Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yaralanma Kontrolü Serpil Uğur Baysal İstanbul Üniversitesi, Çocuk Sağlığı Enstitüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yaralanma Kontrolü Serpil Uğur Baysal İstanbul Üniversitesi, Çocuk Sağlığı Enstitüsü."— Sunum transkripti:

1 Yaralanma Kontrolü Serpil Uğur Baysal İstanbul Üniversitesi, Çocuk Sağlığı Enstitüsü

2 Wheatley, Pediatrics, 1948 z“Kazaların nedenlerine yönelik olarak daha ciddi bir yaklaşım benimsemeli, kazaları da hastalıklar gibi araştırmalıyız.”

3 Hastalık Yükü ( Disease Burden)- 1 zAşağıdaki ve pek çok benzer başlık anne, baba, sağlık çalışanları ve basın tarafından her gün dile getirilmektedir: Üç küçük çocuk evde yanarak can verdi ! İki erkek çocuk düşerek öldü !

4 Hastalık Yükü ( Disease Burden)- 2 zGünümüzde menenjit, hiperbilirübinemi, dehidrasyon gibi önemli hastalıklar nedeniyle başarı ile tedavi edilen çocuklardan birinin bir kaza sonucu ölümü ya da ağır yaralanması durumunda düş kırıklığı yaşanır.

5 Hastalık Yükü-3 z“Yaşamın ilk yılı dışında, kazalar çocukluk çağında ölüme yol açan en büyük nedendir.” Robert J Haggerty, N Engl J Med 1959; 260:1322.

6 Toplum Sağlığının Göstergesi z“Yaralanma olgusu toplum sağlığının göstergelerinden biridir. zYaralanmaların sık olduğu yerlerde ciddi toplumsal sorunlar mevcuttur. zToplum sağlığını yaralanmalarla ve yaralanmalarda ortaya çıkan değişikliklerle ölçeriz.” Dr. Barbara Barlow

7 Yaralanma Kontrolü-1 zAcil Birime o hafta içinde ciddi yaralanma nedeniyle üç çocuk getirilir. zİlk vaka: 4 yaş, yangında ağır duman inhalasyonu, intübasyon zİkinci vaka: 18 aylık, sıcak su ile haşlanma zÜçüncü vaka: 9 yaş, motorlu taşıt kazası

8 Yaralanma Kontrolü-2 zÜçüncü vaka: 9 yaş, derin komada, sol pupil fikse ve dilate. BT’de epidural hematom, opere edilir. zAraç içinde kemer kullanmıyor!

9 Yaralanma Kontrolü-3 zHekim sorar: zÇocukluk çağı yaralanmalarının kontrolünde hekimlerin ve hemşirelerin rolleri nedir? zKlinikte uygulanabilecek önleme stratejileri var mıdır?

10 Yaralanma Kontrolü-4 zYaralanmalar önlenebilir mi? zNeden kaza değil de yaralanma?

11 Yaralanmalar Önlenebilir ! zKlinik temelli yaralanma kontrolü programları nelerdir? z1-19 yaş grubunda ölüme yol açan başlıca neden! zBireysel düzeyde odaklanan, birincil bakımda (muayenehane, klinikler) zAkut bakımda (acil birim, hastane) sunulan yaralanmayı önleme stratejilerinin etkinliği nedir?

12 Senaryodan çıkan klinik sorular-1: z1) Klinikte uygulanan yaralanmayı önleme girişimleri çocuklarda (toplum) güvenli davranışları( sonuç) iyileştirmede etkin midir?(tedavi) z2)Klinikte uygulanan bu girişimler çocukluk çağı yaralanmalarının sıklığını ve/ya ağırlığını azaltmada( sonuç, toplum) etkin midir?( tedavi)

13 Senaryodan çıkan klinik sorular-2: z3) Klinikte uygulanan bu girişimler yalnız özgün bazı çocukluk çağı yaralanmaları için mi etkindir?

14 Senaryonun Çözümü-1 zKlinikte sunulan bireysel düzeyde girişimlerin bazı güvenlik uygulamalarını artırmada başarılı olabileceği gösterilmiştir: zMotorlu taşıtlarda güvenlik koltuğu ve kemer kullanımı zDuman alarmı bulundurulması zBanyo suyu sıcaklığının güvenli sınırlarda olması

15 Senaryonun Çözümü-2 zBu bilgi hekimlerle paylaşılır. Hekim, ailelerle klinikte görüşme sırasında yaralanma kontrolü danışmanlığının uygun ve etkin olabileceği konusunda cesaretlenmiştir. zAyrıca, o hafta acilde görülen yaralanmaların sıklığını ve ağırlığını azaltmak için klinikte danışmanlığı sağlamak için güdülenmiştir. z

16 ( Oyuncak)Silahlar zÜç yaşında kız çocuk acil birime sağ gözünde yaralanma ile getirildi. Çocuğun 10 yaşındaki erkek kardeşi evde bulunan oyuncak silahını rastgele ateşlemiş, hızla fırlayan cisim, kız kardeşinin sağ gözüne rastlamıştı. zYabancı cisim cerrahi yöntemle çıkarıldı, ancak yaralanmanın sonucunda kız çocuğun sağ gözünde görme engeli gelişti.

17 ???? Sorular????? zÇocukluk çağında yaralanmalar ne kadar yaygındır? zYaralanma kontrolü için farklı yöntemler nelerdir? zBu özgün yaralanma nasıl önlenebilirdi?

18 ???? Sorular????? zÜlkede hangi yaralanma kontrolü programı/programları geliştirilmiştir? zEtkin yaralanma kontrolü danışmanlığının sağlanması için bazı genel ilkeler nelerdir?

19 Vakanın Çözümü-1 Yaralanmayı etkileyen öğeler: z Silahların satışı, oyuncak olarak pazarlanması z Silahların tasarımı z Toplumda çocuklar için mevcut yaratıcı aktiviteler z Acil oftalmoloji hizmetlerinin varlığı

20 Vakanın Çözümü-2 zHekimlerin çocuklara ve anne-babalarına yaralanma kontrolünü öğretme fırsatları vardır ! zHekimlerin, çocukların yaralanma risklerini etkileyen düzenlemeleri, yasaları oluşturan, ürünleri imal eden bireyleri ve kuruluşları etkileme fırsatları vardır !

21 Gereksinimler-1  Sistematik bir tarama, güvenlik uygulamalarını iyileştirmek için klinikte bireysel düzeyde girişimlerin etkinliğini değerlendiren çok sayıda randomize kontrollü çalışma olduğunu ortaya koymaktadır.

22 Gereksinimler-2 Bazı noktalar için kanıta gereksinim vardır: zMotorsiklet, yaya, suda boğulma, alkolle ilişkili yaralanmalar ya da ateşli silahlarla yaralanmaları önlemek için düzenlenmiş klinik girişimleri değerlendiren çalışma yoktur.

23 Gereksinimler-3 zYaralanma oluştuğunda klinik girişimlerin etkilerini değerlendiren çalışmalar.

24 Gereksinimler-4 zHastane bakım masraflarına göre, etkinliği maliyetine değer olarak uygulandığında hastaneye yatış oranlarında orta derecede azalma oluşturan girişimler çok değerli olur.

25 Gereksinimler-5 zFarklı hedef topluluklarda danışmanlığın etkinliğini yeterli kılacak stratejiler üzerinde araştırmalar: Yaralanmış çocukların anne-babaları Okul çağı çocuklarının aileleri

26 Gereksinimler-6 zToplumsal, yasal, teknik ve düzenlemelerle ilgili çalışmalarda klinik girişimlerin en iyi nasıl uygulanacağı hakkında araştırmalar.

27 Çocukların Geleceği: zÇOCUKLUK ÇAĞININ İSTEMSİZ YARALANMALARI

28 Yaralanma Kontrolü Yaralanma Kontrolü Stratejileri-1 z Primer z Sekonder z Tersiyer

29 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-2 zBirincil z Amaç: Yaralanma riskini azaltmak, ortadan kaldırmak. Örnekler: Çocukların açamayacağı kapaklar Hız limitleri Yüzme havuzu güvenliği

30 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-3 zİkincil zAmaç: Etken ile karşılaşıldığında yaralanmayı azaltır/ ortadan kaldırır. Örnekler: Bisiklet kaskları Güvenlik kemerleri

31 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-4 zÜçüncül z Amaç: Yaralanmanın ağırlığını azaltmak Örnekler: Nitelikli ilk yanıt sistemleri Acil tıbbi tedavi Esenlendirme

32 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-5 1) Pasif 2) Aktif

33 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-6 zAktif Amaç: Yaralanan birey ile etkileşim Örnek: Güvenlik kemerinin bağlanması

34 Yaralanma Kontrolü Stratejileri-7 zPasif Amaç: Ürün tasarımında değişiklikler, çevresel/ yasal değişiklikler zAktif girişimlerden daha etkindir! Çünkü insan davranışından bağımsızdır.

35 Yaralanma Üçgeni E Etken Çocuk ÇevreÇevre

36 Haddon Matrisi (Haddon Matrix) zOlgudan önce, zOlgu sırasında, zOlgudan sonra: Birey, etken, çevre ile ilgili etkenlerin analizini yapar. Örnekler: Motorlu taşıt, bisiklet yaralanmaları

37 3E ve 4E Stratejileri zEğitim ( Education) zTeknoloji ( Engineering) zKuralların oluşturulması ve uygulanması ( Enforcement) zParasal kaynaklar ( Economics) Crit Care Med 2002; 30:

38 Yaralanma Sonuçlarının Ölçütleri-1 zÖlüm zHastanede yatırılarak bakım zAcil serviste tedavi zTüm tıbbi tedaviler zFizik çevrenin ve davranışların doğrudan gözlemlenmesi

39 Yaralanma Sonuçlarının Ölçütleri-2 zToplumsal politikanın ya da yaralanmalar ve önlenmelerine ilişkin uygulamaların izlenmesi zDavranışların değerlendirilmesi zBilgi, tutum, inançlar ya da eğilimlerin ölçümü

40 Birinci Basamak İçin Öneriler-1 zEtkin danışmanlık zaman almaz. zAnne-babaların rutin danışmanlığa uyumları iyidir. zHemşire ile yüz yüze etkileşim önemli bir öğedir.

41 Birinci Basamak İçin Öneriler-2 * zMesajların zaman içinde güçlendirilmesi danışmanlığın etkinliğini artırır. zTek tek girişimler komplike ve çoklu girişimlerden daha etkin olabilir. zGüvenlik araçlarının maliyetini azaltacak önlemler kompliyansı( uyumu) iyileştirebilir. *Feldman W.Evidence -Based Pediatrics, 2OOO

42 SONUÇLAR 1) Yaralanmaların önlenemeyeceği düşüncesi yaralanma kontrolünde en büyük engeli oluşturmaktadır.

43 SONUÇLAR 2) Yaralanmalar bilinen ve ayırt edilebilen risk etkenleri ile öngörülebilir ve önlenebilirler.

44 SONUÇLAR 3) Yaralanmaların önlenmesi fiziksel, sosyal çevrenin güvenli kılınması ve sürekli eğitimle sağlanacaktır.

45 SONUÇLAR 4) Yaralanma kontrolü konusunda önceden bilgilenmiş/bilgilendirilmiş olma riski anlamlı ölçüde düşürmektedir.

46 SONUÇLAR 5) Hekimler ve hemşireler yaralanma kontrolü konusunda bireysel danışmanlığa zaman ayırmamaktadırlar !

47 SONUÇLAR 6) Sağlık kuruluşlarında yaralanma kontrolü ile ilgili temel eğitim ve danışmanlık korunmayı sağlayan en önemli etkendir.

48 SONUÇLAR 7) Yalnız hekimler değil, hemşireler de yaralanma kontrolü ile ilgili danışmanlığa zaman ayırmalıdırlar !

49 SONUÇLAR KAZAYA UĞRAMAMAK, YARALANMAMAK HER ÇOCUĞUN HAKKIDIR !


"Yaralanma Kontrolü Serpil Uğur Baysal İstanbul Üniversitesi, Çocuk Sağlığı Enstitüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları