Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİYE GİRİŞ  Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı’nın Tanıtımı  Teorik Derslerin Uygulanışı  Pratik Derslerin ve Pratik Sınavların.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİYE GİRİŞ  Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı’nın Tanıtımı  Teorik Derslerin Uygulanışı  Pratik Derslerin ve Pratik Sınavların."— Sunum transkripti:

1 HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİYE GİRİŞ  Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı’nın Tanıtımı  Teorik Derslerin Uygulanışı  Pratik Derslerin ve Pratik Sınavların Uygulanışı  Laboratuvarda Uyulması Gereken Kurallar ve Devam Durumu  Histoloji-Embriyoloji Dersi İçin Önerilen Kaynak Kitaplar  Mikroskop Çeşitleri  Prof.Dr.Emel KOPTAGEL

2 H&E ANABİLİM DALI AKADEMİK ve İDARİ KADROSU  Profesör: 2  Doçent: 2  Araştırma Görevlisi (TUS): 2  Araştırma Görevlisi (Sağlık Bilimleri Enstitüsü): 2  Yüksek Lisans Öğrencisi (Sağlık Bilimleri Enstitüsü): 1  Sekreter: 1

3 AKADEMİK KADRO  Prof.Dr.Emel KOPTAGEL (Anabilim Dalı Başkanı)  Prof. Dr.H.Eray BULUT  Doç.Dr.Celal KALOĞLU  Doç.Dr.Serpil ÜNVER SARAYDIN  Araş.Gör.Dr.Ünal KARTAL  Araş.Gör.Erkan GÜMÜŞ  Araş.Gör.Dr.İsmet CESUR  Araş.Gör.Z.Deniz ŞAHİN İNAN

4 H&E TEORİK DERSLERİ NASIL UYGULANMAKTADIR?  Dersler görsel sunular üzerinden anlatılmaktadır.  Öğrencilere dersle ilgili notlar verilmektedir.

5 Laboratuvar Çalışmaları-1  Dönem I’de  Mikroskop tanıtımları,  Hücre tipleri,  Rutin histolojik teknik  Mitoz hücre bölünmesi (kendi hazırlayacağınız) uygulamaları yapılacaktır.

6 Laboratuvar Çalışmaları-2  Dönem II’ de her teorik dersin laboratuvar uygulaması önceden hazırlanmış preparatların kullanımı ile yapılır.  Çalışmaların yapıldığı multi-disiplin laboratuvarında her öğrenci için bir mikroskop ve LCD ekranlara bağlanmış barkovizyon sistemi bulunmaktadır.  Uygulamaya başlamadan önce asistanlar tarafından konu anlatılmaktadır.  Anlatım bittikten sonra masanız adına bir öğrenci kimlik karşılığı preparatları alır, uygulama sonunda teslim eder.  Öğrenciler inceledikleri yapıların şekillerini çizgisiz bir deftere çizerek isimlendirirler.  Uygulama sonunda yoklamalarını aldırırlar.

7 Laboratuvar Çalışmaları-3  Laboratuvar Kılavuzu ve Histoloji Atlası önerilmektedir.  Öğrenciler gruplara ayrılır.  Her öğrenciye ait mikroskop vardır.  Dönem I’de laboratuvar sayısı az olduğundan pratik sınav soruları teorik sınav içinde sorulmaktadır.  Öğrenci, devamlı ise veya gelmediği laboratuvarların telafisini yaptıysa bu soruları yanıtlar.  Dönem II’de her ders kurulunda teorik sınavdan bir gün önce pratik sınav yapılır.  Pratik sınav, barkovizyon sistemle yapılmaktadır.

8 LABORATUVARDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR  Öğrenciler beyaz önlük giymek zorundadır.  Çizgisiz laboratuvar defteri kullanılır. Defter tutmayan öğrencilerden pratik sınav puanı düşürülür.  Mazaretsiz olarak geç kalan öğrenciler uygulamaya alınmaz.  Uygulama sırasında masalar arasında gezmek, konuşmak ve çalışmamak yasaktır.  Uygulama sonunda öğrenci, çalıştığı mikroskopun fişini çekerek, kılıfını örter ve yerine kaldırır.  NOT: İsteyen her öğrencimiz, mesai saatleri içinde yaz ayları da dahil anabilim dalımızda mikroskop çalışması yapabilir.

9 DERSLERE DEVAM DURUMU telafisini yapmanız koşulu  Teorik derslerin % 30’una, pratik derslerin ise telafisini yapmanız koşulu ile % 20’sine devamsızlık yapabilirsiniz.  Laboratuvarlara girmek zorunlu olduğundan, herhangibir nedenle girmediğiniz laboratuvarların kesinlikle telafisi yapılmalıdır.  Devamsızlık sınırını aşan öğrenciler telafilerini yapmış olsalar bile pratik sınavına alınmazlar.  Telafi laboratuvarları, ders kurul sınavının yapılacağı hafta içinde yapılır.  Telafi listesi, H&E Anabilim Dalı duyuru panosuna asılır.  Devamsızlığı olmayan öğrenciler de isterlerse telafi laboratuvarına katılabilir.  Telafi laboratuvarına gelmeyen öğrenciler pratik sınavına alınmaz.

10 Dönem I ve II’ de H&E İçin Önerilen Kaynak Kitaplar  Gartner LP, Hiatt JL: Color Textbook of Histology (İngilizce)  Kierszenbaum AL: Histoloji ve Hücre Biyolojisi-Patolojiye Giriş. Çeviri Ed; Prof.Dr. Ramazan Demir, 2006 (Türkçe ve İngilizce).  Junqueıra LC, Carnerio J: Temel Histoloji (Basic Histology) (Türkçe ve İngilizcesi).  Ross MH, Kaye, IG, Pawlina, W: Histology, A Text and Atlas  Eroschenko VP: Di Fiore Histoloji Atlası-Fonksiyonel İlişkileriyle (Türkçe ve İngilizce).

11 Dönem I ve II’ de H&E İçin Önerilen Kaynak Kitaplar  Moore KL, Persaud TVN: Developing Human- Clinically Oriented Embryology (Türkçe ve İngilizcesi).  Sadler TW: Langman’s Medical Embryology (Türkçe ve İngilizcesi).  Renkli Histoloji Atlası: Gartner LP, Hiatt JL (Türkçe).  Moore KL, Persaud TVN: Embriyoloji ve Doğum Defektlerinin Temelleri. Biz Doğmadan Önce (Türkçe).  Ovalle WK, Nahirney PC: Netter Temel Histoloji (Türkçe).

12 IŞIK MİKROSKOPİ LABORATUVARI

13 FLORESANS MİKROSKOP ve FOTOMİKROSKOP

14 IŞIK MİKROSKOBU LABORATUVARINDAN GENEL GÖRÜNÜM

15 ELEKTRONMİKROSKOPİ LABORATUVARI-1

16 ELEKTRONMİKROSKOPİ LABORATUVARI-2

17 HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİYE GİRİŞ  Histoloji, dokuları inceleyen bir bilim dalıdır.  Dokuların yapısının araştırılması yanısıra hücrelerin de ayrıntılı yapısını araştırır.  Histoloji ve sitoloji birbirleri ile yakın ilişkilidir.  Embriyoloji ise tek hücreli evreden başlayarak doğuma kadar geçen süreçte embriyoda meydana gelen tüm yapısal değişikleri inceleyen bilim dalıdır.

18  Hücreler çok küçük olduğundan (3-200 µm) mikroskop kullanılması zorunludur.  Mezenter, parmak arası zarlar gibi çok ince yapılar, kesit almadan ve mikroskopsuz incelenebilir.  Canlı dokuların mikroskobik incelenmesi ile ideal sonuçlara ulaşılır.  Küçük ilkel canlılar, hücre ve doku kültür örnekleri canlı olarak incelenebilir.  Daha kalın olan yapıların incelenmesi için ölü dokulardan preparatların hazırlanması ve mikroskop kullanarak incelenmesi gerekir.

19 Bileşik Işık Mikroskoplarında Görüntü Oluşturma Prensipleri  Renk farklarının ışığı kırmasıyla (AYDINLIK ALAN)  Cismin ışığı saçma özelliği ile (KARANLIK ALAN)  Işığın fazını değiştirerek (FAZ KONTRAST ve DİK)  Işığın kutuplaşma özelliği ile (POLARİZASYON)  Işığın enerjisini değiştirerek (FLORESANS)  Çözünürlük: Birbirinden ayırt edilebilen iki nokta arasındaki en kısa mesafe

20 MİKROSKOPLAR  Mikroskoplar, aydınlatma kaynağına göre ışık mikroskobu ve elektron mikroskobu olmak üzere iki tiptir.  Işık mikroskoplarının farklı teknikler için geliştirilmiş tipleri vardır. Bunlar:  Klasik mikroskop,  Faz-kontrast,  Steromikroskop,  Polarizasyon,  Karanlık saha,  Floresans,  Ultraviyole,  Konfokal,  Time-lapse

21 İlk Mikroskop (Robert Hooke-1665)

22 ANTİK MİKROSKOPLAR Darwin’in Mikroskobu

23 Bütün mikroskoplarda iki kısım ayırt edilir.  Mekanik kısım: Optik kısma destek görevi görür. Mikroskop ayağı, kolu, tüpü, revolver, makro ve mikrometrik vidalar, mikroskop tablası gİbi parçaları taşır.  Optik kısım: Preparatta bulunan cismi uygun şekilde aydınlatan ve bu cisimden büyütülmüş bir görüntü veren kısımdır.  Aydınlatma aracı olarak bir mikroskop lambası kullanılır.  Aydınlatıcı kısım ayna, kondansatör ve diyaframdan oluşur.  Cismi büyütülmüş bir şekilde gösteren kısımlar birer mercek sisteminden yapılmıştır ve mikroskobun en kıymetli parçalarıdır. Objektif ve okülerden oluşur.

24 Mikroskop Çalışma Prensipleri

25 Klasik Işık Mikroskobu (Aydınlık Alan Mikroskobu)  Kapalı bir borunun iki ucuna monte edilen objektif ve oküler mercek olmak üzere 2 mercek kullanılır.  2000 büyütmeye ulaşılabilir.  Klasik ışık mikroskobu, aydınlık alan mikroskobu olarak da adlandırılır.  Araştırma mikroskoplarında iki ya da daha fazla objektif mercekler kullanılır.  Rezolusyon (ayrım) gücü 0,2 m dir.

26 Aydınlık Saha Mikroskobu (Klasik Işık Mikroskobu) Cerebrum

27 YABANCI CİSİM DEV HÜCRESİ ve EPİTELOİD HÜCRELER

28 BOYANMAMIŞ CANLI HÜCRELERİN MİKROSKOPLARDA İNCELENMESİ

29 Karanlık Alan Mikroskobu  Spiroketler gibi bazı mikroorganizmaları ışık mikroskobunda görmek mümkün olmaz ve bu amaçla mikroskobundan yararlanılır.  Karanlık saha mikroskobunda mikroorganizmalar, karanlık zemin üzerinde parlak görüntü verirler.  Özel kondansatörler yardımıyla sağlanan karanlık sahada, alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah, ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlarından girerek preparat üzerine gelir.  Bu sistemde ışık tüp içine girmeyerek yanlara dağılım gösterir.  Ancak, karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık, mikroskobik inceleme yapan kişinin gözüne ulaşır.

30 Karanlık Alan Mikroskobu (Vibrio cholerae)

31 Karanlık Saha Mikroskobu İpek böceği larvası Mayıs böceği

32 Kan Karanlık Alan Mikroskobu

33 Faz Kontrast Mikroskobu  Boyanmamış canlı biyolojik örneklerin incelenmesinde kullanılabildiği gibi boyanmış ölü dokularda da kullanılır.  Işığın farklı kırılma özelliği ile sıvı bir ortam içerisinde boyasız olarak incelenen mikroorganizmaların hücre iç yapılarının görülmesini sağlar.  Klasik ışık mikroskobundan farklı olarak, özel kondansatör ve özel faz objektifleri kullanılır.

34 FAZ-KONTRAST MİKROSKOP (Boyanmış Kesitler) Kemik Dil

35 Nomarski Mercekleri (Differensiyel Interferens Kontrast-DIC)  Canlı ve cansız objeler 3 boyutlu olarak incelenir.  Jeolojik kullanımı da vardır.

36 Differensiyel Interferans Kontrast Mikroskobu Civciv Embriyosu Testis (kedi) Fibroblast

37 Differensiyel Interferans Kontrast Mikroskobu

38 HOFFMAN KONTRAST MERCEKLERİ  Hücre ince yapılarındaki membranların gösteriminde çok kullanışlıdır.  Keskin görüntüler verir.

39 INVERTED MİKROSKOP  Inverted mikroskoplar, sanayi ve biyolojik bilimlerde kullanılır.  Biyolojik bilimlerde genellikle hücre ve doku kültürlerindeki canlı hücrelerin incelenmesi için kullanılır.

40 INVERTED KONFOKAL MİKROSKOP

41  Işığı çift kıran, yönlendiren anizotrop maddelerin (çizgili kas, kemik matriksi, kolesterol, selüloz, bazı kristaller, mikrotubul) gösteriminde kullanılır. Polarizasyon Mikroskobu

42 kolesterol İnsan saçı Folik asit

43 Polarizasyon Mikroskobu Çizgili kas Riboflavin

44 STEREOMİKROSKOP  Yansıyan ve geçen ışın kullanılarak embriyolar, bağırsak villusları incelenebilir.  Çoğunlukla diseksiyonda kullanılır.

45 STEREOMİKROSKOP

46 Ultraviyole Mikroskobu  Ultraviyole ışınları kullanılır.  Genellikle nükleik asitlerin gösteriminde kullanılır. floresans mikroskopu  Günümüzde floresans mikroskopu olarak geliştirilerek hem kızıl ötesi hem de mor ötesi ışınlar kullanılmaya başlanmıştır.

47 Floresans Mikroskobu  Kısa dalga boyu ile ışınlandıklarında daha uzun dalga boyunda görünebilir ışınlar sağlarlar.  Işık kaynağı olarak ultraviyole ışınları kullanılır.  Floresans;  Floresans; doğal ve yapay olmak üzere 2 tiptir.  Vit A, Vit B 2, porfirinler, nükleik asitler doğal floresans veren maddelerdir. flurokrom boyalarla  Yapay floresans ise flurokrom boyalarla sağlanır.  Floresans mikroskopta, flurokrom boyalarla işaretlenmiş antikorların kullanılmasıyla hücre ve doku antijenlerinin yerleri saptanır (immünofloresans).

48 Floresans Mikroskobu

49 LAZER TARAMALI KONFOKAL MİKROSKOP

50 Lazer Taramalı Konfokal Mikroskop  Floresan veya yansıtıcı problar ile işaretlenmiş kemik, beyin ve diğer benzeri dokuların oldukça kalın kesitleri, gelişmekte olan embriyolar gibi küçük organizmalar ve bütün haldeki hücre örnekleri ile çalışılır.  Bu teknoloji, ulaşılabilecek en yüksek ışık mikroskobu çözünürlüğü ile hücre altı yapılar, fonksiyonları ve hücre/organizma yapısının temiz bir şekilde görüntülenmesini sağlar.  Bu işlem tek veya çoklu işaretlenmiş örneklere uygulanır.  Konfokal mikroskobun avantajı tek bir plandan gelen ışığı toplayabilmesidir (Konfokal=aynı odağa sahip olan).

51 KONFOKAL MİKROSKOP

52 X–Işınları Mikroskobu  Bu mikroskopta vakum kullanılmaz.  Bir çok biyolojik materyal optik mikroskoplarla ve X-ray difraksiyonu ve elektronmikroskop gibi daha yüksek çözümleme güçlü mikroskoplarla çalışmak için çok küçüktür.  Canlı hücreler ve çok küçük biyolojik partiküller için çok kısa süreli yoğun x-ışınları lazer atışının kullanılmasına 2000’li yıllarda başlanmıştır.  1 nm’den küçük moleküller ve atom yapılarının aydınlatılmasında kullanılır.  Optik mikroskoplarla izlenemeyen çok küçük tek hücreli organizmalar (örn.500 nm den küçük olan picoplankton) bu mikroskopla incelenebilmektedir.

53 X-RAY MİKROSKOBU EM+X-ışınları (HIV virüsü)

54 Elektronmikroskobu  Elektron kaynağı olarak tungsten bir filaman kullanılır.  Cam mercek içermezler.  Elektrostatik ve elektromanyetik alanlar kullanarak büyütme sağlanır.  Transmisyon (geçirimli-TEM) elektron mikroskobu tipinde iki boyutlu olarak hücre iç detayları gözlenir.  Scanning (taramalı-SEM) de ise üç boyutlu olarak hücre yüzey topografisi hakkında bilgi edinilir.

55 TEM-SEM

56 ÇEKİRDEK ZARI VE GRANÜLER ENDOPLAZMİK RETİKULUM-TEM

57 MİTOKONDRİ (TEM-SEM)

58 ÇEKİRDEK ZARININ DONDURMA-KIRMA TEKNİĞİ İLE TEM’DE GÖSTERİMİ

59 KAN HÜCRELERİ-SEM

60 ERİTROSİTLER

61 Kanın Pıhtılaşması-SEM


"HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİYE GİRİŞ  Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı’nın Tanıtımı  Teorik Derslerin Uygulanışı  Pratik Derslerin ve Pratik Sınavların." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları