaklanan Etki = Toplam Parasal Etki – Verimlilik Etkisi 60 Milli Prodüktivite Merkezi

61 61 İlginiz ve sabrınız için teşekkürler…


"1 SANAYİ İŞLETMELERİNDE VERİMLİLİK ÖLÇME VE İZLEME." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları