Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AİLE OKULU – 7: AİLEDE İLETİŞİM Maltepe Üniversitesi Fen – Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, İstanbul Marmara Eğitim Vakfı ve Maltepe Belediyesi KIZ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AİLE OKULU – 7: AİLEDE İLETİŞİM Maltepe Üniversitesi Fen – Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, İstanbul Marmara Eğitim Vakfı ve Maltepe Belediyesi KIZ."— Sunum transkripti:

1 AİLE OKULU – 7: AİLEDE İLETİŞİM Maltepe Üniversitesi Fen – Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, İstanbul Marmara Eğitim Vakfı ve Maltepe Belediyesi KIZ VE ERKEK ÇOCUKLARIN TOPLUMSALLAŞMASI Belma T. AKŞİT Prof. Dr., Maltepe Üniversitesi Fen–Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi 29 Mart 2008

2 Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT “TOPLUMSALLAŞMA” KAVRAMINDAN NE ANLIYORUZ? Toplumsallaşma, yardıma gereksinimi olan bebeğin, yavaş yavaş içine doğduğu kültür/toplum için gerekli olan becerileri edinerek kendi bilincinde olan, bilgili bir kişi haline gelmesi sürecidir. Toplumsallaşma sırasında, özellikle yaşamın ilk yıllarında, çocuklar yaşlılarının davranış biçimlerini öğrenirler; bu yolla da onların değerlerini, normlarını ve toplumsal pratiklerini sürdürürler. Bütün toplumlar, uzun zaman dilimleri boyunca, üyeleri doğum/ölüm olayları ile değişse de, varlığını sürdüren özelliklere sahiptir.

3 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT “TOPLUM” KAVRAMINDAN NE ANLIYORUZ? Başta kendini korumak ve sürdürmek olmak üzere, temel çıkarlarını gerçekleştirmek için işbirliği yapan insanlardan oluşan; göreli bir sürekliliği olan, genellikle belli bir coğrafi yeri olan ve ortak kültürü bulunan, çok ya da az ölçüde kurumlaşmış bir ilişkiler bütünüdür.

4 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Toplumsallaşma, farklı kuşakları birbirine bağlar. Anne- baba, büyükanne-büyük baba olmayı öğrenirken bir yandan da çocuklarımıza/torunlarımıza öğretiriz. Görüldüğü gibi, bebeklik ve çocuklukta çok yoğun olan kültürel öğrenme süreci yaşam boyu sürer. Çocuk karşılaştığı etkileri, öğretileri bir şekilde özümler/içselleştirir. Ancak, yeni doğmuş bebeğin de, bakımından sorumlu olanların davranışlarını etkileyecek gereksinimleri ya da istekleri vardır. Çocuk başından itibaren etkili bir varlıktır. Yani, çocuk yalnızca etrafındakilerden etkilenmez, onları da etkiler. Her zaman bir etkileşim söz konusudur.

5 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT “TOPLUMSALLAŞMA” SADECE İÇİNDE YAŞANILAN KÜLTÜRDEN ETKİLENEN BİR SÜREÇ MİDİR? “Toplumsallaşma” “doğadan” mı, yoksa “yetiştirilmeden” midir? “doğadan” mı, yoksa “yetiştirilmeden” midir? Bazı düşünürlere, bilim insanlarına göre, “kişi, genlerinde hangi özellikleri taşıyorsa, odur.” Öte yandan başka bilim insanlarına göre de, “kişi kendisine ne öğretilirse, odur.” Aslında her ikisinin de belli oranlarda rolü bulunmaktadır.

6 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) Birincil toplumsallaşma: Bebeklik ve çocukluğun ilk dönemlerinde gerçekleşir ve kültürel öğrenmenin en yoğun olduğu dönemdir. Çocukların daha sonraki öğrenmeleri için bir temel oluşturacak olan dil ve temel davranış kalıpları bu dönemde öğrenilir. Bu aşamada aile en önemli eyleyendir.

7 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) İkincil toplumsallaşma: Çocukluğun sonraki dönemi ile olgunluk döneminde gerçekleşir. Bu aşamada, toplumsallaşmanın öteki eyleyenleri, sorumluluğun bir bölümünü aileden devralır. Okullar, bakıcı grupları, kurumlar, medya, giderek işyeri, bireyler için toplumsallaşmanın eyleyenleri haline gelir.

8 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) Eyleyen 1: Aile Her kültürde aile kavramı farklılıklar gösterdiği için, bebeklerin yaşadığı/toplumsallaştığı ortamlar, birbirinden değişiktir. Ancak her yerde anne, olağan olarak, bebeğin yaşamının ilk yıllarında en önemli kişidir. Ancak anne ile çocukları arasındaki ilişkiler, içinde yaşanılan kültürün özelliklerine/ değerlerine ve koşullara göre değişir.

9 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT AİLE? ÇEKİRDEK AİLE? (Anne-baba ve onların evlenmemiş çocukları) GENİŞ AİLE? (Çekirdek tanımına uymayan) Her birinde toplumsallaşma nasıl olur? Nasıl yaşanır?

10 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Çocuklar, anne-babalarının, kardeşlerinin ya da mahalle/topluluk içindeki öteki kişilerin ayırt edici özelliği olan davranış kalıplarını/biçimlerini kaparlar. Büyük ölçekli toplumların değişik kesimlerinde, değişen çocuk büyütme ve disiplin kalıpları ile birbirine karşıt değerler ve beklentiler bulunmaktadır. Bu da son derece normaldir. Unutmamalıdır ki, yalnızca ailelerinin bakış açılarını hiç sorgulamadan benimseyecek çok az çocuk vardır. Özellikle de diğer eyleyenlerle karşılaştığında çocuk, ister istemez karşılaştırmalar yapacaktır.

11 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) Eyleyen 2: Okullar Okullar toplumsallaşma eyleyenleri arasında önemli olanlardan biridir. Öğrenciler belli bir müfredatı (açık ve örtük) izlerler. Kendilerinden okulun disiplin kurallarına uymaları, öğretim kadrosunun yetkesini kabul etmeleri beklenir. Öğretmenlerin tepkileri aynı zamanda, çocukların kendilerine ilişkin beklentilerini de etkiler. Bu beklentiler giderek onların okulu bitirdiklerinde çalışacakları iş yaşantılarına bağlanacaktır. Akran grupları, genellikle okulda oluşturulur.

12 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) Eyleyen 3: Akran Grupları Aynı yaştaki çocuklardan oluşur. Mahalle arkadaşları, okul arkadaşları, askerlik arkadaşları, vb. gibi… Genellikle yaşam boyu süren arkadaşlıklar bu akran grupları içinde filizlenir. Bazen, özellikle ergenlik dönemlerinde akranlarla kurulan ilişkiler ve onlardan alınan onay, aileden alınandan çok daha etkilidir. Kaldı ki, daha sonraki yıllarda da aynı yaş grubundakilerin tutum ve davranışları, zaman zaman bize yol gösterici olmaktadır.

13 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSALLAŞMA NERELERDE, KİMLER TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLİR? (TOPLUMSALLAŞMA EYLEYENLERİ) Eyleyen 4: Kitle İletişim Araçları Kitle iletişim araçları, özellikle televizyon bütün dünyayı evlerimize taşımakta, her yaştan ve her gruptan kişiyi önemli ölçüde etkilemektedir.

14 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KISACA “TOPLUMSALLAŞMA” SÜRECİ İÇİNDE BİREY: Üyesi olduğu toplum içinde nasıl davranılması gerektiğini; Üyesi olduğu toplum içinde nasıl davranılması gerektiğini; Sahip olduğu ya da toplum tarafından verilen rollerin ve sahip olunan statülerin gerektirdiği davranış biçimlerini, toplumun kendisinden beklentilerini; Sahip olduğu ya da toplum tarafından verilen rollerin ve sahip olunan statülerin gerektirdiği davranış biçimlerini, toplumun kendisinden beklentilerini; Kendi toplumunun bir üyesi olmayı; Kendi toplumunun bir üyesi olmayı; Toplumu tarafından kabul gören davranış örüntülerini, insanın davranışlarına yön veren, bunları belirleyip şekillendiren temel toplumsal ve kültürel değerleri, normları öğrenir. Toplumu tarafından kabul gören davranış örüntülerini, insanın davranışlarına yön veren, bunları belirleyip şekillendiren temel toplumsal ve kültürel değerleri, normları öğrenir. Öğrenmekle de kalmayıp bunları içselleştirip kendisine mal eder ve bu değer ve normlar doğrultusunda davranmaya başlar. Öğrenmekle de kalmayıp bunları içselleştirip kendisine mal eder ve bu değer ve normlar doğrultusunda davranmaya başlar.

15 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KİMLİK NEDİR? Kimlik, genel olarak insanların kim oldukları ve neyin onlar için anlamlı olduğuna ilişkin benimsenen yaklaşımdır. Temel kaynakları arasında, toplumsal cinsiyet, cinsel eğilim, ulus ya da etnik köken ve toplumsal sınıf bulunmaktadır. Sosyologlar iki tür kimlik tanımlarlar: Toplumsal kimlik Toplumsal kimlik Kişisel kimlik Kişisel kimlik

16 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KİMLİK NEDİR? Toplumsal kimlik: Bir bireye başkaları tarafından atfedilen özelliklere göndermede bulunur. Bu özellikler o kişinin, temel anlamda kim olduğunu gösterirler. Bunlar aynı zamanda da kişiyi, aynı özellikleri paylaşan öteki insanlarla ilişki içine yerleştirir. Öğrenci, evli, avukat, vb. gibi. Toplumsal kimlik: Bir bireye başkaları tarafından atfedilen özelliklere göndermede bulunur. Bu özellikler o kişinin, temel anlamda kim olduğunu gösterirler. Bunlar aynı zamanda da kişiyi, aynı özellikleri paylaşan öteki insanlarla ilişki içine yerleştirir. Öğrenci, evli, avukat, vb. gibi.

17 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KİMLİK NEDİR? Kişisel kimlik: Bireyin kendilik duygusunu yaratma ve biçimlendirmesine yardımcı olan, dışındaki dünya ile giriştiği sürekli müzakerelerdir. Bu etkileşim, bir bireyin kişisel ve kamusal dünyaları arasında bağlantı kurmasına neden olur. Kişisel kimlik: Bireyin kendilik duygusunu yaratma ve biçimlendirmesine yardımcı olan, dışındaki dünya ile giriştiği sürekli müzakerelerdir. Bu etkileşim, bir bireyin kişisel ve kamusal dünyaları arasında bağlantı kurmasına neden olur. Kültürel ve sosyal çevre, kendilik kimliğinin biçimlendirilmesinde önemli bir faktör olsa da, bireysel eylemler ve tercihler, merkezi öneme sahiptir. (Aslında, bu tercihlerin oluşmasında kültürel ve sosyal çevrenin etkisi de tartışılmalıdır!)

18 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Görülüyor ki, “toplumsallaşma”, bireyin, o toplumun bir parçası olabilmesi, oraya uygun kimlikler geliştirebilmesi için son derece önemli bir süreçtir.

19 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KIZ VE ERKEK ÇOCUKLARIMIZ NASIL TOPLUMSALLAŞIYORLAR? Bu sorunun, özellikle başlangıçtaki dönem için şöyle sorulması daha doğru değil mi? Biz onları nasıl toplumsallaştırıyoruz?

20 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KAÇ TÜRLÜ CİNSİYETİMİZ VARDIR? Burada öncelikli olarak bilmemiz gereken farklı türden cinsiyetlerimizin olduğudur. Bunlar: Genetik cinsiyet (Biyolojik) Genetik cinsiyet (Biyolojik) Somatik cinsiyet Somatik cinsiyet Psikolojik cinsiyet Psikolojik cinsiyet Toplumsal cinsiyet Toplumsal cinsiyet

21 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KAÇ TÜRLÜ CİNSİYETİMİZ VARDIR? Genetik cinsiyet (Biyolojik): Cinsiyet kromozomlarının belirlediği cinsiyetimizdir. Erkeklerde (X ve Y) kromozomu bulunur. Kadınlarda ise (X ve X) kromozomu bulunur. Babadan X gelirse: (X + X) ya da (X + X) olabilir. Babadan Y gelirse: (Y + X) ya da (Y + X) olabilir. Görüldüğü gibi anneden Y kromozomu gelme olasılığı yoktur. Yani, erkek çocuk olup olmaması babayla ilgilidir, anneyle değil.

22 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KAÇ TÜRLÜ CİNSİYETİMİZ VARDIR? Somatik cinsiyet: Dış görünüşle ilgilidir. Bedenimizdeki ve sesimizdeki farklılıklar somatik cinsiyetimizi belli eder. Psikolojik cinsiyet: Kişinin kendisini kadın mı yoksa erkek olarak mı hissettiği ile ilgilidir.

23 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT KAÇ TÜRLÜ CİNSİYETİMİZ VARDIR? Toplumsal cinsiyet: Toplumsal cinsiyet, toplumsal olarak yapılandırılmış erkeklik ve kadınlık kavramları ile ilintilidir ve bireyin biyolojik cinsiyetinin bir ürünü olması zorunlu değildir. Zira erkeklerle kadınlar arasındaki birçok fark biyolojik kökenli değildir.

24 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Cinsiyet, erkek ve kadın bedenlerini tanımlayan anatomik ve fizyolojik farklılıklarla; Toplumsal cinsiyet ise, erkekler ve kadınlar arasındaki psikolojik, toplumsal ve kültürel farklarla ilgilidir.

25 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Biliyoruz ki toplumsallaşma, normların, değerlerin, inançların ve davranış kalıplarının, o grubun gelecekteki üyesine aktarılması sürecidir. Toplumsal cinsiyet toplumsallaşmasında ise, iki grup vardır: Kadınlar ve erkekler. Dolayısı ile toplumsal cinsiyet toplumsallaşması, gelecekteki kadın ve erkeklerin, grup üyeliğinin normları, inançları, davranış kalıpları konusunda eğitilme sürecidir.

26 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Toplumsal cinsiyet toplumsallaşması için hazırlıklar doğumdan bile önce başlamaktadır. Anne baba adaylarının ilk sorusu, bebeğin cinsiyetidir ki bu konu, hayat boyu devam edecek olan kategorileştirme sürecinin başlangıcıdır. Pembeler kimin için? Pembeler kimin için? Peki, maviler? Peki, maviler?

27 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Genetik ve biyolojik faktörlerin biraz rolü olsa da, toplumsal cinsiyet farklılıklarının çoğu, toplumsallaşma sürecindeki vurguların farklılığına atfedilir. Önemli olan, toplumsal cinsiyet farklılıklarının, sosyal ve biyolojik güçlerin bir birleşimi olduğunu unutmamaktır.

28 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSAL CİNSİYETİN ÖĞRENİLMESİ Bebekler, cinsiyetlerini neredeyse tamamen bilinçsizce öğrenirler. Ancak, etraftakilerden sözle ya da sözel olmayan şekilde işaretler alırlar. Genellikle, iki yaş civarında, toplumsal cinsiyetin ne olduğuna ilişkin tam olmayan bir anlayışları olur. Kendilerinin erkek mi, kız mı olduklarını bilirler ve başkalarını da doğru bir biçimde sınıflayabilirler.

29 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT ÖRNEKLER : SEVGİ SÖZCÜKLERİ? SEVGİ SÖZCÜKLERİ? OYUNCAKLAR? OYUNCAKLAR? ÖYKÜ KİTAPLARI? ÖYKÜ KİTAPLARI? TV PROGRAMLARI/REKLÂMLARI? TV PROGRAMLARI/REKLÂMLARI?

30 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Aslında toplumsal cinsiyet rolü, tiyatrodaki rol gibi de düşünülebilir. Yapımcı/seyirci rolünü nasıl oynamanı bekliyor senden? Dikkatlice anlamaya çalıştığımızda, toplumsal cinsiyet rollerinin, değişebileceğini görürüz. Oysa, genetik yapımız değişmez.

31 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Özellikle geleneksel erkek egemen toplumlarda erkeklere ve kadınlara şu özellikler / kalıplar atfedilmektedir: Siz ne düşünüyorsunuz? KADINERKEK Boyun eğen Baskın BağımlıBağımsız DuygusalAkılcı Anlayışlı, yeniliklere açık Hakkını savunan Sezgileri güçlü Çözümsel Ürkek, çekingen Cesur PasifAktif DuyarlıDuyarsız

32 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Kuşkusuz, toplumsal cinsiyet farklılıklarından bir kısmı, bazı biyolojik farklılıklardan da temel alabilir. Toplumsal cinsiyet farklılığını yaratan en önemli farklılık, kadınların doğurganlığıdır. Kadının gebe kalması, çocuk doğurması, emzirmesi, bir çok toplumda, onu eve (özel alana) bağlamıştır. Erkekler de, evin dışındaki alanlarda (kamusal alan) faaliyet göstermişlerdir. Bu iş bölümü, erkek egemen toplumun oluşması ve toplumsal cinsiyet toplumsallaşmasındaki farklılığın yaratılması için bir zemin oluşturması açısından önemlidir.

33 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT İki cins arasında biyolojik/fizyolojik farklılıklar vardır. Daha önce sözü edilen cinsiyet kromozomları ve organlarının farklılığına ek olarak, ortalama erkek, kadından yüzde 10 daha uzun boylu, yüzde 20 daha ağır, yüzde 35 daha kuvvetlidir. Bu fark, genellikle çok vurgulanır. Acaba bu biyolojik farklılık, toplumsal cinsiyet farklılığı için önemli midir? Bu, gerçek gücü ne kadar yansıtıyor? Aslında her birinin ne kadar, neyi ve nasıl taşıyabildiği önemli değil mi?

34 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Bir başka biyolojik fark da, kadınların erkeklere göre daha uzun süre yaşamakta oluşu ile ilgilidir. Bunun nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, zaman zaman, özellikle mikropla bulaşan hastalıklara direnç konusunda X kromozomunun olumlu katkısından söz edilmektedir. Ayrıca, erkeklerin tehlikeli işlerde çalışmasına da dikkat çekilmektedir.

35 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Kız ve erkek bebeklerde oturma, diş çıkartma, yürüme hemen hemen aynı zamanlarda olur. Kızların daha hızlı geliştiği de gözlemlenebilir. Asıl fark, ergenlik çağındadır. Erkek çocuklar ergenliğe kızlara göre ortalama iki yıl daha sonra girerler. Aralarında, zekâ/akıl, mutluluk ya da kendine güven konusunda ciddi farklılıklar olmamasına karşın, kadınlar erkeklere göre iki kat daha fazla endişe ile ilgili hastalıklara yakalanır, depresyona girerler.

36 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Doğurganlığın dışındaki biyolojik farklılıkların, toplumsal cinsiyet farklılıkları için çok önemli bir temel oluşturmadığı, açıkça görülmektedir.

37 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Şu gerçekleri görmezden gelemeyiz: Günümüzde; Eğitim ve meslek edinme şansı verildiğinde, kadınlar da, en az erkekler kadar başarılı olmaktadır. Eğitim ve meslek edinme şansı verildiğinde, kadınlar da, en az erkekler kadar başarılı olmaktadır. Giderek değişen teknolojiye bağlı çalışma koşulları, artık fiziksel gücün değil, zeka/akıl ve başarma gücünün öne çıkmasını, önem kazanmasını sağlamıştır. Giderek değişen teknolojiye bağlı çalışma koşulları, artık fiziksel gücün değil, zeka/akıl ve başarma gücünün öne çıkmasını, önem kazanmasını sağlamıştır.

38 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Şu gerçekleri görmezden gelemeyiz: Günümüzde; Çocuk sayısı değil, yetiştirilen çocuğun nitelikleri ve fiziksel, ruhsal ve sosyal sağlığının önemi fark edilmeye başlanmıştır. Aileler artık doğurdukları çocuk sayısı ile değil, yetiştirdikleri çocukların nasıl yetişkinler olacağı ile ilgilenmekte, az ama içine sinerek yetiştirebilecekleri kadar sayıda çocuk yapmaktadır. Bu yaklaşım, kadının ev dışında da iş gücüne katılarak üretmesi ve gelir kazanması açısından önemli bir zemin oluşturmaktadır. Çocuk sayısı değil, yetiştirilen çocuğun nitelikleri ve fiziksel, ruhsal ve sosyal sağlığının önemi fark edilmeye başlanmıştır. Aileler artık doğurdukları çocuk sayısı ile değil, yetiştirdikleri çocukların nasıl yetişkinler olacağı ile ilgilenmekte, az ama içine sinerek yetiştirebilecekleri kadar sayıda çocuk yapmaktadır. Bu yaklaşım, kadının ev dışında da iş gücüne katılarak üretmesi ve gelir kazanması açısından önemli bir zemin oluşturmaktadır.

39 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT İçinde yaşanılan topluma/kültüre göre değişen ve çoğu zaman da sosyal olarak inşa edilmiş birçok toplumsal cinsiyet farklılığından söz etmek mümkündür. Açıkçası, biz çocuklarımızı, bu farklı davranışları sergilemeleri için hazırlıyoruz.

40 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Sosyal olarak inşa edilen toplumsal cinsiyet farklılıklarına örnek olarak işyeri ve eğitim verilebilir: Zaman içinde, kadının eğitimi ve iş gücüne katılımı büyük değişiklik göstermiştir. Önceleri hep ev içindeki işlerle uğraşan kadın, evin dışında da en az evdeki kadar üretken ve başarılı olabileceğini göstermiştir. Zaman içinde, kadının eğitimi ve iş gücüne katılımı büyük değişiklik göstermiştir. Önceleri hep ev içindeki işlerle uğraşan kadın, evin dışında da en az evdeki kadar üretken ve başarılı olabileceğini göstermiştir. Bu durum gelişmiş ülkelerde çok açık görülmektedir. Ama bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde de, belli gruplarda buna benzer bir gelişme yaşanmaktadır. Ancak ne yazık ki, toplumdaki bütün kadınlar için bu gelişmeden söz etmek mümkün olamamaktadır. Bu durum gelişmiş ülkelerde çok açık görülmektedir. Ama bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde de, belli gruplarda buna benzer bir gelişme yaşanmaktadır. Ancak ne yazık ki, toplumdaki bütün kadınlar için bu gelişmeden söz etmek mümkün olamamaktadır.

41 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT TOPLUMSAL CİNSİYET AYRIMCILIĞI NEDİR? Şu farklı inanç ve tutumlara dayalıdır: Bir cins diğerine göre daha üstündür. Bir cins diğerine göre daha üstündür. Kadın ve erkek çok farklıdırlar ve bu durum topluma, dile, yasaya, vb. gibi ve her türlü davranışa yansımalıdır. Kadın ve erkek çok farklıdırlar ve bu durum topluma, dile, yasaya, vb. gibi ve her türlü davranışa yansımalıdır. Bu aynı zamanda erkeğe ya da kadına karşı kin duygularını da kapsar. Bu aynı zamanda erkeğe ya da kadına karşı kin duygularını da kapsar.

42 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Bu yaklaşım yanlıştır. Zira erkeğin kadına, kadının erkeğe üstün olduğu alanlar vardır. Nasıl ki, kadın ya da erkek olalım, her birimizin farklı özellikleri, farklı güçlü ya da zayıf yanları vardır. Hiç kimse birbirine benzemez. Hiç kimse tam olarak güçlü ya da tam olarak zayıf değildir. Önemli olan, birlikte ve hakça, birbirimizi tamamlayarak yaşamı sürdürmemizdir.

43 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Ancak, ne yazık ki, dünyada ve ülkemizde bu ayrımcılık sürüyor. Örnekler mi? O kadar çok ki!

44 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Örnek 1: Kadının işgücüne katılımı ve paraya sahip olma durumu BM’in yaptığı bir değerlendirmeye göre, Dünyadaki işlerin %66’sı kadınlar tarafından görülüyor. Dünyadaki işlerin %66’sı kadınlar tarafından görülüyor. Buna karşın kadınlar dünyadaki toplam gelirin ancak %10’una sahipler. Buna karşın kadınlar dünyadaki toplam gelirin ancak %10’una sahipler. Dünya’daki mal varlığının ise % 1’ine sahipler. Dünya’daki mal varlığının ise % 1’ine sahipler. Başka bir değişle dünyadaki işlerin % 34’ü erkekler tarafından görülüyor ama erkekler dünyadaki toplam gelirin % 90’ına ve toplam mal varlığının % 99’una sahipler. (http://www.bigglook.com/haber/kadinlargunu/tarihce.asp) Ya Türkiye?

45 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Örnek 2: Kız çocukların eğitimden mahrum bırakılışı Dünyada okuma yazma bilmeyenlerin yaklaşık üçte ikisi kadın. Ya Türkiye? Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştiren tutumlar ve kadınların kamusal yaşamdan dışlanmaları neredeyse alışılagelmiş bir konu olarak kabul görmektedir. Hiç de şaşırtıcı olmayan bir biçimde, bu dışlanma, kızların erkek kardeşlerine ve diğer erkek akranlarına göre eğitim olanaklarından daha az yararlandığı çocukluk döneminde başlamaktadır.

46 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Örnek 3: Kadınların iş ve siyasi yaşama katılmalarının önündeki engeller Kaliteli bir temel eğitim olmaksızın, ortaöğrenim ve yüksek öğrenime erişim bir kenara, kadınlara aileleri içinde ikincil roller biçilmekte, iş piyasasından dışlanmakta ve siyasi yaşama katılamamaktadır.

47 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Örnek 4: Kadınların şiddete maruz kalmaları Her türlü şiddet utanç vericidir ve uygulayıcının gücünü değil, acizliğini ortaya koyar. Özellikle kadına yönelik şiddet, dünyanın bazı ülkelerinde en yaygın insan hakları ihlallerinden biridir. Ne yazık ki, bizim ülkemizde de hiç de azımsanmayacak orandadır. HATTA…

48 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Türkiye'de kadınların yüzde 58'i şiddet görüyor. Türkiye'yi yüzde 47 ile Bangladeş, yüzde 45 ile Etiyopya, yüzde 40 ile Hindistan ve yüzde 34'le Mısır izliyor. (Dünya İzleme Enstitüsü Raporu, 2008)

49 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT ŞİDDET NEDİR? Temel dürtü ve var oluş gereği savunma harici daha çok insanlarda ve topluluk halinde yaşayan hayvanlarda grup içi otorite sağlamak için diğerinin varlığını tehdit unsuru görmek ve onu bu konuda sindirmek için karşı tarafa uygulanılan zarar vermeye yönelik davranış türüdür. Temel dürtü ve var oluş gereği savunma harici daha çok insanlarda ve topluluk halinde yaşayan hayvanlarda grup içi otorite sağlamak için diğerinin varlığını tehdit unsuru görmek ve onu bu konuda sindirmek için karşı tarafa uygulanılan zarar vermeye yönelik davranış türüdür.

50 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT ŞİDDET NEDİR? Uygulayıcısı tarafından bilinçli olarak karşıdaki kişiye ya da kişilere, kurum ya da kuruluşlara hatta canlı diğer varlıklara (bitki örtüsü, hayvanlar, yaşam kaynakları vb. gibi.) çeşitli çıkarlar elde etmek; onlara karşı üstünlük ya da hâkimiyet kurmak; istenilen hal ve hareketlerin yapılmasını veya ayrıcalık sağlamak; saygınlık ya da sevgi kazanmak; kısacası maddi ve manevi çıkar ve menfaatlerin elde edilmesini sağlamak amacı ile yapılır.

51 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT ŞİDDET NEDİR? Şiddet yalnızca fiziksel olmaz! Fiziksel, sözlü, psikolojik ya da işaretler yardımı ile uygulanan kişi ya da kişilerin, kurum ya da kuruluşların, hatta canlı diğer varlıkların yaşam, özgürlük, irade, istek, hak ve sağlıklarına zarar verici, bu hakları ortadan kaldıran ya da geçici süre ile bunların ortadan kaldırılmasını sağlayan hal ve hareketlerin tümüne şiddet denir.

52 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT “KÜRESEL CİNSİYET UÇURUMU 2007″ Bu yılın başında, Dünya Ekonomik Forumu tarafından açıklanan “Küresel Cinsiyet Uçurumu 2007″ raporuna göre Türkiye, kadın erkek eşitliği açısından, 128 ülke arasında da 105. sırada yer alan Türkiye, Moritanya, İran, Mısır gibi ülkelerin arkasına düşmüştür. Özellikle kişi başına gelirde kadınlarla erkekler arasındaki uçurumun açılması, Türkiye’nin listede daha arka sıralara düşmesinde etkili olmuştur. (http://www.globalpolicy.org/socecon/inequal/gender/indexarticles.htm) (http://www.globalpolicy.org/socecon/inequal/gender/indexarticles.htm) Pakistan 126. sırada, birinci sırada İsveç, son sırada Yemen var.

53 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT BİNYIL KALKINMA HEDEFLERİ 2000 yılı Eylül ayında toplanan BM Binyıl Zirvesine katılan dünya liderleri, yoksulluğu ve bunun yol açtığı yıkıcı sonuçları gidermek amacıyla Binyıl Kalkınma Hedefleri adı verilen ölçülebilir ve 2015 yılına kadar ulaşılması gereken hedefler belirlemişlerdir. Bu hedeflerden her birinin gerçekleştirilmesi kalkınma açısından son derece önemlidir.

54 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Binyıl Kalkınma Hedefleri Bu hedefler arasında ikisi vardır ki, diğer bütün hedefler için kilit önemde görülmektedir. Bunlar: Herkese temel eğitim ve Herkese temel eğitim ve Toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanmasıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanmasıdır.

55 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİTSONUÇ Erkekle kadın arasında bunca farkın erkek lehine yaratıldığı toplumlarda, çok önemli bir şeyin göz ardı edildiği açık değil mi? Kadının/annenin gücü. Kadının her yönden sağlıklı, üretken ve başarılı bir toplumu oluşturmadaki gücü. Anne ve babalar, yetişkin insanlar olarak her yönden gelişmiş bir Türkiye’de yaşayabilmeleri için çocuklarımıza fırsat yaratmak, zor da olsa bizim elimizde. Yeter ki, bu gerçeklerin ayırdında olalım, sorumluluk taşıyalım ve bu kısır döngüyü kırmak için çaba harcayalım.

56 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Hangisinden vazgeçilebilir? Hangisinden vazgeçilebilir?

57 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Hangisi ihmal edilebilir? Hangisi ihmal edilebilir?

58 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT Oğlan mı? Yoksa kız mı? Oğlan mı? Yoksa kız mı?

59 29 Mart 2008Kız ve Erkek Çocukların Toplumsallaşması, Belma T. AKŞİT İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER..


"AİLE OKULU – 7: AİLEDE İLETİŞİM Maltepe Üniversitesi Fen – Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, İstanbul Marmara Eğitim Vakfı ve Maltepe Belediyesi KIZ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları