Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MULTİTRAVMALI HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Ülkümen RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MULTİTRAVMALI HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Ülkümen RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com."— Sunum transkripti:

1 MULTİTRAVMALI HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Ülkümen RODOPLU

2  GALEN  ASKİLAPİON  İYİLEŞME YOLU

3

4

5

6 KAYNAKLAR  Initial Approach to the Trauma Patient. Emergency Medicine. A Comprehensive Study Guide. Ruiz E. 4 th edit. McGraw Hill, New York. 1996; Emergency Medicine. A Comprehensive Study Guide. Ruiz E. 4 th edit. McGraw Hill, New York. 1996;  Management of Multiple Trauma. Advences in Trauma. Emergency Clinics Of North America. Schmidt J, Moore G P. W B Saunders Com., Philadelphia. February 1993; Volume 11 (1): Emergency Clinics Of North America. Schmidt J, Moore G P. W B Saunders Com., Philadelphia. February 1993; Volume 11 (1):  Major Trauma. Preparing for the Written Board Exam in Emergency Medicine. 2 nd edit. Emergency Medicine Educational Enterprises Inc., Ohio. 1997; Preparing for the Written Board Exam in Emergency Medicine. 2 nd edit. Emergency Medicine Educational Enterprises Inc., Ohio. 1997;  Atlas For the Management Of Patients With Multiple Traumas. Landon B A, Driscoll A, Goodall D. Parthenon Publishing, London Landon B A, Driscoll A, Goodall D. Parthenon Publishing, London  Priorities in the Multiple Trauma Patient. Contemporary Issues in Trauma. Emergency Clinics Of North America. Melio F R. W B Saunders Com., Philadelphia. February 1998; Volume 16 (1): 29 Contemporary Issues in Trauma. Emergency Clinics Of North America. Melio F R. W B Saunders Com., Philadelphia. February 1998; Volume 16 (1): 29

7 OLGU  Saat: 00.25Kadın, 36y, emniyet kemeri yok, araç içi trafik kazası  Saat: 00.26Ambulans aranıyor ve bir kişi Temel Yaşam Desteği veriyor  Saat: 00.33Ambulans ve itfaiye geliyor  Saat: 00.48Kadın araçtan çıkartılıyor, ilk bulgular: Alın ve dudakta kesiler, Alın ve dudakta kesiler, Sağ humerus parçalı kırık, Sağ humerus parçalı kırık, Multipl kot kırıkları, Multipl kot kırıkları, Sağ femur ve gluteusta derin kesiler Sağ femur ve gluteusta derin kesiler

8  Saat: Vital bulgular kötü, bradikardi gelişiyor, entübasyon, sıvı, vs  Saat: 01.25Ambulans kaza yerinden ayrılıyor,6.5 km uzaktaki hastaneye 40 dk.da ulaşıyor !  Saat: Yaralı arrest ve operasyona alınıyor  Saat: 02.25Tanı: Travmatik sol pulmoner arter rüptürüne bağlı EX

9

10 OLGU - 2  Tarih: 22 Kasım 1963  Yer: Dallas, Teksas  Üstü açık bir arabada 4 kişi giderken üç el silah sesi duyuldu.  Yaralı başından kanlar akar halde öne doğru devrildi  Araç hiç durmadan hızla Parkland Hastanesi Acil Servisine yöneldi.

11 VAKA - 2  Acil Serviste yaralıda Kafatasında sağ oksipitoparyetal alanda büyük açık bir yara (14 cm) Kafatasında sağ oksipitoparyetal alanda büyük açık bir yara (14 cm) Alt anterior boyunda orta hatta yakın daha küçük bir yara (1-2 cm) Alt anterior boyunda orta hatta yakın daha küçük bir yara (1-2 cm)  Boyundaki yaralanma yerinden trakeostomy... Yaradan kanlı hava kabarcıkları geldi Yaradan kanlı hava kabarcıkları geldi Trakeanın sağ lateral duvarından zedelenme olduğu görüldü. Trakeanın sağ lateral duvarından zedelenme olduğu görüldü.  Olası subkutan amfizeme önlem olarak üst anterior göğüs duvarına insizyonlar yapıldı.  Oksijen, IV Kan ve SF başlandı.  Tüm çabaya rağmen kardiyak arrest gelişti.  Kapalı Kardiyak masaj uygulandı.  Hastaneye gelişinden dakika sonra - JFK - ölü kabul edildi.

12 Travma Resusitasyon  Tanım  Amaç  Genel bilgiler Genel istatistikler, kimleri kurtarabiliriz, travma müdahale sistemi, personel yetiştirilmesi, hastane öncesi organizasyon, korunma Genel istatistikler, kimleri kurtarabiliriz, travma müdahale sistemi, personel yetiştirilmesi, hastane öncesi organizasyon, korunma  Birinci bakı  İkinci bakı  Radyolojik ve lab öncelikler

13 Tanım Multipl travma (çoklu travma) birden fazla büyük organ sistemini ilgilendiren belirgin travmadır.

14 Amaç  ''İleri Yaşam Desteği'' (Advanced Trauma Life Support, ATLS) ’ nin bir özeti...  Sistematik ve kapsamlı yaklaşım...

15  Hastanın durumunun hızlı ve doğru değerlendirilmesi  Hayatı en çok tehdit edeni, önce tedavi et ABCDE yaklaşımı ABCDE yaklaşımı  Hayatı tehdit eden yaralanmaları doğru öncelik sırasına göre saptamak ve derhal tedavi etmek  Öncelik sıralamasına göre hastanın stabilize ve resüsite edilmesi  Tedavi önceliği tanıdan önce ATLS ® - Felsefe

16 Genel Bilgiler  yaş arası ölüm travmadan ( trafik kazaları, yüksekten düşmeler )  Türkiye'de 2007’de sadece trafikte kaza, kaza, 4941 ölü, yaralı, 4941 ölü, yaralı, 230 trilyon 638 milyar 939 milyon TL zarar 230 trilyon 638 milyar 939 milyon TL zarar

17 1. Faz: Prehospital Dönem  Korunma Trafik kanunları (alkollü araç kull, aşırı hız) Trafik kanunları (alkollü araç kull, aşırı hız) Güvenli yollar Güvenli yollar Emniyet kemeri ve airbag kullanımı Emniyet kemeri ve airbag kullanımı Güvenli araçlar Güvenli araçlar Ateşli silah kullanılması Ateşli silah kullanılması

18 2. Faz: Dakikalar–Saatler (prehospital- hospital)  ALTIN SAATLER

19 Kimleri Kurtarabiliriz ?  %50'si ilk bir kaç dakikada... ciddi damar, spinal hasar, havayolu tıkanıklığı ciddi damar, spinal hasar, havayolu tıkanıklığı  %30'u ilk bir kaç saatte 'altın saatte' acilde, ameliyatta... şok, hipovolemi, epidural, subdural kanama, karaciğer, dalak yaralanması, pelvis, uzun kemik kırıkları, kalp tamponatı, masif hematoraks. şok, hipovolemi, epidural, subdural kanama, karaciğer, dalak yaralanması, pelvis, uzun kemik kırıkları, kalp tamponatı, masif hematoraks.

20 2. Faz: Dakikalar–Saatler (prehospital- hospital) Temel Belirleyiciler  Hızlı transport  Uygun travma resüsitasyonu  Cerrahi gerektiren yaralanmaların hızlı tespiti  Acil cerrahi müdahale

21 3. Faz: Geç Dönem. Günler, haftalar. (Yoğun Bakım Dönemi)  Sepsis  Multi organ yetmezliği

22 Travma Sistem ve Acil Bakım Organizasyonu 2 Ana Model Anglo-Amerikan Modeli Franco-German Modeli (hastayı hastaneye götür) Scoop and runScoop and run Acil servisler iyi gelişmiş Acil servisler iyi gelişmiş Acil servislerin sahipleri Acil servislerin sahipleri (hastaneyi hastaya götür) Stay and play Stay and play Acil servisler az gelişmiş Acil servisler az gelişmiş Diğer branşlar(anestezistler Diğer branşlar(anestezistler

23 Travma Sistem ve Acil Bakım Organizasyonu 2 Ana Model Anglo-Amerikan Modeli Franco-German Modeli Her iki model tartışma konusu Zaman kaybı Zaman kaybı Sahada paramedikler doktor bekliyor Sahada paramedikler doktor bekliyor Üstünlüğüne dair bilimsel kesin veriler yok Üstünlüğüne dair bilimsel kesin veriler yok Fransa’da kaza... Fransa’da kaza...

24 Genel Bilgiler  Travma Müdahale Sistemi: Her hastanenin travma müdahale sistemi Her hastanenin travma müdahale sistemi Kaynak ve kapasite sınırı Kaynak ve kapasite sınırı  Personel yetiştirilmesi: Bireysel personel eğitimi (teorik ve pratik tekrarlanan ve sertifikalandırılan) Bireysel personel eğitimi (teorik ve pratik tekrarlanan ve sertifikalandırılan) Travma ekibi Travma ekibi

25 Genel Bilgiler  Hastane öncesi tedavi ve organizasyon: Hastane öncesi tıbbi bakım Hastane öncesi tıbbi bakım ‘ stay & play’ ve ‘scoop & run’ ‘ stay & play’ ve ‘scoop & run’ Acil servis ile iletişim Acil servis ile iletişim Nakil sırasında A B C Nakil sırasında A B C Acilde iş bölümü Acilde iş bölümü Dökümantasyon Dökümantasyon  Korunma: HIV, HBS HIV, HBS

26 Travma Resusitasyon  ATLS’ye göre: Birinci Bakı: A B C Birinci Bakı: A B C ani ve yaşamı tehdit eden durum içinani ve yaşamı tehdit eden durum için İkinci Bakı: Top to Toe İkinci Bakı: Top to Toe olası yaşamı tehdit edebilen tüm durumları saptamak ve doğru bir tedavi planıolası yaşamı tehdit edebilen tüm durumları saptamak ve doğru bir tedavi planı Kesin Yaklaşım: Kesin Yaklaşım: Tedavi planının uygulanmasıdır (Acil hekiminin birincil görevi değildir).Tedavi planının uygulanmasıdır (Acil hekiminin birincil görevi değildir).

27 Travma Resusitasyon  BİRİNCİ BAKI A (Airway): Havayolu ve boyun A (Airway): Havayolu ve boyun B (Breathing): Solunum B (Breathing): Solunum C (Circulation): Dolaşım C (Circulation): Dolaşım D (Disability): Nörolojik kısa bakı D (Disability): Nörolojik kısa bakı E (Exposure): Elbiseler E (Exposure): Elbiseler Müdahalenin sırası travma hastalarında hiçbir zaman değişmez. Önce havayolu gelir...

28 A: Havayolu ve Boyun  Boynu sabitle  Temel Havayolu Kontrolü 'İyi misin?‘ 'İyi misin?‘ 'Bak, dinle ve hisset‘ 'Bak, dinle ve hisset‘ Çeneyi itme - Çeneyi kaldırma Çeneyi itme - Çeneyi kaldırma 'Bak, dinle ve hisset‘ 'Bak, dinle ve hisset‘ O 2. O 2. Havayolu tak Havayolu tak

29 A: Havayolu ve Boyun  “İyi misin ?”  “Bak, dinle ve hisset”

30 A: Havayolu ve Boyun  Çeneyi itme  Çeneyi kaldırma

31 A: Havayolu ve Boyun  İleri Havayolu Kontrolü Entübasyon endikasyonları: Entübasyon endikasyonları: Bilinci kapalı, Yutma refleksi olmayan, sekresyonlarını kontrol edemeyen hasta, GKS < 8 (travma hastası için GKS < 10), O 2 sat <%90 (%100 O 2 rağmen), havayolu tıkanıklığı gelişme riski olanBilinci kapalı, Yutma refleksi olmayan, sekresyonlarını kontrol edemeyen hasta, GKS < 8 (travma hastası için GKS < 10), O 2 sat <%90 (%100 O 2 rağmen), havayolu tıkanıklığı gelişme riski olan Entübasyon takibi:Entübasyon takibi: Tüpün yeri oral tüp erkeklerde ~22-24cm, kadınlarda ~20-22cm, karinanın 2-3 cm üzeri, Her iki AC ve mide dinlenecek, %100 O 2, NG/OG takılacak, end-tidal CO 2, AC grafisi Tüpün yeri oral tüp erkeklerde ~22-24cm, kadınlarda ~20-22cm, karinanın 2-3 cm üzeri, Her iki AC ve mide dinlenecek, %100 O 2, NG/OG takılacak, end-tidal CO 2, AC grafisi Cerrahi havayolu:Cerrahi havayolu: iğne krikotroidotomisi, krikotroidotomi iğne krikotroidotomisi, krikotroidotomi

32 B: Solunum  Solunumun hızı, derinliği, düzeni, ciltaltı amfizem, krepitasyon, penetran yaralar  Pulse-oksimetre  Müdahale gerektiren altı acil durum: Havayolu tıkanıklığıHavayolu tıkanıklığı Tansiyon pnömotoraksTansiyon pnömotoraks Kalp tamponatıKalp tamponatı Açık göğüs yarasıAçık göğüs yarası Masif hematoraksMasif hematoraks Yelken göğüs (flail chest)Yelken göğüs (flail chest)

33 Havayolu Tıkanıklığı  Tanı İnterkostal çekilme en iyi bulgu İnterkostal çekilme en iyi bulgu En sık neden “dil” En sık neden “dil” Yanlış entübasyon Yanlış entübasyon Yabancı cisim Yabancı cisim

34 Tansiyon Pnömotoraks  Tanı klinik; film beklenmez Azalmış solunum sesi, deviye trakea, göğüs ağrısı Azalmış solunum sesi, deviye trakea, göğüs ağrısı  Tedavi İğne torakostomi İğne torakostomi Hızlı sıvı Hızlı sıvı Göğüs tüpü Göğüs tüpü

35 Kalp Tamponatı  Tanı Şok, artmış JVD, azalmış kalp sesleri Şok, artmış JVD, azalmış kalp sesleri AC filmi / EKO (Zaman varsa) AC filmi / EKO (Zaman varsa)  Tedavi Hızlı sıvı Hızlı sıvı O2 O2 Perikardiyosentez Perikardiyosentez

36 Açık Göğüs Yarası  Tanı Göğüs duvarında delik Göğüs duvarında delik  Tedavi Üç tarafı kapalı kare pet Üç tarafı kapalı kare pet Göğüs tüpü Göğüs tüpü Yaranın dikilmesi kesin yaklaşımda Yaranın dikilmesi kesin yaklaşımda

37 Masif Hemotoraks  Tedavi Göğüs tüpü Göğüs tüpü Hemitoraksta 1.5 lt kan, Göğüs tüpünden 200ml/st kan, Şok Hemitoraksta 1.5 lt kan, Göğüs tüpünden 200ml/st kan, Şok Açık torakotomi Açık torakotomi

38 Yelken Göğüs  Tanı İki veya daha fazla kot kırığında paradoks hareket İki veya daha fazla kot kırığında paradoks hareket  Tedavi O 2 O 2 İnterkostal analjezi İnterkostal analjezi Entübasyon (endike ise) Entübasyon (endike ise)

39 C: Dolaşım  Dış kanama kontrolü  Şok kontrolü Hipovolemik Hipovolemik Nörojenik Nörojenik

40 Hipovolemik Şok  Tanı Nabız Nabız Radyal nabız: ~80 mmHgRadyal nabız: ~80 mmHg Femoral nabız: ~70 mmHgFemoral nabız: ~70 mmHg Karotis nabzı: ~60 mmHgKarotis nabzı: ~60 mmHg Kan basıncı güvenilir değil... Kan basıncı güvenilir değil... Kapiller Geri Dolum (KGD) <2sn. Kapiller Geri Dolum (KGD) <2sn. KGD sensivitesi az... KGD sensivitesi az...

41 ŞOK-Bu tabloyu unutma ! Evre Kan kaybı % Sis KB DiasKB NB Tedavi 1 < NN < 100 Kristalloid N↑>100 Kristalloid, kan ↓↓>120 Kristalloid ve kan 4>2000 > 40 ↓ ↓ > 140 Hızlı sıvı, kan, cerrahi ŞOK-Fırtına öncesi sessizlik

42 Hipovolemik Şok  Evre 1: Kan kaybı %15, nabız (Nb) <100, KGD <2sn Kan grubu, tam cross-match beklenebilir Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 2: Kan kaybı %15-30, Nb >100, KGD >2sn.  Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 3: Kan kaybı %30-40, solunum sayısı (SS) >30, Nb >120, KGD >5sn.  Gruba özgü kros yeterli  Evre 4: Kan kaybı %>40, SS >35, Nb >140, KGD >7sn., idrar <5cc/st.  [ 0 (-) kan]

43 Hipovolemik Şok  Evre 1: Kan kaybı %15, nabız (Nb) <100, KGD <2sn Kan grubu, tam cross-match beklenebilir Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 2: Kan kaybı %15-30, Nb >100, KGD >2sn.  Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 3: Kan kaybı %30-40, solunum sayısı (SS) >30, Nb >120, KGD >5sn.  Gruba özgü kros yeterli  Evre 4: Kan kaybı %>40, SS >35, Nb >140, KGD >7sn., idrar <5cc/st.  [ 0 (-) kan]

44 Hipovolemik Şok  Evre 1: Kan kaybı %15, nabız (Nb) <100, KGD <2sn Kan grubu, tam cross-match beklenebilir Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 2: Kan kaybı %15-30, Nb >100, KGD >2sn.  Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 3: Kan kaybı %30-40, solunum sayısı (SS) >30, Nb >120, KGD >5sn.  Gruba özgü kros yeterli  Evre 4: Kan kaybı %>40, SS >35, Nb >140, KGD >7sn., idrar <5cc/st.  [ 0 (-) kan]

45 Hipovolemik Şok  Evre 1: Kan kaybı %15, nabız (Nb) <100, KGD <2sn Kan grubu, tam cross-match beklenebilir Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 2: Kan kaybı %15-30, Nb >100, KGD >2sn.  Kan grubu, tam cross-match beklenebilir  Evre 3: Kan kaybı %30-40, solunum sayısı (SS) >30, Nb >120, KGD >5sn.  Gruba özgü kros yeterli  Evre 4: Kan kaybı %>40, SS >35, Nb >140, KGD >7sn., idrar <5cc/st.  [ 0 (-) kan]

46 Hipovolemik Şok  Tedavi İki 14G / 16G periferal damar yolu İki 14G / 16G periferal damar yolu Kan grubu, Cross-match ve Hg, Htc Kan grubu, Cross-match ve Hg, Htc 2 L ‰ 9 NaCl / RL (ılık) 2 L ‰ 9 NaCl / RL (ılık) Kolloidlerin kristalloidlere üstünlüğü yok Kolloidlerin kristalloidlere üstünlüğü yok  En iyi sıvı KAN

47 Tablo. Branüllerden kan ve sıvı akış hızı Kan 500cc kanSıvı 500cc sıvı  14G (portakal)1723 dk270 (cc/dk) 2dk  16G (gri)1184 dk180 (cc/dk) 3dk  18G (yeşil)4511dk80 (cc/dk) 7dk  20G (pembe)3116dk54 (cc/dk) 10dk  22G (mavi)1828dk31 (cc/dk) 16dk

48 Hipovolemik Şok  Dikkat ! Yaşlılarda kalp yetmezliği Yaşlılarda kalp yetmezliği Çocuklarda 20ml/kg sıvı, 10ml/kg kan dozu Çocuklarda 20ml/kg sıvı, 10ml/kg kan dozu <5 yaş kemik içi sıvı infüzyonu <5 yaş kemik içi sıvı infüzyonu Hipotermi ve koagulasyon sorunları Hipotermi ve koagulasyon sorunları

49 D: Kısa Nörolojik Bakı  Pupil çapı (izokori)  Işık refleksi  AVPU A: Alert(Açık, uyanık) A: Alert(Açık, uyanık) V: Verbal (Sözlü uyarana açık) V: Verbal (Sözlü uyarana açık) P : Pain (Ağrılı uyarana açık) P : Pain (Ağrılı uyarana açık) U: Unresponsive (Uyarana yanıtsız) U: Unresponsive (Uyarana yanıtsız)

50 E: Elbiselerin Soyulması  Boyun, göğüs, üst ekstremite birinci bakıda öncelikli  Dikiş yerlerinden kesin  Adli olaylarda delil Resmi görevlilerce kayıt tutun Resmi görevlilerce kayıt tutun  Tüm giysiler ikinci bakıda çıkarılır

51 Radyoloji'de Öncelikler  Birinci bakıda bilinci kapalı hasta Servikal Servikal AC AC Pelvis Pelvis  Bilinci açık hastada FM önemli

52 Servikal Grafi  Lateral  Yüzücü  Oblik

53 Lat. Servikal Grafi  Servikal lateral grafide omurilik zedelenme riski: T1 görülmeli T1 görülmeli 4 kontur kontrolü 4 kontur kontrolü Yumuşak doku gölgesi Yumuşak doku gölgesi C2-3’de 7 mmC2-3’de 7 mm C5’de 22 mmC5’de 22 mm İnstabilite bulguları İnstabilite bulguları

54 Dört lordotik açılanmanın düzgünlüğünü değerlendirilmeli Odontoid veya C2 pedikülünün kırıkları spinolaminal hattın incelenmesiyle tesbit edilebilir. Lat. Servikal Grafi

55  İnstabilite bulguları: omurlar arası açı  11 omurlar arası açı  11 spinoz prosesler arasında açılma spinoz prosesler arasında açılma faset eklem çıkığı faset eklem çıkığı faset eklem genişlemesi faset eklem genişlemesi iki omur arası fark > 3.5 mm iki omur arası fark > 3.5 mm omur yükseklik kaybı > %25 omur yükseklik kaybı > %25

56 Toraks Grafisi  Ne aranır?: pnömotoraks, pnömotoraks, hematoraks, hematoraks, mediasten genişliği, mediasten genişliği, kot kırıkları, kot kırıkları, solunum yolu tıkanıklığı, solunum yolu tıkanıklığı, yabancı cisim, yabancı cisim, trakeal deviasyon, trakeal deviasyon, diyafram yüksekliği diyafram yüksekliği

57 Pelvis Ön-arka Grafisi  Ne aranır: halkaların simetrisi halkaların simetrisi simfisizdeki ayrılma simfisizdeki ayrılma kalça eklemi kalça eklemi Kırık varsa 6 ünite kan Kırık varsa 6 ünite kan

58 İKİNCİ BAKI ( Tepeden tırnağa prensibi ) İKİNCİ BAKI ( Tepeden tırnağa prensibi )  Saç ve saçlı deri  Kulak ve zarı  Gözler  Burun  Ağız içi  Yüz kemikleri  Boyun, omurlar ve trakea  Toraks  Batın  Pelvis  Genitaller  Ekstremiteler  Sırt

59 İKİNCİ BAKI  Saç ve saçlı deri: Kanamaya klemp veya parmakla bası Kanamaya klemp veya parmakla bası  Nörolojik durum: Bilinç, ışık refleksi, Bilinç, ışık refleksi, lateralizan nörolojik bulgu önemlidir. lateralizan nörolojik bulgu önemlidir. GKS GKS

60 GKS Değerlendirmesi Glasgow Koma Skoru : M6 emirlere uyuyor M5 ağrıya lokalize M4 ağrıya fleksiyon M3 ağrıya dekortike M2 ağrıya deserebre M1 ağrıya yanıtsız V5 oryante V4 konfüse V3 anlamsız kelimeler V2 anlamsız sesler V1 yanıtsız E4 spontan açık E3 söz ile açık E2 ağrı ile açık E1 yanıtsız

61 İKİNCİ BAKI  Gözler: Görme keskinliği ve ön kamara kanaması, Görme keskinliği ve ön kamara kanaması,  Yüz: Le Fort I-II-III, Le Fort I-II-III, Zigoma, nasal Zigoma, nasal kemik kırığı önemli değil septal hematom arakemik kırığı önemli değil septal hematom ara Epistaksis fazlaysa geçici foleyEpistaksis fazlaysa geçici foley  Ağız içi

62 İKİNCİ BAKI  Boyun: Venöz dolgunluk, kesi, iz, trakeal deviasyon, spinoz proses hassasiyeti ve deformite ara; Venöz dolgunluk, kesi, iz, trakeal deviasyon, spinoz proses hassasiyeti ve deformite ara; Boyunluğu yeniden tak. Boyunluğu yeniden tak. Herhangi bir hasta boyun ağrısı, güçsüzlük, parestezi veya paraliziden yakınıyorsa spinal kord yaralanması düşünülmelidir. Travma, bilinç değişiklikleri varsa spinal kord yaralanması varmış gibi tedavi edilmelidir. Herhangi bir hasta boyun ağrısı, güçsüzlük, parestezi veya paraliziden yakınıyorsa spinal kord yaralanması düşünülmelidir. Travma, bilinç değişiklikleri varsa spinal kord yaralanması varmış gibi tedavi edilmelidir.

63 RESUSİTASYON  Sekonder yaralanmanın önlenmesi…  Efektif spinal immobilizasyon ?  Travma tahtası  Semirijid servical collar  “Sandbags” vb.  Servikal spin collar tek başına boyun hareketlerini sınırlamada inefektiftir.  Bu işlemler kütük çevirme öncesinde yapılmış olmalıdır.

64 İKİNCİ BAKI  Toraks : Solunum sayısı, iz, krepitasyon, amfizem Solunum sayısı, iz, krepitasyon, amfizem

65 İKİNCİ BAKI Toraksa ait üç küçük durum: Basit pnömotoraks,Basit pnömotoraks, Hemotoraks,Hemotoraks, Kot kırığıKot kırığı Toraksa ait altı büyük durum: Pulmoner kontüzyon Kardiyak kontüzyon Diyafram yırtığı Torasik aort yırtığı Özefagus yırtığı Solunum yolu yırtığı

66 İKİNCİ BAKI  Batın: Sık FM tekrarı Sık FM tekrarı Dış ortamda barsak vb.. Dış ortamda barsak vb.. Batın USG Batın USG

67 İKİNCİ BAKI  Pelvis ve Genital: İnstabilite?… İnstabilite?… Kırık varsa 6 ünite kanKırık varsa 6 ünite kan Rektal tuşe Rektal tuşe Vajinal tuşe Vajinal tuşe BimanuelBimanuel Foley Foley (mutlaka rektal tuşe'den sonra)(mutlaka rektal tuşe'den sonra)

68 İKİNCİ BAKI  Rektal Tuşe: sfinkter tonusu sfinkter tonusu yüksek prostat yüksek prostat bütünlüğü bozulmuş barsak duvarı bütünlüğü bozulmuş barsak duvarı dışkıya bulaşık kan dışkıya bulaşık kan

69 İKİNCİ BAKI  Foley kontrendikasyonları (Uretra yaralanması riski) uretra ucunda kan, uretra ucunda kan, skrotal hematom, skrotal hematom, yüksek prostat yüksek prostat bütünlüğü bozulmuş barsak duvarı bütünlüğü bozulmuş barsak duvarı dışkıya bulaşık kan dışkıya bulaşık kan

70 İKİNCİ BAKI  Ekstremite: ‘Bak, Dokun, Hareket ettir’ Periferik nabızlar Periferik nabızlar Uzun kemiklerde kırık varsa 4 ünite kan Uzun kemiklerde kırık varsa 4 ünite kan Acil durumlar : (ameliyathaneye gider…) Acil durumlar : (ameliyathaneye gider…) Dirsek veya diz proksimalinde damar yaralanmasıDirsek veya diz proksimalinde damar yaralanması Büyük eklem çıkığıBüyük eklem çıkığı Sinir yaralanması ile kırıkSinir yaralanması ile kırık Açık kırıkAçık kırık Kompartman sendromu.Kompartman sendromu. AmpütasyonAmpütasyon

71 İKİNCİ BAKI  Sırt: Kütük yuvarlaması Kütük yuvarlaması

72 İKİNCİ BAKI  Laboratuar İlk kan  kan grubu, cross-match, hemogram İlk kan  kan grubu, cross-match, hemogram Glu, BUN, Kreatinin, CPK, Amilaz, AST, ALT, PT, aPTT, Arter Kan GazıGlu, BUN, Kreatinin, CPK, Amilaz, AST, ALT, PT, aPTT, Arter Kan Gazı Kan alkol, ilaç düzeyiKan alkol, ilaç düzeyi Ek bilgi: Elektrolitlerin, beyazküre sayımının travma hastalarında tanı ve tedaviye katkısı sınırlıdır İdrar İdrar mikroskopi (Hematüri ?)mikroskopi (Hematüri ?) -HCG-HCG

73 Travma-Takım Çalışması Travma resusitasyonu yüksek riskleri olan bir takım sporudur! Maçı kaybetmek = Hastayı kaybetmek

74 SON SÖZ Hasta dosyalarındaki kayıtlar YAZILMAMIŞSA YAPILMAMIŞTIR TEŞEKKÜR EDERİM

75 Sıvı Resusitasyonu  Yıllardır süren tartışma  Hangi sıvı üstün Kolloidler kristaloidlere karşı !!! Kolloidler kristaloidlere karşı !!! Colloids versus crystalloids ?

76 Kolloidler ile Kristaloidlerin kritik hastaların sıvı resüssitasyonlarında karşılaştırılması. Review “Colloids versus crystalloids for fluid resuscitation in critically ill patients” The Cochrane Database of Systematic Reviews 2004 Issue 4

77 Reviewers' conclusions There is no evidence from randomised controlled trials that resuscitation with colloids reduces the risk of death, compared to resuscitation with crystalloids, in patients with trauma, burns or following surgery. As colloids are not associated with an improvement in survival, and as they are more expensive than crystalloids, it is hard to see how their continued use in these patients can be justified outside the context of randomised controlled trials. The Cochrane Database of Systematic Reviews 2004 Issue 4 “Colloids versus crystalloids for fluid resuscitation in critically ill patients”

78 Sıvı Resüsitasyonun Hızı Hangi Hızda, Ne kadar Sıvı ?  Bickell ve arkadaşları  1994’de yapılan bir çalışmada, “kanama kontrol altına alınmadan sıvı verilirse kanamanın artmasına bağlı survey azalır.’noktasından hareket edilmiş.  Gövdede penetran travması  Hastane öncesi sistolik tansiyonu 90 mmHg altında  598 hasta çalışmaya alınmış. Immediate versus delayed fluid resuscitation for hypotensive patients with penetrating torso injuries. N Engl J Med Oct 27;331(17):

79 BİCKELL ÇALIŞMASI  Hastalar 2 gruba ayrılmış: 1.grup:Hastaneye ulaşmadan önce ve travma merkezinde sıvı verilen acil resusitasyon grubu 1.grup:Hastaneye ulaşmadan önce ve travma merkezinde sıvı verilen acil resusitasyon grubu 2.grup:IV damar yolu açılan ama operasyona girene kadar sıvı verilmeyen gecikmiş resusitasyon grubu 2.grup:IV damar yolu açılan ama operasyona girene kadar sıvı verilmeyen gecikmiş resusitasyon grubu  Sonuçta volüm replasmanının engellenmesi,düşük mortalite, postop komplikasyonlarda azalma ve hastanede kısa kalış süresi ile bağlantılı bulunmuş.

80 TEDAVİ Akut Spinal Kord Yaralanmasında Methylprednisolone doz Hemen; 30 mg/kg IV bolus, 15 dakika Yaralanmadan 3 saat sonra tedaviye başlanan hastalara her saat 5.4 mg/kg, 23 saat (ilk bolusdan 45 dakika sonra) Yaralanmadan 3 – 8 saat sonra tedaviye başlanan hastalara her saat 5.4 mg/kg, 47 saat (ilk bolusdan 45 dakika sonra)

81 Nörojenik Şok  Tanı Omurilik zedelenmesi en sık neden Omurilik zedelenmesi en sık neden  Tedavi Bası varsa Steroid Bası varsa Steroid Sıvı dengesi Sıvı dengesi Kesin yaklaşım Kesin yaklaşım

82 Kafatası Tabanı Kırığı:  Tanı: Hemotimpanum, Hemotimpanum, mastoid çıkıntıda (Battle sign) mastoid çıkıntıda (Battle sign) orbitada morarma (Racoon eyes) orbitada morarma (Racoon eyes) otore, rinore için çift-halka testi (Ring sign). otore, rinore için çift-halka testi (Ring sign).


"MULTİTRAVMALI HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Ülkümen RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları