Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BEY İ N ANATOM İ S İ, KANLANMASI ve FONKS İ YONU Dr. Havva TURAÇ C İ NGÖZ Prof. Dr. Hatice U Ğ URLU.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BEY İ N ANATOM İ S İ, KANLANMASI ve FONKS İ YONU Dr. Havva TURAÇ C İ NGÖZ Prof. Dr. Hatice U Ğ URLU."— Sunum transkripti:

1 BEY İ N ANATOM İ S İ, KANLANMASI ve FONKS İ YONU Dr. Havva TURAÇ C İ NGÖZ Prof. Dr. Hatice U Ğ URLU

2 Sunum Planı: Beynin yüzeyel yapıları Limbik sistem Bazal ganglionlar Ventriküler yapılar Beyincik ve beyin sapı Beynin kanlanması Venöz drenaj ve venöz sinüsler

3 Beynin Yüzeyleri Gyrus Sulcus Fissür

4 Beynin Üst Yan Yüzeyi

5 Frontal lob Frontal lob Presantral girus, büyük kortikal somatomotor (motor homonculus) alanı içerir.

6

7 Frontal Lob 4. alanı girus presentralisteki primer motor alandır. 6. alan, premotor alan, sadece sekonder motor alanı içerir. 8. alan, frontal göz alanı göz hareketleri ile ilgilidir.

8 Primary Motor Cortex/ Precentral Gyrus Broca’s Area Orbitofrontal Cortex Olfactory Bulb Modified from:

9 Frontal Lob Gyrus frontalis inferiorda alanlar ( Broca) konuşmanın motor alanıdır. Prefrontal korteks duyuların assosiasyon merkezidir.

10 Frontal Lob Tümör veya kafa travması nedeniyle prefrontal korteks zedelendi ğ i zaman hasta kabul edilmiş sosyal davranış biçimlerine kayıtsız kalır. Karar verme ve yargılama yeteneklerini yitirir.

11 Beynin Üst Yan Yüzeyi Parietal lob Postsantral gyrus, büyüksomatik duysal kortikal alan buradadır.

12 Parietal Lob 1., 2. ve 3. alanlar gyrus postsentralisteki primer duyu alanlarıdır. Talamusun ventral posteromedial ve posterolateral çekirdeklerinden lifler alır. Di ğ er alanlar duyu ya da multimodal assosiasyon alanlarıdır.

13 Primary Somatosensory Cortex/ Postcentral Gyrus Somatosensory Association Cortex

14 Beynin Üst Yan Yüzeyi Oksipital lob Dış yüzeyi di ğ er yüzeylere göre daha küçüktür. Lunat oluk korteksin vizüosensoryal alanlarını sınırlar.

15 Oksipital Lob 17. alan primer görme alanıdır. 18. ve 19. alanlar görmenin assosiasyon alanlarıdır.

16 Primary Visual Cortex Visual Association Area

17 Beynin Üst Yan Yüzeyi Temporal Lob 41. alan primer işitme alanlar işitmenin assosiasyon alanıdır.

18 Primer İşitme Alanı Wernike Alanı

19 Beynin Medial Yüzeyi Longitudinal yarık ve falks serebri ile ayrılır. Korpus kallozum Forniks Singulat girus Parietooksipital oluk Kalkarin oluk

20

21 Beynin Alt Yüzeyi Orbital yüzey Tentorial yüzey Parahippokampal girus Lingual gyrus Unkal gyrus

22

23 Bazal Ganglionlar Gri cevherin simetrik subkortikal alanlarıdır. Lentiform çekirdek Putamen Korpus striatum Globus pallidus Kaudat çekirdek Klaustrum

24 Bazal Ganglionlar Ekstrapiramidal sistemi oluştururlar. Postür ve hareketin temelini oluştururlar.

25

26 Rinensefalon ve Limbik Sistem Olfaktor bulbus Olfaktor yollar Ön delikli cevher Unkus Dentat gyrus Girus hipokampus Habenular trigon Amigdala

27 Limbik Sistem Kişinin korunması ve türün devamlılı ğ ının sa ğ lanmasına yardımcı bir sistemdir. Serebral korteksin birçok yerinden uyarılar alır.

28 Limbik Sistem Hippokampus Hipotalamus ve temporal lob alanları ile ba ğ lantılıdır. Hippokampus hafıza ve uzaysal problem çözmede hayati rol oynar.

29 Limbik Sistem Bozuklukları Olfaktor halusinasyonlar Duygusal de ğ işimler Depresyon Hafıza bozuklukları Kluver- Bucy sendromu Temporal lob epilepsisi

30 Diensefalon (Arabeyin) Talamus Hipotalamus Subtalamus Epitalamus

31 Diensefalon (Arabeyin) Talamus: Sensorial, motor, limbik, multimodal çekirdekleri içerir. A ğ rı algılanması ve duyuların ince ayrıntılarının algılanmasında önemlidir

32 Diensefalon (Arabeyin) Talamik sendrom: Ani gelişen tek taraflı anestezi, daha sonraki dönemde sıcak, so ğ uk ve i ğ ne batması gibi duyulara hassasiyet eşi ğ inin yükselmesi Kalıcı yanma ve sıkıntı verici a ğ rılar

33 Diensefalon (Arabeyin) Hipotalamus: Otonom, istemli fonksiyonları üstlenir. Beslenme merkezini uyarır. Vücut ısısının düzenlenmesinden sorumludur. Sıvı alımını ayarlar.

34 Diensefalon (Arabeyin) Hipotalamus Hipofiz ön lob sekresyonlarını etkileyerek üreme, büyüme, tiroid ve adrenal korteks sekresyonlarını içeren endokrin fonksiyonları düzenler. Biyolojik ritmi düzenler.

35 Diensefalon (Arabeyin) Hipotalamus lezyonlarında: Sürekli uyku halinden komaya kadar seyreden klinik Uygunsuz ADH sendromu Diabetes insipitus

36 Diensefalon (Arabeyin) Subtalamus: Bazal ganglionlarla afferent ve efferent lif uzantıları içerir. Lezyonunda: Vücudun bir yarısını içeren kol ve bacaklarda düzensiz kasılmalar gözlenir.(Hemiballismus)

37 Beyin Sapı ve Beyincik(Serebellum) Pons ve bulbusu içerir Çok sayıda inen ve çıkan yol ve çekirdek içerir

38 Beyin Sapının Damarlanması A. İ nferior posterior serebelli A. İ nferior anterior serebelli A. Superior serebelli A. Cerebri posterior A. Pontini

39 Beyin Sapı Lezyonları: Medial medullar sendrom Lateral medullar(Wallenberg) sendrom Bazal pontin sendromları Benedikt sendromu

40 Serebellum Archeocerebellum: Flocculonoduler lob denge ile ilgilidir. Palaeoserebellum: Yüzme, yürüme gibi klişeleşmiş hareketlerle ilişkilidir. Neoserebellum: İ nce hareketleri koordine eder.

41 : Serebellar lezyon bulguları: Hipotoni ve ataksi Denge bozuklukları Nistagmus Asinerji (koordinasyon kaybı) Dismetri İ stemli hareketlerde tremor Disdiadokinezi

42

43 ÖZET Primer görme alanı: Oksipital lobda Motor homonculus: Frontal lobda, presentral girus Postsentral gyrus: Parietal lobda, primer duyu alanı Bazal ganglionlar: Globus pallidum, putamen, caudat nukleus, ekstrapiramidal sistem

44 Ventriküler Sistem Beyin dokusu içinde ependim hücreleri ile örtülü ve BOS ile dolu boşluklardır

45 Ventriküler Sistem Bu boşluklar: İ ki ventriculus lateralis Ventriculus tertius Aquaductus serebri Ventriculus quartus

46 Ventriküler Sistem 4. Ventrikül çatısının üst kısmında serebellum yer alır. Serebelluma ait kitle lezyonları ya da bu bölgedeki enfarkt sonrası oluşan ödem ile serebellum 4. ventriküle bası yapar. Bunun sonucunda akut obstrüktif hidrosefali gelişebilir.

47 Ventiküllerin Kanlanması A. Choroidea anterior A.Carotis internanın dalı A.a. Choroidea postero lateralis A. Cerebri posteriorun dalı A. Choroidea postero medialis A. Cerebri posteriorun dalı A. İ nferior posterior serebelli

48 Beyin zarları ve Boşluklar Zarları: Duramater Araknoid Piamater Boşlukları: Epidural alan Subdural alan Subaraknoid alan

49 Beyin zarları

50 Serebrospinal Sıvı (BOS) Beynin mekanik destekçisidir. İ yon bileşimini düzenler. Metabolitleri taşır. Basınç de ğ işikliklerinden koruma sa ğ lar. BOS hacmi 150 ml, günlük ml üretimi mevcut.

51 Serebrospinal Sıvı (BOS) Normal BOS Renksiz, kokusuz, berrak Basınç: mm su Hücre: 0-5 lenfosit Protein: ≤50 mg/ dl Glikoz: mg/dl

52 BEYN İ N KANLANMASI Vücuttaki toplam kanın %18’i, vücut a ğ ırlı ğ ının sadece % 2’sini oluşturan beyni besler. Akci ğ erler ile alınan O2’ nin % 20’si beyne gider. Beyne oksijen ulaşımı durursa: 15 sn altında şuur kaybolur. 5 dk üzerinde ise geri dönüşümsüz hasar meydana gelir.

53 Serebrovasküler Hastalık İ nme (strok) vasküler yapıdaki tıkanıklık ya da kanama nedeniyle ortaya çıkar. Toplum içindeki nörolojik yetersizli ğ in en başta gelen nedenidir. Gelişmiş ülkelerde 3. sıklıktaki ölüm nedenidir.

54 Beynin Arteryel Beslenmesi Willis poligonu: 2 internal karotid arter Baziler arter 1 anterior kominikan arter 2 posterior kominikan arter

55 Beynin Arteryel Beslenmesi Poligonun varyasyonları sıktır: Posterior kominikan arter tek veya çift taraflı oldukça geniş Posterior serebral arter de ilk çıkış yerinde çok dar Anterior kominikan arter eksik, çift ya da ince olabilir.

56

57 Beynin Arteryel Beslenmesi Arterler ilk çıkış yerlerinde beynin ön yüzüne oldukça yakındır., Besleyecekleri parankime girmeden önce subaraknoid bölgede seyrederler. Her bir ana damar belli bölgeyi sınır bölgesi diye adlandırılan ( watershed) yere kadar besler.

58 Common carotid arter İ nternal carotid arter Sol Subclavian arter Arcus aorta Vertebral arter Ana Serebral arterler

59

60 Beynin Arteryel Beslenmesi Vertebral Arter: Beyin sapı Serebellum Oksipital lob Talamusun bir kısmı Karotid arterler: Geriye kalan kısmı besler.

61 Baziler arter Her iki vertebral arter birleşir, baziler artere dönüşür. Baziler arter sa ğ ve sol posterior serebral arterlere ayrılır.

62 Vertebrobaziler arter hastalı ğ ı Vertigo Ataksi Disartri Disfazi Bulantı, kusma Çift görme*

63 Karotid Arter ve Dalları Posterior kominikan arter Anterior koroidal arter Oftalmik arter Orta serebral arter Anterior serebral arter

64 Karotid arter hastalı ğ ı Karşı tarafta kuvvet kaybı ve sensorial kayıp Afazi Apraksi

65 Serebral Arterler

66 Orta Serebral Arter Serebrum lateralinin yüzeyel ve derin birçok kısmını besler.

67 Orta serebral arter tutulumunda: Karşı vücut tarafında daha çok yüz ve de kolu etkiler. Bacakta belirgin güçsüzlük olmayabilir.

68 Anterior Serebral Arter Anterior frontal lob ve uzanabildi ğ i kadar serebral hemisferin medial kısmını besler.

69 Anterior serebral arter tutulumu: Karşı bacakta güçsüzlük ve sensorial kayıp İ ki taraflı anterior serebral arter tutulumunda frontal lobların bilateral etkilenmesi olur ve akinetik mutizm gelişebilir.

70 Posterior Serebral Arter Oksipital lob Temporal lobun bazal yüzü 3. ve lateral ventrikülün koroid pleksuslarını besler Lezyonunda görme etkilenir.

71 Homonculus ve artreyel dolaşım Anterior serebral arter Posterior serebral arter Orta serebral arter

72 Serebrovasküler Hastalık Boyun bölgesindeki internal karotis arter tek taraflı tıkanırsa, oftalmik arter ba ğ lantısı sayesinde tıkanan kısmın distali eksternal karotid arterden beslenebilir.

73 Serebrovasküler Hastalık Tıkanıklık ani de ğ ilde yavaş gelişirse, anastomotik ba ğ lantılardan kan akımının yeterince çalışabilmesi için gerekli kompensatuar mekanizmalar işleyebilece ğ inden, enfarkt gelişme riski daha az olacaktır.

74 VENÖZ DRENAJ Serebral venler, venöz sinüsler, durada bulunan meningeal venler ve kafa kemi ğ i içinden geçen diploik venler sayesinde olmaktadır. Di ğ er vücut venlerinden farklı olarak buradaki venlerde kapakçık yoktur ve seyirlerinde arterlere eşlik etmezler.

75

76 İ nternal Drenaj Serebrumun içi büyük serebral vene (Galen veni) dökülür. Ön beyin bazalinin drenajını sa ğ layan bazal venler (Rosenthal veni) de Galen venine dökülür.

77 Venöz Sinüsler Duranın iç ve dış yapra ğ ı arasında bulunan kanallar dural sinüs olarak bilinirler. Tüm dural sinüsler internal juguler ven ya da pterigoid pleksusa boşalırlar. Ekstrakranial venler ile ba ğ lantı sa ğ layan emisser venler de sinüslere boşalır.

78

79 Özet Beyin total kanın %18 ‘ini alır Watershed alanlar… Willis poligonu: Baziller arter, İ nternal carotid arter, anterior- posterior kominikan arter Ventriküller !!!

80 Kaynaklar Stephen G.Waxman, Korrelatif Nöroanatomi, LAGNE Prof. Dr.Murat Emre, The Netter Collection of Medical Illustrations, Sinir Sistemi, Anatomi ve Fizyoloji, NETTER e/image/1/1-8.tif.jpg e/image/1/1-8.tif.jpg

81 TEŞEKKÜRLER…


"BEY İ N ANATOM İ S İ, KANLANMASI ve FONKS İ YONU Dr. Havva TURAÇ C İ NGÖZ Prof. Dr. Hatice U Ğ URLU." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları