Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÜÇÜNCÜ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK DENETİM VE TASDİK SEMPOZYUMU & SORUMLULUĞUN VERGİ DENETİM KURULU TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Antalya,2014.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÜÇÜNCÜ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK DENETİM VE TASDİK SEMPOZYUMU & SORUMLULUĞUN VERGİ DENETİM KURULU TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Antalya,2014."— Sunum transkripti:

1 ÜÇÜNCÜ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK DENETİM VE TASDİK SEMPOZYUMU & SORUMLULUĞUN VERGİ DENETİM KURULU TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Antalya,2014

2 I.GENEL GİRİŞII. SORUMLULUKLA İLGİLİ MEVZUATIII. YENİ DÜZENLEME VE GETİRDİKLERİ IV. VDK VE GRUP BAŞKANLIĞIMIZ UYGULAMALARI V. SON SÖZLER VE DEĞERLENDİRME 2

3 3 GENEL GİRİŞ

4 Hukuk devletinde sağlıklı ve etkin bir vergileme için vergi alacaklısı ve borçlusu arasındaki ilişkide uzlaşmaya dayalı adil bir denge kurmak gereklidir. Bu dengenin kurulmasında YMM’in önemi büyüktür. YMM olabilmek için geçen süre ve süreçleri dikkate alırsak, çok saygın bir tecrübe mesleği olduğu görülecektir. Mükellef ile devlet arasında tercüman olur, mükellefi eğitir, kayıt dışılık ile mücadele eder, mükellefin haklarını bilmesine ve ödevlerini yerine getirmesine yardım eder. Mükellefin hesaplarını cari dönemde beyan öncesi düzeltir, kamuya yardımcı, kolaylaştırıcı fonksiyon ifa eder. Özellikle beyan esasına dayalı sistemimizde YMM hastalığı önleyici hekim gibidir. Bu nedenlerden dolayı; YMM’in tecrübe ve bilgisinden mükellefin, devlet ve ilgililerin azami ölçüde yararlanması gerekir. 4

5 Vergi hukuku, kamu hukukunun bir kolu olan maliye hukukunun en çok gelişen hukuk dalıdır. Küreselleşen dünyada güncelleme sürekli ihtiyaçtır. Özellikle ülkemizde vergi mevzuatının hızlı sosyal ve ekonomik değişikliklere uyumunda bu ihtiyaç kendini gösterir. En iyi kanunların dahi uygulandığı gibi hüküm ifade ettiğini söyleyebiliriz. Uygulama bu kadar önemlidir. Mevzuat uygulanmayla başarılı olur. Uygulamada doğan sorunlar yargıya intikal eder, idarenin kanunilik ilkesiyle yaptığı yorumu yargı hukukilik ilkesini esas alarak yapar, boşluk doldurur ve hükmeder. Ancak süreç riskli ve uzundur. Başlı başına ceza niteliğine bürünebilir 5

6 Yargı denetimi hem idarenin hem de mükelleflerin teminatıdır. Yüzlerce kez aynı sonuçlanan olaylar temyize gidiyor. Türkiye'de geri besleme ve düzeltme olmadığından mahkemeler tıkanıyor. Yargı kararları müstakar hal alırken, mevzuat tam şekillenirken yeni değişiklik oluyor. Sonra yeni baştan. Bu tür müşterek akıl ve istişare ortamları; gerek yeni düzenlemelere ve uygulamaya yön verme bakımından, gerekse boşluk doldurma ve yorum konusunda kaynak oluşturmaktadır. Tasdik yetkisini de devlet verir. İşi de mükellef,ücretini de mükellef verir. Kamu hizmeti ifa etmesi tasdik nedeniyledir. YMM deyince akla özellikle tasdik gelmektedir. Tasdik deyince de sorumluluk gelmektedir. YMM hem mükellef hem devlete karşı sorumludur. Tartışmalar genellikle sorumluluk konusu etrafında dönmektedir. 6

7 7 SORUMLULUKLA İLGİLİ MEVZUAT

8 8 VERGİ USUL KANUNU 3568 Sayılı KANUN YÖNETMELİK TEBLİĞ

9 9 Devlet verdiği yetkiyi çeşitli şekillerde denetler. Yerinde kullanılmaması durumunda da yaptırım uygular. Yetki varsa buna bağlı sorumluluk da vardır.Bunlar cezai, mali ve disiplin sorumlulukları olarak sayılabilir. *******Vergi Usul Kanunu’nun “Vergi Beyannamelerinin İmzalanması ve Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları” başlıklı mükerrer 227. maddesine göre; …..beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensupları, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar VERGİ USUL KANUNU

10 Sayılı KANUN *****-3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve YMM’lik Kanunu’nun “Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk” başlıklı 12. maddesinde ise; YMM ’ ler ger ç ek ve t ü zelkişilerin veya bunların teşebb ü s ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat h ü k ü mleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına g ö re incelediğini tasdik ederler Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş mali tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ö l çü s ü nde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, ç eşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.

11 11 YMM ’ ler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak ü zere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan m ü kellefle birlikte m ü ştereken ve m ü teselsilen sorumlu olurlar. YMM ’ ler yaptıkları tasdikin kapsamını d ü zenleyecekleri raporda a ç ıkca belirtirler. ******* tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanunun 107. Maddesiyle 3568 sayılı Kanun’un 12. maddesine yeni eklenen beşinci fıkrasına göre, “YMM’lerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumlulukları ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edilir. Bu kapsamda YMM hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için YMM’in yazılı savunması istenir. Savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili YMM savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

12 12 *******3568 sayılı Kanun ’ un 12. maddesi h ü km ü ne dayanılarak hazırlanan “ YMM ’ lerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Y ö netmeliğin YMM ’ lerin Sorumluluğu başlıklı 20. Maddesine g ö re; “ Bu Y ö netmelik kapsamına giren tasdik işlemlerinden imza ve m ü h ü r kullanmak suretiyle tasdik yapan dolayısıyla tasdik raporu d ü zenleyen YMM ’ ler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak ü zere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Tasdik konusu ile ilgili olarak Bakanlık ç a tebliğlerle belirlenen hususların; tasdik kapsamı i ç inde mutlaka araştırılması ve incelenmesi zorunludur. YMM ’ ler inceledikleri ve sonucunda tasdik raporu d ü zenledikleri konu ve belgelerin ger ç eği yansıtmaması ve doğru olmaması halinde, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan Vergi Usul Kanunu ve 3568 sayılı Kanun h ü k ü mleri uyarınca m ü kellefle birlikte m ü ştereken ve m ü teselsilen sorumludurlar. Bu sorumluluğun yerine getirilmesinde Bor ç lar Kanununun "Tam Tesels ü l" h ü k ü mleri uygulanır. ”

13 13 Kanun ’ un 12. Maddesine dayanılarak ç ıkarılan Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Y ö netmeliğin 4. maddesinde tasdik tanımlanmış ve 5. maddesinde de tasdikin amacı a ç ıklanmıştır.* *******Y ö netmeliğin Tasdik başlıklı 4. maddesine g ö re tasdik; “ Ger ç ek veya t ü zel kişilerin veya bunların teşebb ü s ve işletmelerinin YMM ’ lerce denetleme ilke ve standartlarına g ö re uygunluk y ö n ü nden incelenmesi, bu inceleme sonu ç larına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin ger ç eği yansıtıp yansıtmadığının imza ve m ü h ü r kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır. ……”

14 *******Anılan Yönetmeliğin 5. maddesine göre de;Tasdikin amacı; “ Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap ve kayıtlarının sonuçlarını gösteren mali tablolarının yanıltıcı olmayacak biçimde eksiksiz ve gerçeğe uygun şekilde düzenlenmesini sağlayarak kamunun istifadesine sunmak……"tır. *******Yönetmeliğin 15. Maddesi, Belge incelemesini “İşletme muhasebe kayıtlarının belgelere dayandırıldığının doğrulanması; ibraz edilen belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun araştırılması” olarak tanımlar. *******Yönetmeliğin 19. Maddesinde; YMM, bir bütün olarak ele alınan mali tabloların gerçeğe uygunluğu ve doğruluğu hakkında edindiği kanaatini; tespit olunan beyanların ilgili mevzuat hükümleri ve mali tablolar ile uyumlu olup olmadığı yolundaki görüşünü ortaya koymakla yükümlüdür. 14

15 *******Tasdik için aslolan Tasdike ilişkin yönetmelik olsa da, SM, SMMM ve YMM’lerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte de benzer düzenlemeler mevcuttur; Yönetmeliğin Sorumluluk başlıklı 41. maddesine göre; “YMM’ler, ilgili Kanunlar, yönetmelikler ve tebliğlere göre yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, ……müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. … Yönetmeliğin 48. maddesinde,Denetim;” … ilgili mevzuat ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun olarak ekonomik olayların gerçek mahiyetinin kayıtlarda yer alıp almadığını tarafsız olarak kanıtları ile araştırarak sonuçlandıran ve onaylayan sistematik çalışma” olarak tanımlanmıştır. Yönetmeliğin 49. Maddesine göre ise Denetimin Amacı; “ …….mali tablolarında yer alan kayıtların gerçeğe uygun, doğru ve güvenilir olduğunu ortaya koymaktır.” 15

16 18 Seri No'lu SM, SMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği Tasdik İşlemi başlıklı I-D bölümünde “YMM’lerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, YMM, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır. *******Diğer tebliğ, sirküler mukteza içerikleri de yukarıdaki hükümleri destekler niteliktedir. *******Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; 3568 sayılı Kanunun 12. Maddesinde bahsedilen tasdikin doğruluğu ve gerçeğe uygunluğunun istendiği ve YMM’lerin tasdikin doğruluğundan sorumlu olacakları anlaşılmaktadır 16

17 *******3568 sayılı kanun ile başından beri doğruluk denetimi kurgulanmıştır. Daha sonra uygunluk denetimi olarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Vergi Usul Kanunu UYGUNLUK DENETİMİ, 3568 sayılı Kanun ise DOĞRULUK DENETİMİ istemektedir.Her ne kadar Vergi Usul Kanununun mükerrer 227. Maddesi 3568 sayılı Kanunun 12. maddesinden sonra ihdas edildiyse de; 3568 sayılı Kanun, Vergi Usul Kanununa göre daha özel bir düzenlemedir. Ayrıca mükerrer 227. madde de SMMM ve YMM meslek mensuplarının sorumluluklarını düzenleyen daha genel bir düzenlemedir sayılı Kanunda ise sadece YMM’ lerin tasdikten doğan sorumlulukları hüküm altına alınmıştır. *******Vergi inceleme elemanları yukarıdaki hükümlere uymak durumundadır. Yönetmelik ve diğer alt mevzuat bu iki kanun hükmünün birlikte ele alınacağını belirtmektedir. Dolayısıyla; YMM’ ler tarafından yapılan tasdiklerle ilgili olarak sadece uygunluk denetimi değil doğruluk denetimi de aranacaktır. 17

18 18 YENİ DÜZENLEME VE GETİRDİKLERİ

19 *******Aslında, 3568 sayılı Yasanın 12. maddesinin gerekçesinde, “......gerçeğe aykırı tasdik nedeniyle YMM’in sorumlu olacağı ve tasdikin doğru olduğu ve kendilerine ibraz edilen belgelere göre yapıldığını ilgili merciiler nezdinde açıklama ve kanıtlama hakkına sahip olacağı” belirtilerek bir bakıma savunma konusuna yer verilmiştir. YMM’ler hakkında sorumluluk raporu yazılmadan önce yazılı savunmaları istenilerek konudan haberdar edilmelerinin sağlanması gerekçesiyle 6552 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme şöyledir. 19

20 ******* tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanunun 107. Maddesiyle 3568 sayılı Kanun’un 12. maddesine eklenen beşinci fıkrasına göre, “YMM’lerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumlulukları ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edilir. Bu kapsamda YMM hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için YMM’in yazılı savunması istenir. Savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili YMM savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. “ Yeni fıkra öncesi madde gerekçesinde bulunmasına rağmen, savunma alma ve haber vermeyle ilgili uygulama birliği yoktu. Açıkça yasal düzenleme yapıldı ve savunma alınması zorunlu tutularak standarda bağlandı. 20

21 Yeni düzenlemede iki husus göze çarpmaktadır. Sözkonusu iki husus; YMM’lerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumlulukları ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edilecektir. Bu kapsamda YMM hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için YMM’in yazılı savunması istenecektir. Bu düzenleme sonrasında uygulamanın da yeni duruma göre şekillenmesi gerekecektir. 21

22 *******Anayasanın 125. Maddesine göre “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır…….” *******Anayasanın 36. Maddesine göre de, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” Yeni Kanuni düzenleme, yönetmeliğe ve alt mevzuata henüz yansımamıştır. Yapılacak düzenlemelerin ve alt mevzuatın anayasanın amir hükümleri esas alınarak yorumlanması veya yapılması gerekir. 22

23 Yeni eklenen fıkra hükmü, tartışmaların yoğun olduğu, “müteselsil sorumluluk” ve bu kapsamdaki “takip ve tahsil” ile ilgili olarak düzenleme getirmemiştir. Buna rağmen bu fıkra hükmünden bu tartışmalara ilişkin sonuçlar da çıkacaktır. İnceleme elemanı YMM’in sorumluluğu ile ilgili yargısını oluştururken, inceleme sonucunda tespit ettiği farklar ile ilgili olarak; tasdik raporunu yazan YMM’e de haber verecek, sorumlu tutulacağı farklar ile ilgili olarak yazılı savunması alınacaktır. Savunma alabilmek için ortada savunulacak bir iddia bulunmalı ve iddiayı YMM bilmelidir. Yani vergi incelemesi tamamlanmış olmalıdır. Savunma hakkı kullandırılmadan ceza istenmemesi esastır. 23

24 “Ayrı ayrı rapor düzenlenmesi fark ile tasdik arasındaki illiyet bağının (kusur kast ihmal iştirak menfaat gibi) ve sorumluluğun net olarak ortaya konulmasını da sağlayacaktır. Yine, ayrı bir raporun tasdik konusu ve kapsamının da net olarak tespitine neden olacağını söyleyebiliriz. Sorumlu tutulma işlemi vergi incelemesinden bağımsız bir işlemdir. 24

25 *Savunmasının alınmasının sonucu olarak YMM yaptığı tasdikle ilgili incelemeden haberdar olabilecek mükellefle birlikte hareket ederek; inceleme ile ilgili tarhiyata ve kesilecek cezalara ilişkin süreçlere müdahil olabilme imkanı elde edecektir. Ayrıca, tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma ve rapor değerlendirme komisyonları nezdinde dinlenme imkanlarından da dolaylı da olsa yararlanabilecektir. Sorumlu tutulmasına karşı dava açabileceği gibi mükellef tarafından vergi ve ceza tarhiyatına açılan davaya da müdahil olabilecektir. Bütün bunlar ödeme emri tebliğinden sonra ödeme emrine açılabilecek davayı da engellememektedir. 25

26 YMM sorumlu tutulduğundan rapordan sonra ve ödeme emri ile haberdar olabiliyordu. Bu durumda, savunma hakkı kullanılmış sayılıp kısıtlanmış oluyordu. Sonuçlarına katlanmak durumunda kalıyordu. Disiplin raporları ile ilgili uygulama eskisi gibi devam edecektir Sayılı VDK Denetim ve Koordinasyon İç Genelgesine Göre; Yapılan incelemelerde YMM hakkında 3568 sayılı Kanun uygulamaları yönünden disiplin cezasını gerektirir herhangi bir hususun tespit edilmesi halinde konuya yönelik illiyet bağı kurularak ve gerekçeleri belirtilerek ayrı bir rapor düzenlenecektir. YMM’ler hakkında düzenlenecek söz konusu raporların bir örneği Gelir İdaresi Başkanlığına iletilmek üzere VDK Başkanlığına gönderilecektir. İnceleme elemanlarınca disiplin yönünden düzenlenen rapor “Görüş ve Öneri Raporu” dur. 26

27 Müteselsil sorumluluk raporunun bir örneğinin müşterek ve müteselsil sorumluluğun takibi ve tahsili bakımından mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine ulaşması gerekir. Ayrıca, Müteselsil sorumlu tutulma kararına karşı yargı yolu kapatılamayacağından; diğer örneğinin ise sorumlu tutulmasına ilişkin karara karşı savunma hakkının bulunması nedeniyle ilgili birimler tarafından YMM’e tebliğ edilmesi gerektiğini, * Aksi halde, Bilgi Edinme Kanunu uyarınca talep ettiği ve bu hususta alacağı cevap üzerine dava hakkının kullanması suretiyle gereksiz yere süreç uzayacaktır. Yine söz konusu yeni fıkra hükmünün;takibat ihbarname tebliğiyle mi ödeme emri tebliğiyle mi başlayacaktır? tartışmasını “takibata ödeme emrinin tebliği ile başlayağı yönünde” sonlandıracaktır. 27

28 28 VDK VE GRUP BAŞKANLIĞIMIZ UYGULAMALARI

29 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesine göre, Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Vergi Kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanır. İncelemelerde de bu gerçek mahiyet esastır. Vergi incelemesi asıl olarak Vergi Müfettişlerinin işidir. VDK mevzuat yapan değil MEVZUATI UYGULAYANDIR. Mevzuat sirküleri, hatta muktezayı da kapsamaktadır. Raporlar vergi inceleme elemanlarınca yazılmaktadır. Mevzuatı yorumlayan kanaat oluşturan ve sorumluluk öneren inceleme elemanıdır. 29

30 Dört ayrı inceleme birimi tek çatı altına girdi. Yeni bir yapı oluştu.** Vergi Denetim Kurulu ile ilgili kısa bilgi Sonra da raporun işleme konmasına kadar olan süreç hakkında kısa bilgi Son 10 yılda teşkilatta bir çok değişiklik olmuştur. Mevzuat zaten sürekli değişip, güncellenmektedir. Bu değişimlerin YMM’lik mesleğine de yansıması kaçınılmazdır. 30

31 Vergi Konseyi Gelir İdaresi Başkanlığı ve taşra teşkilatı Kamu Gözetimi Kurumu Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı kurulmuştur. 33 adet Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı (A Grubu), 3 adet Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı (B Grubu), 2 adet Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlığı (C Grubu), 3 adet Örtülü Sermaye, Transfer Fiyat.ve Yurtdışı Kaz. Grup Başkanlığı (Ç Grubu), kurulmuştur. 31

32 ******* 2011 yılı sonunda VDK Yönetmeliği ile de Kurulun ve vergi müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Akabinde VDK Performans Sistemi Yönetmeliği çıkarılmıştır. *******Ayrıca Ankara’da Eğitim Grup Başkanlığı kurulmuştur. VDK’nun inceleme elemanı sayısına yaklaşması konusunda da birkaç saptama yapmak gerekirse; Yakın gelecekte bu sayısal artış YMM sayısına da yansıyacaktır. İnceleme yüzdesi de buna bağlı olarak artacaktır. Vergi iadeleri cari dönemde yapabilecektir. Ancak, gün geçtikçe müşavirliğin tasdik raporu yazmaktan daha ağır basacağını söyleyebiliriz. B C Ç gruplarındaki müfettişler çok büyük oranda tasdik edilmiş mükelleflerin incelemelerini yaparken A grupları da tasdik edilmiş mükellef hesaplarını inceleyecektir. Yani tasdik edilip de tekrar incelenmeyen mükellef kalmayacak gibi görünüyor. 32

33 Bu bakımdan tasdik edilmiş konu ve belgelerin, kamu idaresinin yetkililerince tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş olarak kabul edileceği hükmü havada kalıyor. Tam tasdik ilk yıllardaki durumun aksine; dolaylı etkileri ve sorumlu tutulmak dışında çok az uygulama alanı bulabiliyor. Yetki verilmiş kamu gücüyle tasdik yapılmıştır. Ancak bu denetim de denetime açık tutulmuş, kısıt konulmamıştır. Burada maksat mükellefin inceleme kapsamı dışında bırakılmamasıdır. ** İsraf edilecek bu kadar insan kaynağımız olmadığına inanıyorum. Yetki verilince güven esas olmalıdır.** 33

34 *******Vergi Usul Kanununun 140. Maddesine göre, Vergi incelemesi yapanlar, “Vergi kanunlarıyla ilgili kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı vergi inceleme raporu düzenleyemezler. ……….Düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme konulmak üzere ilgili vergi dairesine tevdi edilmeden önce, meslekte on yılını tamamlamış en az üç Vergi Müfettişinden oluşturulacak rapor değerlendirme komisyonları tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu yönünden değerlendirilir.” 2011 yılında devreye giren iki yeni yönetmelik de çok önemlidir. Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile Rapor Değerlendirme Komisyonlarının Oluşturulması İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde mükellef hak ve hukuku gözetilerek süre ve süreçler belirlenmiştir. Keyfiyet sınırlanmış, standart ve uygulama birliği sağlanmıştır. 34

35 *** VDK İDAREYE GELEN ŞİKAYET VE BAŞVURULAR NEDENİYLE inceleme sürecini özetle ifade etmek gerektiğini düşünüyorum. İş VDK’ndan ihbarla müfettişin kendisinin talebi üzerine veya vergi dairelerinden ve diğer kurumlardan gelmektedir. Vergi inceleme elemanlarına gelmeden önce her grup başkanlıklarının bünyesindeki İhbar İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir ve inceleme gerektirip gerektirmediği tespit edilir. İnceleme gerektiren bir husus var ise inceleme elemanına sevk edilir. İnceleme Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümlerinde yer alan süre ve süreçlere uygun olarak yürütülür. 35

36 Sonrasında ise söz konusu raporlar Rapor Değerlendirme Komisyonlarınca ve gerekmesi durumunda Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonlarında değerlendirilmektedir. Yine talep edilmesi durumunda Rapor Değerlendirme Komisyonlarında DİNLEME MÜESSESESİ getirilmiştir. Bu önemli ve yeni bir müessesedir. Çünkü neticede raporlar en az dört inceleme elemanının olmaktadır ki bunların da mükellefle teması önemlidir. Bu aşamada Raporlar RDK tarafından sirkülere hatta muktezaya uygun hale getirilmekte ayrıca maddi hata ve usul hatası içerip içermediği yönünden değerlendirilerek uygun bulunan raporlar ilgili birimlere sevk edilerek işleme konulmaktadır. 36

37 ******* VDK Hızlı bir şekilde kuruluş çalışmalarının ardından farklı uygulamalar konusunda da standartlar belirlemeye ve bunları yönerge haline getirmeye çalışmaktadır. Bunlardan birisi de serbest muhasebeci mali müşavirler ve YMM’lerin vergi incelemelerindeki sorumlulukları hakkında yönerge olup, yeni fıkra hükmüyle beraber uygulamaya yön vermek üzere şu anda taslak halindedir. 37

38 ********Marmara K.O.Ö.M. Grup Başkanlığı tarafından Ocak 2012 den Aralık 2014 e kadar YMM’ler hakkında düzenlenen ve eleştiri içeren raporlar genellikle; Bir kısım alışların sahte belge ile belgelendirilmesi ve bu kapsamda “Haksız KDV İadesi” alınması Dönem sonu emtia mevcudunun, ölçmek, tartmak, saymak ve değerlemek suretiyle kesin olarak tespit edilmemesi, Bir kısım hasılat faturalarının defterlere kaydedilmemesi, Bir kısım hasılat faturalarının düşük tutarlı düzenlenerek elde edilen hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakılması, Kayıt dışı gayrımenkul alış satışı “Kasa Hesabının” belirli bir dönem alacak kalanı vermesi, Şahsi lüks harcamaların giderlere intikal ettirilmesi, Meslek mensubunun gerekli özen ve dikkati göstermemesi, ………gibi nedenlerle düzenlenmiştir 38

39 VDK dan SONRA Marmara K.O.Ö. Mükellefler Grup Başkanlığı Tarafından Yıllarına İlişkin Düzenlenen Sorumluluk Raporları* 2012 Yılı2013 Yılı 2014 Yılı (11) Toplam Mükellef Sayısı Toplam Rapor Sayısı

40 VDK dan SONRA Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’nda görevli inceleme elemanları tarafından yıllarında Yeminli Mali Müşavirler hakkında düzenlenen Görüş ve Öneri Raporu adı altında yazılmış “Sorumluluk Raporları” nın sayısı aşağıdaki gibidir. Dönemi Disiplin Raporu Mali Sorumluluk Raporu Disiplin+ M.sorumluluk Raporu Kabul Raporu* Toplam Rapor Sayıları Adet Adet 2014(11) Adet Toplam Adet 40

41 ******* Tablolardaki sayıları yorumladığımızda VDK kurulduktan sonra; yazılan rapor sayısına göre sorumluluk raporlarının düşük olduğunu söyleyebiliriz. Hatta kabul raporu sayılarının göreceli olarak yüksek olduğuna da dikkat çekmek gerekir. Farklı inceleme elemanları arasında dahi yorum farkı bulunduğu düşünülürse, son birkaç yıl içindeki söz konusu yeni düzenlemelerin ve Rapor Değerlendirme Komisyonlarının standartlaşmaya yansıyan etkisi olduğunu düşünüyorum. 41

42 *******Maliye Bakanlığından TÜRMOB a iletilen şikayetler ve sonuçları ile ilgili sayılar a baktığımızda ve 2014 yıllarında ortalama her 4 rapordan 3 ünün disiplin kuruluna sevkine gerek görülmemiştir. Yani her 4 rapordan 1’ i disiplin kuruluna sevk edilmiştir. Bir sorunun var olduğu gözler önündedir. Yorum ve bakış açısı farklı ise sonuçları da farklı olmak durumundadır. Ayrıları birbiri ile kıyaslıyor ve ayrıları aynı gibi görmeye çalışıyoruz. Sorunun kaynağı burasıdır. Aynı olayların ve sonuçlarının birbiriyle karşılaştırılması gerekir. ** 42

43 Masanın o tarafı bu tarafı diyoruz. Herkes kendi penceresinden baktığı için savunma mekanizması çalışıyor. Cümleler bana göre diye başlıyor. Aynı inceleme elemanı raporu yazsa karşıya geçse masanın karşısında savunma argümanını hazır bulabiliyor. ** YMM’ lere göre: Farklar illiyet bağı kurulmadan, kasıt ortaya konmadan doğrudan sorumluluk raporu yazılıyor. İnceleme elemanı YMM’ i inceleme elemanı gibi görmek eğilimindedir. İnceleme elemanı tasdik raporunu inceleme raporu gibi görmek eğilimindedir 43

44 Mevzuat yoruma açık ise inceleme elemanı devlete, müşavir mükellefe yakın yorum yapar, sonuç mahkemedir. İnsan unsuru olan yerde yorum ve bakış açısı farkı vardır. * Tam tasdik raporu mükellef açısından farklı, YMM açısından farklı, inceleme elemanı bakımından farklı algılanmaktadır. Mükelleflerden korumaya alındığını ve incelemeye alınmayacağını düşünenlerin sayısı az değildir. Tasdik farklı inceleme farklıdır. Her ne kadar İncelemeden ve tasdikten maksat ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olarak belirtilse de; **YMM'lerin yapacakları inceleme bir vergi incelemesi olmayıp, yapılan tasdik konusuyla sınırlı ve tasdikin içeriğini doğrulamaya yöneliktir. 44

45 SON SÖZLER VE DEĞERLENDİRME 45

46 Halk beyde iyilik bulur böylece Bey de huzur bulur kavuşur üne Milletin hakkı var, sende üç tane, Bu hakkı öde sen, düşme güçlüğe Birisi temiz tut, ülkede gümüş ! Ayarını gözet, ey ilmi geniş Diğeri, millete doğru yasa ver Biri diğerine zulmederse, gör Ö demiş olursun halka hakkını Ey cömert, istersin sen de hakkını Millet üzerinde senin de üç hakkın İste sen de onlardan, aç kulağın Bir emirlerine değer versinler Ne söylersen hemen onu yapsınlar İki kısmasınlar hazine hakkını Ey cömert ödensin gelince vakti Ö demiş olursun sen haklarını Onlar da ödemiş olur hakkını 46

47 Mevzuattan kaynaklanan, uygulamadan kaynaklanan, müşavirden, inceleme elemanından ve idareden kaynaklanan sorunlar var. Bunlar yasal mevzuatın açık olmamasından, yorum farkından, bakış açısı farkından doğmaktadır. Bu sorunun çözümü için öncelikle, tasdikin kapsamını ve sınırlarını raporunda net olarak belirlemek YMM’in görevidir. Sonrasında eleştiri konusu tarhiyat ile YMM ilişkisini tespit etmek ve buna göre sorumluluğun bulunduğunu net bir şekilde ortaya koymak da inceleme elemanının görevidir. Hatta hepsinden önce bu hususların ilgili mevzuatta çok net düzenlenmiş olması daha önemlidir. Yasal düzenlemelerin olabildiğince açık yapılarak insan unsurunun etkilerinin en aza indirilmesi gerekir. Kanunlar uygulandığı gibi hüküm ifade ediyor. ** 47

48 Yeminli Mali Müşavirler, tasdikten doğan sorumluluğun kusursuz ve sınırsız olmayıp tasdikin kapsamı ile sınırlı olması gerektiğini, Sorumluluk raporlarında kusur kast ihmal iştirak menfaatin net olarak ortaya konulması gerektiğini, %100 doğruluk istenmeden çok küçük farklarda sorumlu tutulmada alt sınır konulabileceğini, genel tebliğ sirküler ve muktezanın idari yorum olduğunu ve ceza içeren düzenlemelerin açıkça ve yasada yapılması gerektiğini, Yoruma dayanan farklara da tasdik raporunda görüş bildirildiyse sorumluluk yazılmaması gerektiğini öne sürmektedir. Yani kısaca ceza düzenlemelerinin yoruma yol açmayacak şekilde açık yasal düzenlemelerle olması gerekir. Aynı zamanda hakkaniyete de uygun ve uygulanabilir olması gerekir. Suç ve ceza arasında orantısızlık çok büyük boyutlara ulaşmamalıdır. Sonuçları bu kadar ağır ve büyük yıkıcı olan bir risk çok düşük bir ücret karşılığında alınmaktadır. YMM kendisi mükellefin sigortası gibidir, ancak yönetmelik YMM ne de sorumluluk sigortası imkanı vermiştir. Nitelik ve esas itibariyle YMM açısından bu vergi değil cezadır. 48

49 İncelemelerin zamanaşımlı döneme ilişkin yapılması, aradan geçen zamanda mükellefin terk edip yurt dışına gitmesi iflas etmesi aciz düşmesi vs. durumlarda yükün tamamı ödeme safhasında sadece aldığı ücret karşılığında YMM’in sırtına yüklenmektedir. Sorumluluk konusunda kanun maddesine eklenen yeni hükümle, madde gerekçesinde mevcut olan bir husus açıkça yasaya konulmak suretiyle; dediklerimizi destekler şekilde uygulama alanı bulabilmiştir. Vergi Konseyi’nin kuruluş amacına ve görevine uygun olarak bu tür tartışmalı konularda aktif rol oynayabileceğini ve çözüm için etkili olabileceğini düşünüyorum. 49

50


"ÜÇÜNCÜ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK DENETİM VE TASDİK SEMPOZYUMU & SORUMLULUĞUN VERGİ DENETİM KURULU TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Antalya,2014." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları