Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINI AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYANLAR: YA Ğ MUR ÖDEM İ ŞL İ SEDA KURUKAFA AL İ S İ NAN B İ LD İ SEVG İ ÖNALAN ASLI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINI AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYANLAR: YA Ğ MUR ÖDEM İ ŞL İ SEDA KURUKAFA AL İ S İ NAN B İ LD İ SEVG İ ÖNALAN ASLI."— Sunum transkripti:

1 KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINI AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYANLAR: YA Ğ MUR ÖDEM İ ŞL İ SEDA KURUKAFA AL İ S İ NAN B İ LD İ SEVG İ ÖNALAN ASLI KOÇ OGÜN ÇAKIRER

2 B AILEY KAMU HARCAMALARıNA ILIŞKIN GÖRÜŞLERINI MAKRO MODELLER VE MIKRO MODELLER OLMAK ÜZERE IKI GRUBA AYıRMıŞTıR ; Makro modellerde kamu harcamalarının uzun süreli artışının nedenleri ele alınır. Mikro modellerde ise; kamu harcamalarının belirli bileşenlerdeki de ğ işiklikler açısından açıklamaya çalışmaktadır. MAKRO MODELLERM İ KRO MODELLER

3 MAKRO MODELLER Wagner Yasası Kalkınma Modelleri Peacock-Wiseman Hipotezi Baumol Hastalı ğ ı Politik Model

4 WAGNER YASASI MODEL1 Wagner, gelişmiş ülkelerde kişi başına düşen gelir ve GSMH arttıkça ve sosyal ilerlemeler ve sosyal olaylar sonucunda bu ülkelerin kamu sektörünün (kamu harcamalarının) büyüklü ğ ünün artış göstermesinin kaçınılmaz oldu ğ unu ileri sürmüştür. Wagner’e göre bu durum herhangi bir zamanda herhangi bir devlette görülen kamu harcaması artışlarının do ğ al yasasıdır.

5 WAGNER YASASI MODEL 2 Bu modele göre, artan ekonomik büyüme ve sanayileşme işgücünün daha fazla uzmanlaşmasına yol açmaktadır.Bu durum artan sözleşme süreci gibi karmaşalara ve ekonomik ve sosyal yaşamda karşılıklı ba ğ ımlılıklara yol açmaktadır. Artan bu karşılıklı ba ğ ımlılık nedeniyle de devlet çatışmaların çözümü ve uzmanlık gerektiren bazı hizmetlerin sürmesi için müdahale etmek durumunda kalmaktadır. Ayrıca Wagner, özel sektördeki monopolcü e ğ ilimin toplum için zararlı oldu ğ unu ve bu durumu önlemek için devlet müdahalesinin gerekli oldu ğ unu savunmuştur.

6 WAGNER YASASI MODEL 3 Wagner’e göre, devlet aynı zamanda kamusal malları üretmek durumundadır. Örne ğ in; Büyük sabit sermaye yatırımı gerektiren altyapı yatırımları Do ğ al monopoller ve dışsallıklar İ letişim, e ğ itim, bankacılık vb. Kamusallık dereceleri farklı olabilen faaliyetler

7 Kamu harcamalarının artışını açıklamaya yönelik kalkınma modelleri ünlü iktisatçılar Musgrave ve Rostow tarafından birbirlerinden ayrı olarak geliştirilmiştir. Bu yazarlar kamu harcamalarının artışının toplumlardaki ekonomik büyüme ve kalkınma ile uyum içinde gerçekleşti ğ ini ileri sürmüşlerdir. Musgrave ve Rostow’un modeline göre kalkınma süreci 3 aşamadan oluşmaktadır:

8 İ lk aşama başlangıç aşamasıdır. Bu aşamada e ğ itim ve ekonominin altyapısı için önemli miktarda kamu harcaması yapılması gereklidir. Zaten, özel tasarruflar bu harcamaları karşılamak için epey yetersizidir. İ kinci aşama, hızlı büyüme aşamasıdır. Bu aşamada özel tasarruflarda önemli miktarda artış söz konusudur ve kamu yatırımları oransal olarak düşüş gösterir. Son aşamada ise özel mal talebinin arttı ğ ı yüksek gelirli ülkelerde tamamlayıcı nitelikte kamu yatırımlarına gereksinimi duyulur (motorlu araç artışı ve kentleşme ihtiyacı gibi etkenler do ğ rultusunda).

9 H İ POTEZ 1 H İ POTEZ 2

10 HİPOTEZ 1 1:Bu hipotez Peacock ve Wiseman’ın İ ngiltere’nin yılları arasındaki kamu harcamalarını inceleyen çalışması sonucunda ortaya atılmıştır. Peacock-Wiseman hipotezine göre, kamu harcamaları düz ve sürekli biçimde de ğ il, tam tersine, ani bir biçimde (sıçrama göstererek) artmaktadır Bazı dönemlerde görülen sosyal ve di ğ er çalkantılar kamu harcamalarını aniden artırır, ancak var olan kamu gelirleri bu harcamaları karşılamaya yetmez.

11 HİPOTEZ 2 DER İ Ş İ M (KONSANTRASYON) ETK İ S İ :  Bu etki, toplumda ekonomik büyüme gerçekleşirken merkezi hükümetin ekonomik faaliyetlerinin toplam kamu sektörünün ekonomik faaliyetleri içindeki payının giderek artma e ğ ilimi göstermesini ifade eder. Bu durum kamu harcamalarının yapılmasında oldu ğ u kadar, vergilerin toplanmasında da merkezileşme-konsantrasyon yaşanmasını gerektirir.

12 İ şgücü talebinin mallara olan talepten türetildi ğ i noktada mal üreten sektördür. Di ğ er bir deyişle, bu sektörde işgücü üretimin bir parçası de ğ il, sadece mal üretimi için ihtiyaç duyulan bir unsurdur. Bu sektörde, zaman geçtikçe sermaye işgücünün yerine alan bir unsur haline gelir. Bu durumda, işgücü verimlili ğ inin artaca ğ ı varsayılır. işgücünün talep edilen ürünün bir parçası oldu ğ u malları üreten bir sektördür. Bu sektörde sermaye işgücünün yerini alamaz. Baumol’a göre, bu durumda bu sektörde işgücü verimlili ğ indeki artış çok az gerçekleşir. Baumol hastalı ğ ı modeline göre, kamu sektörü büyük ölçüde progresif olmayan bir sektördür ve bu durum, ücret artışları nedeniyle kamu harcamalarının artışının önemli bir nedeni Progresif sektör Progresif olmayan sektör Bu varsayım Amerikalı iktisatçı Baumol’un 1967 yılında ortaya attı ğ ı dengesiz büyüme modelinin kamu sektörüne uyarlanmış halidir

13 MİKRO MODELLER Bürokrasi Modeli Seçmen Davranışı Modeli Politikacı Davranışı Modeli

14 BÜROKRASİ MODELİ W. A. Niskanen’in savundu ğ u bürokrasi modeli, kamu harcamalarının artışının ve kamu sektörünün büyümesinin temel nedenini bürokratların davranışları ile açıklamaktadır. Bürokrasi modeline göre, bürokratlar gelir, güç ve prestij elde etmek için bürolarını büyütmektir. Bu amaçla da her zaman daha yüksek bir bütçe talep etmektedirler. Bürolar büyüdükçe, bu büroların faaliyetlerinin dışarıdan izlenmesi de zorlaştı ğ ından, talep edilen bütçe büyüklükleri zaman geçtikçe çok daha fazla artış göstermektedir. Bunun sonucunda, kamu harcamalarının aşırı artışı gerçekleşmektedir.

15 Seçmen davranışı modeli, kamu harcamalarının artış nedenini seçmenlerin davranışları ile açıklamaya çalışmaktadır. Bu modele göre, ortanca seçmenler en fazla kamu malı ve hizmeti öneren veya bedavacı bir tutum içinde, kendilerinden en az vergiyi alacak partilere oy vererek kamu harcamalarının artışının önünü açmaktadırlar SEÇMEN DAVRANIŞI MODELİ

16 Bu modele göre, politikacılar yeniden seçilebilmek için hem ulusal düzeyde hem de yerel düzeyde kamu harcamaları artışına gitmektedir. Politikacılar ulusal düzeyde bazı mal ve hizmetlerin aşırı sunumu ve bazı popüler yasal ve idari düzenlemeler yoluyla kamu harcamalarını önemli ölçüde artırmaktadır. (Örne ğ in, emeklilik yaşının aşırı ölçüde düşürülmesi, prim afları, vergi indirimleri ve afları vb.) Ayrıca, politikacılar kendi seçim çevrelerine (yerel ve bölgesel düzeyde) en fazla kamu yatırımı yapılması için kulis faaliyetleri yaparak kamusal yatırım kararlarının alınmasında rasyonellikten uzaklaşılmasına neden olmaktadırlar. POLİTİKACI DAVRANIŞI MODELİ


"KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINI AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYANLAR: YA Ğ MUR ÖDEM İ ŞL İ SEDA KURUKAFA AL İ S İ NAN B İ LD İ SEVG İ ÖNALAN ASLI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları