Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

A.Koçer-2014. “Gerçek ya da potansiyel doku hasarı ile ilişkili olan ya da böyle bir hasarla tanımlanabilen hoş olmayan duysal ve duygusal deneyim” IASP.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "A.Koçer-2014. “Gerçek ya da potansiyel doku hasarı ile ilişkili olan ya da böyle bir hasarla tanımlanabilen hoş olmayan duysal ve duygusal deneyim” IASP."— Sunum transkripti:

1 A.Koçer-2014

2 “Gerçek ya da potansiyel doku hasarı ile ilişkili olan ya da böyle bir hasarla tanımlanabilen hoş olmayan duysal ve duygusal deneyim” IASP Pain Terminology. Pain_Definitions&Template=/CM/HTMLDisplay.cfm&ContentID=1728#Pain, International Association for the Study of Pain (IASP)

3 Sedare dolorem opus divinum Herşey bir ağrıdır. Doğum ağrıdır, hastalık ağrıdır. Yaşlılık ağrıdır. Ölüm ağrıdır. Sevdiğinden ayrılmak ağrıdır, nefret bile ağrıdır. Vücutta kontrol altına alınması zor iki duygu vardır. «Aşk ve ağrı»

4 1. Vücut Sıcaklığı 2. Nabız 3. Solunum 4. Kan Basıncı 5. Ağrı *the joint commission on accreditation of healthcare organization

5 Romatzimal hastalıklar ve Gut  <%1 (RAED, 2011) Myofasiyal ağrı  %2-7 Eklem/ dik AĞRI… ( , Sağlık personeli)  Boyun (%45)  Omuz (%40)  Sırt (%35)  Bel (%40) TME problemi / Yüz ile ilişkili ağrı  %33 (En az 1 semptom) Migren  %3-26 (Türkiye %8-25 Kadın) GTB  %40 ABD  %5-75 (Doğu-Batı Avrupa)  %20 (Orta Avrupa, Latin America)  %5 (Türkiye, 2012 J of Facial Pain)

6  Kronik ağrılara bağlı olarak yılda  700 milyon iş günü kaybı  60 milyar dolar zarar meydana gelmektedir.

7  : 2 katrilyon 763 trilyon TL (4,4 milyar ABD Doları)  2005: 13 milyar 248 milyon YTL (9,8 milyar ABD Doları)  2006: 13 milyar 800 milyon YTL (9,5 milyar ABD Doları) olarak gerçekleşmiştir (IMS Health Data,2005/2006)

8 Dünya  1. Kalp-damar % 19.3  2. Santral SS % 15.8  3. Metabolik % 15.3  4. Antibiyotik % 9.9  5. Solunum S. % 9.3 Türkiye  1. Antibiyotik % 19.0  2. Ağrı kesici % 12.0***  3. Romatizma % 11.0  4. Soğuk algın. % 8.6  5. Vitamin % 7.3

9  > %50  2 KİŞİDEN 1’İ GEREKSİZ İLAÇ KULLANMAKTADIR

10  “Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı, uygun süre ve dozajda, en düşük fiyata ve kolayca sağlayabilmeleri” (1985, Nairobi, DSÖ) 1. Doğru tanıya dayanmak. 2. Uygun ilacı seçmek; gereken dozunu, uygun yoldan ve tedavi san ’atı ile sunmak ve yeterli süre kullanmak. 3. Tedavi başarısını değerlendirmek; yan etkileri ve hastanın uyumunu izlemek. 4. Birden çok ilaç kullanılacaksa etkileşimlerini değerlendirmek. 5. Tasarlanan tedavinin gerçekleşe bilirliğini ve maliyetini dikkate almak.

11  Yaş - Daha çok ilaç tüketen - Metabolizması yavaş - İlaç toksisitesi (x7)  Eşlik eden risk faktörleri (KC veya Böbrek problemi varlığı)

12  Doğru TANI  Doğru İLAÇ  Doğru TAKİP

13

14

15 1. Nicholson BD The Richeimer Pain Update Hainline B. Psychiatr Clin N Am 2005;28:

16

17 17

18  Yeni başlayan  Karakter değiştiren  Yaşanan ‘EN KÖTÜ’  Kırmızı göz varlığı  Tek taraflı göz bulguları  Romatizmal şikayetlerin eşlik etmesi  KİBAS bulgularının varlığı  Rinosinüzit semptomları (>7 gün) TETKİK  BT (Akut) ve MR (Subakut-Kronik)  LP  Glokom açısından göz konsültasyonu  ESR, CRP, Hemogram 18

19  Doğru tanı -Migren ? GTB ? KİBAS ? Kitle ?  Doğru ilaç -Anti-enflamatuvar ? Triptan ? Steroid ? Diazomid ?

20

21  İlacın etkisini gözlemek (2 saat)  Doz ayarı yapmak (Etkili dozlar)  1-2 defa denedikten sonra vazgeç (FAYDA?)  Aynı gruptan farklı ilaçlar dene Örn.2 triptan  Ergo ve triptanları aynı gün içinde kullanma  Yan etkilerin gözlenmesi  NSAID ler ağrı gelmeden alınmalı  ERGO türevleri veya triptanlar ağrı geldikten sonra  Mide şikayeti olanlarda ibobrufen, naprosyn  Uzun etkililer kurtarma ilacı olarak tercih edilmeli  Steroid (60 mg), Valproat i.v.  Opiatlar ve Fiorinal (Kafein, Aspirin, Butalbital)

22 Ergot Deriveleri:  ucuz  deneyiminin fazla olması  !!! etkili doz hakkında kesin bir bilgi yok  !!! rebound baş ağrısı  DHE, yalnız başına intravenöz 1 mg (%23), metoklopramid (%73) veya hidroksizin (%93) ile birlikte kullanımında belirgin ağrı azalması yapar. Baş ağrısını 30 dakikada %27, 4 saatte %70 hastada ortadan kaldırır.  HT, Göğüs ağrısı, Mide bulantısı Triptanlar:  5-hidroksitriptamin agonistleri  fiyatlarının yüksek oluşu  HT, kardiovasküler hastalık durumunda kullanma  bulanti ve ışığa duyarlilik gibi semptomlarin tedavisinde  Ağrı anında alın*** Migren atakları sırasında bir çok ilacın oral emilimi gecikir. Bu nedenle non-oral yolların kullanımı önemlidir: nazal spreyler, suppozutuarlar, eritme tabletler, enjeksiyonlar gibi. Ancak, çoğu hasta (%80) oral alımı tercih eder.

23  Uzun süreli ilaç kullanımı ağrıyı kronikleştirir.  Haftada 2-3 günden fazla ilaç alımı durumunda baş ağrısı günlüğüne de bakılarak farklı tedavi yöntemleri (koruyucu) kullanılmalıdır.  Migren ataklarının şiddetinin ve ilaçlara yanıtın her atakta farklı olabileceği hatırlanmalıdır. Bu yaklaşımla aynı hastanın bir atağı tek ilaca yanıt verirken, bazı ataklar bir çok ilaca yanıt vermeyebilir.

24  >3 ay  >4 atak  Şiddetli atak  Komplike migren 24

25

26 26

27 HEDEF: Şiddetini ve sıklığını (<4 gün / ay) azaltmak Günlük yaşama ait düzenlemeler: Stres, Uykusuzluk, Açlık, Yorgunluk, Egzersiz  Beta blokerler içinde “Propranolol” dışındakiler etkili değil  Gabapentin, Lizinopril, Verapamil ???  Riboflavin, CoEnzim Q, Butterbur (+)  Mg, TENS, Akupunktur, Masaj (?)  Memantin  Aspirin (80 mg) *** Auralı migren olgularında 27

28  >3 ilaç yanıtsız  GTB, Migren  Migren (>15 gün, >4 saat)  2 uygulama sonucu (-) ise devam etme

29  En az 3 ay süreyle >15 gün  >10x Ergo/Triptan  >15x NSAID  Hastaların 4-6 haftalık süreçte tedaviye uyum için ikna edilmeleri önemlidir  Prednisolone ( mg ?) 29

30

31

32  Antienflamatuvarlar  Parasetamol gibi basit ağrıkesiciler (?)  Steroidler  2.seçenekler; +Kafein Triptans, kas gevşeticiler, opiatlar (-) EFNS 2010 Koruyucu tedaviler: (Kronik günlük başağrısı) Nedene ve niçine bağlı olarak değişir  TCA, Mirtazapine, Venlafaxine

33

34 DOĞRU İLAÇ

35 Bu sistemin ilk basamağı en hafif şiddetteki ağrının tedavisine yönelik ilaçları içerir Aspirin, Parasetamol, İbuprofen ağrıkesici, ateş düşürücü kankan seyreltici etkisi (kalp ve bayin krizine karşı koruma)kalp ve bayin krizine ÖNEMLİ OLAN DOZ (Yüksek doz!) TAVAN ETKİSİ ( MG)

36  Alkol  Kortikosteroid  Kortikotropin  Potasyum tabletleri ile birlikte kullanım gastrik yan etkileri artırır  Cefamandole  Cefoperazon e (cefobid)  Cefotetan  Heparin  Plicamycin (mitramisin)  Valproic asit ile birlikte kullanım kanama riskini artırır ► Cyclosporin ► Digitalis ► Lithium ► Methotrexate ► Phenytoin ile birlikte kullanım kan düzeylerini dolayısıyla yan etkilerini artırır ile birlikte kullanım kan düzeylerini dolayısıyla yan etkilerini artırır

37  Alkol bağımlılığı  Kanama sorunları  DM  Hemoroid  KC hastalıkları  Böbrek hastalıkları  SLE  Sigara kullanımı ile NSAİ ilaçların yan etkileri artabilir  Anemi  Astım  Epilepsi  Kardiyak hastalıklar  Hipertansiyon  Böbrek taşı  Trombositopeni ve lökopeni  Mental hastalık  Parkinsonizm  Polimyaljika romatika  Porfiri  Temporal arterit NSAİ ilaçlar bu rahatsızlıkarı artırıcı etki yapar

38  Afyon türevi (Doğal, Yapay, yarı doğal)  Opiofobi önemli bir problem ► Tolerans ve addiksiyon etkileri var ► Standart opioid : morfin ► Sempatik blok oluşturmazlar ► Tavan etki (ceiling effect) yok ► Doz sınırsız arttırılabilir.

39

40 3. Sekonder (Adjuvan) Analjezikler ► Primer olarak analjezik değildirler ► Analjeziklerin etkilerini arttırmak amacıyla onlarla birlikte, yada bazı ağrı sendromlarında tek başlarına analjezik olarak kullanılan ilaçlardır.

41  Antidepresan; düşük doz; antikolinerjik etkilere duyarlılık artar (kabızlık, idrar ret vs)  Antikovülsanlar; karbamazepin; fenotoin;düşük doz, kemik iliği depresyonu, denge bozukluğu, KC yetm., vs  Nöroleptikler; düşük doz, sedasyon, kabızlık, ortostatik hipotansiyon, EPS bulguları  Benzodiazepinler; Yaşlılarda yarı ömrü artar, sedasyon, sersemlik, paradoks olarak ağrıda artış  Kortikosteroidler; DM dikkat, enfeksiyona karşı direnç azalması, HPA supresyon

42  Ergo türevleri  Triptanlar ***Bağımlılık, Serebrovasküler / Koroner arter hastalığı

43

44  Birincil başağrısı tanı kriterlerini bilmek  İkincil başağrısını tanımlayabilmek  Özgün ve iyi tanıdığınız bir ilaçla başlayın  Etkin doz  2 saat içinde ağrıyı kesmek  İlaç kombinasyonu önererek analjezik etkiyi artırın

45  Yan etkileri bilin ve koruyucu tedavi önerin  Akut çekilme ve doz aşımından kaçının  Yeterli sürede kullanmak (6-12 ay)

46

47 Ağrısız mutlu günler dileğiyle !


"A.Koçer-2014. “Gerçek ya da potansiyel doku hasarı ile ilişkili olan ya da böyle bir hasarla tanımlanabilen hoş olmayan duysal ve duygusal deneyim” IASP." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları